- 10 saat önce
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor.
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor. Program, Ramazan ayı boyunca otuz gün süresince Endülüs’ten canlı yayınla ekranlara gelecek.
Granada, Kurtuba ve Medînetü’z-Zehrâ gibi İslam tarihinin simge şehirlerinden gerçekleştirilecek yayınlarda, Ramazan’ın manevi atmosferi tarihi mekânların eşliğinde ele alınacak. Elhamra Sarayı başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin izlerini taşıyan önemli noktalarda yapılacak programda, iftar buluşmaları, kültürel değerlendirmeler ve medeniyet perspektifi üzerine sohbetler yer alacak.
Erkan Aydın’ın sunumuyla ekrana gelecek olan “Endülüs’te Ramazan”, yalnızca bir iftar programı olmanın ötesinde; İslam medeniyetinin ilim, ahlak ve adalet eksenindeki birikimini gündeme taşıyacak. Programda, geçmişten günümüze medeniyet tasavvuru, toplumsal değerler ve kültürel miras konuları da ele alınacak.
Ramazan ayı boyunca her gün canlı yayınlanacak olan “Endülüs’te Ramazan”, Ülke TV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor. Program, Ramazan ayı boyunca otuz gün süresince Endülüs’ten canlı yayınla ekranlara gelecek.
Granada, Kurtuba ve Medînetü’z-Zehrâ gibi İslam tarihinin simge şehirlerinden gerçekleştirilecek yayınlarda, Ramazan’ın manevi atmosferi tarihi mekânların eşliğinde ele alınacak. Elhamra Sarayı başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin izlerini taşıyan önemli noktalarda yapılacak programda, iftar buluşmaları, kültürel değerlendirmeler ve medeniyet perspektifi üzerine sohbetler yer alacak.
Erkan Aydın’ın sunumuyla ekrana gelecek olan “Endülüs’te Ramazan”, yalnızca bir iftar programı olmanın ötesinde; İslam medeniyetinin ilim, ahlak ve adalet eksenindeki birikimini gündeme taşıyacak. Programda, geçmişten günümüze medeniyet tasavvuru, toplumsal değerler ve kültürel miras konuları da ele alınacak.
Ramazan ayı boyunca her gün canlı yayınlanacak olan “Endülüs’te Ramazan”, Ülke TV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:06:51M.K.
00:07:18M.K.
00:07:41M.K.
00:08:06M.K.
00:08:25M.K.
00:09:01M.K.
00:09:04M.K.
00:09:24M.K.
00:09:51M.K.
00:10:22M.K.
00:10:22M.K.
00:10:27M.K.
00:10:30M.K.
00:10:31M.K.
00:10:34M.K.
00:10:43M.K.
00:10:49M.K.
00:10:52M.K.
00:10:53M.K.
00:10:55M.K.
00:10:57M.K.
00:10:57M.K.
00:10:58M.K.
00:10:59Gayrimüslimlerin hakim olduğu bir yerde yaşamanın anlamı ne?
00:11:04Özellikle Endülüs zamanında müdeccenler diye bir mevzu var biliyorsunuz.
00:11:09Ya da Müslümanların yeni fethettiği topraklardaki tutumları, davranışları ne olacak?
00:11:16Bir tanesi, ikincisi de bu Endülüs'ün bana hatırlattığı.
00:11:21Bir başka nokta Endülüs için El Firdevsül Mefkude diyeceğim.
00:11:27Yani burada Firdevs grubu galiba ilahilerimizi birazdan dinleyeceğiz.
00:11:33El Firdevs topluluğu.
00:11:38Belki de o kavramdan mülhem bu ismi kullanıyor olabilirler.
00:11:43El Firdevsül Mefkude ne demek?
00:11:46Kayıp cennet demek.
00:11:48Şimdi böyle kayıp coğrafyalar vardır Atlantis vs.
00:11:53Kayıp medeniyetler.
00:11:54Kayıp medeniyetler.
00:11:55Aslında Endülüs Müslümanlar açısından bakıldığında, özellikle günümüzdeki Müslümanlar açısından bakıldığında bir El Firdevsül Mefkude'dir.
00:12:04Yani bilimin yeşerdiği, birlikte yaşamanın yeşerdiği, tarımın yeşerdiği, medeniyetin yeşerdiği,
00:12:11Kur'an çalışmalarının, efendime söyleyeyim yeşerdiği, bilimin yeşerdiği, bir cennet bahçesi haline geldiği bir yerin süreç içerisinde Müslümanlar adına kaybedilmesidir.
00:12:22Bundan dolayı da Endülüs söz konusu olduğu zaman genellikle Endülüs'te eşlik eden cümlelerden bir tanesi ağıt kelimesidir ki ben bunun
00:12:35yerine yani ağıt kelimesini öne çıkarmak yerine El Firdevsül Mefkude gibi daha olumlu bir kavramın öne çıkarılması gerektiğine kaniyim.
00:12:45Son bir hususiyetini daha belirtmek isterim Endülüs'ün.
00:12:51Bu da Endülüs elbette vakti zamanında kazanılmış, elde edilmiş, üzerinde yaşanılmış, hüküm sürülmüş bir coğrafyanın süreç içerisinde kaybedilmesinin ortaya çıkardığı
00:13:07bir ibret meselesidir.
00:13:09Şimdi ağıtı doğru bulmamamın sebebi biraz da buradan kaynaklanıyor.
00:13:16İbret alınması gereken bir yer ağıt biraz duygusallığa varan dolayısıyla sorunların üstünü örten bir mekanizmaya dönüşüyor.
00:13:27Bunun yerine tarih bizim tarihte de daima tarih bilimi bir ibret olarak ele alınmıştır.
00:13:34Yani birkaç amacı vardır bununla tarihin.
00:13:38Hükümdarların eğlenceleridir ama aynı zamanda hükümdarların bir ibret alanıdır da.
00:13:44Hükümdarlar kendilerine daima bir tarih tabakasından sayfalar okunması istenir.
00:13:50Dolayısıyla Endülüs'ü bir ibret olarak kavramanın dönemli olduğunu düşünüyorum.
00:13:58Yani onlar bir ümmetti gelip geçtiler doğrusuyla yanlışıyla iyisiyle kötüsüyle burada yaşadılar bir medeniyeti inşa ettiler.
00:14:09Biz ne yapıyoruz?
00:14:10Biz bu tecrübeyi bir ibret olarak bugün diyelim ki benzer bir şekilde Anadolu'da olsun, İslam dünyasının herhangi bir yerinde olsun
00:14:20özellikle bu problemli günlerde bunu bir ibret olarak ele alıyor muyuz?
00:14:26Buna odaklanmamız gerektiğini düşünüyorum.
00:14:28Endülüs dolayısıyla ben de El Firdevs'ün Mefkû'de, ibret, bir taraftan İslam havzalarından bir havza ve en önemlisi de köprü
00:14:39meselesi, Avrupa'ya köprü belki oradan küçük şeyler söyleyerek daha ileriye doğru hareket etmemiz mümkün olur.
00:14:47Eşref Hocam biz de bu meseleyi ele alırken amacımızı şöyle belirledik.
00:14:51Neden Endülüs'te olmalı ve iftar programı yapmalıyız Ülke TV ile beraber?
00:15:00Endülüs 780 yıllık bir medeniyet diyoruz ama burası tek bir devlet, tek bir yönetim değil.
00:15:08Sünnetullah Allah'ın toplumlarla ilgili yasası,
00:15:12Allah'ın sünnetinde bir değişiklik yok.
00:15:17Sünnetullah bu coğrafyada nasıl tecelli etmiş?
00:15:20Aslında biz bugün onu anlamaya çalışıyoruz.
00:15:23Belki geleceği bunun üzerine inşa etmek için veriler elde edebiliriz.
00:15:29Ne sadece bir anış ne sadece bir ibret ikisi arasında.
00:15:34Burada iftar öncesi dua ediyoruz.
00:15:37İşte birazdan Ali Kiyiler ve ekibi ilahi söyleyecek tek bir salavat getiriyor.
00:15:42Diyoruz ki bu coğrafyanın aslında bütün toprakların sahibi sadece üzerinde yaşayanlar değil.
00:15:49O toprakları vatan kılan, anlamlı kılan, şereful mekanı bilmekin kabilinden o uğurda canlarını veren şehitler.
00:15:59Allah onlar için diridir dediğine göre belki de bugün konuşmamızı dinliyorlardır.
00:16:06Duamıza amin diyorlardır.
00:16:08Kim bilir bu tek bir ve salavatlarla hangi ruhları şahat ederiz.
00:16:12Burada olmamızın bir anlamında bu.
00:16:14Kıymetli izleyicilerimiz gördüğünüz gibi muhabbet çok tatlı başladı.
00:16:18Çünkü Prof. Dr. Eşref Altaş konunun uzmanı.
00:16:23Aynı zamanda da benim imatipten arkadaşım ve dostum.
00:16:27Onun için onunla çok daha güzel derinlenmesine Endülüs'ü konuşacağız.
00:16:32Kısa bir ara Ali Kiyiler ve ekibinden bir ilahi dinleyelim.
00:16:36Şöyle kalbimiz biraz yumuşasın ki konuşacağımız konulara zemin hazır hale gelsin.
00:16:44Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
00:16:52La ilahe illa Allah, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
00:17:15La ilahe illa Allah, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
00:17:26Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
00:17:53ولا حول ولا قوة إلا بالله
00:17:59ولا حول ولا قوة إلا بالله
00:18:14صلى الله على محمد صلى الله عليه وسلم
00:18:23صلى الله على محمد صلى الله عليه وسلم
00:18:42صلى الله عليه وسلم
00:19:22صلى الله عليه وسلم
00:19:29رمضان تجلى وابتسم
00:19:37رمضان تجلى وابتسم
00:19:49رمضان تجلى وابتسم
00:20:17رمضان زمان
00:20:19زمان الحسنات
00:20:21رمضان زمان البركات
00:20:43رمضان زمان
00:21:12رمضان
00:21:35رمضان تجلى وابتسم
00:21:39رمضان تجلى وابتسم
00:22:04رمضان تجلى وابتسم
00:22:46رمضان
00:22:52رمضان
00:22:53رمضان
00:23:15رمضان
00:23:34رمضان
00:23:36رمضان
00:23:39رمضان
00:23:41رمضان
00:23:41رمضان
00:23:41رمضان
00:23:49رمضان
00:24:09رمضان
00:24:12رمضان
00:24:12رمضان
00:24:12رمضان
00:24:13رمضان
00:24:13رمضان
00:24:13رمضان
00:24:13رمضان
00:24:13رمضان
00:24:14رمضان
00:24:14رمضان
00:24:14رمضان
00:24:15رمضان
00:24:17رمضان
00:24:20رمضان
00:24:40رمضان
00:24:41Macaristan'da bu program için özel yapıldığı geldi Eşref Hocam.
