- 1 gün önce
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor.
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor. Program, Ramazan ayı boyunca otuz gün süresince Endülüs’ten canlı yayınla ekranlara gelecek.
Granada, Kurtuba ve Medînetü’z-Zehrâ gibi İslam tarihinin simge şehirlerinden gerçekleştirilecek yayınlarda, Ramazan’ın manevi atmosferi tarihi mekânların eşliğinde ele alınacak. Elhamra Sarayı başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin izlerini taşıyan önemli noktalarda yapılacak programda, iftar buluşmaları, kültürel değerlendirmeler ve medeniyet perspektifi üzerine sohbetler yer alacak.
Erkan Aydın’ın sunumuyla ekrana gelecek olan “Endülüs’te Ramazan”, yalnızca bir iftar programı olmanın ötesinde; İslam medeniyetinin ilim, ahlak ve adalet eksenindeki birikimini gündeme taşıyacak. Programda, geçmişten günümüze medeniyet tasavvuru, toplumsal değerler ve kültürel miras konuları da ele alınacak.
Ramazan ayı boyunca her gün canlı yayınlanacak olan “Endülüs’te Ramazan”, Ülke TV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor. Program, Ramazan ayı boyunca otuz gün süresince Endülüs’ten canlı yayınla ekranlara gelecek.
Granada, Kurtuba ve Medînetü’z-Zehrâ gibi İslam tarihinin simge şehirlerinden gerçekleştirilecek yayınlarda, Ramazan’ın manevi atmosferi tarihi mekânların eşliğinde ele alınacak. Elhamra Sarayı başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin izlerini taşıyan önemli noktalarda yapılacak programda, iftar buluşmaları, kültürel değerlendirmeler ve medeniyet perspektifi üzerine sohbetler yer alacak.
Erkan Aydın’ın sunumuyla ekrana gelecek olan “Endülüs’te Ramazan”, yalnızca bir iftar programı olmanın ötesinde; İslam medeniyetinin ilim, ahlak ve adalet eksenindeki birikimini gündeme taşıyacak. Programda, geçmişten günümüze medeniyet tasavvuru, toplumsal değerler ve kültürel miras konuları da ele alınacak.
Ramazan ayı boyunca her gün canlı yayınlanacak olan “Endülüs’te Ramazan”, Ülke TV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:06:20M.K.
00:06:22M.K.
00:06:24M.K.
00:06:59M.K.
00:07:24M.K.
00:08:12M.K.
00:08:35M.K.
00:08:38M.K.
00:09:05M.K.
00:09:08M.K.
00:09:09M.K.
00:09:10M.K.
00:09:10M.K.
00:09:11M.K.
00:09:13M.K.
00:09:18halife değişimi, aynı zamanda
00:09:20fütuhatta da herhangi bir
00:09:22inkita olmaksızın, çünkü
00:09:24ordular cephededirler bu esnada.
00:09:26Müslümanlar aynı anda
00:09:27hem Sasani coğrafyasında,
00:09:31Irak
00:09:31topraklarında, hem de
00:09:34Bizans'ın hakim
00:09:36olduğu coğrafya, İladi Şam
00:09:38topraklarında aynı anda iki
00:09:40imparatorlukla savaş
00:09:42halindedirler. Bu bile
00:09:44Müslümanlardaki gücü, motivasyonu
00:09:46ve cesareti
00:09:47gösteri bir delildir. O nedenle
00:09:50cephedeki askerler
00:09:52halife değişimini hissetmediler.
00:09:54O nedenle
00:09:56Hazreti Ömer'in halifeliği
00:09:58Hazreti Ebu Bekir'le
00:10:00birlikte devleti
00:10:02yönetmenin devamı
00:10:04mahiyetindedir.
00:10:06Bundan dolayı İslam'ın dünyaya mal
00:10:08olma hareketi içerisinde
00:10:10Hazreti Ebu Bekir'den
00:10:12Hazreti Ömer'e intikal
00:10:14aynen araçlardaki otomatik
00:10:16vites gibi düşündü.
00:10:18Siyasette hiçbir hareket
00:10:19olmaksızın
00:10:21devam etti ve
00:10:23Bilad-ü Şam
00:10:25topraklarının
00:10:25önemli bir kısmı
00:10:27Hazreti Ebu Bekir ile
00:10:28Hazreti Ömer'in ortak
00:10:30harekatı
00:10:31neticesinde
00:10:32Müslümanların
00:10:33eline geçmiş oldu.
00:10:35Peki
00:10:35farkı nedir?
00:10:37Hazreti Ebu Bekir dönemi
00:10:38fütuhatı
00:10:40Irak bölgesinde
00:10:42ve Şam bölgesinde
00:10:43daha ziyade
00:10:44Arapların yaşadığı
00:10:45coğrafyanın
00:10:46Müslümanların
00:10:47hakimiyetine
00:10:48girmesi iken
00:10:49Hazreti Ömer
00:10:51döneminde
00:10:52doğrudan
00:10:53Sasani orduları
00:10:54ve Doğu Roma
00:10:56Bizans orduları
00:10:58hedef alınmak suretiyle
00:10:59iki imparatorlukla
00:11:01büyük
00:11:02hesaplaşmanın
00:11:03yaşandığı
00:11:04dönemdir.
00:11:05Tabir yerinde ise
00:11:06Hazreti Ömer
00:11:07Kadisiye savaşıyla
00:11:09Sasani devletini
00:11:11felç etmiş
00:11:12ve
00:11:13Çin sınırına kadar
00:11:15gidecek olan
00:11:16fütuhatın
00:11:17kapısını açmış
00:11:18Yermük savaşıyla da
00:11:21Endülüs'e kadar
00:11:22gelecek olan
00:11:23fütuhatın
00:11:24eşiğini
00:11:25açmış
00:11:26ve bu anlamda
00:11:27Hazreti Ömer'i
00:11:28biz
00:11:28Sasani devletini
00:11:30tarih sahnesinden
00:11:32silen
00:11:32ve aynı zamanda
00:11:34Bizans'ın
00:11:35Şam bölgesi
00:11:36Anadolu'nun
00:11:38güney bölgesi
00:11:38bizim Cezire dediğimiz
00:11:40Güneydoğu
00:11:41coğrafyasına
00:11:42tekabül eden
00:11:43bölge
00:11:43ve Kuzey Afrika'nın
00:11:45kapısı mahiyetinde
00:11:46olan
00:11:46Mısır'ı
00:11:47fethetmek
00:11:48suretiyle
00:11:49bir anlamda
00:11:51iki imparatorluğa da
00:11:53diz çöktürmüş
00:11:54bir halife
00:11:55olarak karşımıza
00:11:56çıkıyor.
00:11:57Bu aynı zamanda
00:11:58Hazreti Ömer'e
00:11:59yeni bir görev
00:12:00misyon
00:12:01yükledi.
00:12:02O da nedir?
00:12:03Müslümanların
00:12:04devletini
00:12:04daha önce
00:12:06imparatorlukların
00:12:07kurulmuş ve
00:12:08yaşamış olduğu
00:12:09topraklarda
00:12:11yeniden kurmak ve
00:12:12yeni bir meydan
00:12:13okuma
00:12:15ortaya koymak
00:12:16gerekir.
00:12:16Eğer siz
00:12:17medeniyet anlamda
00:12:19devlet anlamında
00:12:21alternatif ve
00:12:22baskın bir sistem
00:12:23getiremezseniz
00:12:24o coğrafyada
00:12:26yok olursunuz.
00:12:27Aynen Moğollar gibi.
00:12:28Moğollar
00:12:29Moğolistan'dan
00:12:31kalkıp
00:12:31Anadolu içlerine
00:12:33kadar
00:12:33Ankara'ya kadar
00:12:34Şam
00:12:35coğrafyasını
00:12:36tamamen
00:12:37tahrip edip
00:12:38hakim olmuş
00:12:39olmalarına rağmen
00:12:40üstün medeniyet
00:12:42ve devlet
00:12:42kültürleri
00:12:43olmadıkları için
00:12:44bir süre sonra
00:12:45işgal ettikleri
00:12:47coğrafyanın
00:12:48kültürünü
00:12:48ve hatta
00:12:49onun dinini
00:12:50benimsemek
00:12:51durumundadırlar.
00:12:52İslam dünyayı
00:12:53yeni bir medeniyet
00:12:54tasavvuru
00:12:56iddiasıyla
00:12:57geldiği için
00:12:58kadim medeniyetlerin
00:13:00yaşadığı
00:13:00coğrafyalarda
00:13:01başta devlet
00:13:03sistemi olmak üzere
00:13:04daha sonra
00:13:05kurumlar
00:13:05olmak üzere
00:13:06onların mutlaka
00:13:07kurulması
00:13:08ve dünyaya
00:13:10bir medeniyet
00:13:11açısından
00:13:12bir meydan
00:13:12okuma
00:13:13onlarla
00:13:14mücadele
00:13:15etme
00:13:15mümkünse
00:13:16o medeniyetlerden
00:13:17istifade etme
00:13:18ve bu konuda
00:13:19herhangi bir
00:13:20kompleksi
00:13:20yaşamadan
00:13:21o medeniyetlerin
00:13:22de bir takım
00:13:23unsurlarını
00:13:23kurumlarını
00:13:24müesseselerini
00:13:25benimseme
00:13:27şeklinde
00:13:27Müslümanlara
00:13:29devleti öğreten
00:13:30ve İslam devleti
00:13:32bu şekilde olur
00:13:34iddiasını
00:13:35ortaya koyan
00:13:36ilk devlet
00:13:37başkanıdır
00:13:38Hazreti Ömer.
