- 19 saat önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00İNTRO
00:30Efendim merhabalar bugün sizlerle bu hafta sonu sizlerle İstanbul'un 7 numaralı tepesinin yani Hadrianus tepesinin koca Mustafa Paşa Cerrah
00:44Paşa tepesinin hemen altında bulunan Teodosyus limanından merhaba diyorum.
00:51Biz şu an bir limandayız. Biz şu an bir tersanedeyiz. Burası 8 bin yıllık yaklaşık olarak insanların yaşadığı Bizantiyum bölgesinin
01:03en temel limanı.
01:05Burada Marmaray çalışması yokken ben Fatih Cerrah Paşalıyım. Bostanlar bulunmaktaydı. Bildiğiniz tarlalar bulunmaktaydı. Hatta bu tarlaları ben hatırlarım.
01:1774 doğumluyum. Buralar şu an insanların yürüdüğü yerler tarlaydı. Burada marul, domates, salatalık yetişirdi. Arkadaşlarımız vardı buralarda oturan.
01:31Nerede? Örneğin evi burada olan arkadaşlarımız vardı. Şurası evinin bahçesiydi ve biz onlarla top oynardık Cerrah Paşalılar olarak. Burası bir
01:44bostan.
01:44Ama Osmanlı zamanında bostan, Roma İmparatorluğu zamanında mesela günümüzden 1600 sene öncesine gidersek burası bir liman.
01:56Teodosyus limanı. Zaten şu an görmektesiniz detay olarak. Şu bariyerler var ya arkası arkeolojik kazıların yapıldığı limana ait teknelerin,
02:08şarap fıçılarının, silhoların, insanlara ait günlük yaşama ait ne varsa her şeyin bulunduğu yerlerdir burası.
02:19Biz şu an binlerce yıllık bir limanın, biz şu an yüzyıllarca Osmanlı'nın halkına İstanbul'a hizmet veren bir bostanın
02:29ve biz şu an Marmaray Yenikapı istasyonunun önünde bulunmaktayız.
02:34Burası Yeditepe'li İstanbul'un Hadrianus Tepesi'nin etekleri ve Samatya Yenikapı sahili bir numaralı tepe.
02:44Bakar mısınız şuraya?
02:47Ne görüyorsunuz?
02:49Sadece apartmanlar, sadece insanlar, yalnızca kalabalık ve asfalt değil mi?
02:57Çok değil. Yahu çok değil. Kırk sene önce. Buraya gelseniz ben şu an tarlada yürüyor olacaktım.
03:05Kırk sene önce burası büyük langaydı. Küçük langa da hemen biraz ilerideydi.
03:11Samatya'ya doğru giden yollarda bol miktarda tarlalar bulunmaktaydı.
03:16Tarlalarda yürüyorduk. Bunun ispatı bir numaralı fotoğrafta.
03:21Efendim hazırsanız eğer Beyaz TV ekranlarında, Geçmişe Yürüyen Adam programında,
03:29sizlerle birlikte Yenikapı Aksaray bölgesinde neler var neler yok onları konuşacağız.
03:36Bu arada bu bir bölümlük bir program değil.
03:39Malumunuz İstanbul'da hiçbir nokta bir bölümde anlatılamaz.
03:45İstanbul bambaşka her tarafıyla insana hizmet veren, hitap eden her yüzyıl tarihinde de
03:53farklı farklı imparatorluklara ev sahipliği yapan bir yer.
03:58O halde çok uzatmadan diyelim ki Beyaz TV ekranlarına hoş geldiniz.
04:04Geçmişe Yürüyen Adam programına hoş geldiniz.
04:08Haydi program başlasın.
04:20Bir numaralı fotoğrafla programa Bismillah diyelim ve başlayalım.
04:25Nasıl görünüyor ama?
04:26Haydi canım.
04:27Yok yahu.
04:28O kadar da değil.
04:29Burası orası değil.
04:31Diyor musunuz hakikaten?
04:33Allah aşkına demeyin.
04:34Ne olur demeyin.
04:35Şu an tam olarak görmüş olduğunuz açı.
04:38İşte burası.
04:39Fotoğrafta Cerrahpaşa Camisi görülmüyor.
04:43Halbuki tam elimi gösterdiğim yerde Cerrahpaşa Camisi var.
04:48Hemen onun yanında Bulgur Palas var.
04:51İlerleyen programlarda, ilerleyen bölümlerde ondan da bahsedeceğiz.
04:55Fakat bu donede en önemli şey Cerrahpaşa Camisi ve Bulgur Palas.
05:01Biz yok.
05:03O yüzden açımızı biraz geriye aldık.
05:06Cerrahpaşa Camisi'ni sağımıza aldık ve evleri gösterdik.
05:10Evler, güzel konaklar.
05:121930'ların, 40'ların hatta 1800'lerin sonların konakları.
05:18Şu an taş binalar, oteller, apartmanlar, kaba inşaatlar vs.
05:24Biz bu İstanbul'a ne yaptık yahu?
05:28Nasıl bir zulüm gösterdik bu İstanbul'a?
05:32Dedirtmiyor mu bu fotoğraf?
05:34Sizin şu an görmüş olduğunuz fotoğrafın tarihi belli değil.
05:391940'da olur, 30'da olur, 20'de olur, 50'de olur.
05:43Ben hatırlıyorum.
05:44Tabii bu binaları o kadar eski hatırlamıyorum.
05:47Yine böyle apartmanlar vardı ama gördüğünüz tarlayı, gördüğünüz bostanı ben net hatırlıyorum.
05:56Biz bu bostana gelir az evvel.
05:58Açılışta konuştuğumuz gibi, açılışta anlattığım o bostan işte tam olarak bu bostan gelirdik.
06:05Bu bostandan marul, domates, salatalık, biber toplar.
06:09Tabii parasıyla topluyorsun kendi elinle.
06:14Sonra tartıyorlar ve parasını alıyordu.
06:17Burada bulunan köylüler.
06:18Siz şu an İstanbul'un bir köyüne bakıyorsunuz.
06:22Yenikapı Marmaray istasyonu, Aksaray girişi.
06:28Siz şu an böyle kullanıyorsunuz.