00:24:45Osman Kurtulmuş var benim komşum.
00:24:48Macaristan'da bu Sultan Abdülhamit'e vazo yapmış bir fabrika.
00:24:55Tabii şimdi isim vermiyorum ki reklama girerdi.
00:25:00Avrupa'nın en önemli mutfak ürünlerini yapan fabrika.
00:25:05Dolayısıyla bunu programımız için özel handmade bunlarda el yapımı
00:25:09üzerindeki peygamber çiçeği masamızın üzerinde onu anımsatan bir şey olsun diye getirdik.
00:25:16Yani bu ekranda hiçbir şey tesadüfen değil.
00:25:19Onun için doğal olmaya gayret ediyoruz.
00:25:22Koltuklarımıza da onun için fazla laf etmeyin hocam.
00:25:25Çok sevimli ve güzel duruyor.
00:25:28Eşref Hocam, şimdi Müslümanların tarihte bilim ve felsefeyi karşısındaki tutumlarını bir konuşmak istiyorum ki
00:25:38ondan sonra da buradaki bilim adamlarını, ilim adamlarını, filozofları konuşabilelim.
00:25:44Müslümanlar karşılaştıkları medeniyet mirasını nasıl dönüştürdüler?
00:25:49Belki bu bağlamda ümmeten vasatan, halaife fil art, yeryüzünün halifesi olma, dengeli ümmet olma vasfı
00:25:58bunları da içine katarak giriş bağımından ne söyleyebiliriz?
00:26:04Evet, güzel bir soru.
00:26:06Şöyle, bu sorunun Endülüs için de bir anlamı var.
00:26:09Şimdi Endülüs'ü temellendirirken Endülüs, Hüday-i Nabit bir yer değil.
00:26:14Gökten zembille inen bir yer de değil.
00:26:17Evet, güzel, yüksek bir kültür, yüksek bir medeniyet, yüksek bir...
00:26:21...hanın da bağlı olduğu bir kök var.
00:26:23Ben programlarınızı başından beri izlerken bu hassasiyetinizi çok takdir ettim.
00:26:31Burası İslam medeniyetinin bütünüyle, İslam tarihinin bir parçası, İslam medeniyetinin bir parçası,
00:26:39aynı zamanda İslam bilim, felsefe ve kültür tarihinin de bir parçası ama yüksek bir parçası elbette.
00:26:47Dolayısıyla bu soruyu bu çerçevede konuşmak anlamlı diye düşünüyorum.
00:26:51Çünkü bir medeniyetin temel, en minimal inancı nasılsa bütün medeniyetin sonraki süreçlerine o yansır.
00:27:00Yani Peygamber aleyhissalatü vesselam, Kur'an-ı Kerim, akla, insanın düşünmesine, insanın yeni şeyleri icat etmesine, elde etmesine önem vermeseydi,
00:27:17Fate bir rüyahu lil ebsar demeseydi Kur'an-ı Kerim, yerlere göklere bakmamızı tavsiye etmeseydi, sonraki süreç öyle gelişmezdi.
00:27:29Peygamber aleyhissalatü vesselamın ashab-ı suffasını hepimiz biliyoruz.
00:27:33Bunun ne anlama geldiğini biliyoruz.
00:27:35Zamanı geldiğinde etrafındaki sahabileri yeni şeyler öğrenmeye, hatta farklı farklı diller öğrenmeye nasıl yönlendirdiğini biliyoruz.
00:27:46Peygamber aleyhissalatü vesselamdan sonra İslam ümmeti Hicaz'ın dışına çıkınca, yani Hicaz yarımadasını biraz aşınca,
00:27:58Basra, Bağdat, Şam, Kahire gibi farklı coğrafyalarla karşılaştılar.
00:28:05Bu coğrafyaları elbette biliyorlardı.
00:28:08Ama bu sefer sadece bir turizm seyahati ya da ticaret seyahati olarak değil, bir yönetme iddiasıyla, bir Allah kelimesinin ulaştırılması
00:28:20iddiasıyla oraya gittiler.
00:28:22İran kaplarına dayandıklarında İranlar dedi, bize ne vaat ediyorsunuz?
00:28:26Zaten bizim zerdüştümüz var, bizim bir sosyal hayatımız var, bizim kanunlarımız var, kurallarımız var.
00:28:33Müslümanlar orada, kula kululuk artık son bulacak demekle beraber aynı zamanda adaleti de götürdüler.
00:28:44Bakın İslam'ın cahiliyeden temel farklarından bir tanesi şudur, cahiliye insanı metafizik bir kapalılıkta yaşar.
00:28:53Yani onun başlangıcı yoktur, onun Allah'a açılan bir kapısı yoktur.
00:28:59Hep şefaatçiler ya da aracı varlıklar, putlar falan vardır.
00:29:03Onun bir ahireti yoktur.
00:29:04O zamanın kendisini inşa ettiği ve yok edeceğini düşündüğü bir tiptir.
00:29:10Cahiliye insanı aynı zamanda kaba sabadır, aynı zamanda cahiliye insanı kendi kabilesi için yaşayan bir insandır.
00:29:18İslam geldiğinde bunu evrensel bir şeye dönüştürüyor, ilkeye dönüştürüyor.
00:29:23Bakın Peygamber Aleyhisselatü Vesselam'ın şu sözünü hatırlayalım.
00:29:28Zalim de olsa, mazlum da olsa kardeşine yardım etti.
00:29:31Aslında bu cahiliyenin ilkelerinden bir tanesiydi ama Peygamberimiz bunu öyle bir dönüştürdü ki sordular.
00:29:38Ya Resulallah nasıl yani mazluman anladık da zalime nasıl yardım edeceğiz?
00:29:43Peygamber Aleyhisselatü Vesselam onu zulümden engelleyerek olması gerektiğini yani adaleti bir evrensel ilke olarak vaat etti.
00:29:52Bu adalet ilkesinin vaati bilim ve kültür.
00:29:55Şimdi Kahire'den tutun, Kahire, Antakya, Doğu'ya doğru gidin, Urfa, Nusaybin, Efendime söyleyeyim Harran, bundan yerleri biraz değişik olabilir, Cundi,
00:30:07Şapur, Bağdat, Basra.
00:30:08Bu yay, Müslümanlar bu yayla karşılaştıklarında burası klasik dünyanın bin yıllık zamanının bilim ve kültürünü bir şekilde taşıyan bölgelerdi.
00:30:19Orada Sabiler vardı, orada Hıristiyan bakiyeleri vardı, Roma kültüründen, eski Grek, Yunan felsefesinden, İskenderiye okulundan karma filozoflar vardı ve burası
00:30:32bilim ve felsefenin az da olsa okutulduğu yerlerdi.
00:30:38Müslümanlar burayla karşılaştıklarında sadece bakın Moğollar gibi değildi Müslümanlar.
00:30:43Moğollar'ı düşünün geldiler, herhangi bir kültür yok, herhangi bir medeniyet yok, bir on yıl sonra neredeyse büyük bir çoğunluğu
00:30:50Müslüman haline gelmişti.
00:30:52Çünkü bilim ve kültür Müslümanların elindeydi.
00:30:55Şimdi Müslümanlar bunun farkında olduğu için bu klasik dünyanın bilim ve kültürünü devşirmek zorundaydılar, devşirdiler.
00:31:03Küntüm hayr ümmetin uhricetlin nasi te'murune bil maruf ve tenhevun anil münker.
00:31:09Ayeti dikkate aldığımız zaman ayet diyor ki siz insanlar içerisinden çıkarılmış bir ümmetsiniz ki iyiliği emreder, kötülükten sakındırırsınız.
00:31:19Şimdi ümmeten vasata geçen yerlerde birçok alim bunu bir adaletli ümmet olarak anlarken birçok alim de geçmiş milletlerin mirasına sahip
00:31:32olan ümmet olarak anlar.
00:31:34Yani aslında olay şudur, nasıl ki peygamber aleyhissalatü vesselam, Hazreti Musa'nın, Hazreti İsa'nın, Hazreti Adem'in ve bütün
00:31:45peygamberler tarihindeki peygamberlerin özelliklerini cami bir peygamberse,
00:31:50onların hepsinin özelliklerini topluyorsa, İslam ümmeti de kendisinden önceki ümmetlerin bütün bilgi birikimlerine varis oldu.
00:31:58Bunun çok dramatik, çok güçlü örnekleri var.
00:32:03İbn-i Nedim Bağdat'ta bir sahaf.
00:32:07O diyor ki İran'da yıkıntılar arasından bir kitap çıktığında Bağdat'a getirilip bana satılıyordu.
00:32:16Yani İslam medeniyetinin kalbine satılıyordu.
00:32:18Müslümanlar katırlara, atlara, farklı hayvanlara yüklü miktarda altın yükleyip Bizans'a gönderiyorlar.
00:32:29Ve Bizans'ta o gün kapalı kapılar ardında tozlu raflar arasından kitaplar çıkarılıyor, Bağdat'a götürülüyor, tercüme ediliyor.
00:32:41Platon'un eserleri, Aristoteles'in eserleri, eski Yunan'daki bütün bilim, felsefe, kültür eserlerinin tamamı tercüme ediliyor.
00:32:49Genel olarak edebiyat eserleri hariç.
00:32:51Teşekkür hocam, meseleye böyle yaklaşan bir ümmetin, Hazreti Ömer gibi bir temsilcisinin Mısır'a gittiğinde bir kütüphaneyi yağmalamış ve yakmış
00:33:01olması düşünülebilir mi?
00:33:02Bu maalesef yaygın nasıl söyleyelim şehir efsaneleri diyoruz bugün modern durumda.
00:33:12Yaygın şehir efsanelerinden bir tanesi bu efsaneyi destekleyen bazı klasikler de var.
00:33:18Maalesef burada da uzun süre olmasa da 3 yıl yaşayan, burayla bağları sürekli olan İbni Hadun da bunu bir rivayet
00:33:26olarak naklediliyor.
00:33:27Ama biz tarihsel olarak biliyoruz ki İskenderiye kütüphanesi çok önceden zaten yakınmıştı, tahrip olmuştu.
