- 4 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=jXjYbNL-oE4
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=jXjYbNL-oE4
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:01Müzik
00:18Merhaba sevgili izleyenler Fikir Durağan'a hoş geldiniz.
00:22Bu haftada ülke gündemlerini konuşmaya devam ediyoruz.
00:26Geçen haftanın aslında en çok öne çıkan başlıklarından birisi tabii ki 5 Ağustos'tan kurulan ve bu yana 21 toplantı gerçekleştiren
00:34Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun aslında son nihai raporu oldu.
00:41Ve hemen bunun akabinde de aynı günlerde yine Abdullah Öcalan'dan bir mesaj geldi.
00:46Ve tüm bu gündemler yani hem meclisin sunmuş olduğu rapor hem de Abdullah Öcalan'ın aslında Kürt meselesinin demokratik çözümüne
00:54dair sunmuş olduğu perspektif çokça konuşuluyor, tartışılıyor.
00:59Biz de bugün programımızda bu gündemi Özgür Kadın Hareketi aktivisti Teja'dan Sabahat Tunca ile birlikte değerlendireceğiz.
01:08Hoş geldiniz.
01:09Hoş bulduk.
01:10Nasılsınız?
01:11Sağ olun.
01:12Türkiye gibiyiz diye.
01:13Karışık.
01:14Şimdi Suriye gündemi yani çatışmaların işte 30 Ocak'ta duyulan anlaşmayla beraber sönümlenmesiyle aslında Türkiye siyaseti de hız kazandı.
01:26Erdoğan'la bir görüşme gerçekleştirdi.
01:29İmralı heyeti hemen akabinde adaya giderek Abdullah Öcalan'la bir görüşme gerçekleştirdiler.
01:35Meclis komisyonunun beklenen raporu geldi.
01:38Meclis komisyonu raporuyla başlayalım isterim.
01:41Çokça tartışılıyor, eleştiriler de var.
01:44Siz nasıl görüyorsunuz raporu?
01:47Tabii bu komisyonun kurulma amacı kür sorununu aslında meclis zeminde tartışmak ve gerekli yasal adımların atılabilmesi için bütün partilerin ortaklaştığı
02:00yasa teklifleri üzerine ortaklaşmak.
02:04Meclise bu konuda tavsiyede bulunmak.
02:06Kuruluş aşamasında da çeşitli tartışmalar oldu biliyorsunuz işte kanunla mı kurulacak, fiili mi kurulacak aslında fiili kurulan bir komisyon.
02:15İşte yaptırımı var mı, ne olacak gibi.
02:18Ama esas itibariyle komisyon kendi görevini biraz zamana yayarak da uzatarak da olsa tamamlamış oldu.
02:26Ve rapor herkesin istediği gibi bir şey değil tabii ki.
02:33Yani herkes memnun eden bir rapor olmadı.
02:36Esas itibariyle tabii 6 ve 7. başlıktaki gerekli yasal adımların atılması konusunda parlamentoya sunduğu öneriler, tavsiyeler önemli.
02:47Ama esas itibariyle raporun yazılma dili, biçimi, olaya ele alışı, ortak ve kolektif bir rapor olmaktan ziyade aslında bir şekilde
03:00iktidarın ya da Cumhur İttifa'nın dilini yaklaşımını ifade eden bir rapor olması itibariyle de tartışmalarla birlikte geçti.
03:10Yani evet bir onay durumu var.
03:12Yani yasaların, yasal adımların atılması konusunda işte geçiş dönemi yasası, düşünce ifade özgürlüğü, kayyumların geçmesi, kayyumları ortadan kaldıracak düzenlemelerin yapılması
03:28gibi bazı düzenlemeler pozitif olsa da
03:30ama esas itibariyle o giriş bölümündeki Kürt soruna Kürt sorun demeden, sorunu, gerçek nedenlerini açıklamadan sadece güvenlik perspektifiyle, terörle mücadele
03:46konseptiyle yazmış olmanın kendisi
03:49aslında hala çok ciddi işimizin olduğu, çok ciddi sorunsallıkların olduğunu gösteriyor.