06:31Fakat gerçek İstanbullular, İstanbul'da yaşayıp, İstanbul'u da yaşayanlar,
06:39İstanbul'un bu halini çok net biliyorlar.
06:4152 yaşındayım ve ben şu an gördüğünüz fotoğrafı hatırlıyorum.
06:48Fotoğrafın üzerinden şu kadar geçti diyemem ki bu fotoğrafın tarihi yok.
06:55Sadece ne kadar değişmiş o fotoğrafla bu fotoğraf arasında bir tane bile benzerlik yok değil mi?
07:04Eğer bu fotoğrafın altında büyük langa bostanları yazmasaydı,
07:10eğer bu fotoğrafı görenler buraların eskisini bilmese asla burası burası demezler.
07:17Dostlar İstanbul'da bu tür çalışmalar insana hizmet verdi.
07:26Ancak işte görmüş olduğunuz görüntüler ve görmüş olduğunuz tablolar da tamamen değişti.
07:33Kaç yıllık bilmiyoruz az evvel dediğim gibi.
07:36Fakat sizi 1940 mı, 50 mi, eğer 1940 ise 80 yıllık, 50 ise 70 yıllık bir fotoğrafla baş başa bırakmadan
07:48evvel şunu söylemek istiyorum.
07:50İstanbul'da Sultan Abdülhamit Han döneminde hatta 20. yüzyılın başlarında,
07:571900'lerde tam olarak şu an gördüğünüz gibi 128 tane bostan vardı.
08:04Bu bostanların bir tanesini, büyük bostanı görüyorsunuz.
08:10Şu an bu bostanlardan sadece kuzguncuk bostanı kaldı.
08:16Bugün kuzguncuk bostanı neyse, 80, 70, 60, 50, 40 yıl önce de büyük langa bostanı tam olarak o demekti.
08:27Ben buraların kuzguncuk bostanının şu anki hali neyse o hallerini hatırlıyorum.
08:35Çok şey değişmiş değil mi?
08:38Birbiriyle hiç alakası olmayan, üzerinden de 80 veya 70 sene geçtikten sonra tamamen kabuk,
08:47tamamen görüntü, tamamen kimlik değiştiren iki farklı fotoğrafla sizi baş başa bırakıyorum.
09:06Şu an Yenikapı, Samatya arasında, ne diyeyim?
09:12Sağ tarafım Aksaray, sol tarafım Yenikapı.
09:15Yenikapı, Samatya arasında böyle bir sur, duvarları var.
09:21Muhtemelen İstanbul'da yaşayan 18-20 milyon insandan ne bileyim 19 milyon 800 bin kişisi bilmiyordur bunu.
09:34Bu arada 200 bin kişi biliyordur dedim ya, o da çok abartılı bir rakam.
09:40Muhtemelen kimse bilmiyordur.
09:43Şu an Yenikapı'da eskiden iş hanlarının, şimdi ise Marmara'yla taksi duraklarının,
09:50otellerin, araba yedek parçacıların arasında sıkışmış olan Roma İmparatoru Teodosius surlarından parçalar görüyoruz.
10:01Bizler genelde İstanbul'un Roma surları dediğimizde aklımıza hep Topkapı, Edirnekapı, Ayvansaray, Zeytinburnu gelir.
10:11Halbuki işte Topkapı, Edirnekapı, Ayvansaray, Zeytinburnu hattından başlayıp İstanbul'u 18 bin metrekarelik bir kare içerisine alan deniz surları diyerek
10:26anlatabildiğim,
10:27İstanbul üçgene benzeyen bir dörtgendir ve yarımadadır.
10:32Bir tarafından Topkapı, Edirnekapı, Zeytinburnu tarafından karaya bağlanır ve o Edirne'ye kadar gider.
10:40Bir tarafındansa Marmara Denizi, Haliç ve Sarayburnu olmak üzere üç tarafı denizlerle kaplıdır.
10:50Ben şu an denizlerle kaplı olan yerdeyim.
10:54Yani Samatya, Kumkapı, Yedikule bölgesindeyim.
10:59Sarayburnu Can Kurtaran'dan Yedikule'ye kadar giden yol üzerinde,
11:03Yedikapı adı verilen bölgede, kara tarafı değil deniz tarafı,
11:10Yedikule Can Kurtaran Marmara sahili,
11:13Marmara tarafındayız ve tek katlı surlardan bahsediyorum.
11:18Bu surlar çok fazla bilinmez.
11:21Roma İmparatoru 2. Teodosius,
11:24408-415 yılları arasında İstanbul'un surlarını tahkim etti, büyüttü, geliştirdi.
11:32İşte bu deniz surları da İstanbul surları ile alakalıdır.
11:36Bakarsanız şurada kapılar görünmekte.
11:40Demek ki şu an bulunmuş olduğumuz yerden yaklaşık bir 2-2,5 metre daha aşağı inmemiz gerekiyor.
11:46Zira burada bir kapının içinden, altından girip şehre girebileceğimiz bir kapının kemeri görülüyor.
11:57Hakeza, şuraya bakacak olursak, burada bir yapı varmış.
12:03Yeni zamanlarda, buralarda ise tamamen fayanslar, çiniler duruyor.
12:09Betonlar, demirler duruyor.
12:11Yani bu ne?
12:14Cevap istiyorum.
12:151600 yıllık Horasan harçlarının ve taşlarının arasında bu ne?
12:24Ya da şöyle sorayım.
12:26Şu hangi odanın kalıntısıdır?
12:30Buraya kim ne yaptı?
12:32Burada bir dükkan mı vardı, ev mi vardı?
12:34Ben cevap vereyim.
12:35Burası yedek parçacıydı ve burada bir sürü araba tamircileri bulunmaktaydı.
12:40Ben şu an, nasıl ama elim çok afilli duruyor değil mi?
12:48Ben şu an 408 yılına, daha Peygamber Efendimizin doğmasına 160 yıl kala, 408 yılına elimi değdiriyorum.
12:58Bu Roma İmparatorlu Teodosius, bu ne peki?
13:03Bunu nasıl izah edeceğiz?
13:05Buralarda, böyle geldiğimizde, sanırım 2 metre, 2,5 metre altta olması gerekiyor zeminin.
