- 8 saat önce
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor.
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor. Program, Ramazan ayı boyunca otuz gün süresince Endülüs’ten canlı yayınla ekranlara gelecek.
Granada, Kurtuba ve Medînetü’z-Zehrâ gibi İslam tarihinin simge şehirlerinden gerçekleştirilecek yayınlarda, Ramazan’ın manevi atmosferi tarihi mekânların eşliğinde ele alınacak. Elhamra Sarayı başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin izlerini taşıyan önemli noktalarda yapılacak programda, iftar buluşmaları, kültürel değerlendirmeler ve medeniyet perspektifi üzerine sohbetler yer alacak.
Erkan Aydın’ın sunumuyla ekrana gelecek olan “Endülüs’te Ramazan”, yalnızca bir iftar programı olmanın ötesinde; İslam medeniyetinin ilim, ahlak ve adalet eksenindeki birikimini gündeme taşıyacak. Programda, geçmişten günümüze medeniyet tasavvuru, toplumsal değerler ve kültürel miras konuları da ele alınacak.
Ramazan ayı boyunca her gün canlı yayınlanacak olan “Endülüs’te Ramazan”, Ülke TV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.
Ülke TV, Ramazan ayına özel hazırladığı “Endülüs’te Ramazan” programı ile izleyicilerini İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden Endülüs’e taşıyor. Program, Ramazan ayı boyunca otuz gün süresince Endülüs’ten canlı yayınla ekranlara gelecek.
Granada, Kurtuba ve Medînetü’z-Zehrâ gibi İslam tarihinin simge şehirlerinden gerçekleştirilecek yayınlarda, Ramazan’ın manevi atmosferi tarihi mekânların eşliğinde ele alınacak. Elhamra Sarayı başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin izlerini taşıyan önemli noktalarda yapılacak programda, iftar buluşmaları, kültürel değerlendirmeler ve medeniyet perspektifi üzerine sohbetler yer alacak.
Erkan Aydın’ın sunumuyla ekrana gelecek olan “Endülüs’te Ramazan”, yalnızca bir iftar programı olmanın ötesinde; İslam medeniyetinin ilim, ahlak ve adalet eksenindeki birikimini gündeme taşıyacak. Programda, geçmişten günümüze medeniyet tasavvuru, toplumsal değerler ve kültürel miras konuları da ele alınacak.
Ramazan ayı boyunca her gün canlı yayınlanacak olan “Endülüs’te Ramazan”, Ülke TV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:27780 yıllık Endülüs İngilizce
00:29İslam medeniyetinin son 250 yılına tanıklık etmiş Beni Ahmer Devleti'nin devlet merkezi, külliyesi, en önemli yerleşkesi El Hamra Sarayı
00:40ile sizlere gezdireceğim.
00:42Çünkü bir devlet Ulu Camisi, Ulu Mabedi ve devletin idare edildiği sarayıyla ihtişamını ve görkemini gösterir.
00:51711 yılında Tarık bin Ziyad ve sonrasında Musa bin Nusayr ile Müslümanlar İber Yarımadası'na yani bugünkü İspanya ve Portekiz
01:03'e geçtiler.
01:04Ama Endülüs medeniyetini köklerinden bağımsız olarak ele alamayız.
01:09Hz. Muhammed Aleyhisselatü Vesselam'a 610 yılında vahiy geldi.
01:14622 yılında Medine'ye hicret etti.
01:17Medine'de onun kurduğu İslam Devleti, medeniyet ve yetiştirdiği insanlar Emevilerle dünyanın sayılı devletler arasına girdiler.
01:27Dünyanın süper güçlerinden biriydi.
01:29Aynı dönemde Kuzey Afrika'nın bugünkü Tunus, Fas, Cezayir, Mısır buraların fetihleri tamamlandı ve Müslümanlar Cebelitarık Boğazı diye bugün isimlendirilen
01:41yerden İber Yarımadası'na geçtiler.
01:43Sıkı durun 4 yılda bugünkü bütün İspanya, Portekiz topraklarını fethettiler ve Güney Fransa içlerine kadar ilerlediler.
01:52Huvatya 732'de ilerleme durunca geriye döndüler ve burada bir devlet kurdular.
02:00Devletin merkezi teyhit merkezli bir adalet düzeniydi.
02:06Doğudaki Müslümanların birikimlerini, bilim, sanat ve mimarideki birikimlerini Endülüs'e taşıdılar ve burada dönemin koşullarına göre yine Avrupa içerisinde çok
02:19büyük bir devlet inşa ettiler.
02:22Ve bu devlet toplamda 780 yıl devam etti.
02:261230'larda Tuleytula, sonra Endülüs Emevi Devleti'nin merkezi Kurtuba, bugünkü Endülüs'ün başkenti Seviye, o dönemde İşbiliye,
02:36teker teker elden çıktıktan sonra geriye kalan mirası ve halkı kendi bünyesinde toplayan Muhammed bin Ahmer
02:46ve aynı isimle isimlendirilen Beni Ahmer Devleti 250 yıl daha burada Müslümanların hakimiyetini devam ettirdi.
02:56Anlam dünyalarını saraya yansıttılar.
02:59Burası 9. yüzyılda bir kale olarak inşa edilmişti.
03:03Ama Beni Ahmer Devleti burayı bir yerleşke haline getirdi.
03:07Yaklaşık 5000 kişi yaşıyordu.
03:10Askerler, tarım yapılan arazi, devletin idare merkezi ve yazlık sarayı.
03:16Burası dışarıdan kuşatılamayacak, işgal edilemeyecek kadar önemli bir yerdi.