00:33:35Çünkü İskenderiye'yi özellikle biraz konu dağılıyor ama bu önemli bir mesele olduğu için yani Müslümanların bilim ve felsefeyi nasıl
00:33:45cami olduklarını anlatmak için iyi bir örnek olacak.
00:33:49İskender'den sonra biliyorsun onun komutanları farklı beldeleri, farklı havzaları yönettiler.
00:33:54Mısır'ı da Batlamüslar denilen bir aile yönetti.
00:33:58Onların son temsilcilerinden bir tanesi Kleopatra'ydı.
00:34:03Kleopatra Roma tarafından esir alındığında, yenildiğinde zaten İskenderiye'deki kütüphanenin bir kısmı o zaman yıkılmıştı.
00:34:12Daha sonra Hristiyan kültür egemen olduğunda yıkıldı.
00:34:15Bu da Haypetia diye bir film var onda aşağı yukarı anlatılır.
00:34:19Ve nihayet oradaki kitapların asırları ve filozoflar zaten Roma'ya taşındı.
00:34:26Yani Hazreti Ömer'den çok önce ama şunu söyleyebiliriz.
00:34:29Memun döneminde Memun Mısır'a girdiğinde piramitlerin ne anlam ifade ettiğini uzun süre araştırıyor.
00:34:36Bunlar üzerine şeyler efendime söyleyeyim ziçler hazırlatıyor.
00:34:42Raporlar hazırlatıyor.
00:34:44Bunu da dikkate almak lazım.
00:34:48Endülüs'e gelecek olursak Erkan Hocam.
00:34:51Şimdi Endülüs'teki insanlar da bu bilim ve kültürün bir parçasıydılar.
00:34:58Onlar da farkındaydı ki bir medeniyet eğer gerçek bir medeniyet olacaksa geçmiş ümmetlerin birikimine varis olmalıdır.
00:35:08İranların siyasetine Müslümanlar varis oldu.
00:35:12Hintlerin hikmetine Müslümanlar varis oldu.
00:35:15Bunu buralı bir filozof buralı bir kadı Kadı Said El Endelusi yazar zaten.
00:35:22Kadı Said El Endelusi Kurtuba kadısıdır hatırladığım kadarıyla.
00:35:28ve bilim tarihine de felsefe tarihi hakkında da tarihul hükema diye bir eseri vardır.
00:35:36Orada anlatılır.
00:35:37Müslümanlar aynı zamanda Mısır'ın uygulamalı matematiğine, Babil'in matematiğine mirasçı oldular.
00:35:48Yunan'ın felsefesine mirasçı oldular.
00:35:50Dolayısıyla Müslümanlar açısından bakıldığında herhangi bir bilimi, herhangi bir kültürü alıp dönüştürmek ve onu yüksek, daha yüksek düzeyde ifade etmeyen
00:36:02önünde hiçbir engel yoktu.
00:36:03Motivasyon da temelde buydu zaten.
00:36:05İlim Çin'de de olsa gidin diyen bir peygamber vardı zaten.
00:36:08Aynen öyle.
00:36:10Peygamber Aleyhisselatü Vesselam'ın söylediğim gibi yani milletlerin karakteri, dinlerin karakteri de, toplumların karakteri de aslında kurucularının karakterinin bir şekilde
00:36:21yansımış halidir.
00:36:22Aynada yansıması ya da nasıl simüle edilmiş halleridir.
00:36:27Peygamber Aleyhisselatü Vesselam hepimiz için bir örnek.
00:36:30Üsve-i Hasene.
00:36:31Bu sadece ahlaki bir örnek değil ki.
00:36:33Aynı zamanda toplumsal bir örnekte.
00:36:35Aynı zamanda davranışsal açıdan baktığımızda bir örnekte.
00:36:39Aynı zamanda ibadet nasıl edilecek.
00:36:41Aynı zamanda efendime söyleyeyim akıl karşısındaki, kalp karşısındaki tutumumuz nedir bunu da işareceğim.
00:36:49Son bununla ilgili şunu söyleyeyim.
00:36:51Endülüs dediğimiz coğrafyanın yüksek bilim ve kültürü aslında İslam ümmetinin bu zihninin yani farklı milletlere mirasçı olma zihninin bir devamı
00:37:04olarak ortaya çıktı ki en iyi örneği İbnülüş'tür.
00:37:07Onu belki konuşacağız.
00:37:09Şimdi konuşacağız hocam.
00:37:12Üniversite camialarında, sosyal medyada gençler şöyle itirazlarda bulunuyor.
00:37:18Tabi tarihini bilmediği için bu mirası dünyanın bilim, felsefe, tıp, ilim tarihine, gelişmişliğine, Müslümanların hiçbir dönemde bir katkı sağlamadığını, sadece
00:37:33tüketen olduklarını, hiçbir dönemde bilimi üreten değil hep tüketen olduklarını düşünüyorlar.
00:37:40Ve dolaylı olarak da bunu İslam'a fatura ediyorlar.
00:37:44Ama şimdi hayranlık duyuran bir gelişmeden bahsediyorsunuz.
00:37:49Diyorsunuz ki Müslümanlar bu dünyadaki iliminde, biliminde, hikmetinde hep mirasçısı oldular.
00:37:56Endülüs'te bu seviye nasıl yaşandı?
00:37:59İlimde, bilimde, astronomide, tıpta öne çıkan isimler kimlerdi?
00:38:05Biraz bunlardan bahsedebilir miyiz?
00:38:07Somutlaştırmış olalım.
00:38:09Evet, burada bir önce bir ilkeden bahsetmemiz lazım.
00:38:13Yani her devirdeki bilim ve kültürü temsil edenlerle ona katkı yapanlar farklı olabilir, aynı da olabilir ama katkı yapanlar daima
00:38:22görünmezlerdir.
00:38:25Eğer bu bahsettiğimiz yüzyıllara, yani geçmiş yüzyılların burada şeyini yapmak istemiyoruz, nasıl söyleyeyim, övüncüyle övünmek mevzumuz değil.
00:38:34Şunu demek istiyoruz, bir defa yapan tekrar yapabilir.
00:38:39Bu imkan bir defa tahakkuk etmiştir, tekrar tahakkuk edebilir.
00:38:43Bunu demek istiyoruz.
00:38:44Bu programı yapış amacımız aslında temel ilkemiz.
00:38:47Eyvallah.
00:38:47Herkes şunu görsün ve bilsin ve biz de inanalım ki biz bunu bir kere yapmışız, tekrar yapabiliriz.
00:38:54Evet.
00:38:55Neler yapmışız Endülüs'e?
00:38:57Gidseydiniz, Endülüs'e gitseydiniz, şunu görecektiniz, Sicilya'ya gitseydiniz de aynı şeyi Toledo'ya, Toledo'ya bin sekiz, bin seksen
00:39:08beşte düştü.
00:39:09Yani Reconquiazda sürecinde.
00:39:13Bin seksen beşte Toledo'ya gitseydiniz, Padua'ya gitseydiniz, Sicilya'ya gitseydiniz ve orada yaşayan Müslüman olmayan çocuklara sorsaydınız.
00:39:25Bugün Müslüman çocukların verdikleri cevabı veriyorlardı.
00:39:29Bakın Sicilya bunun örneklerinden bir tanesi, burada Toledo bunun örneklerinden bir tanesi, Padua bunun örneklerinden bir tanesi.
00:39:39Bunlar belki farklı programlarda daha ayrıntılı konuşma imkanınız olabilir ama bir örnek olarak söyleyeyim.
00:39:47Sicilya'da yüksek kültüre sahip din adamlarının, Hristiyan din adamlarının temel şikayeti şu.
00:39:55Hristiyan çocukları Müslümanları taklit ediyor.
00:39:59Bu şu demek oluyor.
00:40:00Demek ki on ikinci yüzyıla gitseydik şöyle söyleyebilirdik.
00:40:04Müslümanlar bilim ve kültür üretiyor, ötekiler sadece takip ediyor.
00:40:09Ama bu da doğru değil yani.
00:40:11Çünkü Müslümanlar da o bilim ve kültürü daha eskiden Hristiyan geleneğin de dahil olduğu, Yunan geleneğin de dahil oldu.
00:40:20Az önce bahsettiğim bütün geleneklerden aldılar ve onu almakla yetinmediler.
00:40:25Bir üstüne bir kat daha eklediler.
00:40:29Teoriye gelişti.
00:40:29İnsanların ortak mirası aslında bu.
00:40:30İnsanların bu ortak mirası.
00:40:31Sadece buna değer verip peşine düşüp düşmediğinize ilgili.
00:40:34Evet onunla ilgili bir şey.
00:40:35Aynı şey uygulamalar burada da oluyor biliyor musunuz?
00:40:38Müslümanlar burayı fethedip de tevhid temelli ve adalet nizamı tesis edince hızlıca halk Müslüman olmaya başlıyor.
00:40:47Bunu önleyebilmek için Müslümanların görüldüğü gibi olmadığını ispatlamak için onların mabetlerinin önüne bazı rahipleri, keşişleri gönderip camiye, cemaate, devlete Müslümanlara
00:41:00hakaret ettiriyorlar.
00:41:01Ki Müslümanlar da onları cezalandırsın böylece adalet terazisi şaşsın ve insanlar İslamiyet'e yönelmesin diye.
00:41:11Bak küntüm hayr ümmetindeki ümmet vasat tekrar tahakkuk ediyor yani.
00:41:17Adil bir ümmet olduğunda bu bütün insanları cahiliyeden farkı şu dedim ya cahiliyedeki adam kabilesi için kavga eder.
00:41:26Kabilesi için adalet peşindedir.
00:41:28Kabilesinin zalimine de mazlumuna da yardım eder.
00:41:31Peygamber aleyhissalatü vesselam kabile değil.
00:41:33Adalet hakkı neyse ona bu evrensel bir ilkeye dönüşüyor.
00:41:36Bugün Müslümanlar için de benzer bir şey söylemek lazım.
00:41:39Yani bütün bir insanlığa hele bugünlerde bütün bir insanlığa söylenecek söz varsa bu Müslümanlar tarafından söylenecekse sadece sözümüz Müslümanlara ilgilendiren
00:41:50bir şey de olmaması lazım.
00:41:52İnsan hakları diyorsan vesaire vesaire bütün bunlar hepsi.
00:41:55Şimdi sorunuzun bir kısmını cevaplamak için müsaadenizle bazı verilerden yardım alacağım burada.