03:56Yani çünkü zihniyet aslında pratiğe yansıyor.
03:59Buradan da başında böyle hep ifade ediyorduk.
04:02Yani AKP aslında Kürt sorunu çözmekten ziyade, Orta Doğu'da yaşadığı sorulanmalar içeride, ekonomik siyasi krizin getirdiği süreçle de birlikte
04:11yeniden bir Kürt-Türk İttifanı'na ihtiyaç duydu ve bu süreci gönüllülükten ziyade zorunluluklar başlattı.
04:20Bu da yansıtı aslında rapora. Hani bu bir Kürt meselesinin adını koymamak, yani hala klasik anlamda güvenlikçi bir üslupla bunu
04:29yazmak, bunu gösteriyor.
04:31Buna işte Dem Parti de itirazını yaptı. Yani sonuçta tabii ki bir müzakere yürütülüyor.
04:38Bu süreci biz hem müzakere hem de mücadele süreci olarak tanımladık.
04:43Yasal adımların atılması konusunda meclise göreve çağırma konusundaki yaklaşımı olumlu.
04:50Dediğim gibi 6 ve 7. başlıktaki öneriler olumlu.
04:53Ama ondan önceki olaya el alış biçimi, değerlendirme meselesi, eleştiri konusu.
04:59Peki bu Dem Parti'nin şerhi ve bu eleştiriler bahsettiğiniz onlar nasıl aşılır?
05:06Sonuçta Sayın Hocadan bir görüşmede şöyle demişti. İşin adını koymak lazım.
05:11Yani kediye kedi demek gerekir. Siz işte kediye kaplan dediğinizde de ya da başka bir şey dediğinizde değişmiyor.
05:18Yani işin adını koymadan yol ilerlemek hem sağlıklı değil hem gerçekçi değil.
05:25Bir defa bu bir problem alanı. Yani devlet açısından hala Kürt sorununu, Kürt halkının dil, kimlik, kültür sorunu olarak görüp
05:36bu sorunun Kürtler tarafından değil de devletin inkar imha ve aspirasyon politikası nedeniyle açığa çıktığı gerçeğini görmeden yol yürümek zor.
05:46Ama bu böyle yani hem bir yandan mücadele edeceğiz. Yani Kürt sorununun gerçekten çözümü konusunda, Kürt halkının hak ve özgürlüklerinin
05:57güvence altına alınması, devletin bu konuda sorumluluklarını yerine getirmesi konusunda.
06:02Hem de dedim ki var olan itirazlarımızı ifade edeceğiz. Mücadele de böyledir. Yani şöyle bir şey değil.
06:08Evet böyle eleştiriyorlar diye toptan reddetmek değil. Sonuçta yol almak istiyoruz.
06:14Yol almak için de herkes kendi örgütlü gücü itibariyle ekseninde birbirini zorluyor.
06:21Yani aslında burada muhalefet ne kadar güçlüyse, barış isteyenler ne kadar güçlüyse, Kürt meselesini, Kürt sorunu olarak tanıplayıp bu sorunun
06:30çözümü konusunda görüş ve önerileri kendisinde kadar,
06:35olanlar kendisini ne kadar örgütlerse, devlete de o kadar adım attırabilir.
06:39Şimdi sorunumuz burada muhalif cephesinin parçalı olması, dağınık olması ve devletin de bundan faydalanmasıyla alakalı bir durum.
06:49Belki bu bağlamda hani devletin daha bütünsel yaklaşması, bütüncülü bu sorunu sadece silahların bırakılması mevzusuna indirgemekten ziyade silahlar neden ortaya
07:02çıktı,
07:03mevzusunu ortaya çıkarttı, bir daha olmaması konusunda neler yapılabilir, yoğunlaştırabilirsek bunlar tartışılabilirse önemli.
07:10Ama dikkat ederseniz iktidar da çok kapalı yürütüyor bu konu yani bu süreci.
07:15Bu da bilinçli bir taktik yani sorunu sadece tırnak içinde söylüyorum terör sorunu olarak işte terörsüz Türkiye ismi bile stratejik
07:23olarak seçilmiş bir kavram.