03:21Zaten zirve zamanında Ferdinand ve Kasilya Kraliçesi İzabel burayı ele geçirmeye güç yetiremediler.
03:33Surların dibinde 6 ay beklediler ve sonunda anlaşma yoluyla Beni Ahmer Devleti'ni teslim aldılar.
03:40Söz vermişlerdi, kimsenin inancına, yaşam hakkına dokunmayacaklardı.
03:46Yalnızca 7 sene sözlerinde durdular.
03:48Sonra buradaki camiler katedrele döndü.
03:51Müslümanları dinden dönmeye zorladılar.
03:54Sürgüne gönderdiler, öldürdüler.
03:56Kütüphaneleri yaktılar ve geriye o dönemin tanığı Elhamra Sarayı kaldı.
04:02Hadi şimdi hep beraber içeri girelim.
04:05Elhamra Sarayı'nın o günden bugüne kadar kalan bölümlerini beraber gezelim.
04:10Burası İslam medeniyetinin zirvesi.
04:13Müslümanlar bilim, sanat, kültür tarihine hiçbir katkı sunmadılar diyen özellikle yeni nesle burayı keyifle gezdirmek istiyorum.
04:23Batı 300 sene önce tarım toplumu iken, orta çağ yaşarken, daha rönesans ve aydınlanması yokken Endülüs'te Müslümanlar büyük bir medeniyet
04:34inşa ettiler.
04:35O medeniyetin canlı tanığı olarak size Elhamra Sarayı'nı gezdirmek istiyorum.
04:40Hadi gidelim.
05:02Rabbimiz buyurur ki biz her şeye suyla hayat verdik.
05:06Elhamra'ya da hayat veren şey su.
05:08Sabika tepesinden saraya su getirdiler.
05:12Giriş kapısından bu çıkış noktasına kadar bu su hiç durmadan sarayın her tarafını dolandı.
05:21Hem iklimlendirme için sudan faydalandılar, hem abdestlerini aldılar, hem de suyun sarayın dışına taşan fazlalığıyla tarım yaptılar.
05:34Işığın, gölgenin ve suyun en nadide şekilde kullanıldığı anlam dünyasının mimariye, sanata, kültüre yansıtıldığı çok önemli bir yer.
05:48Şöyle bir bakın burası Elhamra Sarayı'nın hemen arkasındaki vadi.
05:54Sarayın bütün duvarlarının diblerine ve iç kısmına dolanan bu su sonrasında bu duvardan dışarı çıkıyor, kalanla da bu bölgede tarım
06:05yapıyorlardı.
06:06Endülüs, modern tarım teknikleri açısından özellikle incelenmesi gereken bir medeniyetti ve en büyük gelir kaynaklarından bir tanesi tarımdı Endülüslerin.
06:45Müzik
06:47Kıymetli izleyicilerimiz Elhamra Sarayı bugün gördüğümüzden çok daha büyük bir saraydı.
06:54Şu anda ayakta kalan bölüm Nasri Sarayları bölümü ve burayı gezdiriyoruz.
07:01En önemli yerlerden bir tanesi Meşveret Salonu'ndayız.
07:05Burası devleti temsil eder, divan, adaleti temsil eder, halkın şikayetlerinin dinlendiği, devlet meselelerinin istişare edildiği bir salon.
07:16Şimdi burada duvarlara ve tavanlara baktığımızda Elhamra Sarayı'nın ve dönemin bazı mimari, estetik, zarafet içeren yönlerini görmüş olacağız.
07:29Bir kere tavandaki ahşapları görmüş olalım.
07:34Burası yapılırken çok öyle büyük paralar harcanmadı, büyük israflar olmadı.
07:39Ama yine de sanatta, zirvede, mimarda bir zirve yakaladılar.
07:44Burası gündüz Antalya, Mersin, akşam Erzurum tabiri caizse.
07:49Gündüz havaları sıcak ama gece soğur.
07:52Çünkü sarayın arkasında Sierra Nevada dağları var.
07:55O dağlardaki kışın karlar, baharda da yine oradan esen rüzgarlar havayı soğutur.
08:02Tavanların uzun süreli dayanabilmesi için sıcak ve soğuk arasında genleşmeye müsait olması gerekir.
08:09Tavanlar künnikari yöntemlerle çivi çakılmadan yapılmış ve uzun süreli dayanması düşünülmüştür.
08:18Arkamızda gördüğümüz bu karnaslar gördüğünüz gibi muhteşem.
08:24Bunların hele de 13, 14 ve 15. yüzyıllara ait olduğunu düşündüğümüzde o dönemki estetiği anlamak mümkün.
08:34Gördüğünüz bu karnasların içindeki mavi renkli boyalar o gün Afganistan, Hindistan bölgesinden getirilen ve altınla ölçülerek mukayese edilen, değiştirilen, çok
08:47pahalı ve Elhamra Sarayı'na rengini veren özel bir boya.
08:52Şimdi burası Meşveres Salonu.
08:561492'de Beni Ahmer Devleti Granada, İslam medeniyetinin buradaki son temsilcisi düşünce, burası İspanyolların eline geçti.
09:05Dönem Kutsal Roma Cermen İmparatoru Şarken, burada 5. Carlos diye bildiğimiz Kutsal Roma Cermen İmparatoru Şarken'in hakimiyet döneminde burada
09:17bazı değişiklikler yapıldı.
09:18Hemen mesela arka duvarda, bunu görelim, bu salonda sonradan buraya ilave edilmiş iki tane böyle sembol var.
09:28Plus Ultra.
