- 1 gün önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00Ey oğlum diye nasihatte bulunur Lokman Hakim radıyallahu anh.
00:05Takvayı kendin için ahiret sermayesi edin.
00:09Çünkü takva mal ve mülk ile olmayan bir ticarettir.
00:14Ey oğlum cenazede hazır bulun.
00:17Çünkü cenaze sana ahireti hatırlatır.
00:21Haram ve günahlar ise senin dünyaya karşı meyilini arttırır.
00:25Ey oğlum yalan söyleyen kimsenin nuru gider.
00:32Kötü huylu olan kimsenin gamı, kederi çoğalır.
00:37Anlayışsız kimseye bir meseleyi anlatmaktan bir kayıyı yerinden oynatmak daha kolaydır.
00:45Ey oğlum yalandan çok sakın.
00:48Çünkü dinini bozar ve insanlar yanında mürüvvetini azaltır.
00:53Bununla hayanı, değerini ve makamını kaybedersin.
01:00Ey oğlum cahili bir yere elçi olarak gönderme.
01:08Eğer akıllı ve hikmet sahibi birini bulamazsan kendin git.
01:14Ey oğlum, Allah-u Teala'yı anan, hatırlayan insanlar görürsen onlarla otur.
01:22Alim olsan da ilminin faydasını görürsün ve ilmin artar.
01:28İlmin yok ise onlar sana öğretirler.
01:31Allah-u Teala onlara olan rahmetinden seni de faydalandırır.
01:37Ey oğlum, Allah-u Teala'nın zikredilmediği bir meclise rastlarsan orada oturma.
01:45Sen alim olsan da ilmin sana fayda vermez.
01:48Eğer ilmin yok ise cahilliğin fazlalaşır.
01:52Onlarla bulunman sebebiyle Allah-u Teala'nın gazabı belki sana isabet eder.
02:01Ey oğlum, dünya derin bir deniz gibidir.
02:06Çok insanlar onda boğulmuşlardır.
02:09Takva gemin, iman yükün, tevekkül halin, salih amel de azığın olsun.
02:19Kurtulursan, Allah-u Teala'nın rahmetiyle boğulursan günahın sebebiyledir.
02:26Bunu böyle bil.
02:27Ey oğlum, ben nice ağır yükler taşıdım.
02:32Fakat kötü komşudan daha ağırını görmedim.
02:35Nice acılar tattım.
02:38Fakat fakirlik gibi acı tatmadım.
02:42Hazreti Lokman nasihatlerine devamlı buyuruyor ki,
02:47Ey oğlum, bilmediğin şeyi tam öğren.
02:51Bir kişiyle kardeşlik, dostluk kurmak istediğin zaman önce onu gazaplandır.
02:58Eğer kızgınlığı anında sana adaletle davranırsa yaklaş.
03:03Yoksa ondan sakın.
03:07Ey oğlum, borçlu olmaktan sakın.
03:10Çünkü gündüz zillet,
03:15gece de gam ve keder içinde olursun bu borcun sebebiyle.
03:19Ey oğlum, Allah-u Teala günahından dolayı, günahımdan dolayı beni cezalandırmaz diye ümitli olmadığın gibi,
03:30rahmetinden de ümidini kesici olma.
03:34Ey oğlum, alimlere karşı övünmek, akılsızlarla inatlaşmak,
03:41meclislerde ve toplantılarda gösteriş yapmak için ilim öğrenme.
03:46İhtiyacım yok diyerek ilmi de terk etme.
03:50Ey oğlum, hep üzüntülü olma, kalbini dertli kılma.
03:56İnsanların elinde olana tamah etmekten sakın.
04:00Kazaya razı ol.
04:02Ve Allah-u Teala'nın sana verdiği rızka kanaat et.
04:08Lokman Hakim'in hikmetli sözleri az evvelde ifade ettiğimiz gibi pek çoktur.
04:15Yine oğluna bazı nasihatlerinde şöyle buyurmuştur.
04:20Ey oğlum, helal lokma ye ve işlerinde alimlere danış.
04:26İşlerini nasıl yapacağını onlara sor.
04:30Ey oğlum, bir hata işlediğinde hemen tövbe et ve sadaka ver.
04:36Ey oğlum, ölümden şüphe ediyorsan uyku uyuma.
04:41Uyuduğun ve uyumak mecburiyetinde olduğun gibi ölüme de mahkumsun.
04:50Dirilmekten de şüphe ediyorsan uykudan uyanma.
04:55Uykudan uyandığın gibi öldükten sonra da dirileceksin.
05:00Ey oğlum, merhamet eden merhamet bulur.
05:05Sükut eden selamete erer.
05:08Hayır söyleyen kar eder.
05:11Kötü konuşan günahkar olur.
05:15Diline hakim olmayan pişman olur.
05:20Ey oğlum, kanaatkar olursan cihanda senden zengin kimse yoktur.
05:27Ey oğlum, başkasına haset eden ızdıraptan kurtulamaz.