00:42:05Şimdi Emevi Valiler döneminden İbni Firnas burada da bu programda da birkaç defa adı geçti.
00:42:12Abbas İbni Firnas.
00:42:14Biz bunu nasıl Ronda doğumlu 887 Ronda seviyeye yakın bir yerde galiba burayla seviyeye yakın bir yerde.
00:42:25Şimdi Abbas İbni Firnas'ın...
00:42:27Mersiye'sini yazan Ronda'lı şair.
00:42:31Evet.
00:42:31Bu ama bu erken şair.
00:42:33Bu muhtemelen değildir o.
00:42:36Çünkü bu en...
00:42:37Şöyle o şair de Ronda'da.
00:42:39O şair de Ronda'da.
00:42:40Ronda'yı...
00:42:41Evet Ronda'da.
00:42:42Evet.
00:42:43Şimdi Abbas İbni Firnas'ın yaptığı nedir?
00:42:45Yani bugün insanlar basitçe kanat takıp uçmanın bir mesele olduğunu kavrayamıyor.
00:42:53Ama filozof dediğimiz, bilim adamı dediğimiz şey sıradan bir olguyu bütün insanların yararına dönüştürecek bir kimsedir.
00:43:01Yani Abbas İbni Firnas önce kanat takıyor uçmaya çalışıyor.
00:43:05Bu bir deneysel merak.
00:43:07İlginç bir şekilde İbn Tufayl'in Haybin Yaksan'a baktığımız zaman Haybin Yaksan da kartal kanatlarını takarak uçmaya başlıyor.
00:43:14Şimdi süreç içerisinde uçmanın bizatihi kendisinin kuştan bağımsızlaştırılması gerekiyor.
00:43:22Bunu insanlar süreçte yapıyorlar.
00:43:23Bir süre sonra kanattan da bağımsız bir şekilde ayrı dönemikle yapılması gereken yani havanın kaldırma gücü vesaire birçok şeyin devreye
00:43:34girmesi.
00:43:34Yani bir uçağın ortaya çıkması bir günde ortaya çıkan bir şey değil.
00:43:38Abbas İbni Firnas'ın diyelim ki bu adımı sonraki adımların bir başlangıcı.
00:43:43Abbas İbni Firnas aynı zamanda buraya cam teknolojisini getiren bir kimse.
00:43:48Aynı zamanda evinin kubbesine planetarium yapan bir kimse.
00:43:51Yani gökyüzünün bir temsilini yapıyor.
00:43:54Böyle şimdi daha teknik halde yapılıyor.
00:43:57Gökyüzündeki bütün yıldızların dönüşünü o evde temsil edebiliyor.
00:44:01Hocam İbni Firnas'tan Amerika'daki uçuş tarihine baktığımızda Amerika'da Wright kardeşler söyleniyor.
00:44:10Bin yıl önceden bahsediyoruz.
00:44:12Bin yıl önceden bahsediyoruz.
00:44:13İbni Firnas benim için çok önemli.
00:44:15Neden?
00:44:16Benim oğlum uçak mühendisi.
00:44:17Öyle mi?
00:44:18Maşallah.
00:44:18Ömer Faruk uçak mühendisi.
00:44:21Benim telefonumda İbni Firnas diye kayıtlıdır.
00:44:24Kendisine uçak mühendislik fakültesine girdiği gün İbni Firnas'ı anlattım.
00:44:30Dedim ki senin rol modelin İbni Firnas.
00:44:33Onun için İbni Firnas çok yaşıyor burada.
00:44:35Evet.
00:44:36Yani çocuklarımızın rol modeli Ömer Faruk'a selam olsun buradan.
00:44:40Çocuklarımızın rol modeli hakikaten bu tür insanlar olmalı.
00:44:45Şimdi aynı zamanda su saatleri yapan bir kimse.
00:44:50Şimdi benzer bir şey.
00:44:51Disiplinler arası bir şey.
00:44:53Bu da inanılmaz bir şey.
00:44:54Yani tek bir disiplinde sadece bir uzmandan bahsetmiyoruz.
00:44:58Bahsetmiyoruz.
00:44:59Klasik dönemde bu çok yaygın bir şey.
00:45:01Şundan bilim ya da bilgi birikimi bugünkine göre görece daha sınırlı.
00:45:07Dolayısıyla bir insan kendisini felsefenin bir darına kaptırdığı zaman ötekileri de beraber.
00:45:13Çünkü bunlar bugün de böyle yani.
00:45:15Bugün anca yardımlaşmayla diyelim ki fizik mühendislerim, fizikçiler, matematikçilerden yardım alıyor.
00:45:21Ama klasik dönemde bu tür bir yardımlansa kişi kendisi.
00:45:26Mesleme el-Mecrit'i, Madrid'li, Mecrit Madrid'i ifade ediyor.
00:45:31Bu da...
00:45:31Kehre ismini veren.
00:45:33İsmini veren, evet.
00:45:34Endülüs Emevi Halifeliği döneminde yetişmiş.
00:45:37Bu da astronomi, matematik üzerine çalışan isimlerden bir tanesi.
00:45:42Mesleme el-Mecrit'in'in astronomi kitabının bugün Arapçası yok.
00:45:49İki tane latincesi var.
00:45:53Bu arada notlarım kaydı.
00:45:56Onları da...
00:45:57Evet.
00:45:59İki tane yedi eserinin neredeyse tamamı latinceye çevrilmiş.
00:46:04İbranice'ye tercüme edilmiş.
00:46:06Ama Arapça asırları kayıp.
00:46:09İbn-i Zerkale'nin mesela aynı şekilde.
00:46:11Mecrit'i, Harizmi'nin zicini, yani o günkü, bugünkü anlamıyla nasıl söyleyelim, takvim bilgisini, yağış bilgisini, efendime söyleyeyim, coğrafyanın iklimine
00:46:25dair bilgiyi, gökyüzünün haritasının bu coğrafyada nasıl göründüğüne dair bilgisini içeren bir zici Endülüs'e uyguluyor.
00:46:33Bu latincesi var, usturlabı, İspanyol gömincilerine tanıtan isim bu aynı zamanda.
00:46:40Bu aynı zamanda ikvanı safar hisallerini buraya getiren bir isim.
00:46:44İlginç olan şeylerden bir tanesi Mesleme el-Mecrit'i rivayet o ki okült bilimler, yani gizli bilimler üzerine de çalışıyor.
00:46:53Şimdi gizli bilimler genellikle sihir, büyüt, tılsım diye anlaşılır.
00:46:57Ama aslında bu klasik dönemde simya ve kimya ile ilgili bir şeydir.
00:47:01Bu daha sonra paraselsüs tarafından Avrupa metinlerine dönüştürülmüş ve deneysel özellikle kimyevi tıbbın temelinde yer almış şeylerden bir tanesidir.
00:47:15Bir başka astronomi, İbn-i Zerkale'den bahsedeyim.
00:47:19O da Tuley-i Tulalı, yani Toledolu, 1100 yılında Kurtuba'da vefat etmiş.
00:47:261085'te muhtemelen ilk elden çıkan ilk elden Toledo çıkınca ama ilginç bir şekilde Toledo elden çıkmasına rağmen her daim Müslümanlardan
00:47:38elde edilen kütüphaneler yok edilirken Toledo'ki kütüphane yok edilmiyor.
00:47:42Toledo orası, bu tercümeler de oradan kalmış.
00:47:45Şimdi Tuley-i Tulalı Zici'ni hazırlamış.
00:47:47Toledo Zici.
00:47:48Yani bu şu demek, hani bugün Greenwich diye bir şeyden bahsediyoruz.
00:47:52Bütün takvimler, saatler, şunlar bunlar oraya göre ayarlanıyor ya.
00:47:56Bu adam oturmuş, Toledo'yu dünyanın bir merkezi gibi kabul edip buradan geçen enlem, boylam üzerinden dünya haritasını çıkarmış.
00:48:06Gökyüzü'nün haritasını çıkarmış, burasının takvimini çıkarmış.
00:48:10Yedi eserinin tamamı az önce söylediğim gibi Latince'ye tercüme edilen eserlerden bir tanesi, yedi tanesiyle tercüme edilmiş Arapça asılları
00:48:22kayıp.
00:48:22Bu İbn-i Zerkale.
00:48:24İbn-i Zerkale'nin ilginç noktalarından bir tanesi şu aynı zamanda.
00:48:28Daha sonra Müslümanlardan sonra Marsilya'da, Fransa'da ve Alfonso, muhtemelen bu 10. Alfonso olabilir.
00:48:37Yani hangi Alfonso olduğunu bilemiyorum şu anda.
00:48:40Tarafından, onlar tarafından yapılan zicilerin de temeli bu kitap.
00:48:45Yani onların yaptıkları takvimin temelinde de bu yer alıyor.
00:48:52Son bir astronomiden, astronomi bilgininden bahsedeyim.
00:48:57Bu da Kitab-ül Heyye yazarı El Bitruji.
00:49:00Bu da Bitruj, Kurtuban'ın kuzeyinde Pedroje galiba bugün bilinen bir yer.
00:49:061217.
00:49:07Bu muvahitler dönemine denk gelen bir astronomi.
00:49:11Kitab-ül Heyye'si, İbn-i Tufeyli'nin öğrencisi aynı zamanda bu.
00:49:15Latince ve İbranice'si var.
00:49:17Aslı sürpriz bir şekilde Topkapı Sarayı'nda.
00:49:23Bu da ilginç bir nokta.
00:49:25Bu da klasik Batlamyus astronomisinin fizik temelli olması gerektiği üzerine yazanlardan bir tanesi.
00:49:33Felsefede kimler var?
00:49:35Felsefeye geçmeden önce bir felsefe tarihiyle ilgili, tıp tarihiyle ilgili iki isimden bahsedeceğim.
00:49:41Bu Endülüs'ün dünya mirasına bakışını da bize söyleyecek.
00:49:45Bir beş dakika sonra ara vereceğiz.
00:49:47Beş dakikaya bunu toparlayayım, dönüşte şey yaparız, filozoflar yaparız daha.
00:49:53İbni Bacce'den devam edeceğiz.
00:49:54İbni Bacce'den devam ederiz.
00:49:56Şimdi iki isim İbni Cülcül ve Kadı Said Elendelusi.
00:50:03İbni Cülcül Kurtubalı, 994 vefatı.
00:50:08Kadı Said Elendelusi ise Meryeli, Almeriye, buradaki neredeyse bütün şehirlerden temsilciler seçtim ki.