09:30Bu Şarken'in daima ileri felsefesini yansıtan salonun iki tarafında bulunan iki tane sembol.
09:39Ama yukarıda dikkatimizi çeken bu Plus Ultra'nın hemen üstünde bir taç var.
09:46Bu Kutsal Roma Cermen İmparatoru Şarken'in tacını temsil ediyor.
09:51Ama salonda dikkatimizi çeken ikinci bir taç var kapının üzerinde.
09:55Peki bu ne?
09:57En önemli soru bu.
09:59Çünkü Kutsal Roma Cermen İmparatoru aynı zamanda kendisini Kudüs'ün kralı yani cennetin kralı olarak da görüyor.
10:09Dolayısıyla Haçlı Seferlerinin de temel hedefi neydi?
10:12Kudüs ele geçirmek, cennetin krallığını ilan etmek.
10:18Buradaki taç cennetin krallığını ifade ediyor.
10:22İsa Mesih yeniden yeryüzüne geldiğinde Resulullah Aleyhisselam'ın miraca yükseldiği muallak kayası,
10:29Kubbet-ü Sahra'nın altındaki kayanın üzerine tahtını koyup cennetin krallığını ilan edeceğine inanırlar.
10:36Dolayısıyla o dönem İmparatorluğun bir hayali, bir hedefi daima kendi tacının yanında cennetin krallığı tacını da taşıdığını söylemiş olalım.
10:49Bu Elhamra Sarayı'na Müslümanlardan sonra, İslami dönemden sonra yapılan müdahale.
10:56Evet burası devleti temsil ediyor.
10:58Hemen arka tarafta şöyle girdiğimiz yeri de gösterebilirsek,
11:04arka tarafta biraz sonra detaylarını da göreceğimiz 5. Carlos'un Rönesans mimarisinde yapılmış büyükçe bir sarayı var.
11:12Tabi o saray Elhamra Sarayı'nın yıkılan bölümlerinin yerine yapıldı.
11:17Acaba ayakta kalsaydı, yani bu 5. Carlos'un sarayı yapılmasaydı kim bilir Elhamra Sarayı'nın şu andaki bölümlerindeki bu güzelliği,
11:29inceliği gördüğümüzde
11:30geride ne kadar daha bir güzellik vardı ve ne kayboldu bunları bilmiyoruz.
11:35Onun için şu anda gördüklerimizden anlatıyoruz.
11:39Elhamra Sarayı'nı sizler için özel olarak açtırdık, çekimler yapıyoruz.
11:44Şimdi içeride Elhamra Sarayı'nın ihtişamını, zirvesini, İslami dönemin bütün medeniyetini gösteren Elçiler Salonu ve Aslanlı Avlu'ya gideceğiz.
12:14Elhamra Sarayı'nın en belirgin özelliklerinden bir tanesi duvarlarına yazılmış olan yazılar.
12:20Biraz sonra içeride ve la galibe illallah yazılarını tekrar eder şekilde göreceğiz ama burada da duvarlara
12:26El-Mulk-i Lillah, Mülk Allah'ındır, El-Izzu Lillah, İzzet Allah'ındır yazılarını görüyoruz.
12:33Aynı zamanda karşı tarafta ve la galibe illallah, Allah'tan başa galip yoktur.
12:38Burası devleti temsil eden, meşveret salonu olduğu için yani divan olduğu için
12:44o dönem yöneticilerin ve devletin hem dünyaya hem de devlet yönetimine bakış açılarını belirleyen önemli belgeler bunlar.
12:54Demek ki medeniyet bir İslam medeniyeti ve devlet İslam'ın adalet düzenini esas alan bir yönetimi benimsiyor.
13:31Sarayın bu bölümü altınlı avlu ama şu anda restorasyon çalışması var burada.
13:37Burada ama size yine göstermek istediğim çok önemli detaylar var.
13:40Hükümdar, vezirleriyle beraber burada istişareler yapardı.
13:44Devlet yönetimine dair kararlar alınırdı.
13:49Orijinallik keşke gösterebilsek size.
13:52Bakın aslında muhteşem.
13:54Ayetel Kürsi var, ve la galibe illallah yazıları var.
13:58Mülk Allah'ındır, İzzet Allah'ındır.
14:00Matematiğin bütün incelikleri, geometrinin kullanılmış.
14:04Gözü rahatsız eden hiçbir şey yok.
14:06Muhteşem.
14:08Kemalatı ve zirveyi yansıtıyor.
14:10Fakat o da ne?
14:12Hemen aşağıdaki iki kapıdan bir tanesinin kenarında hiç bu estetiğe ve zarafete yakışmayan bir eğrilik var.
14:24Acaba zaman içerisinde bir aşınma mı?
14:27Yoksa bu mükemmel eseri yapanlar burada bir hata mı yaptılar diye düşünebilirsiniz.
14:33Hayır.
14:34Burada mükemmel bir arka plan, anlayış ve dini hassasiyet yatıyor.
14:41Kemalat Allah'a mahsustur.
14:43Mülk Allah'ındır.
14:44Anlayışının somut bir göstergesi bu.
14:47Kemalat Allah'a mahsustur.
14:49Bu muhteşem eseri yapanlar bilinçli olarak kapının kenarını biraz kusurlu bıraktılar.
14:57Ve dediler ki biz beşeriz, biz insanız.
15:00Bizim yaptığımız her şeyde eksiklik olur.
15:03Mükemmel olan sadece Allah'tır.
15:05Esamet olan, hiçbir şeye muhtaç olmayan, hiçbir eksikliği olmayan Allah'tır.
15:11Biz eksiyiz.