13:15Zemin doldurulmuş, öyle görülüyor.
13:17Nereden biliyoruz?
13:19Bakın, az evvel gösterdiğim tamamen kemerine kadar gömülmüştü.
13:25Burada ise bir kapının kemeri var.
13:29Öylesine doldurulmuş bir duvar var.
13:33Duvarın arkasında ise inşaatın metal tentesi var.
13:38Kameraman kardeşim Murat biraz daha yaklaşıp,
13:41Şu boşluktan, aradan baktığında inşaatın boşluğunu ve tentesini görecek.
13:49Şu an biz tam 1600 yıllık bir tarihe ne yaptığımızı gösteriyoruz kıymetli dostlar.
13:58Bu eser, Roma İmparatorluğu Teodosius'tan kalma.
14:02Zaten Roma İmparatorluğu, Teodosius'un dedesi, 1. Teodosius zamanında 395'te 2'ye bölündü.
14:11Honorius, 17 yaşındaki Honorius batıya, 14 yaşındaki Arkadius doğuya hakim oldu.
14:192. Teodosius da Evdoksiya ile Arkadius'un ortak çocuklarıdır.
14:25Bu surları yapan ve benim şu an aslında anlattığım ve size bahsettiğim şey tam olarak 1600 yıl öncesi.
14:35Bakın burada bir kapının kemeri.
14:37Neler olmuş buralarda?
14:39Şehre girerken bunlar kullanılıyormuş.
14:42Ha bu arada bakın şöyle döndük.
14:45Burası Marmaray.
14:47Bir şunu biliyoruz.
14:49İstanbul'un surları denize sıfır.
14:52Yani şöyle yapalım.
14:55Tam olarak şu sarı çizgiyi surlar gibi yapalım.
14:58Şurası deniz.
15:00Deniz suları buraya vuruyor.
15:02Burası kara.
15:04Burası sıfır.
15:06Ne bir gemi buraya yanaşabilir, ne bir şey buraya bağlanabilir.
15:11Buranın koruması öyle olsun.
15:13Zira biri bir yüksekliğe çıktığında oradan merdiven koyup surlara dayanabilir.
15:19Bu yüzden sular tam olarak 1600 sene önce buraya kadar vuruyordu.
15:27Marmara suları.
15:28Ben şu an Marmara denizin içine girdim.
15:32Şöyle yapalım.
15:33Ben şu an Marmara denizinde İstanbul surlarının tam ortasındayım.
15:38Atladım.
15:38Şu an sudayım.
15:39Ve suda Marmara denizinin suyunda gidiyorum.
15:44Bakın açıklara doğru gidiyorum.
15:47En az bir yarım saat daha yürümem gerekiyor.
15:50Böyle ki denize ulaşayım.
15:52Bir yarım saatlik vaktim daha var benim denize ulaşmak için.
15:57Osmanlı doldurdu.
15:58Menderes doldurdu.
16:00En sonunda biz doldurduk.
16:02Yenikap'ın miting alanı da tam olarak arka tarafta olduğu için.
16:06Var mı ötesi?
16:08İşte tarih budur.
16:10Tarih budur.
16:12Şu taş 1600 yaşında.
16:16Marmarayla komşu.
16:19Gelin.
16:20Yenikapı'ya gelin.
16:21Aksaray'a gelin.
16:23Bakın surun kulelerinden, burçlarından birinin temel kısmı burada durmaktadır.
16:32Beyaz TV'yi geçmişe yürüyen adam bazen de mutsuz olduğu olacağı şeyleri size anlatmak durumunda kalıyor.
16:41İşte o mutsuz olduğumuz İstanbul'un tarihi 1600 yıllık surlarını gösterirken mutsuz.
16:49Bir kere daha söyleyeyim mi?
16:51Önemine binaen.
16:53Allah Resulü Peygamber Efendimiz 571 yılında dünyaya geldi.
16:59Şu taş buraya 410'da konuldu.
17:04Yani Peygamber Efendimizin dünyaya gelmesinden 160 sene önce bu duvar yapıldı.
17:11O kadar eski, o kadar bize bana yardım edin çağrısında bulunuyor.
17:18Buyurun size tarih, buyurun size acı gerçek.
17:32Haydi 57 yıl öncesine gidelim.
17:36Takvimler 1969.
17:38Çok uzak değil ha.
17:40Böyle Osmanlı zamanı falan değil.
17:431970'in başı.
17:45İşte deminden beri bahsettiğim evler vardı.
17:48Arka tarafında bostanlar vardı.
17:50Burası böyle bir yerdi diyorum ya.
17:53İşte tam olarak burası böyle bir yerdi.
17:56Şurada bir gazino vardı.
17:58Çakıl gazinosu.
17:59Bu da kır bahçesine konulmuştu.
18:01Yani bir kır vardı.
18:03Çimenler vardı.
18:05Zeki Mürenler, Emel, Sayınlar orada konser verirdi.
18:10Muazzez Abacı'yı dinlemeye giderdik.
18:12Zeki Müren konserini dinlemeye giderdik gazinoya.
18:16Dedemle beraber ama yanlış anlaşılmasın.
18:19Konser dinlemeye, gazinoya gitmezdik.
18:23Hemen dışında çimenler vardı.
18:25Orası tarlaydı.
18:27Otururduk çimenlerde tarlada.
18:29Sesi Zeki Müren'in, Emel Sayın'ın, Muazzez Abacı'nın,
18:33Hamiyet Yüce Sesin vesaire.
18:35Sesi dışarıya gelirdi.
18:37Ve biz onları çekirdik çıtlayarak dedem, babaannem, kardeşim ve ben izlerdik.
18:43Burası bir tarlaydı.
18:45Tam olarak tarlayı görüyorsunuz.
18:48Hayır hayır.
18:49Bugüne değil.
18:501969'a bakacak olursanız.
18:53O iki tane kız çocuğu var ya.
18:55Şuralarda bir yerlerde.
18:57İşte köy, bostan, tarla, İstanbul, Aksaray, Yenikapı.
19:05Tam olarak burası.
19:07Ha bu arada bir şey söyleyeyim.
19:08Açı burası değil.