05:32Ey oğul, az mal güzel idare ile çok olur.
05:38Çok mal kötü idare ile israf yok olur.
05:44Ey oğlum, mala tok, hikmete ise aç olasın.
05:50Lokman hakim hazretleri oğluna nasihatlerine şöyle devam eder sevgili seyirciler.
05:58Ey oğlum, sözü tatlı söyle.
06:02Katı, kaba, sert söyleme.
06:05Çok zaman sus, tefekkür et.
06:09O zaman dilin belasından emin olursun.
06:13Ey oğlum, sende olmayan faziletlerle insanlara seni methederlerse,
06:20zinhar, mağrur olma, gururlanıp kibirlenme.
06:25Kendinden aşağı hor görme.
06:28Ahmaklara ve cahillere karşı sükürt eyle.
06:31Ey oğlum, her halinde Hak Teala Hazretlerine sığın.
06:38Her şeyi haktan bil.
06:41Ey oğul, Müslümanlar hakkında kötü düşünme.
06:46Suizanını terk eyle.
06:48Zira suizan seni hiçbir kimseyle dost yapmaz.
06:54Ey oğlum, insanlara güler yüzlü ve doğru sözlü ol.
06:59Oğul, selamı yaymayı adet edin.
07:03Ey oğlum, insan cimri olunca,
07:07onun hakkında kötü sözler çok olur.
07:09Ey oğul, senin kıymetini bilmeyenlere gitme.
07:14Ana baba hakkını gözet.
07:18Fakiri tahkir eyleme.
07:21Aşağı görme.
07:23Kibrede kapılma.
07:25Allah-u Teala, rafi' ve khafıd, yükselten ve alçaltandır.
07:32Bu iki isim, Allah-u Teala'nın esma-i hüsnasındandır.
07:36Güzel isimlerindendir.
07:37Zira o, hakiri aziz, fakiri zengin yapar.
07:45Dilerse, azizi zelil, zengini fakir yapar.
07:50Ey oğul, kötü huylu, her ne kadar güzel ve yakışıklı olsa da,
07:56onun sohbetinden kaç.
07:59Zira onun cemali, güzelliği, kötü huyunu örtmez.
08:03Ey oğul, kılıcın parlaklığına bakma.
08:08Fiili, işi kötüdür.
08:11Oğlum, tövbeyi yarına bırakma.
08:15Çünkü ölüm, ansızın gelip yakalar.
08:20Ey oğlum, dünyanın sevinç ve neşelerini tecrübe ettim.
08:26İlimden lezzetli bir şey bulamadım.
08:29Ey oğlum, ticaret olarak pakvaya, Allah-u Teala'dan korkmaya sarıl.
08:36Zira o, mal olmadan kar getirir.
08:42Hazreti Lokman Aleyhisselam, nasihatlerine şöyle devam eder.
08:47Ey oğlum, sıhhat gibi zenginlik, güzel ahlak gibi nimet yoktur.
08:52Ey oğlum, bildiğin şeyle amel edinceye kadar, bilmediğin şeyi öğrenmeye çalışma.
09:00Ey oğlum, horoz senden daha akıllı olmasın.
09:05O her sabah zikir ve tesbih ediyor.
09:09Sen ise uyuyorsun.
09:12Eğer böyle olursan, horoz senden daha akıllı durumda olur.
09:16Ey oğlum, seçilmiş kullara teslim ol.
09:20Kötülerle dost olma.
09:22Ey oğlum, dünya geçici ve kısadır.
09:27Senin dünya hayatın ise azın azıdır.
09:32Bunun da azının azı kalmış, çoğu geçmiştir.
09:37Ey oğlum, sükut etmekten dolayı pişman olmazsın.
09:44Söz, gümüş ise, sükut altındır.
09:50Ey oğlum, altın ateşle tecrübe edildiği gibi, kul da bela ve musibetlerle tecrübe edilir.
09:58Kulun derecesi, bunlara olan sabrı nispetinde anlaşılır.
10:04Ey yavrum, kötü huydan, gönül dağınıklığından sakın.
10:09Sabırsız olma, yoksa arkadaş bulamazsın.
10:14Mevlana Celaleddin Rumi Hazretleri öyle buyurmuyor mu?
10:17Kusursuz dost arayan, dostsuz kalır.
10:20Çünkü her insanda az çok kusur bulunur.
10:24İşini severek yap, sıkıntılara katlan.
10:27Bütün insanlara karşı iyi huylu ol.
10:31Çünkü insanlara karşı iyi huylu olan ve onlara güler yüz göstereni herkes sever.
10:40Ey oğlum, dünyadan yetecek kadar nasibini al.
10:44Yoksa insanlara muhtaç olur, ellerine bakarsın.
10:48Diyor ki, ey oğlum, helal kazanarak yoksulluktan sakın.
10:54Yoksul düşen kimse, üç musibetle karşılaşır.
10:58Din zayıflığı, çünkü fakirlik insanı kötülüğe sürükler.