15:12Dolayısıyla buranın mimarları acziyetini ve kulluğunu göstermek için gördüğünüz gibi bu kapının kenarını biraz kusurlu yaptılar.
15:21Mevlana'nın bir sözü aklımıza geliyor burada.
15:23Yüzde ısrar etme, doksan da olur.
15:26İnsan dediğinde noksan da olur.
15:28Bir ben varım deme, yoksan da olur.
15:30Mezarlıklar vazgeçilmezlerle doludur.
15:34Endülüs'te o gün hakim olan inancın, anlayışın ve tevazunun mükemmel bir göstergesidir burası.
15:42Evet şimdi elçiler salonuna doğru yürüyoruz.
15:46Evet yine o dönemin estetiğini, zarafetini görüyoruz.
15:51Ve duvarlarda artık ve la galibe illallah yazıları daha belirginleşti gördüğünüz gibi.
16:00Sarayı şu anda gördüğümüz bölümlerinde Allah'tan başa galip yoktur yazısı binlerce kez tekrar ediyor.
16:08Tam sayısını bilemiyorum çünkü sarayın tamamını göremiyoruz.
16:13Ve la galibe illallah yazısıyla ilgili çok fazla söylenen şey var.
16:18Bu bir ayet değil.
16:19Yusuf suresindeki
16:21Allah emrine galiptir ayetini bir telmihtir.
16:26Bir savaş dönüşünde herkes hükümdara, galip hükümdar diye tezahürat yaparken
16:32galibiyetin, gücün, kuvvetin, kudretin sadece Allah'a ait olduğunu ifade etmek üzere
16:39Allah'tan başa galip yoktur dediği
16:42ve bu anlayışın buradaki Ben-i Ahmer Devleti'nin bütün yönetimine yansıdığı ve bunu da duvarlara yazarak gösterdikleri rivayet edilir.
16:52Ama bununla beraber bir felsefi arka planı da var bunun.
16:55780 yıl, kendilerinden önce 500 yıllık bir medeniyet yok olmuştur.
17:01Buraya gelenlere bir mesaj olarak diyorlar ki
17:05mülk Allah'ındır.
17:07Bizim elimizden giden bu devlet, bu topraklar sizin elinizden de gider.
17:11Ve kendilerine dönük, iç kamuoyuna dönük de bir mesaj aynı zamanda.
17:16Yani mülk Allah'ındır.
17:18Bundan önceki o zirve günlerimizi kaybettik.
17:21Bunu da kaybedebiliriz.
17:22Güç, kuvvet Allah'ındır.
17:25Bu, ve la havle ve la kuvvete illa billahil aleyhil azim.
17:28Gücünle, kuvvetinle, kudretinle kaynağı Allah'tır.
17:31Çünkü en yüce, en büyük olan sadece odur anlayışının sembolleşmiş bir ifadesidir.
17:38780 yıllık medeniyetten burada ayakta kalan çok fazla yer yok.
17:43Ama gördüğünüz gibi Allah'tan başa galip yoktur.
17:47Yazılarının yazıldığı bu duvarlar ayakta duruyor.
17:49Acaba buraların yıkılmayıp ayakta kalışının hikmeti bu yazılar olabilir mi?
18:13Şimdi Elhamra'nın Kumareş salonuna, yani hükümet salonuna geldik aslında.
18:20Elçiler salonu, biraz önce devleti temsil eden divan toplantılarının yapıldığı meşver salonunu gezmiştik.
18:30Hemen Elçiler salonunun ön tarafında gemi salonu diye ifade edilen bir yer var.
18:38Aslında burası elçilerin, diplomatların içeri alınmadan önce bekletildikleri yer.
18:44Dikkat ederseniz sarayın geri kalanındaki estetiğe nazaran burada pencereler yok, ışık yok ve tamamen karanlık.
18:55İçeride çünkü ışık ve gölge oyunları var.
18:59İçeri girmeden önce diplomatlar burada nispeten loş bir ışığın altında karanlıkla bekletiyorlar.
19:06İçeri girdikleri zaman hükümdarın arkasından gelen hüzme, güneş ışıkları gözlerini kamaştırsın diye.
19:15Burada her şey bir matematik, bir estetik ve bir anlam dünyasına göre inşa edilmiş yerler.
19:24Kumareş Arapça'da kameriyeden gelir.
19:27Aslında ay ışığının pencereden sızmasını ifade eder.
19:32Divan salonu devlet, elçiler salonu bir anlamda hükümet diye ifade edebiliriz.
19:39Şimdi Elhamra Sarayı'nın en nadide örneğinin bulunduğu elçiler salonuna gireceğiz.
19:46İçerideki matematiği, geometriği, estetiği ve mukarnasları, kalografileri bunları size anlatacağız.
19:55Elhamra Sarayı'nın en güzel odasındayız.
19:59Kumareş Salonu, elçiler salonu.
20:02Dışarıda karanlıkla bekletilen elçi içeri giriyor ama tam hükümdarın karşısına oturtulmuyor.
20:09Hemen hükümdarın sağ tarafındaki bu bölüme alınıyor.
20:13Burada bir süre bekletiliyor.
20:15Bekletilirken dikkatimizi çeken küçük detaylar var.
20:18Bakın burada ne yazıyor?
20:23Yani sözü güzel olana ikram vacip olur.
20:27Zinnen duvardaki yazıyla elçi başını sağa doğru çevirdiğinde deniyor ki akıllı olursan sana burada ikramda bulunur.
20:35Ama eğer aklını kullanmazsan, itirazcı olursan karşılığını bulursun.
