00:00Herkese merhaba. Bugün masaya yatıracağımız konu, avukat Mehmet Bacaksız'ın bir makalesinde ortaya koyduğu oldukça iddialı bir argüman.
00:09Bir ulusun bekası, bilim ve teknolojideki gücüne ne kadar bağlı.
00:13Hadi gelin bu çarpıcı konunun derinliklerine birlikte inelim.
00:17İşte yazar, daha en başından konuya bu kadar keskin bir cümleyle giriyor.
00:21Bu, sadece bir ilerleme veya zenginleşme meselesi değil, diyor.
00:26Bu, kelimenin tam anlamıyla bir varoluş mücadelesi.
00:30Aslında bütün anlatacaklarımız bu cümlenin etrafında şekillenecek.
00:34Yazarın temel tezi de tam olarak bu aslında.
00:37Yani diyor ki, bilim ve teknoloji günümüzde bir lüks değil, bir tercih hiç değil.
00:41Aksine, bir ulusun gücü, ekonomisi ve hatta var olup olmaması için mutlak bir zorunluluk.
00:48Bu formül, aslında yazarın bütün tezini özetliyor.
00:51Teknolojik üstünlüğünüz varsa, ulusal bağımsızlığınız da vardır.
00:55Yazar için arada gri bir alan yok.
00:57Modern dünyada bağımsız kalabilmenin yolu, doğrudan bilim ve teknolojide li'ler olmaktan geçiyor.
01:03Peki, güzel de, yazar bu kadar büyük lafları neye dayanarak ediyor?
01:08İşte şimdi onun kanıtlarına, özellikle de tarihten ve günümüzden verdiği o çarpıcı iki örneğe yakından bakalım.
01:15Yazarın Osmanlı analizini görüyorsunuz, tıpkı bir domino taşı gibi.
01:20Her şey tek bir taşın devrilmesiyle başlıyor, bilim ve teknolojide geri kalmak.
01:25O taş devrilince ne oluyor?
01:27Hop savaşlar kaybediliyor, devasa topraklar elden gidiyor.
01:31Sonraki domino, ekonomi çöküyor, ülke adeta bir açık pazara dönüyor ve en son darbe,
01:37maliye egemenlik duyunu umumiye ile tamamen yitiriliyor.
01:40Birbiri ardına gelen bir felaketler zinciri.
01:44Peki bu sadece geçmişte mi böyleydi?
01:46Tabii ki hayır.
01:48Yazar bizi tarihten alıp günümüze getiriyor ve bu teknolojik uçurumun bugün savaş alanlarında ne anlama geldiğini çok net bir örnekle
01:56gözler önüne seriyor.
01:57Bu teknolojik asimetri yani güç dengesizliği bakalım bugün nasıl sonuçlar doğuruyor.
02:03İşte tablo ortada.
02:05Bir yanda modern uçaklar, akıllı silahlar, tam bir hava hakimiyeti.
02:09Diğer yandaysa buna cevap verebilecek etkin bir hava gücü olmadan direnmeye çalışan bir yapı.
02:15Yazarın anlatımına göre sonuç ne oluyor?
02:18Bir taraf ağır hasar verirken diğer taraf kayda değer bir etki bile yaratamıyor.
02:23İşte yazar için teknolojik üstünlüğün sahaya yansıması tam olarak bu.
02:27Tamam sorunu anladık.
02:29Tarihten ve günümüzden örnekleri de gördük.
02:32Peki çözüm ne?
02:33İşte yazarın önerdiği formül.
02:35Milliyetçi bir bilim politikası.
02:37Yani devletin direksiyona geçtiği uzun soluklu bir strateji.
02:41Peki ne demek bu milliyetçi bilim politikası?
02:44Yazarın tanımına göre bu A partisi geldi, B partisi gitti diye değişmeyen, yani hükümetlerden bağımsız demirbaş bir devlet politikası.
02:53Amaç tek ve net.
02:54Ulusal teknolojik üstünlüğü ve en nihayetinde ülkenin bekasını sağlamak.
02:59Kısacası siyaset üstü, uzun vadeli bir akıl.
03:02Güzel fikir ama nasıl olacak bu iş?
03:05İşte yazar burada sadece lafta bırakmıyor.
03:08Önümüze son derece detaylı tam 10 maddelik somut bir yol haritası koyuyor.
03:12Gelin şimdi bu planın içine girelim.
03:15Evet, tam 10 madde.
03:17Bu rakam önemli.
03:18Çünkü yazarın hadi şurayı biraz düzeltelim demediğini göstermiyor.
03:22Hayır, bu temelden çatıya tam bir yeniden inşa projesi.
03:26Bakalım neymiş bu maddeler?
03:28Planın ilk bölümü her şeyin temeline iniyor.
03:31İnsan.
03:32Yazara göre önce zihniyeti değiştirmek lazım.
03:36Bunun için ne gerekiyor?
03:37Eğitimi baştan aşağı bilimsel ilkelere göre yeniden tasarlamak.
03:41Fen liselerini hem sayıca hem de kalite olarak çok daha ileri taşımak.
03:46Ve belki de en önemlisi o pırıl pırıl üstün zekalı çocukları erkenden keşfedip onları özel olarak geleceğin bilim insanları olarak
03:54yetiştirmek.
03:55Sırada ise devasa bir kurumsal reform dalgası var.
04:00Yazar diyor ki, üniversiteler siyasetten tamamen ayrındırılmalı.
04:04Hatta yok kaldırılmalı.
04:05Fen fakültelerinin asıl işi araştırmacı çıkarmak olmalı.
04:09Ve tabii TÜBİTAK, tamamen liyakate dayalı, siyasetten zerre kadar etkilenmeyen, bağımsız bir yapıya dönüşmeli.
04:17Yani anlayacağınız bu baya köklü bir değişim çağrısı.
04:20Ve geldik planın üçüncü ve son ayağına, ulusal strateji.
04:24Burada devlet artık sadece para veren değil, aynı zamanda yol gösteren, hedef belirleyen bir konuma geçiyor.
04:31Sonra o kanayan yara, beyin göçü.
04:34Bunu tam tersine çevirecek teşvikler getirmek ve özel sektöre de artık dışarıdan teknoloji almayı bırak, kendin üret demek.
04:42Hatta bunun için yüzde yüze varan destek sağlamak.
04:44Şimdi şöyle bir geri çekilip büyük resme bakalım.
04:48Yazarın çizdiği tabloyu gördünüz.
04:50Bu öyle birkaç küçük dokunuşlu olacak iş değil.
04:53Eğitimden, kurumlara, ekonomiden devlet yönetimine, A'dan Z'ye her şeyi kapsayan inanılmaz iddialı dev bir dönüşüm projesi bu.
05:00Ve aslında yazarın bütün bu anlattıklarının özeti tek bir cümlede gizli.
05:05Bir milletin kaderi onun meclislerinde değil, işte bu laboratuvarlarında, üniversitelerinde yazılır.
05:11Asıl güç, asıl gelecek oradadır, diyor.
05:14Biz de bu incelemeyi, yazarın bu devasa projesinin tam kalbindeki o büyük soruyla bitirelim.
05:21Bir ülkenin bilimsel geleceği, bu kadar merkezi bir planlamayla, tepeden inme bir iradeyle gerçekten şekillendirilebilir mi?
05:30Böylesine büyük bir atılım gerçekten mümkün mü?
05:32İşte bu, üzerine uzun uzun düşünmeye değer bir soru.
Yorumlar