07:26Buraya kilitleyen ama esas da hak ve özgürlükleri, demokrasiyi yok sayan, teknik bir düzenlemeyle bu süreci aşmak isteyen bir yaklaşım
07:37var.
07:37Ama bizim de özgürlükleri güvence altına almak gibi bir yaklaşım hızı var.
07:41O zaman bu bir mücadele işte burada dediğim gibi kimin etkili olacağı o kendini örgütlemek, güç haline getirmekle alakalı.
07:49Zaten bu rapor konusunda da belki onun altını çizmek gerekir.
07:53Başlangıçta AKP'nin aslında düşündüğü şeyin ilerisinde bir rapor çıkması hani öneriler konusunda biraz muhalefetin mücadelesiyle gerçekleşti yani.
08:04Demek ki daha örgütlü olsaydık başından beri belki de daha güçlü yasalar çıkabilirdi.
08:12Çünkü bu mesle bu mevcut öneriler de sorunu çözmüyor.
08:16Yani bu mevcut öneriler de sorunun adını koyan bunun tamamen çözülmesi konusunda bir perspektif sunan değil.
08:23İşte bir geçiş yasası silahlar devre dışına çıkması konusunda hukuki ve siyasi adımlar neler olacak.
08:29İkincisi işte AYM, AYM kararlarına uyulsun.
08:33İşte örgütle düşünce ifade özgürlüğü.
08:35Bir de işte kavimler atanılmasın belediye meclisinden biri seçilsin.
08:40Ama bu toplamda Türkiye'nin demokrasi sorunu çözen bir perspektif değil yani.
08:45Esas itibariyle düşünme, örgütlenme, eylem yapma özgürlüğü, siyaset yapma özgürlüğü,
08:52Kürtlerin kimliğinin tanınması ve kendi varlığını güvence altına alınarak Kürt olarak siyaset yapma hak,
09:02yani Alevilerin kendi varlığıyla, kendi inancıyla siyaset yapma hakları henüz güvence altına alınmış değil.
09:09O yüzden bu yasal süreçte bir bütün sorunu çözebilecek bir süreç olmadığının altını çizmek isterim.
09:18Çünkü bazen de öyle oluyor. Yasa çıkacak, meclis komisyonunu, raporunu hazırladım.
09:24Meclise göreve çağırdı ama çıkacak yasalar bir bütün bizim ne Kürtlerin, ne Türkiye'nin yoksul emekçilerinin sorunlarını çözebilecek,
09:36ne kadınların, zaten raporda da kadınlar yok hiç, sorunlarını çözecek noktada değil yani.
09:42Bir tarafıyla da aslında hep bu demokrasi meselesinde özellikle son süreçte Kürt hareketinden,
09:49Kürtlerden bir kurtarıcı misyon da sanki yükleniyor.
09:53Yani mesela bu raporda ülkenin sizin de ifade ettiğiniz gibi bütün sorunlarını çözecek detayları içermeliymiş gibi
09:59ama buna yönelik bir muhalefet de yani birleşen güçlerden, diğer muhalefet partilerinden ya da sistemle sorunu olan
10:07herhangi bir kesimden güçlü bir itirazla yükselmiyor.
10:11Bu kadar çok hani Kürt hareketine yıkılması bu konunun yani sizce burada da birazcık ikiricikli bir tutum yok mu?
10:21Ya tabii aslında Türkiye'de Kürtlerin özgürlük sorunu tartışma konusunda şöyle ikili bir durum var.
10:28Bir yandan devlet aslında inkar, imha ve asimilasyon politikasını 100 yıldır güncelleyerek çeşitli şekillerde bugüne taşımış.
10:37Evet yani Kürtlerin mücadelesiyle, emeğiyle, 50 yıllık bu özgürlük mücadelesiyle inkar artık mümkün değil.
10:48Yani artık çünkü Kürtler kendi varlığını tanınması konusunda daha örgütlü, dünyanın her yerinde sesi çıkıyor ve diyor ki
10:56ben varım, o zaman varsam haklarım da var, o zaman haklarım güvence altına alınsın.