00:13:39Bir anlamda
00:13:40dış dünyaya
00:13:41ciddi anlamda
00:13:42ilk açılan
00:13:43ve ilk meydan
00:13:44okumalara da
00:13:45karşı koyan
00:13:46değil mi
00:13:46Hazreti Ömer'in
00:13:47Mekke'de
00:13:48hem karşı koyan
00:13:50meydan okuyan
00:13:50hareket
00:13:51müktesebatı da
00:13:52buna uygun
00:13:53Mekke'nin en ünlü
00:13:55diplomatlarından biri
00:13:56hocam kısa bir ara vereceğiz
00:13:58eyvallah
00:13:58bir reklam aramız var
00:14:00sonrasında
00:14:01Hazreti Ömer'in
00:14:02Şam bölgesindeki
00:14:03faaliyetleriyle
00:14:04fütüatıyla
00:14:05başlayalım
00:14:06biraz daha
00:14:07kurumsallaştırma
00:14:09diye belki
00:14:09ifade edebileceğimiz
00:14:10devletleştirmesi
00:14:12meydan okuması
00:14:13bütün dünyaya
00:14:14bunları konuşacağız
00:14:16izleyicilerimiz
00:14:17inşallah
00:14:17reklama giderken
00:14:19bir şey sorayım
00:14:20yaş olarak
00:14:21nasıllar
00:14:22mesela yaklaşık olarak
00:14:23Hazreti Ebu Bekir
00:14:24Hazreti Ömer
00:14:24Resulü Aleyhisselam'dan
00:14:26yaş olarak
00:14:26daha mı büyükler
00:14:28daha mı küçükler
00:14:28daha küçükler
00:14:29Hazreti Ebu Bekir
00:14:32Allah Resulü'nden
00:14:32iki yaş
00:14:33küçük
00:14:34dolayısıyla
00:14:35iki yıl halifelik
00:14:36yaptıktan sonra
00:14:37o da
00:14:3763 yaşında
00:14:38vefat ediyor
00:14:39Hazreti Ömer
00:14:40yaklaşık
00:14:4110 yıllık
00:14:42bir
00:14:42halifeli
00:14:43dönemi var
00:14:44onun da
00:14:45vefatı
00:14:45aynen
00:14:45Hazreti Peygamber'e
00:14:46göre
00:14:47yani
00:14:47yaş sıralamasına
00:14:49göre
00:14:49Hazreti Ebu Bekir'le
00:14:50Hazreti Peygamber arasında
00:14:51iki yaş
00:14:52Ömer'le
00:14:5210 yaştan
00:14:54daha fazla
00:14:54bir
00:14:55yaş fatı var
00:14:56büyük insanlar
00:14:57oldukları için
00:14:58yaptıkları
00:14:59dolayısıyla
00:14:59yaş olarak da
00:15:01çok yaşlıymışlar
00:15:02gibi geliyor ama
00:15:03Resulullah Aleyhisselam'dan
00:15:05yaş itibariyle
00:15:06Hazreti Ömer
00:15:06küçükler ama
00:15:07halifeliği döneminde
00:15:0810 yıllık
00:15:09halifeliğini yaptığını
00:15:10düşünürseniz
00:15:11yani
00:15:1152-55 yaşlarından
00:15:1360 yaşına kadar
00:15:14bir
00:15:15siyaset adamı için
00:15:17herhalde en
00:15:18olgun dönemler
00:15:19denebilir
00:15:20her ikisi içinde
00:15:21hocam devam edeceğiz
00:15:22inşallah
00:15:22kıymetli izleyicilerimiz
00:15:24ülketi ve ekranlarında
00:15:25Endülüs'ten
00:15:26Granada'dan
00:15:27canlı olarak
00:15:27sizlerle beraberiz
00:15:29şimdi kısa bir ara vereceğiz
00:15:30hocamla
00:15:31hem Hazreti Ömer
00:15:33Hazreti Osman dönemi
00:15:34bu Kuzey Afrika ve
00:15:36Endülüs'e
00:15:37gelişim köklerini
00:15:38hem de
00:15:39Emmeviler dönemini
00:15:40konuşacağız inşallah
00:15:41Allah'u ekber
00:15:44Allah'u ekber
00:15:46Allah'u ekber
00:16:09Allah'u ekber
00:22:59M.K.
00:23:41M.K.
00:23:54M.K.
00:23:57M.K.
00:24:00M.K.
00:24:54M.K.
00:24:56M.K.
00:25:54M.K.
00:25:56M.K.
00:26:28M.K.
00:26:56M.K.
00:26:58M.K.
00:26:59M.K.
00:27:01M.K.
00:27:06M.K.
00:27:07M.K.
00:27:10M.K.
00:27:12M.K.
00:27:17M.K.
00:27:19M.K.
00:27:20M.K.
00:27:21M.K.
00:27:23M.K.
00:27:32M.K.
00:27:33M.K.
00:27:42M.K.
00:27:44M.K.
00:27:45M.K.
00:27:48M.K.
00:27:49M.K.
00:27:54M.K.
00:27:57kitabı var iken, bize başka kitaplar lazım değil demek suretiyle Hazreti Ömer'in böyle bir kastı yok.
00:28:04Efendim İskenderiye Kütüphanesi'nin o kadim medeniyet eserlerinin ortadan kaldırıldığına dair bir iddia,
00:28:12bizim tarih kitaplarımızda var olan bir bilgi üzerinden, o da zan ve tahmin üzere ortaya konulmuş bir bilgi üzerinden,
00:28:20İskenderiye Kütüphanesi'nin yakılmasını ve yıkılmasını halife olarak Hazreti Ömer'e, Fatih olarak da Amr bin Elas'a mal edildiğini
00:28:31görüyoruz.
00:28:32Orada esasında ana fikir olarak vurgulanan husus şu, zaten Müslümanların fethine kadar orada yakılacak bir kitap kalmamıştı.
00:28:41Yani daha önce pek çok talan edildi.
00:28:43Dolayısıyla başka medeniyetlerin kurumlarını alan mesela divan teşkilatı gibi Hazreti Ömer'in kendisine özgüveni olan bir medeniyetin temsilcisi sıfatıyla
00:28:55Allah'ın kitabına olan bağlılığı ortadayken ve ona imanı ortadayken sanki o kitabı alternatifmiş gibi başka kitapları yaktırmış olması
00:29:07klasik Hazreti Ömer profiline uyan bir davranışta değildir.
00:29:12Biraz oryantalist soğuşturması ve Hazreti Ömer'in o hak ettiği değeri biraz daha aşağı çekmeye yönelik bir şey gibi.
00:29:20Bir de şöyle bir şey var, Hazreti Ömer çok meşhur bir şahsiyet olduğu için etkileyici, insanları şok edici bir takım
00:29:29bilgiler verilirken
00:29:31mesela bunlardan en meşhuru ben 30 yıldır İslam tarihi çalışıyorum hiçbir kaynakta görmedim.
00:29:37Hazreti Ömer'e atfedilen işte iki şey var bunlardan birini hatırladığımda çok üzülürüm, birine çok sevinirim diye benim de çocukluğumdan
00:29:46itibaren
00:29:46vaizlerden duyduğum hikaye kaynaklarda yok böyle bir şey.
00:29:54Kesinlikle yok değil mi?
00:29:55Kesinlikle yok.
00:29:56Amaç bu arada belki kız çocuklarını öldürmenin helvadan yapılmış olan bir puta tapmış olmanın tahkir edildiği hikaye
00:30:06bir bedevi reis derseniz belki etkili olmaz ama Hazreti Ömer meşhur bir şahsiyet olduğu için bir anlamda ona yamanmış ve
00:30:15ona mal edilmiş
00:30:16bu tür hikayeler üzerinden kütüphanelerin yakılması özellikle demin ifade ettiğim gibi İskenderiye kütüphanesi ki o dönem kadim kütüphaneler içerisinde en
00:30:29önemlidir.
00:30:30İskenderiye Müslümanlar tarafından Hazreti Ömer zamanında 40 yılında Amr bin Elas marifetiyle fethedilmiştir.
00:30:39Dolayısıyla bu tamamen sonradan Hazreti Ömer'e yakıştırılmış ve Hazreti Ömer'e iftira mahiyetinde bir rivayettir.