19:10İtiraf etmek gerekirse,
19:13Zaten çok da fark ettiniz.
19:15Yani caminin açısı, duruşu,
19:18Arka taraftaki bulgur palasın,
19:21Onu da konuşacağız birazdan.
19:23Bu fotoğraf bize çok şey anlatıyor.
19:25Bulgur palasın duruşu,
19:27Aslında açının burası olmadığını,
19:30Biraz daha ilerlerde olduğunu gösteriyor.
19:33Fakat şimdi kameraman kardeşim Murat,
19:36Neden oradan çekemediğimizi bize gösterecek?
19:40Çünkü orası şu an tamamen kapalı.
19:44Metal saçlarla kapatılmış durumda.
19:47Orada bu fotoğrafın açısı falan kalmadı.
19:50Bayağı bir yürüdük.
19:52Şu beyaz binadan beridir.
19:54Buraya doğru yürüye yürüye geldik.
19:58Şu iki tane doneyi görmek için.
20:01Bizim elimizde bir Cerrahpaşa camisi var.
20:04Fotoğrafta çok net görülüyor.
20:06Fakat bugün apartmanın arkasında yalnızca kubbesi ve minaresi görülüyor.
20:14Kırmızı bir apartmanın arkasında.
20:16Bir de bulgur palas var.
20:18Biz bu iki doneyi, iki tane eseri size gösterebilmek için,
20:23Buraya kadar geldik ve buradan gösteriyoruz.
20:26Cerrah Mehmet Paşa.
20:28Üçüncü Mehmet'in hem Cerrah'ı hem sünnetçisi,
20:32Hem de bir dönem sadrazamı.
20:35Cerrah Mehmet Paşa'nın yaptırdığı cami.
20:37Ben ilk defa Kur'an-ı Kerim'i o camide öğrendim.
20:41Yani dostlar, bizi İstanbul dışında, Anadolu'da izleyen dostlar,
20:46Biliyorum, Anadolu'ya programlara, konferanslara gittiğim zamanlar,
20:51Benim etrafımda oluşan insanlar,
20:53Bana sarılırken, Beyaz TV geçmişe yürüyen adam diyerek bana sarılıyorlar.
21:00Bu yüzden biliyorum, programımız Anadolu'da izleniyor.
21:04Anadolu'da izleyenlere sesleniyorum.
21:06Benim köyüm tam olarak o caminin orası.
21:10Yani ben şu caminin ve şu bulgur palas adı verilen,
21:15Şatoya benzeyen yapının olduğu yerde doğdum, büyüdüm.
21:20Herkesin bir köyü var ya,
21:21Benim köyüm İstanbul'un 7. tepesi ve tam olarak orası.
21:26Efendim, bakımsız, fakir çocuklar var.
21:31Şuralarda, aslında biraz daha ileride.
21:34O çocukları görüyor musunuz?
21:36Evler, gece kondular, barakalar, yolların çamurlu hali.
21:41Bu insanlar köylü.
21:43Bunlar marul, domates, biber.
21:45Ekiyorlar ve biçiyorlar.
21:47Hatırlayın lütfen bir numaralı fotoğrafı.
21:50İşte o fotoğraftaki tarlanın sahibi, şu çocuğun babası.
21:55Bunlar birbirine bitişik iki tane fotoğraf olması gerekirken,
22:00açımızı bozmak zorunda kaldık.
22:02Az evvel Murat'ın gösterdiği metal saçlardan dolayı.
22:06Şurada bir tane şatoya benzeyen,
22:11benzerini Avrupa'da, Belçika'da,
22:13benzerini İsviçre'de, Fransa'da görebileceğimiz,
22:17adına da Bulgur Palas dediğimiz yer,
22:20aslında Bolu Milletvekili,
22:22İttihat ve Terakki döneminin,
22:24Bolu Milletvekili,
22:26İsmail Habib Bey'in evi.
22:29Bulgur Palas diye geçiyor.
22:31Hikayesi vahim.
22:32Hikaye şöyle.
22:35İttihat ve Terakki'nin milletvekillerinden ve
22:38Nafi Ağ Nezareti,
22:39yani Ziraat Bakanlığı'nın da yetkililerinden olan İsmail Habib Bey,
22:43piyasada bulunan bütün pirinçleri ve bulgurları toplamış.
22:47Bunları depoya koymuş.
22:49Piyasada pirinç ve bulgur krizi oluşturmuş.
22:53Bir süre sonra elindeki pirinci ve bulguru piyasaya sunmuş.
22:58Eskiden bir lira olan pirinç ve bulgur,
23:02tek elden İsmail Habib Bey'den çıktığı için artık beş lira olmuş.
23:09Çok zenginleşmiş ve şu şatoyu yaptırmış.
23:13Gördüğünüz,
23:14benzerine Avrupa'da denk gelinen şu şato,
23:18İttihat ve Terakki'ci,
23:20kara borsadan para kazanan,
23:22Bolu Milletvekili İsmail Habib Bey'in,
23:251910-11'lerde yaptırdığı bir şato,
23:31çocukluğun geçti onun bahçesinde.
23:34Bu arada haramdan gelen gider,
23:40haramın hayrı olmaz derler ya,
23:42o bulgur palasının sahibi İsmail Habib Bey'in,
23:45haram parayla yaptırdığı o palas,
23:48bir süre sonra yandı.
23:49kazandığı bütün paralar gitti,
23:52fakirliğe düştü.
23:54Tam olarak orada.
23:57Selam olsun Cerrah Paşa'ya.
23:59Bu arada İttihat ve Terakki'nin,
24:02ikinci adamı olan Talat Paşa'nın,
24:06ikinci adamı olan Kara Kemal'de,
24:09bulgur palasının arka tarafındaki,
24:12tavuk kümesine saklı bir halde bulundu.
24:151926 yılında kafasına sıktı,
24:18o da orada öldü.
24:20İttihat ve Terakki,
24:21çok fazla bulgur palasla hatıra bırakmış,
24:25bir yapıdır.
24:27Bakın,
24:27herkesin Yenikapı Marmaray,
24:29istasyonu diye,
24:31kullandığı şurası,
24:33bize dakikalardır ne anlatıyor?