11:01Dolayısıyla gelinen aşamada yani Kürtlerin mücadelesi, direnişi artık varlığın inkarını ortadan kaldırmıştır.
11:09Ama bu yetmiyor yani bu varlığın inkarı ortadan kalkmış ama devlet nezdinden bu varlığın tanınması sorunu var.
11:17Zaten 27 Şubat çağrısında da Sayın Hocalan'ın bence o program olarak tanımladığı çağrının en önemli maddesi bu.
11:25Yani daha önce sizin programlarınızda da ifade etmiştim.
11:28Bir kez belki altını çizmek gerekir.
11:30Yani Sayın Hocalan diyor ki Kürt sorunun ortaya çıkış nedenleri bir yandan devletin inkar imha asimilasyon politikasıydı.
11:37Bir yandan bizim bu sorunun çözümü konusunda real sosyalizminin etkisiyle de Ulusal Kurtuluş Hareketi'nin bağımsız devlet kurma perspektifiyle hareket
11:47ettik.
11:48Ve çok 50 yıl diyor bunun üzerinde gelişti ama gelinen aşamada Kürtlerin mücadelesi, direnişiyle inkar ortadan kalktı.
11:57Ama özgürlük sorunu ortadan duruyor.
11:58Devlet de aslında bu inkar imha asimilasyon politikasında bu direniş karşısında artık Kürtlerin varlığını inkar edemez duruma geldi.
12:09Gelinen aşamada artık PKK renginin misyonunu tamamladığında aşılması gerektiğini, devletin de Kürtleri tanıması gerektiğini, kimliğini tanıması ve Kürtleri hukuk içine
12:20alması gerekir.
12:21Asıl sorun Kürtler hukuk dışına atıldığı için.
12:23Daha önce de ben söylemiştim Türkiye'de aslında Kürtlerin inkarı anayasal güvencede, özgürlükleri değil.
12:30Yani 1924 anayasası Kürtlerin varlığını inkar ediyor.
12:33O açıdan çözüme bakınca burada.
12:35Yani devletin Kürtleri kimliğini tanıması ve yurttaş olarak tanımlaması önemli.
12:41Eğer bu kabul edilirse, Sayın Hocadan'ın öngörüsü de bu.
12:46Diyor ki, eğer bu kabul edildiğinde o zaman Kürtlerin mesela ana dilde eğitim gibi bir sorun olmayacak.
12:51Bu devlet Türk yurttaşlarına, ana dilde eğitim hakkı tanıdığı gibi Kürt yurttaşlarına da bu hakkı vermek zorunda.
12:57İşte ne bileyim Araplara da vermek zorunda.
13:00Çünkü yurttaşlık şey budur.
13:02Bütün yurttaşlardan vergi alıyorsun.
13:04Bu vergilerin bir kısmı yurttaşların bir kısmına şey yapıp eğitim, sağlık hizmetlerine verip diğer kısmına vermemek kabul edilemez.
13:13O açıdan bu yani 27 Şubat'ta da ifade edilen o tanınma bölümü.
13:19Yine bu son metinde de yine uzun zaman sonra çok kapsamlı bir metin geldi yine İmran'dan.
13:25Orada da özgür yurttaş vurgusu aslında değil mi?
13:27Bu tam söylediğinize işaret ediyor.
13:29Doğru.
13:30Aslında bu özgür yurttaş daha önceki savunmalarında da Sayın Hocadan'ın aslında sorun çözümü konusunda iki yaklaşımı açısından önemliydi.
13:36Oraya gelmeden önceki sorunuzu tamamlamak istiyorum.
13:39Yani devletin yaklaşımı bu ama bir yandan da sol ve sosyalist hareketinin yaklaşımı açısından şöyle bir sorunsallık var.
13:47Bir yandan ulusların kendi kaderinin tayin hakkını savunurken ama yanı başında Kürtler söz konusu olduğunda bu hakkı hepsi için söylemiyorum.