00:30:47Bunu ne özellikle hocam sordum?
00:30:49Çünkü Endülüs'te de yani bu şu anda içinde bulunduğumuz şehirde 1492'den sonra Müslümanların da birikimlerini ve kütüphanelerini yakan bir anlayış
00:31:03var biliyorsunuz.
00:31:05Ben biraz batılı kaynakları da bu konuda yazan çizenlerin makalelerine de bir bakalım dedim.
00:31:11Evet Endülüs'ü biz Müslümanlar başka bir pencereden bakıyoruz ama acaba onlar ne diyorlar?
00:31:17Onlardan bazılarında şunu gördüm diyorlar ki biz bu kitapları böyle yakmadık.
00:31:23Eğer bir kütüphaneyi yakmaya bakıyorsanız kendi tarihinizde bakın işte Ömer İbnül Kattab'da İskenderiye kütüphanesini yaktı.
00:31:32Dolayısıyla buradan şüphelendim ki bu bir oryantalist sokuşturma olabilir diye.
00:31:36Ama şu da var yani ilimde de ideoloji ilim adamlarını fanatik, kör fanatik insanlar haline dönüştürebilir.
00:31:46İskenderiye kütüphanesinin esasında Müslümanlar gelmeden önce yakılmış ve yıkılmış olduğunu ifade edenler de müsteşrikler.
00:31:54Yani onlar içerisinde de hakkaniyetle bunu tespit eden tabiri yerinde ise ilim namusuna hassasiyetle bakan müsteşrikler var.
00:32:05Dediğim gibi ilgili olanlar o makaleye bakmak suretiyle İskenderiye kütüphanesinin akıbeti üzerine değerlendirmeler.
00:32:13İnternette bunu bulabilirler orada uzun uzun.
00:32:15Sadece benden önce de bu konuda İskenderiye kütüphanesini Müslümanlar mı yaktı şeklinde başka kitaplar, risaleler de var.
00:32:24Sonraki dönemlerde de mutlaka vardır.
00:32:26Ama bunun Hazreti Ömer üzerinden ki Hazreti Ömer çok önemli bir figür.
00:32:32Devlet kurma açısından yani Müslümanlara, Müslümanların devlet sistemine saldırma noktasında önemli bir figür.
00:32:42Onu yıpratmak amacıyla da bu tür bilgilerin ve rivayetlerin akademik dünyada dolaşıma sokulduğuna şahit olmak mümkün.
00:32:51Hocam Hazreti Ömer dönemi biraz devletleşme ve devletin kurumsallaşmasını ele alacak olursak neler yaptı Hazreti Ömer?
00:33:01Tabi devlet kurabilmeniz için devletin arsası coğrafyadır.
00:33:05Düşünün siz Sasani devletini ortadan kaldırdınız ve orada devlet vardı.
00:33:11Ve orada devleti bilen insanlar vardı.
00:33:14Mutlaka onlara hazır buldukları devletten daha güçlü bir devlet yapılanması ortaya koymanız gerekir.
00:33:22Şam bölgesi de önce Roma'nın sonra Doğu Roma'nın ve Bizans'ın devletinin olduğu yerler.
00:33:29Yeni kurumlar mesela en fazla duyulan ihtiyaç divan sistemi.
00:33:36Divan sistemi devletin gelirlerinin ve giderlerinin kaydedildiği ve özellikle ordunun kaydedilip askerlere maaşların verildiği tutulduğu defterlerdir.
00:33:49Maliye sistemidir.
00:33:50Niye maliye sistemine ihtiyaç duydunuz?
00:33:52Çünkü muazzam gelirler, o dönem bilinen dünyanın iki mümbit coğrafyası, Mezopotamya arazisi, Fırat ve Dicle'nin suladığı topraklar ile Nil
00:34:04'in suladığı topraklar sizin oldu.
00:34:07Buradan elde edilen gelirler, buradan elde edilen gelirlerin Medine'ye intikali mümkün değil, çok uzak.
00:34:15Hz. Ömer bunu temin ve tesis için öncelikli olarak yeni medeniyet merkezleri kurdu.
00:34:21İlk İslam şehirleri Hz. Ömer zamanında kurulmuştur.
00:34:26Küfe, Basra ve Fustat şehirleri.
00:34:31Şu anda Fustat, Kahire'nin ilk prototipi olarak diyebileceğimiz.
00:34:38Niye şehirler kurdunuz?
00:34:39Bu şehirlerin birinci kuruluş gerekçesi askeri niyetlidir.
00:34:45Daha uzak beldelere fütuhat yapabilmeniz için orduyu cepheye daha yakın yerlere konuşlandırmanız gerekir.
00:34:52Kale şehirler gibi.
00:34:54Tabii, karargah, ordugah şehirler gibi.
00:34:58Yani bu kadar askeri Medine'de barındırmanız mümkün değil.
00:35:01Hz. Ömer'in bu anlamda Medine'nin sükunetini ve Hicaz'ın sükunetini koruyabilmek adına devlet mekanizmasını Irak'a, Şam'a
00:35:13ve Mısır'a kaydırdığını görüyoruz.
00:35:15Bu tabir yerinde ise imparatorluk seviyesine yükselme, İslam'ı dünyaya mal etme adımlarıdır.
00:35:22Medine bir anlamda ilim merkezi, Mekke ise ibadet merkezi olarak bulunmuş.
00:35:31Hatta Hz. Peygamber döneminden itibaren Hz. Ebu Bekir zamanında da devam eden Hayber'deki Yahudileri Medine civarındaki nüfus dengelerini sağlayabilmek adına
00:35:43Bilad-ül Şam ve Bilad-ül Irak dediğimiz yine Müslümanların hakim olduğu coğrafyaya intikallerini sağlamış.
00:35:50Yeni bir şehir kurdunuz. Şehir kurduğunuzda buraya bir idareci tayin edeceksiniz.
00:35:56Valilik sistemine ihtiyaç duyuyorsunuz.
00:36:00Bütün yetkileri, askeri, dini, mali yetkileri valiye verdiğiniz zaman orada müstakil bir devlet kurulma ihtimali var.
00:36:08Bunun için Hz. Ömer, valinin yetkilerinden kadılık müessesesini almak suretiyle ilk bağımsız adalet kurumunu ortaya koymuş.
00:36:18Bundan dolayı...
00:36:20Yani ilk yargı bağımsızlığını siyaselikten ayıran Hz. Ömer.
00:36:23Ayıran Hz. Ömer.
00:36:24Müthiş bir tespit, evet.
00:36:25Günümüze de öyle değil midir?
00:36:29Protokolde valinin altında ama yetki kullanmada doğrudan halife tarafından atanan Küfe'ye, Basra'ya ve Fustat,
00:36:38tabi ki kadim Şam bölgesine valinin yetkilerinin ilk tırpanlandığı yetkiler adalet mekanizmasıdır.
00:36:48Sonra bir adım daha attı.
00:36:51Valileri ve siyasileri kontrol edilemez hale getiren şey onların eline adalet mekanizmasını ve maliye mekanizmasını verdiğinizde bağımsızlığa doğru gider.
00:37:02Bu tespitiniz çok önemli hocam.
00:37:05Emeviler ve Abbasiler döneminde hep biliriz.
00:37:09İşte Ebu Hanife, Sembol bir isim mesela.
00:37:11Evet.
00:37:11Böyle büyük hukukçuların siyasi kanat tarafından baskı altına alınmak istendiği ve bundan dolayı da işkence edildiği, hapsedildiği anlatılır.
00:37:22Demek ki Hazreti Ömer'in sağladığı yargı bağımsızlığını daha sonraki dönemlerde biraz etki altına almak isteyen yönetimler olmuş.
00:37:31Hazreti Ömer için Ömer'ün, Adil'ün ifadesi genelde işte hikayeler üzerinden, işte Kocakarı ile Ömer hikayeler üzerinden anlatılır.
00:37:40Esasında Hazreti Ömer'in adil olması ifadesi adalet mekanizmasını kurmasıyla alakalıdır.
00:37:46Hatta ilk yargı usulünü tanzim edip bunu valilerine gönderen de Hazreti Ömer'dir.
00:37:54Yani sadece kadı tayin etmiyor.
00:37:57Ebu Musa el-Eşari'ye gönderdiği talimatnamesi şu anki yargı usulünde dahi geçerli olan bir takım prensipleri taşır.
00:38:07Örnek vermek gerekirse diyor ki, sadece ona göndermiyor bütün kadılarına.
00:38:13Diyor ki, eğer karar verdikten sonra, kararında şüpheye düşersen kararından dönmen senin için daha hayırlıdır.
00:38:21Mahkemeler esnasında gürültü çıkarılmasına, yaygara çıkarılmasına ve adaletin sükunetine, halel gelmesine müsaade etmeyeceksin.
00:38:32Efendim, şahitleri güvenilir insanlardan seçmek şeklinde, yalancılığı tescil edilmiş olanların şahit olarak kabul edilmemesi şeklinde ilk yargı usulü talimatnamesi diyebileceğimiz
00:38:50uygulama Hazreti Ömer marifetiyle kadılara gönderilmiş.