24:35İstanbul işte tam olarak bu.
24:38Yahu ne var buralarda,
24:39bu kadar fazla anlatıyorsun?
24:41Demeyin ne olur?
24:43Bir zamanlar,
24:45buralar,
24:46bir zamanlar,
24:48şu caddeler,
24:50Adnan Menderes zamanına kadar,
24:52buralar aslında,
24:54ortasından tek,
24:56bir şeridin geçtiği,
24:58tarlaydı.
24:59Küçüldü, küçüldü,
25:0160'lar, 70'ler,
25:03ben 80'lerine denk geldim,
25:05bir numaralı fotoğraf,
25:07şu boşluk tarlaydı.
25:09Fakat biraz daha eskisi,
25:11iki tane ufak çocuğun,
25:13görüntülendiği,
25:14o fotoğraf,
25:16neler değişmiş değil mi?
25:17İstanbul'da neler değişmiş?
25:2057 yıl arayla,
25:221969-2026,
25:2557 yıl arayla,
25:27aynı açıdan çekilen,
25:29iki farklı fotoğraf,
25:31şu an karşınızda.
25:47Elimizde bir fotoğraf var,
25:4970'li yılların sonları,
25:5080'li yılların başları,
25:52zira net bir tarihimiz yok.
25:5570'ler diyor,
25:56ama 70'lerin başı olması gerek,
25:58çünkü arkada bir kamyon var.
26:00O kamyon çok,
26:0270'lerin başı gibi durmuyor.
26:03Sanki 70'lerin sonu gibi duruyor.
26:06Tarihlendirme olmamasından dolayı,
26:08hata yapmamak için,
26:09tarihi biraz dar tutmaya karar verdik.
26:12Güzel bir,
26:13güzel bir,
26:27bir tarafında bir eczane var.
26:29İşte bunların ikisi,
26:31fotoğrafta görülüyor.
26:33Fakat biz ne büfeyi,
26:35ne de eczaneyi anlatıyoruz.
26:38Emek apartmanı da anlatmıyoruz.
26:40Yan tarafta emek apartmanı var.
26:42Onu da anlatmayacağız.
26:43Bizim burada hoşumuza giden şey,
26:45kaldırımda yürüyen,
26:47şu an hamal abinin bulunduğu,
26:49kaldırımda yürüyen,
26:50iki büklüm,
26:52beyaz kıyafetli,
26:53dede,
26:55bir de,
26:56daha önemli,
26:58bizi bu fotoğrafta,
27:00bizim için çekici olan şey,
27:03şuralarda bir yerlerde,
27:05hazır trafik durmuşken anlatayım,
27:07bir at arabası,
27:09at arabasında ise sarımsaklar var.
27:12Muhtemelen Kastamonu sarımsağıdır.
27:15Ve sarımsakçı amca,
27:17şurada,
27:19şurada,
27:21kahkaha atarak,
27:22ekranlara bakıyor.
27:24Böyle,
27:25Valide Sultan Camii'ne doğru,
27:28Aksaray Meydanı'na doğru gidiyor.
27:30Sağ tarafa doğru çıkıyorsa,
27:32Laleli'ye,
27:34sol tarafa doğru gidiyorsa,
27:35Yusuf Paşa'ya doğru gidiyor.
27:37Demektir bu amcalar.
27:39Kastamonu sarımsa,
27:41ama verimli bir yıl olmuş olsa,
27:43gerek ki,
27:43çok fazla var arabada.
27:46Nasıl ama?
27:47Önümüzden, ardımızdan,
27:48arkamızdan,
27:49her taraftan insanlar geçiyor.
27:52Yoğunluk bu kadar fazla.
27:53Burası Aksaray,
27:55Yenikapı.
27:55Marmara İstasyonu'nu,
27:57Yusuf Paşa'ya ve Aksaray Meydanı'na bağlayan,
27:59büyük cadde.
28:01Birkaç fotoğraf sonra,
28:03bu caddenin,
28:05inşaat halini,
28:07kazılıyorkenki halini,
28:09yapılıyorkenki,
28:10halini göreceğiz.
28:12sarımsakçı,
28:14orada duran amcalar,
28:16emek apartmanı,
28:18önünden geçen,
28:19hafif eğik,
28:21o beyazlı dede,
28:23muhtemelen şu an hayatta yoklardır.
28:26Eğer varlarsa,
28:28öpüyorum ellerinden,
28:29yoklarsa,
28:30torunları seyrediyorsa,
28:32buradan selam olsun,
28:34dedenizi,
28:34size gösteriyorum.
28:36Ama şu,
28:37şurada,
28:39sarımsak satan ve şu an,
28:41üzerinden,
28:42taksinin geçtiği,
28:44sarımsakçı,
28:45amcaların mutluluğu,
28:47o gülümsemeleri,
28:49nasıl ama her şeye değer değil mi?
28:51İnsanın içini ısıtan,
28:53insanı mutlu eden bir fotoğraf.
28:57Ben tam olarak,
28:59bu Aksaray'ı istemiyorum.
29:02Bu Aksaray ve Yenikapı,
29:04benim Aksaray'ım ve
29:06Yenikapı'ım değil.
29:07Ben 80'lerin,
29:09ve 90'ların başına kadar olan,
29:12Aksaray ve Yenikapı'yı istiyorum.
29:15Benim çocukluğumda,
29:16buralarda,
29:17apartmanlarda insanlar oturuyordu.
29:20Ben çocukken,
29:21Arif Sağ şurada,
29:23Saz ve Türk'ü,
29:26kursları veriyordu.
29:27Arif Sağ'ın,
29:29ders verdiği,
29:30yer tam arka taraftı.
29:33Benim çocukluğumun,
29:34İstanbul'unda,
29:35burası sanat ve kültür merkeziydi.
29:38Adile Naşit ileride oturuyordu.
29:40Perran Kutman ileride oturuyordu.
29:43Televizyon, sinema filmlerinde,
29:45Cüneyt Arkın'dan,
29:46Kadir İnanır'dan,
29:47dayak yiyen o figüranlar vardı ya,
29:49hepsinin oturduğu yer,
29:51orasıydı.