13:58Tabii ki işte Dem Parti birleşeni varsa yani Kürtlerle şimdiye kadar yoldaşlık, dostluk etmiş, sosyalist hareketleri ayrı tutarak ama bir
14:08kısmı da bu hakkı kendi tanımak istiyor.
14:11Aslında Türkiye'de Kürtlerin bir şekilde kendi varlığını, kimliğini korumaktan ziyade devletin Kürtleri tanımladığı gibi bazen sol hareketlerde kendisine sol diyenler
14:22de Türkiye'de.
14:23Kürt hareketini tanımlıyor, ilişki ittifak biçimlerini tanımlıyor, şöyle olması gerekiyor.
14:28Sürekli bir üsttenci bir halle bir yaklaşıma hatta aslında bu biz ırkçılık tartışması yürütüyoruz.
14:35Bu söylediğim bazı bir kısım kendisine sol diyen kesimlerde böyle bir yaklaşım da var aslında.
14:41Gizli Kürt varlığını kabul etmeyen, Kürtlerin dil, kimi, kültür haklarının şey yapmayan, söylemde olması gerekir diyor.
14:53Ama kendi ideolojisiyle şekillendirmek istiyor.
14:56Evet, böyle bir yaklaşım var.
14:57Şimdi dolayısıyla böyle bir sorunsallık, hani sosyal hareketini, o bahsettiğim Kürtlerin gerçekten kendi kaderini kendi tayin etmesi ve ortak yaşam
15:07perspektifine sahip olan sosyal hareketin de zayıflığı, güçsüzlüğü aslında iktidarın elini güçlendiren bir yerde hareket ediyor.
15:16O açıdan yani sorununa yaklaşım parçalı yer, bir bütün değil.
15:21Bu nedenle de Kürtlerin omuzuna kalıyor.
15:24Yani bir şekilde Kürtler hem kendi hak ve özgürlük mücadelesini anlatmaya çalışırken bir yandan da işte bunun hukuk sistemi içerisinde
15:36çözülmesi gerektiğini ifade ediyor.
15:38Hani ben savaş istemiyorum diyor, işte barış istiyorum, barış bu şeyle olur.
15:42Kayyum itirazlarını bile böyle görebiliriz.
15:45Yani aslında işte o enternasyonelist dayanışmayı da Kürt Kürt'e göstermek durumunda kalıyor.
15:51İlginç hani böyle bir tabir olur mu ama yani sonuçta o dayanışma şeyi zayıf olunca dışarıdaki güç zayıfladığında bir şekilde
16:00Kürtler bu dayanışmayı da kendi örgütlemek zorunda kalıyor.
16:03O açıdan söylüyorum yani enternasyonelist dayanışmayı.
16:06Yani ya işte Kürtlere baskı var, zulüm var, gel buna itiraz edelim, işte eylem yapalım, etkinlik yapalım önerileri de çoğu
16:13zaman Kürt siyasi hareketinden gelen öneriler olur.
16:15Ama halbuki sosyalistim diyen, kendine solcuyum diyen herkesin bunu görmesi.
16:20Hatta bu ülkede sorumda da söylediğim gibi yani bu ülkede sistemden şikayeti olan herkesin görmesi gereken bir konuyken sizin tam
16:28olarak açıkladığınız sebeplerden Kürtlerin omuzunda ilerliyor.
16:31Bunlar şimdi hani Abdullah Öcalan da aslında mesajını da diyor ya negatif aşamadan pozitif aşamaya geçiş.
16:38Şimdi de bu raporun da aslında negatif aşamalarını, negatif yönlerini konuştuk.
16:43Ama bir yönüyle de Numan Kurtulmuş da aslında açılışta ifade etti.
16:48Mecliste ilk defa böyle bir komisyon kuruldu.
16:513 ret oyu almış olsa da çoğunluğu 49 yanlış hatırlamıyorsam oy birliğiyle rapor kabul edildi.
17:01Bunun için de farklı siyasi partiler de vardı.
17:04Bunlar da belki de ve hukuk zemini sizin de ifade ettiğiniz gibi.