00:38:54Hocam, Hazreti Ömer bugünkü anlamda bir devlet teşkilatını oturttu, kurumsallaştırdı, devletin organlarını tesis etti.
00:39:04Hazreti Osman'a geçişte bu yükseliş devam etti mi? Nasıl oldu?
00:39:09Tabi, genelde bizim İslam tarihi kaynaklarımız Hazreti Osman döneminde halifenin şehit edilmesine varan olaylara takıldığı için, Hazreti Osman dönemini çok
00:39:20sağlıklı değerlendirmediklerini düşünüyorum.
00:39:23Benim ilk akademik çalışmam Hazreti Osman dönemidir. Yüksek lisans tezim, Hazreti Osman dönemi devlet siyaseti başlığı...
00:39:31Hocam, bu dönemler hiç genellikle bilinmediği için Hazreti Osman döneminde iki tane cümle kurulur.
00:39:38Biraz müşfik bir insanlığı, akrabalarını, ümeyye oğullarını bürokrasiye soktu.
00:39:45Hazreti Osman dönemine dair bundan daha fazla söylenecek bir söz yok mu?
00:39:49Çok şey var. Hazreti Osman dönemi devletin mükemmelleştiği dönemdir.
00:39:53Yani Hazreti Ömer dönemi fetihlerinin daha da geliştiği, Hazreti Osman döneminde de fetihler var.
00:39:58Ömer döneminin daha mesela Mavera-ül Nehir bölgesine yani Ceyhun'u aşan Seferler Hazreti Osman döneminde.
00:40:10Birazdan bahsedeceğim. Endülüs'e doğru Kuzey Afrika'nın kilidi mahiyetinde olan Seferler Hazreti Osman zamanında başladı.
00:40:18İfrikiye fetihleri dediğimiz yani Libya'dan sonraki Tunus ve Cezayir coğrafyasına fetihlerin kilidi Hazreti Osman zamanında atılmıştır.
00:40:30Amr bin Elhas'ın azlinden sonra Abdullah bin Saad bin Ebiser hem bir askeri yetkileri üzerinde barındıran bir komutan hem
00:40:42de bir maliyecidir.
00:40:43Ve Kuzey Afrika üzerine ilk seferler Hazreti Osman zamanında başladı.
00:40:50O nedenle Kuzey Afrika'nın Endülüs'e kadar ulaşan fütuhatında Hazreti Ömer'den çok Hazreti Osman'ın adını zikretmek gerekir.
00:41:00O kadar ki Kuzey Afrika üzerinden İslami fetihlerin yaşanmasında Müslümanlar aynı anda iki millet ve iki devletle mücadele ettiler.
00:41:11Sahil bölgesinde Bizans özellikle denizcilikteki üstünlüğünü kullanmak suretiyle Müslümanların hakim olduğu şehirleri tehdit altına alıyorlar.
00:41:23Nitekim hicretin 21. yılında Amr bin Elhas marifetiyle Hazreti Ömer döneminde İskenderiye fethedilmiş iken dört yıl sonra gönderilen büyük bir
00:41:34donanmayla Bizanslar İskenderiye'yi geri aldılar.
00:41:37Müslümanlar ilk denizcilik faaliyetleri ve donanma diyebileceğimiz güçleri ne zaman?
00:41:42İlk denizcilik faaliyetleri amatör donanma faaliyetleri Hazreti Ömer döneminde Muaviye bin Ebi Süfyan'ın Şam valiliği sürecinde şu andaki Doğu
00:41:54Akdeniz'de Demir-Laskiye bölgesinde Muaviye bin Ebi Süfyan eliyle yapılıyor.
00:41:59Valiliği sırasında hatta Muaviye bin Ebi Süfyan o amatör o bölgede yaşayan Fenikellilerin denizcilik çocuklarının daha doğrusu denizcilik tecrübelerinden istifade
00:42:12ederek küçük yani kayıktan büyük bir takım gemiler inşa ettirmek suretiyle Halif Hazreti Ömer'den Kıbrıs için sefer izni isteyecektir.
00:42:21Fakat Hazreti Ömer asker ve ordu güvenliğini önemsediği için büyük coğrafya fetihlerinden ziyade kendisine emanet edilmiş olan ümmetin hayatını önemsediği
00:42:37için bütün ısrarlarına rağmen Muaviye bin Ebi Süfyan'a Kıbrıs seferi izni vermemiştir.
00:42:44Hatta Muaviye bin Ebi Süfyan diyecektir ki o da büyük bir devlet adamı. Kıbrıs'ın horoz seslerini duyuyoruz buradan.
00:42:52Duyduğu filan yok. Ama şunu biliyor Kıbrıs Bizans'ın elindeyken Suriye topraklarında rahat uyuyamazsınız.
00:43:01Çok ilginç hocam. Kaygılara bakar mısınız? Bugün mesela Doğu Akdeniz'de enerji dolayısıyla bir psikolojik savaş var.
00:43:11Dolayısıyla Kıbrıs çok önemli. O dönemde de bunu fark ediyor.
00:43:15Hazreti Ömer'le Hazreti Osman'ın müktesebatı ile ilgili bir tespitinizi almak istiyorum.
00:43:21İşte Hazreti Ömer diplomasi geleneğinden gelen birisi.
00:43:25Hazreti Osman da evet Resulullah Aleyhisselam'ın damadı ama biraz daha geldiği sosyal tabaka olarak
00:43:33yani sosyeteden birisi neredeyse. Ümeyyeoğulları Mekke'nin hep yöneticiliğini yapmış varlıklı şehir yönetmeyi, devlet yönetmeyi, devlet başkanları ile münasebetlerin içerisinde
00:43:49büyümüş bir birikimi var değil mi Hazreti Osman'ın?
00:43:52Şimdi şöyle söylemek gerekiyor. İslam tarihindeki şahsiyetler yorumlandığında onlar halife olduktan sonraki faaliyetleri üzerinden değerlendiriliyor.
00:44:03Halbuki insanın background'ı var. Yani psikoloğa gittiğinizde çocukluğunuza iniyorlar.
00:44:08Halbuki mesela Hazreti Ömer hangi kabiledendir? Hazreti Ömer'in kabilesi Adiyoğulları'nın Mekke siyasetinde İslam'dan önce, İslam döneminde etkinliği nedir?
00:44:23Ömer'den başka acaba bu kabileden başka kimse var mıdır sorularına cevap vermeden?
00:44:29Hazreti Ömer'in siyasi background'unu izah edemezsiniz.
00:44:33Sizin çalışma alanlarınızdan birisi de bu olduğu için özellikle soruyorum.
00:44:38Bir iset öncesi, peygamberlik öncesi, cahiliye sizin uzmanlık alanlarından biri.
00:44:43Şöyle söylemek mümkün. Hazreti Ömer'in kabilesi olan Adiyoğulları içerisinde İslam'dan önce Hazreti Ömer'den daha etkin herhangi bir şahsiyet yok.
00:44:53Hatta bundan dolayı Hazreti Ömer'i daha otuzlu yaşlarında Adiyoğulları'nın en güçlü temsilcisi hatta kabile reisi olarak bile değerlendirmek
00:45:02mümkün.
00:45:03Şöyle bir kanaat ifade edilebilir.
00:45:08Mekke döneminde Kureyş kabile reisleri içerisinde hiçbiri İslam'a girmemiştir.
00:45:16Niçin? Çünkü onlar sistemin sahipleridirler.
00:45:21Dolayısıyla gemiyi terk etmezler onların anlayışına göre.
00:45:25Bunlar içerisinde kabileleri arasında en güçlü şahsiyet, en karizmatik şahsiyet olan iki kişi var.
00:45:35Teymoğullarından Ebu Bekir, Adiyoğullarından Ömer.
00:45:39Dolayısıyla Hazreti Ömer işte geç Müslüman oldu, kırkıncı Müslüman oldu şeklinde hatta biraz da tenkit edilen bir değerlendirme var ya.
00:45:47Kabile reisi olması sebebiyle Hazreti Ömer çok erken Müslüman olmuştur.
00:45:52Adiyoğulları. Bu şu demek.
00:45:54Hazreti Ömer'in elde ettiği siyasal müktesebatı kabilesinden gelmiyor.
00:46:01Çünkü kabilesinde yok.
00:46:03Ailesinden ve kendisinden daha büyük siyasi şahsiyetlerden gelmiyor.
00:46:07O zaman şu cümleyi kurabiliriz.
00:46:10Hazreti Ömer'in siyasi müktesebatının tamamı kendisine aittir.
00:46:16Buna mukabil Hazreti Osman'ın kabilesinde Ebu Süfyan var.
00:46:21Ebu Süfyan'dan önce Ukbe bin Rebiya var.
00:46:24Hazreti Peygamber'le görüşüp ona bir takım siyasi tekliflerde bulunan.