29:51bu ne sevgi ah,
29:53bu ne ızdıraf,
29:54zavallı kalbim,
29:56ne kadar harap diyen,
29:57Abdullah Yüce Merhum,
29:59burada oturuyordu,
30:01dedemin arkadaşıydı.
30:03Burası ne kadar da,
30:05güzel,
30:06ne kadar da,
30:07içimizi ısıtan bir yerdi.
30:09ben bu Aksaray'ı istemiyorum.
30:13Ben 80'lerdeki Aksaray'ı,
30:15şu an burada sarımsak satarken,
30:20ekranlara bakıp,
30:21objektife bakıp,
30:23gülümseyen ve kahkaha atan,
30:25o amcaların Aksaray'ı istiyorum.
30:28ama ben istedim diye,
30:30hiçbir şey değişmeyecek.
30:32İşte hadise budur.
30:33Tam olarak,
30:34maalesef,
30:36etrafımızda bir dönersek,
30:37hadi açıyı bozalım,
30:39ve şuraya doğru bakalım.
30:41Bakın,
30:42biz şu an nerelerdeyiz?
30:45Nasıl sesler ama?
30:46Ben,
30:47bu Aksaray'ı istemiyorum derken,
30:50aslında bu Aksaray'ı istemiyordum,
30:52ama ne yapalım ki,
30:54artık bu Aksaray var.
30:551970'li yıllar diyelim,
31:01galiba 55-60 yıllık bir fotoğraf,
31:04iki fotoğraf şu an karşınızda.
31:191950 yılına gidelim,
31:22günümüzden tam 76 sene önce,
31:2476 sene önce,
31:27şu an,
31:29nasıl ama,
31:31her taraftan araba geçiyor,
31:33ve biz aradaki refüje çıktık,
31:36refüjden size bunu anlatmak durumundayız.
31:39Burası,
31:40çok yoğun.
31:42Saniyede 15-20 araba geçiyor,
31:45abartma payı ile beraber söylüyorum tabii ki.
31:47çok yoğun bir cadde,
31:501950'li yıllarda,
31:52yapımına başlandı.
31:54Fotoğrafın altındaki tarih,
31:571950.
32:001950 yılında,
32:02eğer,
32:02burada,
32:03bir yol yapım çalışması varsa,
32:06fotoğrafın tarihi doğruysa,
32:09bence biraz zor,
32:10İsmet İnönü zamanında,
32:12bu yolun yapımına başlanmış demektir.
32:14Adnan Menderes'de devam ettirmiş demektir.
32:18Doğru olması gerek.
32:19Zira bu yolu tamamen yapan,
32:22yaparken de pek çok binayı,
32:24pek çok tarihi eseri,
32:26külliyeleri yıkan,
32:291952'den sonra,
32:31bu restorasyonları,
32:32Henry Prost'a veren,
32:35Adnan Menderes'tir.
32:37Dolayısıyla,
32:38fotoğrafın altındaki,
32:391950 sayısı doğru değil.
32:43Muhtemel 1952'ler.
32:46O zaman da,
32:4776 sene değil,
32:4974 sene falan,
32:50geçmiş olması gerekiyor.
32:52Şurada,
32:53bir tane,
32:55şurada,
32:57böyle fötür şapkalı,
33:00beyazlı bir amca var,
33:02böyle yürürken,
33:03şuralarda,
33:05hamallar var,
33:07hamal,
33:08küfeler var üstünde,
33:10görüyorsunuz değil mi?
33:11Neden buraya geldik,
33:12ve neden tam olarak,
33:14bu açıyı bulduk?
33:15Çünkü fotoğrafta,
33:17Aksaray Valide Sultan Camii görülüyor.
33:20Aksaray Valide Sultan Camii,
33:22binaların arasında,
33:24görülüyor.
33:25Burada da,
33:26ağaçların arasında,
33:28ve binalara yakın görünüyor.
33:30Bu yüzden,
33:31o açının,
33:32burası olduğunu,
33:33düşündüğümüz için,
33:35buraya geldik.
33:35Ve buradan,
33:37çekmek istedik.
33:38Gürültülerle,
33:39yoğunluklarla birlikte.
33:42Sesler nasıl?
33:44Sürekli bu hayatı,
33:46burada,
33:47yaşadığınızı düşünün.
33:49Zor iş.
33:50Burada yaşayanlara,
33:52ofisleri burada olanlara,
33:54evleri demedim farkındaysanız,
33:56zira burada ev yok.
33:57Ofisleri burada olanlara,
33:59Allah yardım etsin,
34:00çok fazla gürültü,
34:02oluyor demektir.
34:03Yolun yapılışı,
34:04şuralarda,
34:07şuralarda,
34:08iş makinesi var.
34:10Sanki toprak çekiyor,
34:12yerden.
34:13Şuralarda,
34:14insan yoğunluğu var.
34:16İnsanlar geliyorlar,
34:17gidiyorlar.
34:18az evvelki sahne gibi,
34:21birazdan ışık değiştiğinde,
34:24ben Murat'a,
34:25arkaya dön Murat diyeceğim.
34:27Ve Murat size,
34:28buradaki insan yoğunluğundan,
34:31canlı bir görüntü gösterecek.
34:34O gün de burada yoğunluk vardı,
34:37bugün de yoğunluk var.
34:38O ana kadar konuşalım.
34:40Küfeli insanların varlığı,
34:42şuralarda,
34:43burada ticaretin döndüğünü göstermektedir.
34:46şu an kırmızı yandı.
34:48Murat,
34:48hadi dön kardeşim.
34:49Ve insan kalabalığına,
34:51bakın.
35:01Evet sevgili dostlar,
35:03bu caddelerin,
35:05Adnan Mender'e zamanındaki,
35:07açılışından itibaren,
35:09bugüne pek çok şey,
35:10değişmiş durumda.
35:12İlki Beyaz TV var,
35:13ve ilki geçmişe yürüyen adam programı,
35:16var da,
35:17biz tarihi olarak,
35:19caddelerin ne kadar değiştiğini görüyoruz.
35:2274 yıl arayla,
35:24aynı açıdan çekilen,
35:26iki farklı fotoğraf,
35:28şu an karşınızda.