17:07Yani mecliste dolaylı olarak da sorunun tam adını işte kediye kedi dememiş olsa dahi bir konunun varlığı gelinerek işte 5
17:19Ağustos'tan bu yana 21 toplantı yapılarak
17:22cumartesi anneleri, kadın örgütleri, akademisyenler, çeşitli işte şehit aileleri dinlenerek bu noktaya gelindi.
17:32Belki de bunun birazcık şimdi pozitif taraflarını hani siz de atıfta bulunduğunuz 6 ve 7. maddeler nereleri güçlendirilmeli?
17:40Neler bundan sonra önümüze bir yol haritası olarak konulmalı?
17:45Yani işte pozitif gündem aslında çözüm tartışmak anlamına geliyor.
17:50Hani Sayın Hocanın söylediği belki negatif tartışma, sürekli sorunu tartışmak ve çözümsüzlüğü,
17:56işte bunu güvenlik perspektifiyle ele alma yaklaşımından, özgürlükler bağlamında yeniden ele alma.
18:03Yani Kürt sorunu çözümü konusunda Türkiye halkları ne kazanacak, Kürtler ne kazanacak, Türkiye demokrasisi ne kazanacak?
18:10Çünkü sorun sadece aslında Kürtlerin hak ve özgürlükleri meselesi değil, bütün Türkiye'nin geleceğini ilgilendiren bir konu.
18:18Yine Sayın Hocalan perspektiflerine dikkat ederseniz çok fazla Kürt-Türk ilişkilerine atıfta bulunan bir şey var.
18:24Yani Cumhuriyet'in kuruluşunda Kürtler olmasaydı, Kürtlerle bir ittifak kurulmasaydı belki Cumhuriyet'in kuruluşu da zor olacaktı.
18:33O zaman eğer birlikte kurulduysa bu ülke, o zaman birlikte yönetmek, demokrasi birlikte inşa etmek, birlikte yaşamayı sağlamak gerekir.
18:44Yüz yıllık ilişkiler savaş ve çatışma zemini üzerinden kurulmuş.
18:48Orta Doğu'da esas da Kürt-Arap, Kürt-Türk çatışması emperyalist güçler tarafından temel strateji olarak el alınmış.
18:57O zaman bunu barış stratejisine nasıl geçirebilirsiniz?
19:01Sayın Hocalan sözüyle 21. yüzyılı barış yüzyılı yapmak mümkün mü diye.
19:06O açıdan bu raporu belki de böyle pozitif bir gündemle.
19:09Yoksa hani her şey güllük gülistanlık, bütün sorunlar çözülecek, hiçbir sorun yok.
19:15Ne demokrasi sorunu, ne ekonomi sorunu, ne işsizlik sorunu, ne kadın sorunu gibi sorunlar yok gibi değil.
19:22Yani o açıdan bazen pozitif gündem deyince de herkes farklı anlıyor.
19:27Evet bu sorunlar var ama bu sorunların çözüm yolu mücadeleden geçiyor.
19:33Diyalogdan.
19:34Devletin değişiminden de geçiyor.
19:36Yani mesela Kürtler gerçekten işte entegrasyon tartışması yürütürken hangi ilkelerle, hangi devlete entegre olacak?
19:45Yani demokratik cumhuriyet o açıdan çok kıymetli.
19:47Çünkü mevcut olan bu tekce otoriter faşizan yönetim anlayışı kimseye yaşam hakkı tanımıyor.
19:55Sadece Kürtlere değil.
19:56O açıdan mevcut cumhuriyetin de değişmeye, bu mevcut rejimin de değişmeye ihtiyacı var.
20:01Pozitif gündem inşa açısından önemli.
20:04Yani yoksa dil olarak hiçbir sorunsallığımız yok, hiçbir problem yok.
20:08Biz her şeyi de anlaşıyoruz.
20:10İşte yasalarda çıkacak sorunlar çözülecek değil.
20:13Aksine bu bir yeni bir başlangıç.
20:15Sayın Öcalan en son görüşmede de ikinci aşamaya geçiş olarak tanımlamış bu süreci.