00:46:28Yani Hazreti Osman Ümeyye ailesi içerisinde siyasi müktesebat olarak kıyasladığımızda ilk üçte dörtte olan bir kişilik değil.
00:46:38Bu şu demek.
00:46:39Hazreti Osman'ın halifeliğe gelişinde Hazreti Osman'ın siyaset müktesebatının yüzde altmış yetmişi kabilesinden gelir.
00:46:47Dolayısıyla yüzde yüz kendi sermayesiyle siyaset yapan bir adamla yüzde otuz beş kırk kabilesi kendi sermayesiyle siyaset yapan kişilerin aynı
00:47:02performansı göstermeleri mümkün değil.
00:47:05Ayrıca zaman ve şartlar da değişmiş.
00:47:09Hazreti Peygamber dönemine on yıl daha uzak bir dönemde Hazreti Osman'ın halifeliğe gelmiş.
00:47:16O nedenle...
00:47:16Bir de coğrafyayla beraber sorunlar da büyüyor.
00:47:18Problemler büyüyor. Onun için güzel bir tarihin ehemmiyetini vurgulayan güzel bir söz var.
00:47:25Bir nehirde iki defa yıkanılmaz.
00:47:29Sanki Hazreti Ömer ve Hazreti Osman Hazreti Yavubekir Ali sanki bir aracın parçalarıymış da.
00:47:36Yani bu parçayı taktığımızda araç şöyle çalıştı.
00:47:39Sonra değiştirdiğimizde şu şekilde çalıştı.
00:47:41Bir araçtan bahsetmiyoruz. Sürekli değişen, dönüşen bir toplumsal dinamikten bahsediyoruz.
00:47:48Çok önemli. Herkesin kendi dönemindeki uğraştığı problemler ve faaliyetleri farklılıyor.
00:47:53Bu yoldan bakarak efendim Hazreti Osman idare akrabasını getirdi, Ömer getirmedi.
00:48:00Şeklinde hemen kıyaslama yapıldı.
00:48:03Bu yanlış bir kıyastır.
00:48:04Ben de derim ki Hazreti Ömer, hilafete Ömer olarak getirilmiş iken Hazreti Osman'ın halifeliğe gelişinde Ümeyye ailesinin büyük etkinliği
00:48:17vardı.
00:48:17Dolayısıyla Hazreti Osman Ümeyye ailesini iktidara getirmedi.
00:48:22Ümeyye ailesi gücüyle o şart Osman'ı getirdi.
00:48:26Dolayısıyla bu şartlar çerçevesinde Hazreti Ömer'in iktidara gelişi ve siyasi müktesebatını, background'ını dikkate alarak değerlendirmek ve Hazreti Osman
00:48:39'ı da bu çerçevede değerlendirmek gerekiyor.
00:48:43Hazreti Osman bir asker değildir.
00:48:46Hazreti Osman bir tüccardır.
00:48:48Ticaret adamı ve sosyal ilişkileri en üst düzeyde.
00:48:51İnsani ilişkileri Allah Resulü'nün iki kızını verdikten sonra vefat ettikten sonra bir kızım daha olsaydı Osman'a veririm ifadesi
00:49:02onun beyefendiliği, saygınlığı, insani ilişkileri ama siyasette ve devlette tatlı sert pozisyonlar da gerekiyor.
00:49:15Bu Hazreti Ebubekir'de var, Hazreti Ömer'de var ama Hazreti Osman'da kendi döneminin, kendi muhitinin adamı olarak Müslümanları en güzel şekilde
00:49:26idare etmiş ama daha sonraki yaşanan hadiseleri sadece Hazreti Osman'ın icraatiyle açıklamak, indirgemeciliğiyle Hazreti Osman dönemi anlamak mümkün değil.
00:49:38Hazreti Osman'ın şehadeti bir kırılma noktası mı oluşturdu İstanbul tarihinde?
00:49:42İki kırılma noktasıdır. Gerçi dört halifenin üçü şehit edilmiştir.
00:49:49Hazreti Ebubekir sadece yatağında vefat etmiştir. Hazreti Ömer de şehit edilmiştir.
00:49:56Ama terdi bir suikast ile Hazreti Osman'ın şehit edilmesi Müslümanların gözü önünde Medine'de ve Müslümanların şahitliğiyle ve Müslümanlar marifetiyle
00:50:09Hazreti Ömer zamanında kurulmuş olan Küfe, Basra ve Fustat şehirleri ki bunlar kozmopolit, köksüz şehirlerdir.
00:50:18Zaruret sebebiyle kurulmuş şehirlerdir. Buradan gelen isyancıların ama şunu da unutmayalım Medine'deki Müslümanların seyirci kalmalarıyla şehit edilmiştir.
00:50:29Yani Hazreti Osman'ın şehadetini sadece isyancılara fatura ederek açıklamak mümkün değil.
00:50:35O nedenle Medine'de yaşayan Müslümanlar, Hazreti Ali'dir, Talahası'dır, Zübeyri'dir, Saad bin Ebi Vakkası'dır.
00:50:42Yani Osman'ı halife seçen Şura'nın üyeleridir, Hazreti Ayşe'sidir.
00:50:47Dolayısıyla Hazreti Osman'ın kanlı gömleğindeki kan sadece asilerin döktüğü kan değil, bütün Müslümanların...
00:50:56Buna engel olamamış olan toplumun da payı var diyorsunuz.
00:50:58Ve bunun ilk maliyeti Cemal Savaşı'dır. İkinci büyük maliyeti Sıfin Savaşı'dır.
00:51:04Hocam araya gideceğiz de gitmeden şunu sormak istiyorum.
00:51:09Belki döndükten sonra da konuşuruz.
00:51:12Hazreti Ömer'in şehadetinde bıraktığı devletle Hazreti Osman'ın şehadetindeki İslam devletini şöyle kısaca bir mukayese etmeyi isteyeceğim.
00:51:25Ama kısa bir ara vereceğiz.
00:51:26Oradan da Hazreti Ali ve sonraki dönem Emeviler, Kuzey Afrika'nın fethi ve Endülüs'e doğru...
00:51:33İnşallah.
00:51:34Gelen yolun taşları nasıl döşendi bunları konuşalım inşallah.
00:51:39Çünkü yarından sonra da Nizamettin Parlak hocamız gelecek Erzincan'dan tanıyorsunuz.
00:51:45Binali Yıldırım Üniversitesi'nden profesör doktor.
00:51:48Onun da uzmanlık alanı Endülüs, Fetihler, Yükseliş...
00:51:53Karşı kıyıya bu tarafa getirip hocaya emanet edeceğiz inşallah.
00:51:57Evet Allah razı olsun.
00:51:58Şimdi kısa bir ara vereceğiz kıymetli izleyicilerimiz.
00:52:01Bursa Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adem Apak hocamız konuştuğumuz konuların Türkiye'deki en yetkin isimlerinden birisi.
00:52:12Kendisiyle böyle hem de Ramazan, iftariyelik belli atıflar yaparak, kaynakları göstererek, daha detayları sizin meraklı okumalarınıza bırakarak sohbet ediyoruz.
00:52:24Kısa bir ara sonra yeniden birlikteyiz inşallah.
00:52:27Konuşuyoruz.
00:52:28Hocam, Türkiye'nin dört bir yanından izliyorlar.
00:52:32Ensar kardeşimiz, Hatay'da İlker Paşa'mız, Prof. Dr. Mehmet Biver hocamız.
00:52:38Hemen makaleler de paylaşılmış.
00:52:40Coşkun Ergün, Coşkun abi.
00:52:43Herkese buradan selamlar ileteyim.
00:52:46Herkesin adını saymaya kalksam yayın da biter.
00:52:48Ama ilgiyle takip ediliyoruz.
00:52:50Hocam, Hz. Ömer radıyallahu anh şehit edildiğinde, Hz. Osman radıyallahu anh şehit edildiğinde,
00:52:58şöyle devleti iki terazinin iki kefesine koysak ne söylersiniz?
00:53:02Yükseliş trendi devam mı etti yoksa bir bölünme parçalanma oldu mu?
00:53:07Tam zıt bir durum var.
00:53:09Hz. Ömer zamanında yükseliş trendi.
00:53:13Hz. Osman dönemi, Müslümanların siyasi, askeri, idari açıdan zirve dönemidir.
00:53:22Hatta şunu demek mümkün.
00:53:23O dönemde bilinen dünyanın iki büyük imparatorluğu var idi.
00:53:29Biri Sasani, biri Bizans.
00:53:31Dolayısıyla Hz. Ömer zamanında Sasani devleti ortadan kaldırıldı.
00:53:38Bizans Doğu Akdeniz'den uzaklaştırıldı.
00:53:43Hz. Osman zamanında ise Sasani devleti yok ve Bizans Anadolu'ya hapsedilmiş, İstanbul'a hapsedilmiş durumda.
00:53:54Çünkü Hz. Osman döneminde deniz savaşları da başladı ve Kıbrıs fethedildiği gibi demin ifade ettim.