35:44işte şu an 1952'lere tam olarak geldik.
35:49Bilmem ki 73 mü,
35:51bilmem ki 74 mü,
35:52aradan geçen zaman dilimi,
35:55aradan geçen kaç yıl oldu,
35:58inanın bilmiyorum.
35:59Şu an,
36:00düzgün bir,
36:01Valide Sultan Camii,
36:03düzgün bir,
36:05üst geçit,
36:06alt geçit,
36:07her türlü geçit,
36:09ve bir cadde.
36:11Bakmayın bu kadar boş olduğuna.
36:13Saniyeler sonra,
36:14kırmızı ışık,
36:16yeşile döndüğünde,
36:17kopan fırtınaya bakın.
36:18ne kadar sakin değil mi?
36:21İşte buralar,
36:22sizin şu an,
36:24eski fotoğraf olarak,
36:2570 küsur sene önce,
36:28diye gördüğünüz,
36:29görüntüyü tam olarak bu.
36:31Aşağıya doğru,
36:33battı çıktı derler ya,
36:34daldı çıktı,
36:35battı çıktı,
36:36otur yollar var.
36:37İşte burası,
36:38otur bir yol.
36:39Aslında dümdüzdü.
36:41Fakat aşağıdan meyil vererek,
36:44Yenikapı ile Fatih yolunu,
36:46birbirine bağladılar.
36:48Beyazıt ile,
36:49Aksaray Topkapı yolunu ise,
36:51üstünden verdiler.
36:53Şöyle,
36:54aslında tek yoldu.
36:56Bunu aşağıya verdiler.
36:58Böyle giderken,
36:59bu da böyle oldu.
37:01Sonra,
37:01bir de bunun üzerine,
37:03bunun üzerine,
37:04bir tane daha şöyle verdiler.
37:07Üç kat,
37:07bir,
37:08iki,
37:08üç.
37:09Üç katlı bir yol oldu.
37:12Adnan Menderes zamanından bahsediyorum.
37:1472,
37:1673 yıl öncesinden bahsediyorum.
37:19O hal,
37:21tam olarak bu halde.
37:22Nasıl ama?
37:24Değişiklikler çok fazla değil mi?
37:26İstanbul büyüyordu.
37:28Adnan Menderes zamanında,
37:30İstanbul büyüyen bir şehirdi.
37:32ve Osmanlı başkenti olan İstanbul'daki,
37:36yapılaşma ve caddeleşmeler,
37:39İstanbul'un nüfusunu karşılayacak durumda değildi.
37:43Bu yüzden,
37:45yeni yollar yapmak,
37:46bu yüzden yeni alanlar,
37:49oluşturmak gerekiyorlardı.
37:52Yaptılar.
37:53Henry Prost adı verilen bir Fransız'a,
37:56hayatının bir dönemi,
37:58Almanya'da geçmiş olan bir Fransız'a,
38:01İstanbul'un imar problemlerini verdiler.
38:04Ve İstanbul,
38:05bu Henry Prost'la beraber,
38:08büyüdü.
38:09Şekillendi.
38:10Bir tane harita aldı eline,
38:12bu haritada,
38:14bir çizgi çekti.
38:16Yanına bir çizgi daha çekti.
38:18Sonra bu tarafa geldi,
38:20iki çizgi çekti.
38:22Sonra buraya geldi,
38:23iki çizgi çekti.
38:25Dedi ki,
38:26şu çizmiş olduğum,
38:28üç yolun,
38:30altı çizgiyle ayırılmış olan,
38:32üç yolun,
38:33arasında ortasında ne varsa,
38:36her şeyi yıkın geçin,
38:38dedi.
38:39Hanlar, hamamlar, külliyeler,
38:41medreseler, camiler,
38:42türbeler, okullar,
38:45kütüphaneler, çeşmeler,
38:46aklınıza ne geliyorsa,
38:49Osmanlı adına,
38:50her türlü eser yıkıldı.
38:52Sadece,
38:54Vatan Caddesi'ni yaparken,
38:5724 tane eser yıkıldı.
39:01Bunun 5 tanesi,
39:02Mimar Sinan'dan kalma camiydi.
39:0424 Osmanlı eserini,
39:08tek bir caddeye feda ettiler.
39:10Millet,
39:12Vatan,
39:13ve Fevzi Paşa Caddesi adı verilen,
39:16bu caddeler,
39:17bir de sahil doldurularak,
39:19oluşturulan,
39:20sahil yolu caddesiyle,
39:22tarihi yarım araya,
39:24yani İstanbul'un gerçek,
39:26boyutuna,
39:274 tane ana arter kazandırıldı.
39:29Dönemin CHP'si ve İsmet İnönü'sü,
39:33halkın parasını,
39:35halkın sermayesini,
39:37çarçur etmekle suçladı,
39:40Adnan Menderes'i.
39:41Ve dedi ki,
39:43uçak mı indireceksiniz,
39:45bu caddelere?
39:46Halbuki bugün,
39:48uçak mı indireceksiniz,
39:50bu caddelere dediği,
39:51caddelerin,
39:52tam olarak durumu budur.
39:54Bugün bir problem var,
39:57yol sıkıntısı,
39:58bugün hallettiğin,
39:59onu,
40:0010 sene sonra,
40:01o problem yine,
40:02karşına çıkarsa,
40:04o problemi,
40:05halletmiş sayılmazsın.
40:07Biz şu an,
40:09hala İstanbul'da,
40:11Adnan Menderes'in,
40:12Vatan Caddesini,
40:13Millet Caddesini,
40:15Sahil Yolunu,
40:16Fevzipaşa Caddesini,
40:19ve bu,
40:19adını bilmediğim bu,
40:21Yenikapı,
40:22Aksaray Caddesini kullanıyoruz.
40:25Bunların tamamı,
40:26Menderes zamanında yapıldı.
40:28Menderes'e bu anlamda,
40:30yol borcumuz var.
40:31Ama çok bonkör davranmış,
40:34Henry Prost,
40:35yakmış,
40:35yıkmış,
40:36yok etmiş.
40:37Ne demek?
40:38Bir caddeyi yapmak için,
40:4024 eser yıkmak,
40:42bunun da beşinin,
40:44Mimar Sinan'dan kaldığını bilmek,
40:47ne demek?