00:50:18Aynı yani bunlar sadece temsilciler, buna dikkat çek.
00:50:22Ne kadar yaygın olduğunu.
00:50:24Ne kadar yaygın olduğu şey yapılsın, görülsün diye.
00:50:27Yani şöyle yapabilirdim.
00:50:29Sadece Kurtubayı ele alsan zaten bir program yetmez.
00:50:33Birkaç program yetmez.
00:50:34Bu Endülüs Tabakatı diye eserler var.
00:50:37Tabakat Endülüs'teki bilim adamlarının, filozofların, efendime söyleyeyim tarihçilerin, din adamlarının tek tek anlatan tabakat kitapları var.
00:50:47Birinci tabakada şunları yaşadı, ikinci tabakada, üçüncü tabakada eşek kaykun numaniye gibi Osmanlı tabakatını anlatan Taşköprüzaden eser gibi.
00:50:56Said Elendelusi ve İbni Cülcül, İbni Cülcül'ünki tıp tarihi.
00:51:00Nereden başlıyor tıbba?
00:51:02Antik dönemden başlıyor.
00:51:04Hermes, Hazreti İdris'e bazen Hazreti Şite'den gelen bir isimdir.
00:51:10Askrepius, Yunanlı Hipokrat.
00:51:12Hipokrat bugün her tıp doktorunun bildiği bir isimdir.
00:51:19Galen, Galen de aynı şekilde her tıp doktorunun bir şekilde bildiği bir isimdir.
00:51:24Dioskoridos, bütün eczacıların bildiği bir isimdir.
00:51:27Bunları anlatıyor.
00:51:27Çünkü Dioskoridos tek tek ilaç, yani hangi bitki, Endülüs'te yetişen bitki, Anadolu'da yetişen bitki, bu çiçekler alınıyor,
00:51:36kutulara konuluyor, mühürleniyor, merkeze gönderiliyor ve neye iyi geldiği yazılıyor ve Dioskoridos'un kitabı, eczacılığın, farmakolojinin bugün en temelinde bunları
00:51:46anlatarak başlıyor.
00:51:47Bakın, şunu anlatmaya çalışıyorum.
00:51:50Bir Müslüman bilim adamının dünya perspektifini anlatmaya çalışıyorum.
00:51:55İskenderiye'ye geçiyor.
00:51:57Daha sonra İskenderiye'deki filozofları doğrusu tabipleri anlatıyor.
00:52:02Doğu İslam dünyasına geçiyor.
00:52:04Doğu İslam dünyasında Evbekir Errazi, Huneyn Bin İshak, Batı İslam dünyasında İsrail'i, Endülüs, Zahravi ve Çağdaşları.
00:52:13Endülüs, zirvede yer alıyor.
00:52:16Benzer şekilde Tabaka Atun Ümem'de, Said El Endülüs'ü de Hintlileri anlatıyor, Persleri anlatıyor, Yunanları anlatıyor, Babilileri anlatıyor, Rumalıları anlatıyor,
00:52:26Mısırları, Arapları ve nihayet Endülüsleri anlatıyor.
00:52:29Bu Endülüs'teki ilmi, derinliği gösteren çok somut bir...
00:52:33Somut bir örnek ama aynı zamanda perspektifi de veren bir örnek.
00:52:37Buradaki perspektif şu, Endülüs öyle bir yer ki bütün bir tıp tarihinin zirvesinde yer alıyor.
00:52:45Bütün bir felsefe tarihinin zirvesinde yer alıyor.
00:52:49Bütün milletten, Hintlerin hikmetine de, Yunanlara da, Romalarda bütün milletlerin miraslarına sahip çıkan bir yer.
00:52:56Ve Endülüs en tepede yer alıyor.
00:52:59Bunun bir örneğini de vereyim, belki Endülüs'e tekrar dönüp bağlama imkanımız olabilir.
00:53:04Bir dakika sonra ara vereceğiz.
00:53:06Tamam, örneğimi hemen veriyorum.
00:53:09Takvim-i Tevalik, Katip Çelebi, Hazreti Adem'den başlar, bütün milletleri tek tek tek anlatır.
00:53:15Bütün tarihin zirvesinde 4. Murat vardı.
00:53:18Çünkü 4. Murat, Osmanlı'nın kendi döneminde yaşadığı padişahıdır.
00:53:23Bu şu demek, bugün dünya tarihini okuyan herhangi bir çocuk, dünya tarihini aynı şekilde okuyor.
00:53:29Çin'de bir şey icat edilmişse, Avrupa'nın yükselişinin altında yer alan diye gösteriyor.
00:53:34Yani bütün hikaye Avrupa'yı ortaya çıkarmak gibi anlatılıyor.
00:53:38Bu şu demek, kim ki evrensel bir iddiaya sahipse tarihini böyle yazar.
00:53:43Kim evrensel bir iddiaya sahipse bütün tıp tarihini, felsefe tarihini kendisine akacak bir şekilde,
00:53:50bütün kollar, bütün nehirler Endülüs'ü besliyor diye yazar ki,
00:53:54öyle yazmış İbn-i Cülcül'de, Kadı Said El Endülüs'ü de.
00:53:59Bu da Endülüs'ün özgüvenini de gösteren bir tutumdur, bir durumdur.
00:54:04Eşref Hocam, belki döndükten sonra konuşacağız.
00:54:09Bizim sadece ilim dünyasında bunun farkında olan bir nesil olup,
00:54:15gençlerimizin yeterince bunun farkında olmaması da bu hazinenin, bu da büyük bir acı.
00:54:20Evet.
00:54:21Döndükten sonra konuşacağız kıymetli izleyicilerimiz.
00:54:23Elhamra Sarayı'nı bile, şimdi biraz önce tekrar gezdik geldik.
00:54:29Yani 1826'da...
00:54:30Biz yetişiriz diye düşündük.
00:54:31Yarın inşallah, Amerika'nın İspanya Büyükelçisi gelip çobanların koyunlarını otlattıkları yerde bir oda kiralayıp,
00:54:40Elhamra masallarını yazıncaya kadar bu hazinenin daha farkında bile değiller.
00:54:45Onun için bizim Endülüs'ü, Washington, Ayrik'ten ya da sadece Batılılardan öğreniyor oluşumuz, konuşuyor oluşumuz başı başına problemdi.
00:54:54Bizi buraya getiren de bu derttir.
00:54:57Bu Ramazan ayında zaten.
00:54:58Kısa bir ara Eşref Hocam'la İbni Bacca'dan başlayarak biraz da somut isimler üzerine konuşacağız.
00:55:06Yeniden sizlerle beraberiz.
00:55:09Granada'dan, Gırnata'dan canlı olarak Ülke TV ekranlarında, bu arada Gırnata, Nar demek, Nar şehri.
00:55:18Bunu da söylemiş olalım.
00:55:21Türkiye'nin dört bir yanından, dünyadan izleniyoruz.
00:55:24Dolayısıyla selam gönderenler de var.
00:55:28Başkanımız Mustafa Gültep'e çok selam ve hürmetler sunuyorum.
00:55:32Zaten başkanım sizin gelip görmeniz lazım buraları.
00:55:35Çok önemli.
00:55:37Murat Doğan, Köksal kardeşimiz.
00:55:39Murat abi selam ve hürmetler sunuyorum size de.
00:55:44Mehmet abi, bakıyorum burada artık hepsini okuyamayacağım.
00:55:49Kayseri'den, Yıldız Kayar ve bir hatırlatma yapıyor bir hocamız var.
00:55:56Bursa'dan diyor ki, Erbay hocam saati ayarlıyorum ve çok dikkatli dinliyorum.
00:56:03Az önce dedim ki, Müslümanlar burayı fethettiklerinde, Vizigotlar da, burada yaşayanlar da, hızlı bir şekilde İslamiyet'e yöneldiler.
00:56:14Onların liderleri, din adamları bunu engellemek için provokatif bazı eylemlere giriştiler.
00:56:19Yoksa Müslümanlar onların Müslüman olmasını engellemedi.
00:56:23Hafif yanlış anlaşılmış olabilir dedi.
00:56:25Hocam, şimdi Endülüs'ün önemli filozoflarından biri de İbn-i Bacca değil mi?
00:56:31Evet.
00:56:32İbn-i Bacca'nın bu gureba hadisi diye bildiğimiz İslam garip başladı.
00:56:39Bununla ilgili bir yorumu vardı.
00:56:42Ondan biraz bahsedebilir miyiz?
00:56:45İbn-i Bacca, evet, buralı bir filozof.
00:56:48Filozof, Sarakoza'lı hatırladığım kadarıyla.
00:56:55Dolayısıyla, şimdi filozofları filozof yapan özelliklerden bir tanesi, bir olguyu evrensel bir soru haline getirmeleridir.
00:57:05Peygamber Aleyhisselatü Vesselam Efendimiz buyurdu ki,
00:57:16İslam garip başladı, garip olarak dönecektir.
00:57:21Ne mutlu garipleri.
00:57:23Şimdi İbn-i Bacca, özellikle Endülüs'te birincisi kendi yaşadığı bazı zorluklar var.
00:57:33Sürgüne uğramış, hapse atılmış, efendime söyleyeyim başka başka problemlerle karşılaşmış.
00:57:41İkincisi, Endülüs'ün sınır tecrübesi dediğim bir şey vardı ya, sınır tecrübesi şu yani,
00:57:46Müslümanlarla Hıristiyanların ya da Müslümanlarla o dönemdeki işte burada yaşayan yerel halkların karşılaştığı bir durumda ortaya çıkan bazı sorunlar var.
00:57:56Mesela bunlardan bir tanesi yerleşikler sorunu, müdeccenler dediğimiz sorun.
00:58:02Yani 1085'den itibaren Toledo kaybedildikten itibaren adım adım Müslümanlar bir şekilde bazı yerleri zaman içerisinde kaybettiler,
00:58:12zaman içerisinde tekrar geri aldılar, kaybettiler.
00:58:15Sizin de az önce söylediğiniz gibi Endülüs'teki Müslümanların geri çekilmesi çok uzun yılları bulan bir şey.
00:58:23Yani buradan en son 1612'de 300 bin Müslüman Morisco dediğimiz bu sefer müdeccen değil de Moriscolar sürgün edildiler.
00:58:34Bir kısmı Avrupa içlerine doğru gitti, bir kısmı Kuzey Afrika'ya gitti.
00:58:38Şimdi İbni Bacca müdeccen sorunu, müdeccen yerleşik demek otorite başkalarının elinde.