20:41Canı sıkıldığında bekletiliyor burada tabii, başını sol tarafa çeviriyor.
20:45Çevirince burada başka bir uyarı ile karşılaşıyor.
20:49Galilul kelami tuhricu bi selametik.
20:52Az konuşmak insanı selamete erdirir.
20:55Yani hükümdarın karşısında boş boş konuşma, aklını başına al diye elçiye burada tabiri caizse bir ayar veriliyor.
21:05Ama şimdi size bu salonun inceliklerini gösterelim.
21:10Yerde ne olduğu bugün bilinmeyen, hatta bazı soru işaretlerine sebebiyet veren bu yerin gerçek anlamda ne olduğunu anlatayım.
21:19Çünkü yerde gördüğünüz gibi vele galibe illallah yazıları var.
21:25Defaatle tekrar ediyor.
21:26Allah'tan başa galip yoktur.
21:29Müslümanlar safı bile belden aşağı bir yere indirmezken neden bunu yere yazmış olsunlar ki insanlar buncağına ayakla basarlar.
21:39Eskiden burada bir havuz vardı.
21:42Su sarayın her tarafını kuşatırdı.
21:44Hem iklimlendirme için kullanıyorlar hem de içeride konuşulanların dışarıya sızmasını engellemek için burada bir havuz vardı.
21:54Bugün havuzun etrafındaki duvarları göremediğimizden sanki yere yazılmış yazılar gibi görüyoruz.
22:01Hemen yukarıya bir bakalım.
22:04Havuzun, havuzun ortasındaki vele galibe illallah yazısı, tavanın ortasındaki noktayla bir simetri oluşturuyor.
22:17Endülüsü medeniyetini anlamak için bu salonu anlamak belki de bize yeterli ipuçlarını verebilir.
22:268 bin parça abanoz ağacından künnikari yöntemlerle yapılmış bu tavan,
22:32Mülk suresindeki şu ayetlerden esinlenerek yapılmış.
22:35Estağfirullah.
22:37Ellezi halakassebâ semâvâtin tibâkâ.
22:40Allah göğü yedi kat yarattı.
22:42Dolayısıyla yukarıya baktığınızda yedi katmandan oluşan bir tavan var.
22:47Mülk suresini hatırlayın.
22:49Farcihal-Basar'a gözünü çevir ve bir bak.
22:52Bir eksikliği, bir kusur görebiliyor musun?
23:00Gözünü çevir ve bak.
23:02Tekrar tekrar bak.
23:03Bir kusur, bir eksiklik görebiliyor musun?
23:07İnsanlar buradan yukarıya baktığında bir sonsuzluk hissi görüyorlar.
23:12Semayı görüyorlar ama göz sizi bir noktaya taşıyor.
23:17Yedi kat semanın merkezinde tevhid var.
23:23Aslında Endülüs medeniyetinin temelinde tevhid merkezli bir adalet sistemi var.
23:29Her şey burada tevhid merkezidir.
23:32Mülk Allah'ındır.
23:34Gördüğümüz gibi muhteşem bir tavan süslemesi.
23:37Ve içeriye bir bakın isterseniz.
23:40Acaba böyle değil de şöyle olsaydı diyebileceğiniz, gözü rahatsız eden en ufak bir şey var mı?
23:47Yok.
23:47Neden yok?
23:48Çünkü geometrinin bütün inceliklerini kullandılar.
23:5318, Raşişit Kod diye bir ölçü birimi icat ettiler.
23:59Ve buradaki her şeyi bu kare koda göre yaptılar.
24:02Dolayısıyla burası da bir kare şu anda.
24:05Bütün pencereler, bütün mimari, pencere, kapı bunların birbirlerinin oranlarında inanılmaz bir geometri var.
24:14Böylece anlam dünyalarını mimariye yansıtmış oldular.
24:19Şimdi hükümdarın oturduğu yere bakalım.
24:23Elçiler dışarıda bekletiliyorlar.
24:26Günün belli saatlerinde ancak kabul için buraya alınıyorlar.
24:30Çünkü güneşin belli saatlerde bu pencereden içeriye sızmasıyla oluşturulan gölge oyunları var.
24:39Gelen elçiyi etki altına alan ışık oyunları.
24:44Evet burası hükümdarın oturduğu yer.
24:48Evet hemen duvarlardaki yazılara bakıyoruz.
24:52Gördüğünüz gibi elçiler salonunda duvarını
24:55وَلَا غَالِبَ اِلَّ اللّٰهِ yazıları sustuyor.
24:58Allah'tan başa galip yoktur.
25:01Ve hükümdarın hemen yanı başında
25:04وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَنِنَ اللّٰهِ
25:06El-Mulk-ülillah ayetleri her tarafta yazılı.
25:10Yani buradan iyice anlıyoruz ki Endülüs Emevi Devleti merkezine
25:17tevhide alan anlam dünyasını buna göre şekillendiren bir medeniyetti.
25:24Çünkü her ne kadar Beni Ahmer Devleti Nasriler
25:28Endülüs'ün en son devleti de olsa
25:30Resulullah Aleyhisselam ile Medine'de başlayan
25:33Emevilerle zirveye çıkan bir kültürü, anlayışı, medeniyeti
25:38Endülüs'e taşımışlar.
25:40Burada olgunlaştırmışlar.
25:42Neredeyse kemal noktasına gelmiş olan bir anlayışın
25:46son temsilini bunun esere yansımasını, mimariye yansımasını görüyoruz.