11:03Akıl zayıflığı, çünkü ihtiyaç düşüncesi insanı şaşırtır.
11:09Üçüncü olarak da, mürüvvet ve insanlığı kaybolur.
11:13Bunlardan daha büyüğü de, insanların maskarası olur.
11:19Ey oğlum, bir kavmin toplandığı yere geldiğin zaman,
11:24Önce onlara selam ver.
11:27Sonra bir köşeye otur ve onları konuşur görmedikçe konuşma.
11:32Şayet Allah-u Teala'yı anarlarsa, sen de katıl.
11:37Boş ve lüzumsuz konuşmalara dalacak olurlarsa, oradan hemen uzaklaş.
11:43Ey oğlum, diline sahip olmayan, sonunda pişman olur.
11:50Çok münakaşa ve münazara yapan, kötülenir.
11:54Kötü işlerin yapıldığı yerlere girenler,
11:58Oralarda işlenen kötü işleri yapmakla suçlanırlar.
12:02Ve töhmet altında kalırlar.
12:06Kötü kimseyle arkadaşlık yapan, kötülükten kurtulamaz, emin olamaz.
12:14İyi kimseyle arkadaş olan, kimse de iyi şeylere kavuşur.
12:18Yavrucuğum, alimlerin meclislerinde devamlı bulun.
12:24Hükemanın, hakimlerin sözlerini dinle.
12:28Zira Allah-u Teala, yağmur suyu ile ölü toprağa hayat verdiği gibi,
12:34Hikmet nuruyla da ölü kalbi diriltir.
12:37Yavrucuğum, ilimden bilmediklerini öğren.
12:42Bildiğini bilmeyenlere de öğret.
12:46Allah-u Teala'yı zikreden bir kayım gördüğünde, onlarla beraber otur.
12:52Olur ki, onlar Allah-u Teala'nın rahmetine kavuşmuşlardır.
12:56Sen de onlar sebebiyle rahmete kavuşursun.
13:01Ey oğlum, Allah-u Teala'dan öyle kork ki, bu korku seninle ümidin arasına girsin.
13:09Senin ümidini tamamen kessin.
13:12Fakat Allah-u Teala'dan öyle ümid et ki, seninle korkun arasına girip, sendeki korkudan hiçbir şey bırakmasın.
13:21Yani, dinimizde, beynel havfi ve reca diye ifade edilen korku ile ümit arasında olma prensibini,
13:30burada Lokman Hakim Hazretleri ifade buyuruyorlar.
13:34Bunun üzerine oğlu, ey babacığım, benim bir kalbim var.
13:39Kalbimi korku ile doldursam, bu benim ümidime mani olur.
13:43Kalbimi ümitle doldursam, bu ümidim hiçbir korkuya kalbimde yer vermez, dedi.
13:50Lokman Hakim, ey oğul, müminin öyle bir kalbi vardır ki, sanki o iki kalp gibidir.
13:58Birisiyle Allah-u Teala'nın rahmetini umar, diğeriyle Allah-u Teala'nın azabından korkar.
14:05Yani, mümin, ümitle korku arasında olacaktır.
14:11Ne sadece ümit edip, azaptan emin olacak, ne de korkuya düşüp, Allah-u Teala'nın rahmetinden ümit kesecek, buyurdu.
14:20Bir gün, Davud Aleyhisselam, demir telden yelek örerken, Lokman Hakim yanına varıp, bunu ne yapacaksınız diyecekti.
14:33Lakin, faydasız sözden sakınmak için sustu.
14:39Davud Aleyhisselam, yeleği bitirip giydi.
14:42Ne güzel savaş elbisesi, dedi.
14:46Lokman Hakim, sabredip cevabı aldığından, pek sevinip, sükut hikmettir.
14:53Ama, her kişinin karı değildir, dedi.
14:57Hz. Davud Aleyhisselam, durumu firasetle bilip, sana hakim demeleri, ona layık olduğun içindir, buyurdu.
15:07Sevgili seyirciler, bir gün Davud Aleyhisselam, Hz. Lokman'a bir koyun boğazlayıp, bütün vücudunun en iyisi olan iki parça et
15:18getir, buyurdu.
15:21O da gidip, dille yürek getirdi.
15:23Bir başka defasında, en aşağı kısımlarını getirdi, yine dille yürek getirdi.
15:33Sebebini sorduğunda, dille yürek, yani kalbi iyi olursa, bütün iyilerin iyisi olur.
15:42Bu ikisi kötü olunca, bunlara sahip olan kişi de, bütün kötülerin kötüsü olur, deyip, insanın iyilik ve kötülüğünün, dil ve
15:53kalbine bağlı olduğuna işaret etti.
15:55Yine buyurmuştur ki, oğlum, yalandan sakın, zira o serçe eti gibi tatlıdır, ondan az kimseler kurtulabilir.
16:07Oğlum, sana bir takım hasletler tavsiye edeceğim.