00:58:45Fakat yerleşik halk Müslüman.
00:58:48Burada temel bir soru ortaya çıkıyor.
00:58:50Bu Müslümanlar başkalarının hakimiyeti altında nasıl yaşayacak meselesi.
00:58:54Bu aynı zamanda İbn-i Üşkün dedesinin de bir problemidir.
00:58:57İbn-i Üşkün dedesi, İbn-i Üşkün ailesi fakih bir ailedir belki biraz sonra konuşacağız.
00:59:03Onun dedesi de bu konuda yazmıştır.
00:59:05Bakın dikkat edin, İbn-i Tufeyl aslında bir yalnızın hikayesini anlatır.
00:59:11Adada yalnızı.
00:59:12İbn-i Bacca toplum içinde yalnızı anlatır.
00:59:15Peygamber Aleyhisselatü Vesselam'a Müslümanlık garip başladı.
00:59:18Bu başlangıçta Müslümanların toplum içerisinde kötü bir toplum içerisinde iyi birer nüve olarak bulunmalarını ve süreç içerisinde toplumu irşad ederek,
00:59:29dönüştürerek gerçek iyi bir toplumun, adil bir toplumun ortaya çıkmasına bir zemin hazırlanan bir unsurdu.
00:59:37O garipler dediğimiz şey.
00:59:39Garipler biraz hüzün verici gibi durur ama diğer tarafta müjde de içerir.
00:59:44Fatubelil guraba ne mutlu o gariplere.
00:59:47Şimdi peygamberimize soruyorlar kimdir bu garipler ya Resulallah.
00:59:51Peygamberimiz farklı varyatlarda belli ki farklı zamanlarda bunu söylediğinde sahibiler de farklı zamanlarda sorunca onların her birine uygun cevaplar da
01:00:02vermiş.
01:00:02Ama bütün bir özü şu toplum içinde yaşayan ve topluma irşad eden, ıslah eden doğrunun peşinde koşan, toplum doğrunun peşinde
01:00:13koşmuyorsa da İbn-i Bacı'ya kadar felsefe tarihinde hep şu konuşulmuştur.
01:00:20Platon'da da, Aristoteles'te de, hele özellikle İslam felsefesinde, Farabi'de de iyi bir toplum içinde ayrı kotları vardır.
01:00:29Nevabitler denir bunlara.
01:00:31O ayrı kotlarını ne yapacağız?
01:00:33İbn-i Bacı soruyu tersine çevirmiştir.
01:00:36Kötü bir toplum içinde iyi bir insan ne yapmalı?
01:00:39Şimdi bunu sorabilmek için muhtemelen toplumsal bir zemine de sahip olmalıydı.
01:00:45Yani adil olmayan, tevhid üzere inşa edilmemiş bir toplum içerisinde yaşayan bir müdeccen nasıl davranmalı da anlayabilirsin bu soruyu.
01:00:56Endülüs aslında bir toplumun başına gelebilecek hemen hemen bütün katmanların tecrübesine sahip.
01:01:03Kuruluşu var, zirvesi var.
01:01:08Hristiyanların egemenliği altında yaşama tecrübesi var.
01:01:11İslam beldesi olup İslam beldesi olmaktan çıktı mı çıkmadı mı tartışması var.
01:01:16Ya da daha sonrasında da dinlerinden döndürülmek istenen, zorlanan, hatta sürgüne gönderilen bir süreçleri de var.
01:01:25Endülüs yani çok farklı zamanları, çok farklı dersler ve ibretler barındıran bir yöntem.
01:01:32İbn-i Tufel dediniz hocam.
01:01:33Şimdi İbn-i Bacı ile ilgili kısa bir şey söyleyeyim.
01:01:36Ama daha sonra Lütfi Şeyban hocanın başına gelen gelecek, iftar saati gelecek ve yetmeyecek onlar.
01:01:44İbn-i Bacı diyor ki o zaman biz bir insan toplum içerisinde toplumun bütün hukuki kurallarına uysa da akli olarak
01:01:54onlardan uzaklaşmalıdır.
01:01:56Yani buna akli yalnızlaşma diyoruz.
01:01:58Bu toplumdan uzaklaşma değil, toplumla birlikte ama toplumun kötü adetlerinden uzakta.
01:02:04Halvet, Deren, Cümen gibi anlaşılabilir.
01:02:06Bu cümlede söylenmeliymiş.
01:02:08Evet. Eyvallah.
01:02:09Hay bin Yaksan.
01:02:10Hay bin Yaksan da İbn-i Tufel de.
01:02:13Hocam şimdi onu şunu diyeceğim.
01:02:14Mesela 18. yüzyılda Daniel Defo'nun Robinson Kuruz'unu biz biliyoruz.
01:02:21Niye? Okullarda okuma parçası.
01:02:22Evet.
01:02:23Yani buradan Milliyetin Bakanımıza da seslenmiş olayım.
01:02:27Çok radikal, çok güzel şeyler yapıyor.
01:02:29Milli ve yerli.
01:02:30Yani biz 18. yüzyılda Daniel Defo'nun Robinson Kuruz'unu biliyoruz da hocam.
01:02:36Endürüs'lü kendisinden 600 sene önce bu eseri yazmış olan İbn-i Tufel'i niye bilmiyoruz hocam?
01:02:48İbn-i Tufel ve Hay bin Yaksan deyince ne dersiniz?
01:02:51Eyvallah.
01:02:52Bu söylediklerinize tamamen bu sitayişinize, siteminize de tamamen katılıyorum.
01:02:59İbn-i Tufel'le ilgili söyleyebileceğimiz şey şu.
01:03:03İbn-i Tufel bu sefer toplum içinde yalnızı değil doğada tek başına yaşayan bir insanı tasarlamıştır.
01:03:11Adada yalnız.
01:03:12Hay bin Yaksan budur.
01:03:13Hay uyanık oğlu diri demektir.
01:03:15Uyanık oğlu diri adada doğmuştur ya da Hz. Musa gibi adaya sürüklenmiştir.
01:03:22Adada hayvanları tanımıştır, doğayı tanımıştır, ateşi bulmuştur, ondan yemek yapmıştır.
01:03:29İnsanlığın tarihinde insanlığın nasıl bir gelişim gösterdiğini varsayıyorsak tamamıyla bunların tamamı Hay bin Yaksan'ın başından geçmiştir.
01:03:39Onun için bahsettiğiniz gibi aslında sadece Robinson Cruz'u şeyi de değil, romanı da değil.
01:03:45Robinson'a türü diye bir şey var.
01:03:47Ada romanları diye.
01:03:48Bu ada romanlarının tamamen başında İbn-i Tufel'in bu Granadalı İbn-i Tufel'in bu Hay bin Yaksan eseri
01:03:56vardır.
01:03:57Hay bin Yaksan bir toplum olmaksızın, toplumun öğretmesi olmaksızın acaba insan sadece kendi aklıyla hakikati bulabilir mi?
01:04:07Doğruyu bulabilir minin bir deneyidir.
01:04:10Bu çok enteresan bir şeydir.
01:04:12Yani ateşi de orada bulur, kartaldan farkını da orada bulur, ruh araştırmasını da orada yapar.
01:04:18Hayayı orada keşfeder, tek başına keşfeder ve nihayet Allah-u Teala'yı da tek başına keşfeder.
01:04:24Ama şeriat kısmını biraz farklı keşfeder.
01:04:29Çünkü şeriat nihayetinde peygamberler tarafından bildirilmelidir.
01:04:32İbn-i Tufel'in en nihayetinde İslam felsefesine tabii ki çok farklı düzeylerde bir katkısı vardır.
01:04:40Ama insanın otodidaktı olarak, kendi kendine öğrenen olarak hakikati bulup bulamayacağını test ettiği bir ada yalnızıdır.
01:04:49Evet, çok önemli.
01:04:50Çizgi filmi de var.
01:04:51Evet.
01:04:52Yani çocukların böyle felsefeye ilk adım atmaları, bir düşünme kabiliyetlerini geliştirmeleri açısından son derece önemli.
01:05:01Hocam buraya gelip de İbn-i Rüşt'ten hiç bahsetmeden sizi yolcu edersek çok büyük haksızlık olur.
01:05:07Gel ki önümüzdeki günlerde gelen konuklarımızdan biriyle müstakil olarak İbn-i Rüşt'ü konuşacağız.
01:05:14Doktorası olan birisi.
01:05:15Ama yine de İbn-i Rüşt'te İbn-i Arabi'nin bir karşılaşması da var burada.
01:05:21Biraz İbn-i Rüşt'ten, biraz İbn-i Arabi'den ve onların bir evet-hayır tartışması var.
01:05:27Biraz da bundan bahsedebilir miyiz?
01:05:28İbn-i Rüşt'te büyük filozof.
01:05:30Hakikaten Batılar açısından bakıldığında en büyük İslam filozofudur.
01:05:33Ona komentatör yani büyük şarih derler.
01:05:36Çünkü İbn-i Rüşt, İbn-i Tufeyl'in kendisini Yusuf bin Taşfi'ne tanıtması neticesinde
01:05:44Ayas-ı Töles'in bütün eserlerine küçük, orta ve büyük şerler yazmıştır.
01:05:48Burada yanlış anlaşılmasın.
01:05:50İbn-i Rüşt bir kadıdır.
01:05:51Kurtuba kadısıdır.
01:05:53Zaten Bidayet-ül Müştehit, Maliki mezhebinde Müştehitlerin okuduğu kitaplardan bir tanesidir.
01:05:58Fetvaları vardır.
01:06:00Fakihtir.
01:06:01Aile boyu fakihlerdir.
01:06:02Yani din adamlarıdır.
01:06:04İslam'daki en yüksek müderrisler bunlardır.
01:06:07Bu adam Aristoteles'e baştan sona üç defa şerh yazıyor.
01:06:11Ve bu üç defa yazılan şerhler az önce söylediğimiz Toledo'da tercüm ediliyor.
01:06:16Padoa'da tıp tercüm ediliyor.
01:06:19Paris'te Sorbonne Üniversitesi dediğimiz Sorbonne Üniversitesi'nin hem ilahiyat kısmında
01:06:24hem sanatlar fakültesi kısmında İbn-i Rüştçülük diye bir akım ortaya çıkıyor.
01:06:28Kavgalar şunlar bunlar İbn-i Rüştçüler'in iddiaları yasaklanıyor.
01:06:34Böyle etkili bir filozoftan bahsediyoruz.