20:21Yani entegrasyon yasaları gelirse diye.
20:23O zaman bu pozitif gündemle yani inşa gündemiyle yani Türkiye'de yaşanan demokratik ekolojik kadın özgürlüğü bağlamında sorunların çözümü konusunda bir
20:36perspektif sunma, çözüm iradesi olma.
20:38Bu konuda da gerekli hukuki ve siyasi adımların atılması önemli.
20:42Şimdi burada işte komisyonun evet siz de ifade ettiniz aslında İYİ Parti dışında bütün şeyi Türkiye'deki siyasi yelpazeyi temsil eden
20:54bir yapı.
20:56Bu çok önemli ve kıymetli aslında Türkiye'nin %90'ı o komisyonda temsil ediliyor.
21:01Ve bu komisyon işte yasa önerileriyle altın ve yedinci maddede ortaklaşarak meclise sundu.
21:08Dikkat ederseniz zaten itirazlarda da bu yasa maddelerine ilişkin bir eleştiri yok.
21:13Daha çok bu üslup ve sorunun adını konulmamasına ilişkin.
21:18Bu önemli bir gelişme.
21:21Yani o açıdan ben onu önemli buluyorum.
21:23Tabii ki bundan sonra süreçte yasama süreci daha da önemli.
21:26Çünkü burada sadece yasa çıkar diyor.
21:28Şimdi yasa çıkarma sürecinde de hangi parti nasıl yaklaşacak, yasa önerilere ortaklaşacak mı?
21:35Çünkü bu da bir süreci mücadeleyi ifade ediyor.
21:40Partilerin farklı yaklaşımları var.
21:42Örneğin MHP diyor ki infaz yasasıyla bu bazı şeyler çözülebilir.
21:46Ama biz mesleği diyoruz ki buna yetmez.
21:49Demokratikleşme ve özgürlük yasaları lazım.
21:51Yine CHP'nin demokratikleşme konusunda adımlar atılır diye.
21:54Bu yasama süreci de önemli.
21:56Mesela şimdi bazı tavsiye kararlarında bulundu komisyon.
21:59Ama yine de mücadeleyle bu kararlara yeniler eklenebilir.
22:03Yani diyelim ki Türkiye'de sorun yaratan,
22:07işte özgürlüklerin önündeki engellerin kaldırılması konusunda da bir süreç gelişebilir.
22:11O açıdan da süreç bitmiş değil.
22:13Belki sizin aracılığınızla, demokrasi güçlerine, kadın hareketine,
22:17Türkiye'de gerçekten mevcut bu gidişattan rahatsız olan herkese şöyle bir çağrı yapmak lazım.
22:22Şimdi tamam işte sürece dair biraz temkinli yaklaşıldı.
22:26Bu süreç ne olacak?
22:28İşte AKP'ye güven olur mu?
22:29Devlete güven olur mu?
22:31İşte AKP kendini yeniden iktidar yapmak istiyor gibi.
22:34Çeşitli çeşitli itirazlar ve gerekçeler.
22:37Ama şimdi başka bir dönem var.
22:39Önümüzde birkaç aylık, belki de o kadar zaman yok.
22:42Bir ay içerisinde bu yasa metinleri genel kurula gelecek.
22:48Genel kurula gelmeden önce pekala bir demokrasi hareketiyle bu yasa maddelerin alanı genişletilebilir.
22:56Yani bununla sınırlı kalmayabiliriz.
22:57Sonuçta toplumsal muhalefet önemli bir konu.
23:01Dolayısıyla bu açıdan, bu pozitif inşa sürecini aslında sadece bunu parlamentoda grubu bulunan siyasi partilere bırakmak değil,
23:11toplumun da kendisi dahil olabilir bu yasa yapımı sürecine.
23:16Bu demokrasi açısından da önemli diye düşünüyorum.
23:19Bu yapılabilirse belki de biz tamamen, tabii ki bütün sorunları çözmüş olmayız ama en azından siyaseti konuşabilir hale getirebiliriz.