16:12Bunları yerine getirirsen, mensup olduğun topluluğun efendisi olursun.
16:18Yakın, uzak kim olursa olsun, herkese tatlı davran.
16:25İyiden de, kötüden de cehaletini gizle.
16:31Dostlarını koru.
16:32Yakınlarını ziyaret et.
16:36Gammazlığa kıymet vermeyeceğine, arayı bozacak, azgınların sözünü dinlemeyeceğine dair onları temin et.
16:44Onlar bundan emin olsunlar.
16:46Öyle arkadaş seç ki, ayrıldığınız zaman, ne sen onları, ne de onlar seni dillerine dolasınlar.
16:56Ey oğlum, üç şey, üç şeyle bilinir.
17:01Kalp yumuşaklığı öfke anında.
17:04Yiğitlik harp meydanında.
17:06Kardeşlik ise ihtiyaç anında.
17:10Ne kadar hikmetli sözler.
17:13Ey oğlum, dostlarının bir şeyini reddetme.
17:18Fakat Allah-u Teala'nın istediğinden başka türlü hareket edecek kadar da ileri gitme.
17:23Ey oğlum, dünyayı sat, ahireti al.
17:28Böylece alışverişinde her iki yönden kar edersin.
17:34Sakın ahiretini satıp dünyayı satın alma.
17:38Zira bu suretle her iki taraftan muhakkak zararın olur.
17:43Oğlum, kalbin katı olduğu halde insanların sana hürmet etmesi için kendini Allah-u Teala'dan korkar gibi göstermeye çalışma.
17:54Oğlum, ilim meclisine sokul.
17:58Fakat alimlerle mücadele edip onları üzme.
18:01Dünyadan yetecek kadarını al.
18:05Fazlasını ahiret için ver.
18:08Sıkıntıya düşüp başkasının sırtına yük olacak şekilde dünyayı tamamen arkaya atma.
18:15Oruç tut.
18:17Fakat orucun şehvetini kırsın.
18:20Şehvetini kıracak şekilde oruç tut.
18:22Adi kimselerin meclisine katılma.
18:27Riyakarların içine girme.
18:30Ey oğlum, yolculuğa çıkınca iğnen, ipliğin, tarağın, aynan, senin ve beraberindekilerin ihtiyacını görecek kadar ilacın yanında olsun.
18:44Günahlar hariç arkadaşlarına muvaffakat eyle.
18:48Ey oğlum, orta halde ikram edici ol.
18:54Çok fazla saçıcı olma.
18:56Ey oğlum, hasta olmadan önce tabip çağır.
19:01Tabibe hasta olmadan önce de hürmet göster.
19:06Sevgili seyirciler, Lokman Hakime, oğlu, ey babacığım, bir insan için en hayırlı haslet, sıfat, vasıf nedir dedi.
19:18Lokman Hakim, dindir buyurdu.
19:21Ya iki haslet olsa, onlar nelerdir deyince, din ve mal diye cevap verdi.
19:28Peki, üç haslet olsa dedi, din, mal ve hayadır buyurdu.
19:34Oğlu, sormaya devam etti.
19:38Dört olsa dedi, o da din, mal, haya ve güzel ahlak dedi.
19:46Ya beş olsa deyince, beş olunca bir insanda bulunması gereken bu beş haslet ise, din, mal, haya, güzel ahlak ve
19:58cömertlik buyurdu.
19:59Altı olsa deyince, ey oğlum, bir insanda bu beş haslet toplanırsa, bu insan, müttaki, veli ve Allah-u Teala'nın
20:11kendine yakın kıldığı kullarından olup, şeytandan uzaklaşır buyurdu.
20:18Lokman Hakim'in oğlu devamla, ey babacığım, en kötü haslet nedir dedi.
20:23Lokman Hakim, en kötü haslet, küfürdür buyurdu.
20:29Oğlu, ya en kötü iki haslet nedir deyince, küfür ve kibir buyurdu.
20:36Üç olursa deyince, küfür, kibir, şükür azlığı, yani az şükretmek buyurdu.
20:45Dört olursa deyince, küfür, kibir, şükür azlığı ve cimriliktir buyurdu.
20:55Oğlu, sualine devamla, peki efendim, en kötü beş haslet nedir dediğinde,
21:04Lokman Hakim, bunlar küfür, kibir, şükür azlığı, cimriliktir ve bir de kötü ahlaktır.
21:15Buyurdu.
21:16Ya altı olursa deyince, ey oğulcum, bu beş kötü haslet bir kimsede toplanınca,
21:25o kimse şakidir, Allah-u Teala'dan uzaklaşır buyurdu.
21:30Lokman Hakim Hazretleri, nasihatlerine devam ederek buyuruyor ki,
21:36Oğlum, lüzumsuz şeylere gülme, lüzumsuz yerde gezme, üstüne vazife olmayan şeylere dair soru sorma,
21:48başkasının servetini koruyacağım diye kendi servetini mahvetme.