25:52Evet yeniden tavandaki insana sonsuzluk hissi veren
25:56ama bir noktada tevhitte düğümleyen
25:59Mülk Suresinin nakış nakış işlendiği tavanı da görmüş olalım.
26:04اَلَّذ۪ي خَلَقَ سَبَعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقَ
26:07مَا تَرَى ف۪ي خَلْقِ الرَّحْمَانِ مِنْ تَفَاوُدُ
26:10فَرْجِعِ الْبَسَرَى هَلْتَرَى مِنْ فُدُورِ
26:15Allah göğü yedi kat, semayı yedi kat yarattı.
26:19Bak bakalım bir eksiklik, bir kusur görebiliyor musun?
26:23Tekrar tekrar dön bak, gözün yorulur, sana döner
26:26ama yine de bir kusur, eksiklik göremezsin.
26:30Aslında Türk İslam düşüncesinin merkezinde de vardı.
26:33Bizim camilerin kubbeleri var.
26:35Kubbe bizim için semadır aslında.
26:37Bütün gök kubbe bizim semadır.
26:40gördüğünüz gibi Elçiler Salonu'nun tavanı Mülk Suresinden esinlenerek yine tevhid merkezinde inşa edilmiş.
26:51Elçiler Salonu'nda hükümdarın hemen yanı başında bakın ne yazıyor burada Kufi.
27:00Dolayısıyla merkezine daima hamdi ve şükrü alan bir anlayış var.
27:06Şimdi sizlere ve la galibe illallah yazısını ve bunun hikayesini yerinde anlatayım.
27:13Gördüğünüz gibi Elçiler Salonu'nun her tarafında ve la galibe illallah yazıları var.
27:18Allah'tan başka galip yoktur demektir.
27:21Bu Kur'an'ın bir ayeti değil.
27:24Yusuf Suresindeki Allah emrine galiptir ayetinin bir telmihidir.
27:31Rivayete göre hükümdar bir zaferden dönerken herkes galip hükümdar diye kendisine tezahürat yaparken
27:40galibiyetin, zaferin, fethin Allah'a ait olduğunu ifade etmek için
27:46la galibe illallah Allah'tan başa galip yoktur demiştir ve bu anlayış sarayın her tarafına işlenmiştir.
27:54Bu yazının binlerce kez sarayın içinde tekrar etmesinin hem dış dünyaya mesajı hem de iç kamuoyuna mesajı vardır.
28:03Dışarıya evet biz bu topraklara hakim olduk ama birçoğunu kaybettik.
28:08Gün gelecek, siz de kaybedeceksiniz.
28:11Sünnetullah budur.
28:15Biz günleri insanlar arasında çevirip dururuz.
28:18Ayetinin bir yansıması.
28:20İçeriye de evet biz çok zirve günler yaşadık ama bütün bunları elimizden kaybettik.
28:27Çünkü bunların hiçbiri bize ait değildi.
28:30Mülk Allah'ındır.
28:31Galip olan sadece O'dur diye iç kamuoyuna da bir motivasyon kaynağı olarak sarayın her tarafına bunu işlediler.
28:39Ne dersiniz?
28:40Sarayın birçok yeri yıkılmışken ve Endürüs'teki eserlerin birçoğu tahrip edilmişken,
28:46ulu camiler Katadre ile çevrilmişken hala bu sarayın ayakta olması ve la galibe illallah yazısı ve anlayışıyla ilgili olabilir mi?
28:55Allah'tan başa galip yoktur yazısının olduğu yerler ayakta kalmıştır.
29:28Elhamra Sarayı'nın ayakta kalan bölümünün en nadide yerindeyiz.
29:33Kumareş Salonu yani Elçiler Salonu'nun hemen girişinde.
29:38Bu cam kaplamanın arkasında orijinal Elhamra Sarayı'nın orijinali.
29:44Elçiler Salonu'nun hiç restorasyon görmemiş orijinali gösteriliyor.
29:49Etrafında yazılar var.
29:51Şurada bir isim var.
29:53Özellikle dikkatinizi çekmek istiyorum.
29:55Sahabe-i Kiram'dan Saat Bin Ubade.
29:58Onun soyundan geldikleri için özellikle buraya yazıldığını da ifade etmiş olalım.
30:04Elçiler Salonu'nun ön tarafında Mersinli Avlu diye ifade edilen bir alan var gördüğünüz gibi.
30:10Elhamra Sarayı'nın her tarafında su hem iklimlendirme hem temizlik hem de bir görsellik için kullanılmıştır.
30:20Sarayın girişinden çıkışına kadar her yerde hiç durmadan su akar.
30:26Ve önümüzdeki havuzun içerisine Elçiler Salonu'nun bir görseli yansımaktadır.
30:34Elhamra Sarayı'nın ayakta kalan bölümün en nadide yerlerinden biri Komareş bölümündeyiz.
30:41Burası Mersinli Avlu.
30:43Bahçedeki Mersin ağaçları dolayısıyla bu isim verilmiş.
30:46Arkadaki kule aslında savunma amaçlı yapılmış bir yer.
30:51Komareş Arapça Kameriyye'den gelir.
30:53Ay ışığının camdan sızmasını ifade eder.
30:56Onun içinde Elçiler Salonu var.
30:59Şu anda Elhamra'da en muhteşem yerlerden birisi 1. Yusuf döneminde yapılmış.
31:04Dikkat ederseniz suyun içerisine Komareş ve Elçiler Salonu'nun bir yansıması var.
31:11Bu da buradaki estetik kaygısının ve geometrinin nasıl incelikle kullanıldığını gösteren
31:1913 ve 14. yüzyıldaki İslam estetiğini, mimarisini, zirvesini, kalitesini gösteren bir resim.