01:06:36Ama bizim için burada bu Ramazan programı vesilesiyle bahsedebileceğimiz şeylerden bir tanesi
01:06:43İbn-i Rüşt'ün düşünmek farzdırı açıkladığı, felsefenin İslam'da emredilmiş mi,
01:06:50yasaklanmış mı, teşvik edilmiş mi meselesini ele aldığı bir kitabı vardır.
01:06:55Fasdül Makar. Belki ondan bir iki şey söylemek mümkün olabilir.
01:07:00Çok güzel olur.
01:07:01Fasdül Makar bize diyor ki her şeyden önce İslam düşünme yasaklar mı, teşvik mi eder?
01:07:08Hepimiz teşvik eder diyoruz.
01:07:10Yasaklar diyen çok az insan vardır.
01:07:12Teşvik eder.
01:07:13Peki bu sefer soru şu.
01:07:14Teşvik eder de bu teşvikin cinsi nedir?
01:07:17Yani hani Efe'li Mükellef'inde vardır ya farz mı, vacip mi, sünnet mi, müstahap mı, nedir, haram mı?
01:07:24Fatebiru yahu lil ebsar ayetini okursak,
01:07:26Efe'le yanzur ile'l-ibli keyfe kuligat ayetine bakarsak,
01:07:30Onların yanlarının üzerine, evet, bu ayetlere bakarsak,
01:07:34Akla vurgu ifade eden ayetlere bakarsak farz olduğunu söylüyor.
01:07:38Zaten Fatebiru, ibret alın, az önce de var, Endülüs bir ibret olarak da bakılmalıdır diye,
01:07:44ibret alın bir farz emridir.
01:07:47O zaman İbn-i Üç der ki, bilim, felsefe, tıpkı bir bıçağın bizatihi kendiliğinden iyi ve kötü olmayacağı gibi,
01:08:00bilim, felsefe de bizatihi kendiliğinden iyi ve kötü diye nitelenebilecek bir şey değildir.
01:08:05Bilim ve felsefe, özellikle bu ayetleri dikkate aldığımızda farzdır.
01:08:11Müslümanların peşinden gitmesi gereken bir meseledir.
01:08:16Şimdi İbn-i Üç, tabii bu şeyde, bu Fasul Makar adlı eserinde,
01:08:21din ve felsefenin uyumlu olup olmadığını da tartışıyor.
01:08:26Bu kıyas nedir, onun üzerinden kimler kıyas yapabilir,
01:08:30toplumun anlayış kesimleri, herkes aynı düzeyde metne anlar mı vs.
01:08:35bütün bunları tartıştıktan sonra şunu söyleyecek, ben hüküm cümlelerini söyleyeyim.
01:08:39Bu cümleler de batıda yanlış anlaşılmıştır.
01:08:42Çünkü İbn-i Üç'tü herhangi bir doğludan çok da iyi bilirler.
01:08:46İbn-i Üç'tün kitapları Kamilen Doğu'da olmaktansa batıda daha var.
01:08:50Çünkü bazı eserler İbranicesi var, Arapçası yok.
01:08:53Latincesi var, Arapçası yok.
01:08:55Ya da farklı Arapça, İbranice yazılmış şeyleri var.
01:08:59Ne kadar ilginç.
01:09:01İlginç hakikaten.
01:09:02Bu bura dediğin gibi bir toplumun yaşayabileceği bütün ilginç süreçler yaşanmış burada.
01:09:08Felsefe yani hikmet ve din süt kardeştirler diyor.
01:09:13Bu ikisi aynı anneden süt emen kardeş gibidirler.
01:09:18Dolayısıyla hakikat, hakikate zıt olmaz.
01:09:22Bu hakikatin kaynağı Allah'tır.
01:09:25Yeter ki halis din ve halis felsefe bulunsun.
01:09:31Onun dışında bir çatışmadan bahsedemeyiz.
01:09:35İbn-i Arabi meselesine bir...
01:09:37Evet, İbn-i Arabi'ye geçeceğiz.
01:09:38Şimdi bunu konuşurken, aslında burada üçüncü bir sandalye olmalı.
01:09:42Ve Efkan Aliye Bakanımız burada olmalı ve bu sohbeti onunla beraber yapmalıyız.
01:09:48Çünkü bu konulara o da çok önem verir.
01:09:53Düşünmenin Müslümanları ileriye götüreceğini her zaman söyler.
01:09:56İbn-i Arabi'den biraz bahsedelim.
01:09:58Çünkü Türkiye'de, hadi İbn-i Arabi'nin bir şey bilinmiyor ama İbn-i Arabi fazlasıyla biliniyor.
01:10:04Doğru mu biliniyor, yanlış mı biliniyor bilmiyorum ama İbn-i Arabi'nin Türkiye'de inanılmaz akımları var.
01:10:11Şimdi ben çocukluktan beri sizi tanıyorum.
01:10:15Hafızsınız.
01:10:16İmuhatip okudunuz, ilahiyat okudunuz.
01:10:18İşte medrese okudunuz, Arapça okudunuz.
01:10:20Yıllardır felsefe okudunuz.
01:10:23Şimdi öğretim üyesi.
01:10:24Ama bakıyorum birdenbire İbn-i Arabi üstadları çıkıyor.
01:10:30Kadın oluyor, erkek oluyor.
01:10:31Cemaatleri, tarikatleri.
01:10:32Daha çok izleniyor, daha çok takip ediliyor.
01:10:35Dolayısıyla çok popüler bir konu haline geldi.
01:10:37İbn-i Arabi ne dersin?
01:10:39Şöyle, tasavvuf kültüründeki isimler Mevlana, Hazreti Mevlana da olsa, İbn-i Arabi de olsa, Niveyç akımlar dediğimiz, yani dindarlığı biraz
01:10:50mistisizme eşitleyen akımlar tarafından seviliyorlar, takip ediliyorlar.
01:10:58Bununla ilgili dediğiniz gibi akımlar ortaya çıkıyor.
01:11:01Ama İbn-i Arabi Türkiye'de biliniyor.
01:11:04Bunun üstadları var hakikaten.
01:11:05Ekrem Hoca gibi.
01:11:08Akademik düzeyde de biliniyor.
01:11:10Popüler düzeydekiler de var.
01:11:12Fakat İbn-i Arabi bizim için bakıldığında, yani İbn-i Üçt'e karşı buradaki İbn-i Arabi açısından bakıldığında, çünkü
01:11:20İbn-i Arabi daha sonra buralı değildir.
01:11:24Yani genç yaşında buralıdır.
01:11:26Daha sonra buradan ayrılmıştır.
01:11:28Mısır'a, Hacca, sonra Şam'a, sonra Konya'ya.
01:11:32Asıl İbn-i Arabi belki Şamlı, Mekkeli ve Konyalıdır.
01:11:36İbn-i Arabi başlangıç itibariyle buralıdır.
01:11:38Buralı olduğu noktada İbn-i Üçt'e bir muhaberesi vardır.
01:11:41Dolayısıyla burada İbn-i Arabi'den bahsedeceksek, İbn-i Üçt'e konuşmasından bahsedebiliriz.
01:11:48İbn-i Arabi genç yaşında bir tür halvet ve sufi eğitimden geçtikten sonra, İbn-i Arabi'nin babası İbn-i
01:11:56Üçt'ün arkadaşı, İbn-i Arabi'nin babasına diyor ki İbn-i Üçt, yani görmek istiyorum.
01:12:02Hangi halleri yaşadı?
01:12:03Biz ilim üzerinden okuyoruz.
01:12:06Yani bir metafizik yolculuk, bir hakikat yolculuğunu okuyarak, düşünerek elde edeceğimizi düşünüyoruz.
01:12:14Burada farklı bir yol var yani.
01:12:17Dini tecrübe üzerinden, halvet üzerinden, sufi bir eğitim, hal ilmi üzerinden bir yolculuk var.
01:12:23Onu görmek istiyorum.
01:12:25İbn-i Arabi anlatıyor, Futuhat-ı Mekkiye'de girdim diyor, kalktı, ayakta karşıladı beni, kucakladı, sarıldı ve evet dedi.
01:12:35Şimdi bu bir konuşma değil aslında, bu bir sükut.
01:12:39Daha da sükut olabilirdi ama bu kadar olsun, evet dedi diyor.
01:12:43Ben de evet dedim, çok memnun oldu.
01:12:47Onun memnuniyetini ben görünce diyor ve onun evetine katılmak istemediğim için de hayır dedim.
01:12:54Bu sefer İbn-i Rüşt biraz mahzun bir şekilde, bizim dedi akılla bulduğumuzu sen keşfe, müşahedeyle yani o halvet durumuyla,
01:13:04hal ilmiyle buldukların örtüşüyor mu?
01:13:08Ben de diyor, dedim ki evet ve hayır.
01:13:10Bu evet ve hayır arasında ruhlar bedenlerinden uçar, kelleler bedenlerden kopar.
01:13:19Bu ne demek?
01:13:20Bu şu demek aslında, İbn-i Rüşt bir geleneğin temsilcisi, felsefi geleneğin akılla hakikati bulmanın temsilcisi İbn-i Rüşt.
01:13:30Ve hukukçu.
01:13:31Ve hukukçu.
01:13:32İbn-i Arabi ise sufi geleneğin temsilcisi.
01:13:35Dolayısıyla İbn-i Rüşt de ona şu soruyu soruyor, akılla ben hakikati bulabilir miyim?
01:13:40İbn-i Arabi evet deyince sevindi.
01:13:42Fakat İbn-i Arabi sorunun hakikatini anlayınca hayır dedi üzüldü.
01:13:46Evet hayır da şu, hakikaten Allah'a inanıp inanmama meselesi hayat memat meselesidir.
01:13:52Ruhlar bedenlerden uçar bu demek.
01:13:54Bunun elbette daha ayrıntılı yorumu var.
01:13:57Ama iki farklı geleneğin, yani tasavvuf ve sufi gelenekle hakikati bulmanın bir tarzı, bir başka yolu vardır.
01:14:06Akılla bulmanın başka bir yolu vardır.
01:14:08Ve Endülüs'ün buna tanıklık etmiş olması anlamlı olduğu için bunu andık burada.
01:14:14Vakit de artık çok daraldı.
01:14:17Müdeccenler meselesinde İbn-i Rüşt ile Ebul Abbas yanılmıyorsa Venşerisi.
01:14:24Venşerisi.
01:14:24Evet, onların Venşerisi iki farklı fetvası var.