21:54Oğlum, merhamet eden merhamet bulur, sükut eden selamete kavuşur,
21:59Hayır söyleyen, kar eder, kötü konuşan günahkar olur, diline hakim olmayan sonunda pişman olur.
22:09Oğlum, sakın kesesi eskidir, fakirdir diye kimseye hakaret etme.
22:17Çünkü, her ikinizin de Rabbi birdir.
22:22Oğlum, sonunu gören pişmanlıktan emin olur.
22:26Lokman Hakim, oğluna şöyle nasihat eder.
22:31Ey oğlum, namazı dosdoğru kıl.
22:35Şartlarına, rükünlerine, edeplerine riayet ederek kıl.
22:39Çünkü, namaz, dinin direğidir ve Allah-u Teala'ya münacaattır.
22:46Namaz, insanı günahtan alıkoyup, kemale, olgunluğa kavuşturur.
22:52Bir defasında da, şöyle nasihat etmiştir.
22:56Dinin, hayır, iyilik olarak bildirdiği bütün hususları emret.
23:01El, dil ve kalple gücün yettiği kadar insanları kötülükten sakındır.
23:06Onların da ahlakının güzelleşmesine çalış ve sevap kazan.
23:13İbadetlerin ve insanlara nasihatin esnasında,
23:18karşılaşacağın güçlük ve musibetlere sabret.
23:22İnsanlara iyilikleri emredip nasihatte bulunurken,
23:26kendini de unutma, yoksa mum gibi olursun.
23:30Mum, insanları aydınlatır, fakat kendisini yakıp eritir.
23:36Hz. Lokman, oğluna namaz ile emri bil maruf ve nehi anil münkeri emrettikten sonra,
23:44şöyle buyurdu kıymetli seyirciler.
23:46Ey oğul, sen insanlardan yüz çevirme.
23:53Kibirlenerek onları hakir ve küçük görme.
23:57İnsanlara karşı övünme.
23:59Seninle konuştukları zaman onlardan yüz çevirme.
24:03Sözlerini tevazu ile dinle.
24:06Onlar konuşurken ilgilen ve başka şeylerle meşgul olma.
24:11Çünkü insanlara karşı güzel muamele gereklidir.
24:16Ey oğlum, yeryüzünde kimseye karşı kibirlenerek yürüme.
24:22Allah-u Teala'nın verdiği nimetin,
24:25yalnız senin olduğunu zannederek,
24:27insanları hor görme diye nasihat etti.
24:30Alimler de kibir hakkında şöyle buyurmuşlardır değerli seyirciler.
24:37Kibir, kötü bir huydur.
24:39Kendisini başkasından üstün görmektir.
24:43Halıkını, Rabbini unutmanın alametidir.
24:46Kibrin aksine ise tevazu denir.
24:49Tevazu, kendini başkalarıyla bir görmek olup,
24:54insanı süsleyen ve kıymetlendiren bir huydur.
24:57Hadis-i şerifte, tevazu edene, mütevazi olana müjdeler olsun buyurulmuştur.
25:05Allah-u Teala kibriya sahibidir.
25:08Kibrin en kötüsü, Allah-u Teala'ya karşı kibirli olmaktır.
25:13Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki,
25:15Allah-u Teala buyuruyor ki,
25:19Kibriya, üstünlük ve azamet bana mahsustur.
25:22Bu ikisinde bana ortak olanı cehenneme atarım.
25:26Hiç acıma.
25:28Kibri, hıyaneti ve kul borcu olmayan hesapsız cennete girecektir.
25:36Sevgili seyirciler, İbni Ebi Hatim anlatır.
25:41Lokman Hakim'e mal verilmemişti.
25:44Lakin o, güçlü, kuvvetli, susan, az konuşan, uzun uzun tefekkür eden,
25:52keskin zekalı, firaset sahibi bir zattı.
25:56Gündüzleri hiçbir şekilde uyumazdı.
26:00Onun, af buyurun, tükürdüğünü, burnunu temizlediğini,
26:06abesle, boş ve lüzumsuz şeylerle meşgul olduğunu gören olmamıştır.
26:11Her şeye ibret nazarıyla bakardı.
26:15Ona verilenler bu yüzden verilmiştir.
26:19Lokman Hakim'e, hikmete nasıl kavuştun diye sorulduğunda,
26:23benden gizlenen şeyi araştırmadım.
26:27Vazifem olmayan şeyin üzerinde durmadım, buyurdu.
26:32Lokman Hakim'in şöyle dua ettiği nakledilir.
26:36Allah'ım, benim arkadaşlarımı gafillerden, seni unutmuş kimselerden yapma.
26:43Çünkü onlar, seni andığım zaman bana bu hususta yardımcı olmazlar.
26:49Gafletle olduğum zaman bana seni hatırlatmazlar.
26:53Senin emir ve yasaklarına uymayı,
26:56iyi şeyleri emrettiğim zaman bana itaat etmezler.
27:01Sustuğum zaman beni üzerler.