31:42Gördüğünüz gibi duvarların her tarafında
31:45ve la galibe illallah yazıları tekrar ediyor.
31:49Ama bu bölümde çok ilginç bir şey var.
31:52Gördüğünüz gibi sırasıyla
31:54El-Gıpta El-Muttasile
31:55Yani kesintisiz mutluluk.
31:58Buradaki Ben-i Ahmer Devleti'nin bir parolası, bir ufku gibi.
32:03Bu neyi hatırlattı size bilmiyorum.
32:06Elçiler Salonu'ndan önce gezdiğimiz
32:09Meksuar Salonu'nda
32:12Kutsal Roma-Cermen İmparatoru Şarki'nin
32:15Ultra Plus'ı vardı biliyorsunuz daima ileri.
32:18Buradan esinlenmiş olabilir mi acaba?
32:20Bir çalıntı gibi geliyor bana.
32:22El-Gıpta El-Muttasile
32:23Çünkü bu daha eski.
32:41El-Hamra Sarayı'nın en güzel bölümlerinden birisi.
32:455. Muhammed döneminde yapılmış olan
32:47Aslanlı Avlu.
32:48Bahçenin içerisindeki 12 aslan dolayısıyla buraya bu isim verilmiş.
32:53Elçiler Salonu da çok güzeldi ama burası
32:56Oradan bir sonraki dönemde inşa edildiği için
32:59Mimari de sarayın zirve noktası diye ifade edebiliriz.
33:04Yine duvarlarda
33:05Vela galibe illallah yazılar olmakla beraber
33:07Buranın mimarisine yansıtılan anlam dünyalarında
33:10Bir hikaye ve benzetme var.
33:13O da nedir?
33:14Burada bir cennet tasviri yapılmış.
33:16Cennetten akan ırmaklar
33:18Eskiden buranın etrafında ağaçlar vardı.
33:22Aslında buraları inşa ederken
33:23Kur'an-ı Kerim'deki
33:25Cennetin tecrimin tahti el-enhar
33:27İçinden ırmaklar akan cennetler şeklinde tasvirler var.
33:31Acaba haddimizi aşmadan
33:33Kur'an'dan öğrendiğimiz bu mimariyi
33:36Nasıl olur da
33:37Bu ilkeyi mimariye yansıtırız diye düşünmüşler.
33:41Ve böyle bir eser meydana getirmişler.
33:45Dikkat ederseniz bir anahtar formunda
33:47Sular
33:50Orta noktaya doğru akıyor.
33:52Aslında bunlar
33:53Cennetin anahtarı
33:55Anahtar aynı zamanda
33:57Fatiha
33:58İslam'ın beş şartı bunları temsil eder.
34:02Dolayısıyla
34:02Orta cennete giden yolu
34:06İyiliği, kalbin temiz olmasını, ihlas ve samimiyeti ifade ederken
34:11Ortada gördüğümüz 12 aslanla ilgili aslında çok şey söylenebilir.
34:15Endülüs medeniyetinde aslan sembolü var mıydı?
34:20Nereden kaynaklanıyor bu?
34:22Biliyorsunuz bu bölgede Yahudiler de yaşıyordu.
34:26İsrail oğullarından Yahudanın sembolü aslan.
34:30İbranice Ariel.
34:32Acaba o dönemki ustaların, nimarların arasına bir Yahudi ustada girmiş ve kendi remz ve sembollerini buraya bırakmış olabilirler mi diye
34:42de insanın aklından geçmiyor değil.
34:45İlk yapıldığında 12 aslan aslında günün 12 saatini, 12 ayı ve zamanı temsil ediyor ve günün her bir saatinde bir
34:55aslanın ağzından su akıyordu aslında burada ama yine de başka bir remz değil de aslan olması az da olsa bu
35:03medeniyete katkısı olan Yahudileri de hatırlatan bir remz, bir sembol olarak karşımıza çıkıyor.
35:10Gördüğümüz havuzun etrafında Elhamra'nın en önemli şairlerinden İbni Zümrek'in, Zamrak diye de bazen tercüme edilir, telaffuz edilir.
35:24Onun şiirleri de var orada.
35:26Aslında İbni Zümrek bu gördüğümüz havuzu aşığın kalbine benzetir.
35:33Aslanların ağzından çıkan su da aşığın gözyaşıdır.
35:38Dolayısıyla kalbinde taşıdığı aşk, havuzun içindeki su, aşığın kalbinde taşıdığı sevgiyi, muhabbeti temsil eder.
35:48Aslanın ağzından akan sular da aşığın gözyaşıdır.
35:53Aslında bu Endülüs'teki zirveyi, medeniyeti sonra da yıkılışı da sembolize eden bu gözyaşı, Endülüs'ten ayrılmayı da ifade eden bir sembol.
36:06711'de Tarık bin Ziyad'ın Kuzey Afrika'dan buraya geçmesiyle başlayan 1492'ye kadar devam eden 780 yıllık bir medeniyet burada
36:17zirve günlerini yaşadı.
36:385. Muhammed döneminde yapılmış olan Aslanlı Avlu'nun bölümlerinden birisi.
36:44Beni Serraç diye bilinir.
36:47Tabii ki iktidar mücadeleleri her dönemde, her zamanda vardır.
36:52Beni Ahmer devleti içerisinde güçlü ailelerden biri,
36:56Beni Serraç'ın iktidar mücadelesi dolayısıyla
37:01Beni Ahmer yöneticileriyle anlaşmazlıklar yaşadığı
37:05Ve bu salona yemeğe davet edilerek öldürüldüğüne dair bazı anlatılar vardır.