40:49Ne kadar zor değil mi?
40:50Bu caddeleri anlatmak.
40:52Hadi fotoğrafa gelelim.
40:54Elimizde bir fotoğraf var.
40:561952.
40:57Yani günümüzden,
40:5973 sene öncesine ait.
41:02Şu an araçların,
41:04geçtiği yerlerin,
41:06inşaat halini,
41:07açılıyorkenki halini,
41:10bu battı çıktı mı,
41:11daldı çıktı mı,
41:12adını tam bilmediğim bu yere,
41:14girip bir daha çıkmaları,
41:16tam olarak anlattığım şey,
41:19tarih.
41:20Beyaz TV,
41:22geçmişe yürüyen adam,
41:24farkı sanırım bu.
41:26Biliyorsunuz değil mi dostlar?
41:27Türk televizyonlarında,
41:29en çok izlenen,
41:31ilk 100 program arasına,
41:32sürekli tek bir program giriyor.
41:36O da,
41:37Beyaz TV,
41:38geçmişe yürüyen adam,
41:39sizlerle birlikte.
41:41Çünkü biz,
41:42tarihin aslını,
41:44herhangi bir siyasi,
41:45polemiğe bulaşmadan,
41:47herhangi bir siyasi,
41:49argümanlar kullanmadan,
41:51tarihi,
41:52yalnızca tarihi anlatıyoruz.
41:54Buyurun size tarihi.
41:5673 yıl arayla,
41:58aynı açıdan çekilen,
42:00iki farklı fotoğraf,
42:02şu an karşınızda.
42:19sevgili dostlar,
42:20sevgili Beyaz TV müdavimleri,
42:23ve sevgili,
42:24geçmişte,
42:25tarihte,
42:26fotoğrafları yan yana koyarak,
42:29üzerine basa basa,
42:31yürüyen dostlar,
42:32bir bölümün daha sonuna geldik.
42:35Aksaray Valide Sultan Camii'ni,
42:37onun önündeki,
42:39aslında,
42:40Türkiye'deki ilk,
42:42yeraltı çarşısı,
42:44tam olarak şu,
42:46İBB'nin,
42:47ambleminin,
42:48olduğu,
42:50saatin altında.
42:51yani şu yolun,
42:53şu caddenin,
42:54sol tarafındaki,
42:55duvarın,
42:56içinde,
42:58iç tarafında,
42:59bir çarşı var.
43:01Mükemmel tasarlanmış,
43:03bir yer burası.
43:04Duvarın içinde,
43:06camiye kadar,
43:07caminin altında yok ama,
43:09caminin sınırına kadar,
43:11şu an gelen arabaların,
43:13altında,
43:14aslında bir yeraltı çarşısı var.
43:16ve o yeraltı çarşısının,
43:18havalandırma deliği,
43:20bugün İBB'nin,
43:21ambleminin olduğu,
43:23ve bir saatin konulduğu baca.
43:26Güzel dizayn edilmiş,
43:28ve iyi saklanmış,
43:29bir yeraltı çarşı bacası.
43:33İstanbul'da yaşamak,
43:35gerçekten zor.
43:36Ama gerçekten,
43:37çok keyifli.
43:39Ne demiştik?
43:40İstanbul'da,
43:41iki tip insan yaşar.
43:43İstanbul'da,
43:44yaşayanlar,
43:46İstanbul'u,
43:47yaşayanlar.
43:48Biz İstanbul'da yaşıyoruz,
43:50çok şükür.
43:50Ama acaba,
43:52İstanbul'u,
43:52yaşıyor muyuz?
43:54Mesela,
43:55size bir soru.
43:57Bizi izleyen dostlardan,
43:58kaçınız?
43:59İstanbul'un,
44:00yedi tepesini,
44:02hiç takılmadan sayabilir.
44:04Şu, şu, şu tepeler var diyebilir.
44:07Bu tepelerin adlarını,
44:10sırasına göre sayabiliyorsak,
44:13İstanbul'da,
44:14İstanbul'u,
44:16yaşayanlardanız demektir.
44:18Durun ben sayayım,
44:19ve fıronumu kapatayım.
44:20Bir,
44:21Ayasofya ve Sultanahmet Camii'nin,
44:24bulunduğu,
44:25Agustus Tepesi.
44:26İki,
44:27Çemberli Taş'ın,
44:28bulunduğu,
44:29Konstantin Tepesi.
44:30Üç,
44:31Beyazıt Camii'nin ve İstanbul Üniversitesi'nin bulunduğu,
44:35Teodosyus Tepesi.
44:37Dört,
44:38Fatih Camii'nin bulunduğu,
44:40Hadrianus Tepesi.
44:41Beş,
44:42Yavuz Sultan Selim Camii'nin ve onun külliyesinin bulunduğu tepe.
44:47Altı,
44:48Kariye Camii'nin,
44:50Mihramah Sultan Camii'nin bulunduğu,
44:53Kora,
44:54Kıhora,
44:55Kıhora,
44:55K-H-H-H,
44:56Kıhora Tepesi.
44:58Yedi,
45:00Cerrah Paşa,
45:01Koca Mustafa Paşa,
45:02hattında bulunan,
45:04ve bir balık sırtı gibi olan,
45:06sol tarafından aşağıya indiğimizde,
45:08Samate'ye,
45:09sağdan aşağıya indiğimizde,
45:12Vatan Caddesi'ne ve Çapa'ya doğru indiğimiz,
45:15Arkadyus Tepesi.
45:16Biz şu an,
45:18Arkadyus Tepesi'nin,
45:20Yedi numaralı tepenin,
45:22eteklerinde,
45:23Yenikapı'dayız.
45:25Allah fırsat ve ruhsat verirse,
45:28haftaya yine burada,
45:30haftaya Yenikapı Aksaray,
45:33bölümünün,
45:34ikinci programıyla karşınızdayız.
45:37O ana kadar,
45:38Rabbime emanetsiniz.
45:40Ne olur Beyaz TV'de kalın,
45:42ne olur geçmişe yürüyen adamda kalın.
45:46Allah'a emanet olun.
Yorumlar