27:06Lokman Hakim, günlerden bir gün,
27:09eşkıya tarafından yolu kesilip esir edildi.
27:13Kendisini yabancı bir şehre götürüp,
27:17köle olarak bir zengine sattılar.
27:20Efendisi ona kerpiç yapma gibi ağır işler verdi.
27:25Lokman Hakim, işin zorluğundan şikayet etmeyip,
27:29herkesten daha iyi çalışıyordu.
27:32Zamanla,
27:34Efendisi,
27:35Lokman Hakim'in,
27:38şefkatli, güç işlere dayanır
27:40ve iyilik sever birisi olduğunu anladı.
27:44Lokman Hakim,
27:45onun değer verip sevdiği kimselerden biri oldu.
27:49Sonunda,
27:50Efendisi,
27:52hemşehrilerinden bir topluluğun o şehre gelmesiyle,
27:55Lokman Hakim'in,
27:57kim olduğunu öğrendi.
27:59Hakiki hüviyetini öğrenmiş oldu.
28:01Daha önce,
28:02Lokman Hakim'i tanımadan,
28:05şöhretini duyan bu zengin efendi,
28:08hadisenin böyle cereyan etmesine çok üzüldü.
28:13Ve Lokman Hakim'den özürler diledi.
28:16Kendisine pek çok mal ve para hediye ederek,
28:19onu serbest bıraktı.
28:22Ona,
28:23neden kendini daha önce tanıtmadın dedi.
28:26Lokman Hakim,
28:28bana zulmedenler kötülük yaptıklarını biliyorlardı.
28:32Beni tanımıyorlardı.
28:34Ama,
28:35hür birine zulmediyorlardı.
28:38Bu Lokman olmazsa,
28:40günahsız başka biri olur.
28:42Zalim kimse,
28:43hikmetin değerini bilmez.
28:45Fakat sen,
28:47gücümden faydalanmak için,
28:48beni satın aldın.
28:50Şehrinizde,
28:51benim hakkımı iade edecek bir kanun mevcut değildi.
28:54Ben sonunda,
28:57kıymetimin anlaşılacağını,
28:58ve sabrın hikmetten ileri geldiğini biliyordum.
29:02Her şeye rağmen çalışacaktım.
29:04E burada çalıştım.
29:06Yaşayacaktım,
29:07burada yaşadım.
29:10Her şeye rağmen iyi olmalıydım.
29:12Burada iyiydim.
29:14İşimin ağır olması,
29:16sağlığın değerini daha iyi anlamama,
29:19kendi şehrimde olan kölelere,
29:21daha iyi davranmama,
29:23sebep olacaktır.
29:25Yemeğimin iyi olmaması,
29:28düşkün ve fakirlerin sıkıntılarını,
29:30daha çok anlamama yaradı.
29:33Köleydim,
29:34ama,
29:35suçum yoktu.
29:36Sıkıntıdaydım,
29:38fakat,
29:38ibret ve nasihat alıyordum.
29:40Kimseye,
29:42inanmayacağı bir söz söylemedim.
29:44Kimsenin,
29:45benimle düşman olmaması için,
29:48kendimi övüp,
29:49büyük göstermedim.
29:51Şehrinize geldim,
29:52ve tanınmayan bir yabancıydım.
29:55Şu anda ise,
29:56aranızda,
29:58beni hayırla anacak dostlarım var.
30:01Eşkıya,
30:02benim varlığımdan faydalandı.
30:04Sen de benim gücümden istifade ettin.
30:09Lokman'ı,
30:11iddia edildiği şekilde değil,
30:13gördüğün şekilde tanıdın.
30:16Allah-u Teala'ya şükürler olsun ki,
30:19netice itibariyle,
30:21sen de benden memnun oldun.
30:24Ben de hoşnut olarak,
30:25memleketime dönüyorum.
30:27Eğer ilk gün kendimi tanısaydım,
30:30ya inanmayıp,
30:31bugün daha utanılacak bir duruma düşecektin,
30:35yahut da inanıp,
30:36beni kölelikten azat edecektin.
30:38Bu iyilikler de,
30:40meydana gelmeyecekti,
30:41dedi.
30:43zengin kişi,
30:44ey güneş gibi parlak insan,
30:47sözlerin,
30:48seçkinlerin ve peygamberlerin sözlerine benziyor,
30:51dedi.
30:52Diyor ki,
30:53oğlum,
30:54küçük şeylere küçük diye bakma,
30:56yarın büyük olur.
30:58Ey oğlum,
31:00küçükken terbiye edersen,
31:02büyüyünce faydasını görürsün.
31:04sevgili seyirciler,
31:06sevgili seyirciler,
31:07bir gün Lokman Hakim'e,
31:08halkın en zelil ve rezili kimdir diye sorulduğunda,
31:13halk arasında rezalet ve çirkin işlerden utanmayıp,
31:17en rezil haller üzere görünmekten sıkılmayandır buyurdu.