37:12Ama biz buradaki estetiği ve mimariyi görelim.
37:16Tavandaki estetikleri görelim.
37:20Müslümanların dünyada bilim, ilim, sanat ve kültüre herhangi bir katkı sunmadığını düşünen insanlara bu eseri özellikle göstermiş olalım.
37:46Kıymetli izleyicilerimiz, Endülüs medeniyetini ve El Hamra'yı mutlaka Müslüman tarihçilerden dinleyelim, okuyalım.
37:55Türkiye'de son yıllarda büyük literatürler oluştu.
37:58Maalesef hala El Hamra'yı Washington Ayrvig'den, El Hamra masallarından bilenler var.
38:05Ama üzülerek ifade edelim ki, bu büyük medeniyetin ve buradaki mimarinin, bu eserin farkına varan Müslümanlar değil,
38:14Washington Ayrvig oldu.
38:161829 gördüğünüz gibi, Amerika'nın İspanya Büyükelçisi Washington Ayrvig,
38:23burası çobanların sürülerini konaklattıkları, kaldıkları harabe bir yer iken bu odayı kiralamış
38:34ve burada Türkçe'ye de tercüme edilmiş olan El Hamra masallarını yazmıştır.
38:39Ve Batı ve dolayısıyla sonradan biz böyle bir eserimizin, hazinemizin olduğunu maalesef Washington Ayrvig'den öğrendik.
38:49İşin en acısı da bu.
38:51Böyle büyük bir mirasınız olsun ve siz bunu Batılılardan öğrenin.
39:14El Hamra bir külliyeden oluşuyor.
39:17Askeri bölüm, idari bölüm ve arka tarafta Hener Halife, hükümdarın yazlık sarayı.
39:23Kur'an-ı Kerim'de altından içinden ırmaklar akan cennet tarifini gören Müslümanlar,
39:30hadlerini aşmadan mimariye bu anlam dünyalarını yansıtmışlar ve muhteşem bir yazlık sarayı inşa etmişler.
39:39Hener Halife, El Hamra'nın yazlık bölümü.
39:52Şu anda El Hamra Sarayı külliyesi içerisinde, yerleşke içerisinde 5. Carlos'un yani Şarken'in sarayının içerisindeyiz.
40:011492'de İslami dönem burada sona erdikten sonra,
40:051500'ün başlarında Şarken buraya İslami mimariden izler taşımayan, yeni dönemi yansıtan bir saray yapılmasını istemiş.
40:14Gördüğünüz gibi Rönesans mimari tarzında dışarıdan bakınca kare,
40:20içeride daire şeklinde biraz daha Pagan dönemin panteon yapılarını anımsatan bir yapı buraya yapılmış.
40:26Burası da tamamlanamamış zaten.
40:29Tabi bunu yapmak için El Hamra'nın orijinal bölümlerinin bir bölümü yıkılmış.
40:35Acaba ayakta kalsaydı kim bilir El Hamra'da nice incelikleri burada görmüş olacaktık.
40:41Bu sarayında bir ilginç noktası, inanılmaz bir akustik var.
40:46Orta noktaya geldiğinizde burada ses her tarafa eşit olarak yansıyor.
40:52Evet, Endülüs'ten selamlar.
41:08780 yıllık İslam medeniyetinin zirvesini temsil eden El Hamra Sarayı'nın bahçesindeyiz.
41:15Ama maalesef arkamızda gördüğünüz bu büyük kilise bir zamanlar El Hamra Yeleşkesi'nin külliyesinin camisiydi.
41:24Ama artık medeniyetten sadece taşlar kaldı.
41:28Camiler Katadre'le döndü.
41:31Minareler Çan Kulesi.
41:32Aslında taşların dili olsa da konuşsalar kim bilir neler fısıldayacaklar, neler söyleyecekler.
41:39Onun için şair boşuna dememiş, taş taş değil bağrındır taş senin, söyle nedeni nasıl yaksın bu ateş senin.
41:47Kazmayı dağlara değil gönlüne vur ey Ferhat, nicedir bunca uğraşın senin.
41:53Ali Osman, taşların dili olsa kim bilir neler söylerler.
41:56Taşlar ne diyor?
41:57Erhametsiz kalpleri sana benzetirler, sana dilsiz, sana ruhsuz dediler.
42:03Halbuki senindir değirmendeki beste seninle şekil verir ruhuna ekaltıraş.
42:07Sana yanılır dert, sana vurulur baş.
42:10Milyonlarca sene, milyonlarca insanın taptığı taş.
42:14Sutunlarla kemerler, kubbeler senden yapılır.
42:17Senden yapılır Allah'a uzanan merdivenler.
42:19Ve namaz vakti Müslümanlara senden aykırılır.
42:21Günahkar insan Allah taş edermiş.
42:23Görmedim ama inanırım.
42:25Hatta bir gün gelecek, gökten yağacaksın sanırım.
42:29Taşlardır beka, taşlardır ebediyet.
42:31Taştan başka tarihine bırakmış ki medeniyet.
42:34Bir gün uzanırsın boylu boyunca musallaha taşına.
42:37Yine bir taş dikerler başucuna.
42:39Taşlar insanoğluna beka.
42:42Üstünde bir tarih.
42:43Fatiha ve hüvel baki.
42:45Evet.
42:46Ses enerjidir, kaybolmaz.
42:48Biz de buraya sesimizi bıraktık.
42:50Buraya anlatmaya kelimeler yetmez.
42:53Mutlaka gelip görmelisiniz.
Yorumlar