00:54:06Hz. Ömer izin vermedi ama denizcilik daha da gelişip Muaviye bin Ebi Süfyan daha agresif bir devlet adamı pozisyonu olduğu
00:54:15Hz. Osman'a karşı.
00:54:17Kıbrıs Hz. Osman döneminde Hala Sultan'ın da Ubade bin Samit'in de katıldığı bir seferle Müslümanların kontrolüne geçti.
00:54:28Ve yine Hz. Osman döneminde Zatü Sevari gazvesi ilk deniz zaferidir Müslümanların.
00:54:35Yani denizciliğiyle nam salmış olan Bizans devletini Akdeniz'de yenmek demek o dönemin bilinen dünyanın en büyük imparatorluğu demektir.
00:54:46Yani en büyük devlet adamı, en zengin devlet adamı ve en güçlü devlet adamı Hz. Osman.
00:54:53Tabi bu neyle sağlandı?
00:54:55Hz. Ömer'in sağladığı ivme ile.
00:54:58Tabi Hz. Osman şehit edildiğinde ne oldu?
00:55:02Düşünün Müslümanların gözü önünde başkentte Sasani imparatorluğu topraklarını ve Bizans'ın Anadolu hariç Kuzey Afrika'daki topraklarını idare eden,
00:55:14yani günümüzde en az 20 devletin kurulmuş olduğu coğrafyayı idare eden devlet başkanı Halife Hz. Osman 40 gün süren muhasara
00:55:27neticesinde Müslümanların gözü önünde şehit edilmiştir.
00:55:32Niye muhasara ettiler?
00:55:33Niye şehit ettiler?
00:55:34Çok kısa bir şey söyleyecek olursak.
00:55:36Yani müstakil bir oturup konusu olabilir ama.
00:55:40Çok böyle kısa bir cümle ifade edelim.
00:55:42Küfe, Basra ve Fustat Hz. Ömer zamanında kurulmuş biraz ganimetin finanse ettiği şehirlerdir.
00:55:51Dolayısıyla varlık zamanında insanları memnun etmek zordur.
00:55:56Onun için Hz. Osman dönemi Müslümanların her anlamda varlık dönemleridir.
00:56:02Bir takım kabilevi hesaplar, şahsi hesaplar, siyasi hesaplar ne dersek diyelim bunların birleşmesiyle birlikte yönetimin meşruiyetini kaybetmesiyle,
00:56:14halifenin tabanını, toplumsal desteği kaybetmesiyle birlikte asilerin küfeden, basradan ve Fustat'tan gelmek suretiyle halifeyi muhasara etmeleri ve Müslümanların gözü önünde
00:56:28şehit edilme neticesine ulaşıyor.
00:56:31Pek çok sebepler var. Bunları saymak.
00:56:34Siyasi sebepler, dini sebepler, iktisadi sebepler, kabilevi sebepler, bölgesel sebepler.
00:56:40Bunu niye sordum hocam biliyor musunuz?
00:56:42Mesela 780 yıllık bir Endülüsü medeniyetini konuşuyoruz ve anlamına veremiyoruz.
00:56:46Diyoruz ki böyle büyük bir medeniyet nasıl oldu da yok oldu gitti.
00:56:49Aslında Kur'an-ı Kerim'de bir ayet,
00:56:53Ve tedheberi yehukum.
00:56:54Evet.
00:56:55Rüzgarınız gider.
00:56:57Birlik beraberliği bozunca, ganimet peşine düşünce, okçular tepesinde olduğu gibi,
00:57:05birlik beraberlikle bozulunca çözülmeler de başlıyor değil mi?
00:57:09Bu Hazreti Peygamber'in gözü önünde yaşandı.
00:57:11Uhud'da Ali İmran Suresi bize bunu tasvir ediyor orada.
00:57:15Peki ne oldu?
00:57:17Parçalanmış bir yapı oldu.
00:57:20Ve gerçekten Hazreti Osman şehit edildikten sonra,
00:57:24İslam dünyası ortadan yarıldı.
00:57:27Ve İslam dünyasının iki önemli ayağını teşkil eden Irak ve Şam.
00:57:32Daha önce İslam medeniyetinin kurulduğu iki köprünün ayağı iken,
00:57:38Irak ayağı,
00:57:41Maverav-ı Nehre kadar ulaşan Fütuhat,
00:57:43Şam ayağı ise Endülüs'e kadar ulaşan.
00:57:47Bu iki ayak birbiriyle mücadele etti ve çatıştı.
00:57:50Bunun adı Sıfın Savaşı'dır.
00:57:51Hazreti Ali'nin de talihsizliği çok zor bir dönemde.
00:57:54Zor dönemde.
00:57:55Zor şartlarda.
00:57:57Sorumluluk üstlendi.
00:57:58Ortadan yarıldı.
00:57:59Hazreti Ali ile Muaviye bin Ebi Süfyan arasındaki bu siyasi çatışma,
00:58:04aynı zamanda bir Irak-Şam çatışmasıdır.
00:58:08Bu Müslümanların ortadan birbirleriyle mücadele çatışmasıdır.
00:58:12Yaklaşık 4-4,5 yıl sürmüştür.
00:58:15Ve Hazreti Ali'nin hariciler tarafından,
00:58:19o da kendi bünyesinden çıkan bir topluluk,
00:58:21şehit edilmesinden sonra 6 aylık bir Hazreti Hasan'a beyat dönemi vardır.
00:58:54Iraklıların.
00:58:55Çocukken Resulullah Aleyhisselam'ın yanında ondan terbiye görmüş,
00:59:00Resulullah Aleyhisselam'ın damadı,
00:59:03Safa Tepesi'nde bütün akrabaları Resulullah Aleyhisselam'a karşı dururken,
00:59:08kim var dediklerinde elini kaldırıp,
00:59:10Ya Resulallah yaşadığım sürece ben varım diyen,
00:59:14Hayber'de, Hendek'te, her yerde Resulullah Aleyhisselam'ın yanında büyük bir insan.
00:59:18Allah rahmet eylesin.
00:59:20Allah razı olsun kendisinden.
00:59:22Ama iç problemlerle uğraştı değil mi?
00:59:25Bu uğraştı ve bu iç problemler sebebiyle yine kendi içinden çıkan,
00:59:29yani Iraklılar arasından çıkan ilk ayrılıkçı grup olarak mezhepler tarihi kaynaklarında,
00:59:36hariciler olarak ifade edilen o grubun suikastı neticesinde şehit edilince,
00:59:43Iraklılar bu defa Hazreti Hasan'a beyat ettiler.
00:59:47Ancak Hazreti Hasan da bu Iraklılar ile birliğin sağlanma imkanı ve ihtimalinin olmadığını görünce,
00:59:55Muaviye'ye beyat etmek suretiyle tek idarecilik dönem başlamış oldu.
01:00:01Yani bir anlamda yeter ki birlik beraberlik olsun diye bir feragat var Hazreti Hasan'da değil mi?
01:00:07Bir realite de var.
01:00:08Yani Iraklılar ile siyasete yürümeyeceğini babasından bizzat kendi yaşayarak gördü.
01:00:14Hatta Müslümanlar Hazreti Hasan'ın Muaviye bin Ebi Süfyan'a beyatını amül cema'a olarak neredeyse bayram gibi kutlar, birlik
01:00:22yılı.
01:00:23Hocam bir şey diyeyim.
01:00:24Şu anda aynı coğrafyada sürekli problemler var.
01:00:28Tarih geleceği inşa etmenin aracıdır.
01:00:31Yani biz biraz Hulefai Raşid'in dönemini sadece taraftar olarak okuyoruz.
01:00:37Aslında bu sizin söylediğiniz gözle okusak belki bugünü daha iyi anlayıp daha iyi inşa edebileceğiz değil mi?
01:00:43Peki ne oldu amül cema'a?
01:00:45Birlik yılından sonra tek idarecili tevhid, siyasette tevhid, toprakların birleşmesi.
01:00:53Dört buçuk yıl içerisinde Hazreti Ömer'in sonra Hazreti Osman'ın fethettiği uzak coğrafyalar iç savaşı bahane ederek kendi bağımsızlıklarını
01:01:03ilan ettiler.
01:01:04Muaviye bin Ebi Süfyan'ın yaptığı ilk faaliyet öncelikli olarak daha önce Müslümanların tapusunda olan coğrafyayı kontrol altına almak ve
01:01:15ondan sonra doğuda
01:01:16Mavera Ün Nehir, Beykent, Buhara, Semerkant fetihlerinin ilk adımları Muaviye bin Ebi Süfyan zamanında atılmıştır doğuda.
01:01:25Peki batıda Muaviye bin Ebi Süfyan önce Mesleme bin Muhalledi Mısır valisi olarak tayin ediyor.
01:01:32Ondan önce adaşı Muaviye bin Hudeyç.
01:01:34Peki ne gerçekleşti?