31:23Lokman Hakim,
31:25oğluna,
31:26ey oğlum,
31:28Rabb'i firli,
31:29ya Rabbi,
31:31beni affet duasını,
31:33çok oku,
31:34zira öyle bir an vardır ki,
31:37Allah-u Teala,
31:38o anda dua edenin dileğini geri çevirmez,
31:41buyurdu.
31:42Lokman Hakim'e,
31:44bize peygamberlerden öğrendiğiniz ilimleri özetleyerek,
31:49nefis terbiyesine dair,
31:51en derli toplu bir nasihat verir misiniz dediler.
31:54Lokman Hakim,
31:56evet,
31:57peygamberlerin ilimlerinden,
31:59kendim için özetleyip,
32:02dünya ve ahiret işlerini,
32:03üzerine kurduğum kısa bir sözü size de söyleyeyim.
32:08Sekiz şeye dikkat eden,
32:11öncekilerin ve sonrakilerin,
32:13ilimleriyle amel etmiş olur.
32:16Bunlar,
32:17dört zamanda,
32:19dört şeyi korumak,
32:21iki şeyi hatırdan çıkarmamak,
32:24iki şeyi de,
32:26tamamen unutmaktır.
32:28Korunacak şeyler,
32:30namazda gönül,
32:32halk arasında dil,
32:35yiyip içme anında,
32:37boğaz,
32:39bir kimsenin evine girilince de,
32:42öteye beriye,
32:43bakmamaktır.
32:44Yani gözü korumaktır.
32:46Hiç hatırdan çıkmaması gereken şeyler,
32:49Allah-u Teala'nın büyüklüğü ile,
32:52ölüm halidir.
32:54Unutulması gereken şeyler de,
32:57bir kimseye yapılan iyilik,
32:58ve kendine yapılan kötülüklerdir buyurdu.
33:05Kendisi başkasına kötülük yaparsa,
33:08onu unutmamalıdır.
33:10ondan dolayı,
33:11ondan dolayı hep tevbe-i sifar etmelidir.
33:13İyilik yapınca,
33:14o iyiliği unutmalıdır.
33:15Ama,
33:16birisi kendisine,
33:18iyilik yaptığında,
33:19onu hiç unutmamalı,
33:21başka birisi,
33:22kendisine kötülük yaptığında da,
33:23onu hemen unutmalıdır.
33:26Yavrucuğum,
33:28kötü insanlardan,
33:29Allah-u Teala'ya sığın.
33:31Böylece,
33:32insanların en hayırlısı olursun.
33:35Yavrucuğum,
33:36sakınılması lazım olan,
33:38bir husustan çok sakın.
33:40O da şudur.
33:41İnsanlar,
33:44seni Allah'tan korkuyor,
33:45gördükleri halde,
33:47kalbin günahla doludur.
33:49Bu hususta,
33:50Resulullah Efendimiz,
33:52aleyhissalatü vesselam,
33:53hadis-i şeriflerinde buyurdular ki,
33:56batınını,
33:57içini ıslah eden kimsenin,
33:59dışını da Allah-u Teala ıslah eder.
34:02Yavrucuğum,
34:03sana iki şey tavsiye ederim.
34:06Bunlara dikkat edersen,
34:08daima hayır üzere bulunursun.
34:10Bunlar,
34:12geçineceğim para,
34:14ve ödeyeceğin,
34:17borcundur.
34:17Geçinecek kadar para bulundur,
34:19borcun olursa,
34:21hemen öde.
34:22Lokman Hakim,
34:23oğluna,
34:24insanlara muhtaç olduğunu gösterme.
34:28Çünkü,
34:29senin böyle yapman zenginliktir.
34:32Tamadan sakın.
34:33Çünkü tama,
34:35hazır bir fakirliktir.
34:37Namazını,
34:38dünyaya veda eden kimsenin,
34:40kimse gibi kıl.
34:41Yani,
34:43artık namazdan sonra,
34:45bir kimse,
34:46idam edileceğini düşünse,
34:48nasıl kılar o namazı?
34:51Mükemmel bir şekilde kılar.
34:53Her namazı,
34:54en son namaz gibi,
34:56kabul etmelidir buyuruyor,
34:57Hz. Lokman Aleyhisselam.
34:59özür dilemeyi,
35:01özür dilemeyi gerektirecek şeylerden sakın buyurdu.
35:04Ey oğlum,
35:06Hak Teala'ya tabi ol,
35:09nasihati önce kendine yap.
35:11Başkasına tavsiye edeceğin şeylerle,
35:14önce kendin amel et.
35:15sözünü,
35:17bilgine,
35:19haline göre söyle.
35:21Yavrucuğum,
35:22sana dost olanları,
35:24sıkıntılı zamanlarda dene.
35:26Oğlum,
35:28gençlik zamanına ganimet bil,
35:30bir işte,
35:31akıllı ve ilim sahibi kimselere danış.
35:35Yavrucuğum,
35:36dostlarına da,
35:38düşmanlarına da,
35:40güler yüzlü ol.