01:14:28Ama herhalde iki farklı dönemi anlatıyor.
01:14:31Evet, biri Moriskolar dönemini anlatıyor, biri de Cennel dönemini anlatıyor.
01:14:35Bilmiyorum yani oraya muhtemelen uzun giremem ama sadece işaret etmekle etkinelim.
01:14:41Bu bir önemli bir meseledir yalnız.
01:14:44Yani Endülüs'ü bir hoşgörü olarak sunmanın, kimin hoşgörüsü olarak sunmak meselesi önemli bir meseledir.
01:14:50Yani El Hamra'yı inşa edenler diye bir yakın zamanda ortaya çıkan İzabel Fernandez'in yaptığı şeye de dikkat edersek,
01:14:59aslında Avrupa, öz olarak şunu söyleyeyim ki bunu söylemek isterim buradan.
01:15:04Avrupa'nın kültüründe başka milletler, başka ıptırlarla olabilir ama başka dinlerle birlikte yaşama neredeyse yoktur.
01:15:13Endülüs hariç.
01:15:14Bu Endülüs'ü kendilerine mal etmeleri doğru değildir bu haliyle.
01:15:18Müslümanların aslında Endülüs'ünde birlikte yaşanmıştır.
01:15:22Oysa Hristiyanların Endülüs'ünde Müdeccenler örneğinde gibi, Moriskolar örneğinde olduğu gibi sürgünler, köleleştirmeler ve yok edilmeler vardır.
01:15:33Buna da dikkat çekmek isterim.
01:15:34İki gün burada ağırladığımız ve bugün giden Lütfi Şeyban Hoca'nın sabah bir emaneti vardı.
01:15:39Dedi ki, ya ben söylemeyi unuttum dedi.
01:15:43Ama dedi söylerseniz mutlu olurum.
01:15:45Endülüs'ü son dönemde özellikle batılı tarihçiler biraz daha Yahudilere mal ediyor dedi.
01:15:52Yani bir oran vermek istemem dedi.
01:15:55Ama bu çok küçük bir...
01:15:57Yahudiler burada ara unsurdu.
01:16:00Ne asli unsurdu.
01:16:01Bak size basit bir örnek vereyim.
01:16:04Musa İbni Meymun Yahudi dille geleneğinde ikinci Musa olarak bilinir.
01:16:09Bu İbni Rüşt'ün kitaplarını okuyarak ikinci Musa olmuştur.
01:16:13Yahudi geleneğini kodifiye etmiştir.
01:16:15Delaletül Hayri'nin eseri Türkçe'de vardır bugün okuyun.
01:16:18Müslümanların kültür ve birikimini yansıtan eserden başka bir şey değildir.
01:16:24Evet.
01:16:26Vela galibe illallah diye soracağım ama bir dakika kaldım duamıza.
01:16:29Tamam bir dakika söylerim.
01:16:30Vela galibe illallah.
01:16:31Allah Teala emrine galiptir.
01:16:34Wallahu galibun ale emrihi.
01:16:35Yusuf Aleyhisselam kör kuyulardan çıkıp Mısır'a sultan olmuştur.
01:16:41Yani Mısır'a vezir olmuştur.
01:16:43Allah'ın emrine galip olması budur.
01:16:46Yani biz sebepleri biliriz.
01:16:48Ama Allah Teala müsebbibül esbaptır.
01:16:51O zelil olanı aziz, aziz olanı zelil yapar.
01:16:56Vela galibe illallah.
01:16:57Belki de bu sebeple, bunun tarihi hikayeleri var ama onları şimdi işaret edemeyiz.
01:17:03Belki de Nasriler bu sloganı ortaya koyarken, bütün binalarına kazırken.
01:17:13Allah Teala insanlar arasında günleri ikbali de itibari çevirir durur.
01:17:18Bu Müslüman ya da Hıristiyan.
01:17:20Kim ki onun dine yardım eder yükselir, öteki ağaç alır.
01:17:25Allah hükmeder.
01:17:30Allah hükmeder, onun hükmünü geri çevirecek yoksulur.
01:17:34Onun iradesi, ilmi, kudreti baskılanamaz.
01:17:38Bunun la galibenin metafizik bir yorumu vardır.
01:17:42Tarih felsefesi açısından bir yorumu vardır.
01:17:45O gün burada yaşayan insanların psikolojisi açısından da bir yorumu vardır.
01:17:49Ama bu uzun bir hikayedir.
01:17:51Evet, biz de bugün içeride gezerken de biraz anlattık inşallah.
01:17:56Gelen her konukla da bunu konuşmaya gayret ediyoruz.
01:18:00Endülüs bir kitap.
01:18:01Her gün her sayfasını çeviriyoruz.
01:18:04Ama bu programımızın bir başlangıç olmasını, bir zemin olmasını umut ediyoruz.
01:18:11Daha sonra yapılacak olan programları da,
01:18:14daha önce Ömer Beyler'in TVNet'te burada yaptığı program kayıt olsa da o da bir zemindi.
01:18:20Çok kıymetliydi.
01:18:21Bu da şimdi onun üzerine yaptığımız bir program.
01:18:24Çok teşekkür ediyorum hocam.
01:18:25Ben teşekkür ederim.
01:18:26İftar saati geldi.
01:18:27Kısa bir dua edelim inşallah.
01:18:29Gönüllerimizi temsil eden ellerimizi açalım ve amin diyelim.
01:18:34Limak Endülüs'e duayı sunar.
01:18:41Amin.
01:18:53Ey bizleri yoktan var eden, kendisinden başka kulluk edilecek ilah olmayan,
01:18:59bizleri yaratan, yaşatan, dilediği zaman katına alma kudretine sahip olan, emrine galip olan şanı yüce Rabbimiz.
01:19:09Sen şahitsin ki bizler seni ve dinini çok seviyoruz ya Rabbi.
01:19:14Nefsimiz ve sana gereği gibi yönelemeyişimizden dolayı ya Rabbi.
01:19:19Senin dinini yüceltecek yüreğe, bileğe, amele sahip olmayı nasip eyle ya Rabbi.
01:19:25Allah'ım.
01:19:27Üzerimizdeki nimetlerini hatırlıyoruz.
01:19:30Bizler ateş şukurlarının kenarına geldik.
01:19:33Hem bireysel hem toplumsal ümmet olarak.
01:19:36Sen bizi çekip almasan, himaye etmezsen yok olup giderdik ya Rabbi.
01:19:41Allah'ım.
01:19:43Doğduğumuz andan şu ana kadar, bilerek ya da bilmeyerek, gizli, açık, küçük, büyük, hata ile veya kasten ne kadar günah
01:19:52işlediysek pişman olduk ya Rabbi.
01:19:55Tevbe ya Rabbi, tevbe ya Rabbi, tevbe ya Rabbi.
01:19:58Tevbemizi kabul eyle ya Rabbi.
01:20:01Allah'ım sen affedicisin, kerimsin, affetmeyi seversin.
01:20:10Bizleri de affeyle ya Rabbi.
01:20:12Ey mülkün sahibi olan Allah'ım.
01:20:15Mülkü dilediğine verirsin, dilediğinden çekip alırsın.
01:20:18Dilediğine aziz, dilediğini zelil edersin.
01:20:22Bütün hayırlar senin elindedir.
01:20:24İslam'ı ve Müslümanlara aziz eyle ya Rabbi.
01:20:27Senin dinine yardım edenlere yardım et ya Rabbi.
01:20:30Ümmeti Muhammed'i zalimlerin insafına ve merhametine bırakma ya Rabbi.
01:20:34Dünyanın dört bir yanındaki Müslüman kardeşlerimizi mansur ve muzaffer eyle ya Rabbi.
01:20:41Vatanımıza, milletimize, devletimize birlik, beraberlik, huzur ver ya Rabbi.
01:20:45Allah'ım dinimizin, devletimizin, vatanımızın ve milletimizin, ümmeti Muhammed'in hayrına çalışan kim varsa
01:20:52en alt birimden Cumhurbaşkanımıza kadar hayırlı iş yerinde başarıya ulaştır ya Rabbi.
01:20:58Doğru kararlar almalarını nasip eyle, hayırlı iş yerinde melake ordunla destekle ya Rabbi.
01:21:05Allah'ım, Mehmetçiğimizi, kahraman ordumuzu, güvenlik kuvvetlerimizi havada, karada, denizde daima mansur ve muzaffer eyle ya Rabbi.
01:21:14Allahümme leke sumtu ve bike amentu ve aleyke tevekkeltu ve ala rizgike eftartu.
01:21:21Sana inandık ya Rabbi, sana güvendik, senin rızan için oruç tuttuk.
01:21:27Amacımız, umudumuz rızana, affına nail olmaktır.
01:21:31Ya Rabbi, ibadetlerimizi dergah izzetinde kabul eyle.
01:21:35Senin lütfettiğin rızıklarla oruçlarımızı açacağız.
01:21:39Hamd olsun verdiğin nimetlere, hamdimizi, şükrümüzü daim eyle ya Rabbi.
01:21:45Gafletimizden ve cehaletimizden senin bize lütfettiklerini kendimizden bildiysek, bağışla bizi ya Rabbi.
01:21:52Ya Rabbi, sana hamdü senalar olsun.
01:21:55Hamdimizi, şükrümüzü daim eyle ya Rabbi.
01:21:58Gafletimizden ve cehaletimizden verdiğin nimetlere şükredemezsek, gazap edip elimizden alma ya Rabbi.
01:22:05Sevgini, himayeni ve muhafazanı üzerimizden esirgeme.
01:22:09Amin.
01:22:10Velhamdülillahi Rabbil alemin.
01:22:15Limak Endülüs'e duayı sundu.
01:22:21Allah kabul etsin.
01:22:23Eşref Hocam çok teşekkür ediyorum.
01:22:25Ayağınıza sağlık.
01:22:26Çok istifade ettik.
01:22:27Eyvallah.
01:22:28Ben teşekkür ederim.
01:22:29Bu fırsatı verdiğiniz için hem Endülüs'ü görme, gezme fırsatı yakaladık.
01:22:35Hem de Endülüs hakkında konuştuk.
01:22:37Gerçekten güzel oldu inşallah.
01:22:39Allah razı olsun.
01:22:40Her gün birbirinden kıymetli, alanında uzman, konuklarımızla Endülüs'ü konuşmaya devam edeceğiz.
01:22:47Hayırlı iftarlar.
01:22:48Allah'a emanet olun.
Yorumlar