01:01:37Kuzey Afrika'ya planlı seferlerin başlangıcı Ukbe bin Nafi'nin Kuzey Afrika valisi tayin edilmesiyle başlar.
01:01:46Aynen Hazreti Ömer'in küfeyi, basrayı ve fustatı kurduğu gibi ordugah şehirler kurduğu gibi
01:01:54Muaviye bin Ebi Süfyan ve Emeviler döneminde kurulan ilk ordugah şehir Kayravan şehiridir.
01:02:01Ukbe bin Nafi'nin Tunus'ta.
01:02:03Bu şu demek, Kuzey Afrika fetihlerinin ilk adımlarını başlatan Hazreti Osman iken,
01:02:09Kuzey Afrika fetihlerini sistematik hale getiren ve sahil boyunca Bizans'la,
01:02:17iç kısımlarda da berberiler ile ciddi mücadeleleri başlatan,
01:02:22stratejik adımları atan Muaviye bin Ebi Süfyan'dır.
01:02:26Nitekim Kayravan şehrini kuran ve ilk Kuzey Afrika valisi olan Ukbe bin Nafi,
01:02:33berberiler ile mücadele neticesinde şehit olmuştur.
01:02:38Dolayısıyla İslam, o berberiler ki daha sonra burayı fethedecek olan,
01:02:43Tarık bin Ziyad'ın dedeleridir.
01:02:47Dolayısıyla Endülüs'e İslam kolay gelmedi.
01:02:50Araplar ile berberiler Hazreti Osman döneminde başlayarak,
01:02:55hicretin 50. yılından, 100. yılına gelinceye kadar tam 50 yıl mücadele etmişler.
01:03:02Yani bir Arap berberi, iç kısımlarda berberi kabileler,
01:03:08Küseyle liderliğinde, hangi dönemler?
01:03:10Muaviye bin Ebi Süfyan, Emevi devletinin kurucusu ve Emevi devletinin anayasasını yazan devlet adamıdır.
01:03:18İkinci devlet adamı, Abdülmelik bin Mervan, ikinci kurucusudur.
01:03:24Yani Muaviye bin Ebi Süfyan'ın siyasetini kendi dönemine adapte etmek suretiyle,
01:03:29yani Hazreti Ebu Bekir'in devlet kurma aklını Muaviye bin Ebi Süfyan'la fikstersek,
01:03:36Hazreti Ömer'in devlet kurma aklını Abdülmelik bin Mervan ile ifade edecek.
01:03:41Kubbetü Sahra'yı da inşa eden kişi.
01:03:43Ve Abdülmelik bin Mervan zamanında berberiler ile Arap'lar arasında çok ciddi bazen bir kısmının zaman zaman da Bizans'ın
01:03:56denizden müdahil olduğu seferler gerçekleşti.
01:04:00Bu konuda en fazla ismi geçen komutanlardan biri Züheyr bin Kays el-Belevi'dir.
01:04:06Abdülmelik zamanında bu esnada Mısır'ın valisi de Abdülmelik'in kardeşi Meşhur Ömer bin Abdülaziz'in babası Abdülaziz Mısır'da validir.
01:04:19Halife Abdülmelik ve Mısır valisi Abdülaziz'in yönlendirmeleriyle Kuzey Afrika üzerine muazzam seferler gerçekleştirilir.
01:04:28Züheyr bin Kays el-Belevi karşısına çıkan berberi kabilelerini etkisiz hale getirip Kuzey Afrika'da ilerlediği esnada Bizans'ın gönderdiği bir
01:04:41donanmanın karaya asker çıkartması neticesinde o da şehit olmuştur.
01:04:46Dolayısıyla kaynaklarımız komutanların isimlerini veriyor.
01:04:52Boş bir coğrafya gelmediler. Burada Bizans'la Akdeniz havzasında zaten eskiden Roma'nın dolayısıyla Bizans dediğimiz Roma etkisini kıra kıra
01:05:03geldiler.
01:05:03Hocam bir 5-6 dakika var duaya gitmeden önce. Son olarak şunu sormak istiyorum.
01:05:09Biz Emevileri genelde Abbasilerden sonraki dönemden okuyoruz.
01:05:14Biraz da Hazreti Hüseyin'in şehadeti dolayısıyla üzerlerinde bir gölge var.
01:05:19İşte anlam dünyalarında kaymalar. Bu bazen o döneme doğru okuyamama sonucunu da doğuruyor.
01:05:26Şehirli insanlar az önce anlattığınız gibi ve İslam dünyasına ciddi katkıları var.
01:05:32Böyle bir son bir 5 dakika bir değerlendirme yaparsınız. Ne dersiniz?
01:05:36Referans da verdik. Benim Anahattar ile İslam tarihi serisinin 3. cildi Emeviler cildidir ve o cildi Şam'da tamamlamak nasip oldu
01:05:47bana.
01:05:48Kapağında da Şam Ümeyye Camii'nin resmi vardı. O kitabın ön sözünü ilgili olanlara bildirmek için ifade edelim.
01:05:56Emevi algısının tarihsel arka planı üzerine değerlendirmeler var.
01:06:00Tabi burada onun tamamını özetleyecek değiliz.
01:06:03Emevilerin en büyük şanssızlığı İslam tarihinin Abbasiler döneminde yazılmış olmasıdır.
01:06:11Ve bu şanssızlığın devamı mahiyetinde de Emevilerin Abbasi ihtilali marifetiyle ortadan kaldırılmış olması sebebiyle
01:06:23tabir yerindeyse İslam tarihçileri Emevilere şaşı bakarlar.
01:06:30Şam Emevilerine şaşı baktıklarının sanki ne diyelim sorumluluğunu giderme anlamında Endülüs Emevilerine daha sıcak bakarlar.
01:06:41Tabi Endülüs Emeviler de esasında Abbasilerle çağdaştır. 4 yıl sonra kurulmuştur.
01:06:46Yani burada Abdurrahman Eddâhil, Endülüs Emevî devletinin temellerini atarken
01:06:52Abbasi devleti de daha birinci katındadır.
01:06:56Ebu Cafer Mansur zamanına tekabül eder.
01:07:01Şöyle bir yaygın söz vardır.
01:07:04Galat-ı Meşhur gibi ifade edilir ama
01:07:06Tarihçiler kazananı öne çıkararak yazarlar.
01:07:12Yani bir anlamda tarihçiler de skor yazarıdırlar.
01:07:16Hiçbir hanedan bundan müstahani değildir.
01:07:21Nitekim bizim kadim tarih kitaplarımız
01:07:24Yakubi gibi, Taberi gibi, İbn-i Kesir gibi, İbn-i Lesir gibi
01:07:30Abbasilere çok özel hürmet gösterir, tabirler kullanırlarken
01:07:36Emeviler ile ilgili az önce sizin de ifade ettiğiniz
01:07:40Kerbela perdesinin arkasından değerlendirmeler yaptıkları için
01:07:44olumsuz açıklamalar tarih kayıtlarına düşmüştür.
01:07:49Halbuki İslam'ın yayılması konusuna baktığımızda
01:07:53İslam tarihinde Emevilerin payesine ulaşan bir devlet yoktur.
01:08:00Düşünün az önce Ezan-ı Muhammedi okundu burada değil mi?
01:08:04Altı asır boyunca burada ezan okundu.
01:08:06Buraya Ezan-ı Muhammedi'yi getirenler Emevilerdir.
01:08:09Tabii ki.
01:08:10Çin'e Ezan-ı Muhammedi getirenler onlardır.
01:08:14Onların niyetlerini sorgulamak,
01:08:15Efendim onların sadece dünyevi menfaatler peşinde koştuklarını
01:08:22iddia etmek bir haksızlıktır.
01:08:24Niyetleri Allah bilir.
01:08:25Evet, tarih ne övgü ne yerde kitabıdır.
01:08:28Ama hakkını teslim etmek amacıyla
01:08:30İslam'ı dünyaya bu coğrafyaya getiren
01:08:34Ümeyye'lilerin kuruluşundan itibaren
01:08:36Müslümanların onlar hakkında da
01:08:38en azından hüsnü zan beslemek gibi bir sorumlulukları vardır.
01:08:43Eyvallah hocam.
01:08:44Derler ya, savaşları kahramanlar kazanır
01:08:47ama ozanlar efsaneleştirir.
01:08:49Evet.
01:08:50Tarihi yazan ozanlar da
01:08:52herkes kendi muhaciasından yazınca
01:08:55farklı algılanabiliyor.
01:08:56Hocam çok teşekkür ediyoruz.
01:08:58Güzel bir başlangıç ve zemin oldu bizim için.
01:09:01Yarın inşallah sizin bıraktığınız yerden
01:09:03Kuzey Afrika'dan
01:09:05bu yakaya da Tarık bin Ziyad'la
01:09:08Nizamettin Parlak hocam geçirecek inşallah.
01:09:11Çok istifade ettik.
01:09:13Dedik ya biz böyle
01:09:14Bitpazarı'nda bujiteri satmıyoruz.