35:41Dostlarına,
35:43hürmet ve ikramda bulun.
35:46Oğlum,
35:47masraflarını,
35:49gelirine göre ayarla.
35:51İktisad et.
35:53Aşırı gitme.
35:55Her işte,
35:56itidal sahibi ol.
35:58Yani,
35:59orta yolu tercih et.
36:01Cömertliği,
36:03adet et.
36:04Ey oğlum,
36:06büyüklerle konuşurken,
36:08sözü uzatma.
36:10Akrabaya karşı,
36:11alakayı kesme.
36:13Üzerinde ittifak olmuş,
36:14şeye muhalefet etme.
36:17Hiç kimseye,
36:18üstünlük taslama.
36:20Oğlum,
36:22kaş göz işaretleriyle,
36:24hiç kimseyi,
36:25küçük düşürecek hareketlerde bulunma.
36:27Başkasının yanında,
36:29kendini veya aileni,
36:31met etme.
36:33Oğlum,
36:35elinden geldiği kadar,
36:36kavgadan,
36:37münakaçadan sakın.
36:39Dünya işleri için,
36:41kendini fazla üzme.
36:43Kızdığın zaman,
36:44sözlerine dikkat et.
36:46Ölçülü olmaya çalış.
36:48Büyüklerin önünde yürüme.
36:50Bir kimse konuşurken,
36:52araya,
36:53laf karıştırma.
36:55Bu nasihatler,
36:57bu tavsiyeler,
36:57ne kadar önemli nasihatlerdir.
36:59Bizler de bunlara,
37:01dikkat etsek,
37:01riayet etsek,
37:03hikmet ehli insanlardan olabiliriz.
37:06Abdullah bin Vehb bildirdi ki,
37:08birisi Lokman Hakim'e,
37:10insanların sana gelip,
37:12sözünü dinlemelerine şaşıyorum,
37:14dedi.
37:16Lokman Hakim ona,
37:17ey kardeşim,
37:19sana söyleyeceğime kulak verirsen,
37:22sen de böyle olursun,
37:23dedi.
37:24Ve şöyle ilave etti.
37:25Beni gördüğün duruma getiren şeyler,
37:29gözümü haramdan korumam,
37:32dilimi tutmam,
37:34yemede iffetli ve ölçülü olmam,
37:37namusumu korumam,
37:39doğruyu söylemem,
37:41sözümde vefalı olmam,
37:44misafirine ikramda bulunmam,
37:46komşumu korumam,
37:48ve beni ilgilendirmeyen şeyleri terk etmemdir.
37:53Lokman Hakim'e,
37:55terbiyeyi kimden öğrendin,
37:56dediler.
37:58O da,
37:59terbiyesizlerden,
38:00dedi.
38:01Yani onların,
38:03beğenilmek,
38:04beğenilmeyen her şeyinden,
38:05sakınmak suretiyle,
38:07buyurdu.
38:08Hikmeti kimden öğrendin,
38:10dediler.
38:11Basacakları yeri görür gibi,
38:13bilmeden ayağını yere koymayan,
38:16amalardan,
38:17körlerden buyurdu.
38:19Resul-i Ekrem,
38:20sallallahu aleyhi ve sellem,
38:22Lokman Hakim'den haber vererek,
38:25Lokman oğluna,
38:26Allah-u Teala,
38:28kendisine emanet edilen şeyi korur.
38:31Ben de seni,
38:32malını,
38:33dinini,
38:34ve amelinin sonunu,
38:36Allah-u Teala'ya,
38:38emanet ediyorum,
38:39dedi,
38:39buyurdu.
38:41Lokman Hakim'in,
38:43yüzük taşında,
38:45gördüğünü gizlemen,
38:48şüphe ettiğini,
38:49açıklamandan,
38:51daha güzeldir,
38:52yazılıydı.
38:54Bir İslam büyüğü olarak,
38:57Lokman Hakim Hazretleri,
38:59şüphesiz ki,
39:01öyle üç beş günde,
39:02anlatılabilecek bir zat değildir,
39:03tabii ki,
39:04sevgili seyirciler.
39:06Onun,
39:07hikmetli sözlerini,
39:09nasihatlerini,
39:09babalar,
39:10oğullarına,
39:11kıyamete kadar anlatacaklardır.
39:13Hafs İbni Ömer'den,
39:15şöyle rivayet edilmiştir.
39:17Lokman Hakim,
39:18yanına bir hardal torbası koydu,
39:21ve onunla nasihat etmeye başladı.
39:23Her bir nasihatle,
39:25bir hardal tanesi çıkarıyordu,
39:27keseden.
39:28Nihayet,
39:29hardalları tükendi.
39:31Sonra da,
39:32ey oğlum,
39:33sana o kadar nasihat ettim ki,
39:36şayet bu nasihatler,
39:38bir daha verilseydi,
39:40daha yarılır,
39:41parça parça olurdu,
39:42buyurdu.
Yorumlar