01:09:1812 karat kıymetli mücevher var
01:09:22şovrumumuzda.
01:09:24İlgililer mutlaka zaten alıyorlar.
01:09:26Onun için referanslar da çok güçlü ve kuvvetliydi.
01:09:29Tekrar çok teşekkür ediyoruz.
01:09:31Allah razı olsun.
01:09:32Efendim, Endülüs'te 2 gün ve 2 Ramazan geçirmek
01:09:38ve buradan İslam tarihine dair
01:09:39kanaatlerimizi arz etme imkanı verdiğiniz için
01:09:43ben de çok teşekkür ediyorum.
01:09:45Bütün İslam aleminin Ramazan'ını tebrik ediyorum.
01:09:49Ramazan'ın, İslam aleminin birlik ve bütünlüğüne
01:09:53ve insanlığın hidayetine vesile olmasını
01:09:55temenni ediyor.
01:09:57Saygılar sunuyorum.
01:09:58Allah razı olsun.
01:09:59Kıymetli izleyicilerimiz her zaman olduğu gibi
01:10:01iftara duayla gidelim.
01:10:03Gönüllerimizi temsilen
01:10:04ellerimizi açalım ve yakaralım inşallah.
01:10:10Limak Endülüs'te duayı sunar.
01:10:17Amin
01:10:20Euzubillahimineşşeytanirracim
01:10:22Bismillahirrahmanirrahim
01:10:23Hamdenlillah
01:10:25Ve salaten ve selamen ala Resulillah
01:10:28Ve bihi nesta'in
01:10:29Ey bizleri yoktan var eden
01:10:32Kendisinden başka kulluk edilecek ilah olmayan
01:10:36Bizleri yaratan, yaşatan
01:10:38Dilediği zaman katına alma kudretine sahip olan
01:10:42Şanı Yüce Rabbimiz
01:10:43Sen şahisin ki
01:10:45Bizler seni ve dinini çok seviyoruz Ya Rabbi
01:10:48Nefsimiz ve sana gereği gibi
01:10:51Yöneleme işimizden dolayı
01:10:52Senin dinini yeterince yaşayamıyoruz
01:10:55Bizi bağışla Ya Rabbi
01:10:56Senin dinini yüceltecek
01:10:59Yüreğe, bileğe, amele sahip olmayı nasip eyle Ya Rabbi
01:11:02Allah'ım sen buyurdun ki
01:11:05Kullarım sana benden soracak olurlarsa
01:11:08Çok yakınım
01:11:09Dua ederlerse karşılık veririm
01:11:11Öyleyse onlar da bana kulluk etsinler ki
01:11:14Doğru yolu bulalar
01:11:15Ya Rabbi
01:11:16Hazreti Eyyub Aleyhisselam'ın diliyle yalvarıyoruz
01:11:20Enni messeniyad durru ve ente erhamur rahimin
01:11:24Ey merhametlilerin en merhametlisi
01:11:27Ümmeti Muhammed'in
01:11:29İçinde de duamıza amin diyenlerin
01:11:32Bizi izlediğinde amin diyecek olanların
01:11:35Ne derdi sıkıntısı varsa gider Ya Rabbi
01:11:38Dert verip derman aratma Ya Rabbi
01:11:40Kimin bir hassası ve hastalığı varsa
01:11:43Eşşafi ismin hürmetine şifa ver Ya Rabbi
01:11:47Allah'ım
01:11:48Kim bir borç yüküyle bugüne geldiyse
01:11:51Ödeme kolaylığı ver Ya Rabbi
01:11:53Kim bir ekonomik sıkıntıyla bugüne geldiyse
01:11:56Hazinelerinin kapılarını aç Ya Rabbi
01:11:58Helal rızık ver Ya Rabbi
01:12:00Harama tenezzül ettirme Ya Rabbi
01:12:03Ummadığımız yerlerden bizi rızıklandır Ya Rabbi
01:12:06Umduğumuz yerlerden de rızkımızı bol ve bereketli kıl Ya Rabbi
01:12:10Allah'ım senin rızan için oruç tuttuk sana inandık sana güvendik senin verdiğin rızıklarla orucumuzu açacağız hamdolsun verdiğin nimetlere hamdimizi
01:12:23şükrümüzü daim eyle Ya Rabbi
01:12:25Ya Rabbi sen essametsin
01:12:27Herkes ve her şey sana muhtaç
01:12:30Sen hiç kimseye ve hiçbir şeye muhtaç değilsin
01:12:34Bizi senden başkasına muhtaç eyleme Ya Rabbi
01:12:37Namertler bir tarafa mertlere bile muhtaç eyleme Ya Rabbi
01:12:42Allah'ım
01:12:44Gafletimizden ve cehaletimizden verdiğin nimetlere şükredemezsek gazap edip elimizden alma Ya Rabbi
01:12:51Bizi gazabınla terbiye etme Ya Rabbi
01:12:54Gördüklerimizden geri koyma Ya Rabbi
01:12:56Allah'ım senin öğrettiğinden başka bir bildiğimiz yok
01:13:01Senin lütfettiğinden başka sahip olduğumuz hiçbir şey yok
01:13:05Ya Rabbi
01:13:06Gafletimizden ve cehaletimizden senin bize lütfettiklerini kendimizden bildiysek bağışla bizi Ya Rabbi
01:13:14Bağışla bizi Ya Rabbi
01:13:15Allah'ım
01:13:17İslam'ı ve Müslümanları aziz eyle
01:13:19Senin dinine yardım edenlere yardım et Ya Rabbi
01:13:22Ümmeti Muhammed'i zalimlerin insafına ve merhametine bırakma Ya Rabbi
01:13:28Dünyanın dört bir yanındaki Müslüman kardeşlerimizi mansur ve muzaffer eyle Ya Rabbi
01:13:34Allah'ım vatanımızı milletimizi devletimizi ilelebet payidar eyle Ya Rabbi
01:13:39Dinimizin devletimizin vatanımızın ve milletimizin hayrına çalışanları hayırlı işlerinde başarıya ulaştır Ya Rabbi
01:13:47Doğru kararlar almaları nasip eyle melake ordunla destekle Ya Rabbi
01:13:53Mehmetçiğimizi güvenlik kuvvetlerimizi şu iftar saatinde sınırlarımızı devletimizi koruyanları
01:14:00Melake ordunla destekle Ya Rabbi
01:14:03Bizlere yaşama sevinci ver Ya Rabbi
01:14:06Allah'ım
01:14:08Allah'ım
01:14:09Allah'ım
01:14:09Allah'ım
01:14:10Allah'ım
01:14:11Allah'ım
01:14:12Allah'ım
01:14:13Allah'ım
01:14:13Allah'ım
01:14:17Allah'ım
01:14:18Senin kolay kıldığından başka kolay yoktur
01:14:21Dilersen bütün zorlukları kolay kılarsın
01:14:24Ümmeti Muhammed'in
01:14:26İçinde de duamıza amin diyenlerin bütün zorluklarını kolay kıl Ya Rabbi
01:14:31Hüzünlerimizi kederlerimizi sevince dönüştür Ya Rabbi
01:14:34Allah'ım
01:14:35Sevgini himayeni ve muhafazanı üzerimizden esirgeme
01:14:40Rızanı cennetini cemalini nasip eyle
01:14:43Amin
01:14:44Velhamdülillahi Rabbil Alemin
01:14:46Amin
01:14:49Limak Endülüs'e duayı sundu
01:14:55Allah kabul etsin
01:14:57Kıymetli izleyicilerimiz
01:14:59Resulullah Aleyhisselam'dan sonra
01:15:01Hulefai, Raşidin ve Emeviler dönemi Kuzey Afrika'nın fethi
01:15:05Adem Apak hocamla bunları konuştuk
01:15:08Ama bir noktanın iftar öncesi altını çizmek istiyorum
01:15:12Hazreti Ömer radiyallahu anh 10 yıl halifelik yaptı
01:15:15İsmi adaletle anılır oldu
01:15:17Ama bir sabah namazında bu dünyada bir dikili ağacı olmayan bir meclisi bedevi
01:15:23Onu bıçakladı
01:15:25Bıçaklarken ne dedi biliyor musunuz?
01:15:27Adalet istiyorum dedi
01:15:29Dünya böyle bir yer işte
01:15:30Hazreti Ömer'e bile bu dünya istediğini hak ettiğini vermedi
01:15:35Merhum şairimizin dediği gibi
01:15:37Burası dünya
01:15:38Ne çok kıymetlendirdik
01:15:40Oysa bir tarlaydı
01:15:42Ekiyip biçip gidecektik
01:15:44Evet bu dünyanın misafiri biziz
01:15:46Maliki Allah
01:15:48Ya Rabbi rızana uygun yaşamayı nasip eyle
01:15:51Hayırlı iftarlar diliyorum
01:15:53Hayırlı Ramazanlar
01:15:54Allah'a emanet olun
Yorumlar