23:29Burada araya gireceğim.
23:31Daha önce sizinle yaptığımız bir söyleşide eleştirel Barış Ağa'nın bir toplantısında yine sizinle söyleşi yapmıştık.
23:37Orada şöyle bir ifadede bulunmuştunuz.
23:39Barış aslında toplumsal bir talep ama bunun siyasallaşması gerekiyor.
23:44Şimdi birazcık bu aşamaya da geçiliyor gibi görebilir miyiz?
23:48Tabii ki.
23:49Bir de bu süreç tabii bir aşama diyeyim ki,
23:51geçiş yasasının çıkması ya da bazı kısmı, bazı yasal düzenlemelerin yapılması sorunu çözmüyor.
23:58Asıl bizim işimiz şimdi başlıyor.
23:59Çünkü özgürlük yasaları diye tariflediğimiz esas da işte Demokratik Cumhuriyet'in inşası,
24:05Demokratik Cumhuriyet'in anayasası,
24:08Türkiye'de Türkiye'nin farklı kimlik ve kültürleri,
24:11yani çok kimlikli, çok kültürlü, çok inançlı yapısına uygun demokratik bir yönetimi,
24:18gerekli hukuki zeminini oluşturmak için önümüzdeki süreç çok daha zorlu bir süreç olacak.
24:23Ne yazık ki Türkiye'de işte bu seçimlere indirgen,
24:27sanki iktidar değişince sorunlar çözülecekmiş gibi bir yaklaşım,
24:32bence sorunsal bir yaklaşım.
24:34Oysa Türkiye'de mesela mevcut bu anayasayla, mevcut bu rejimle,
24:39kim gelirse gelsin sorunları çözemez.
24:41Yani bu şeyin değişmesi lazım, yani bu siyasetin değişmesi lazım.
24:46Yani işte Türkiye'de şu an,
24:48diyeyim ki hep Kürtler yasadışı gibi tanımlanıyor ya şeyde,
24:53oysa şu an Türkiye yönetiminde bir yasadışılık var.
24:56Cumhur İttifa, yani Cumhurbaşkanlığı rejimiyle,
24:59mevcut parlamenter rejimin anayasası arasında açı farkı var.
25:03Yani aslında bir yandan işte Türkiye'de rejim değişti,
25:07başkanlık sistemine göre, Türkiye tipi, Türk tipi başkanlık sistemi,
25:12ama yasaları şeyleri, parlamenter sisteme göre,
25:16dikkat ederseniz her gün Cumhurbaşkanı bir kararname imzalıyor.
25:20Ve parlamentonun etki alanı yok şu an yani.
25:23Halbuki bu başkanlık sistemi tartışılırken hep Amerika örneği veriliyordu.
25:27Mesela orada daha, yani tabii ki Amerika doğru bir örnek değil ama,
25:31konfederasyon şeyi...
25:32Tabii denge denetim mekanizması güçlü.
25:34Yani işte meclisler, temsilciler meclisi,
25:38işte o senato şeyi, iktidarı denetliyor.
25:41Yani ya da şeyleri sınırlandırıyor.
25:43Ama Türkiye'de bu da yok.
25:45Dolayısıyla aslında önümüzdeki dönem çok ciddi sorunsallıklar var.
25:49Yani Kürt meselesi bağlamında değil.
25:52Kürt sorunun çözüm tartışmaları aslında buna da bir fırsat sunuyor.
25:56Yani Sayın Hocalar'ın ısrarla söylediği bütüncül hukuk.
25:59Yani bu meseleyi sadece silahların susması meselesine kilitlemek değil,
26:04sorun neden ortaya çıktı, nedenleri ne, bugün Türkiye'yi içerisine sürüklediği durum ne,
26:09bir bütünlüğüyle yani isyanların ortaya çıkışından tutalım,
26:14sonucuna kadar bunun ortadan kaldırılmasının esas itibariyle,
26:19hem Kürt halkının, Kürtlerin varlığının tanınması,
26:22bunun anayasal güvenceye kavuşturulması ama aynı zamanda da demokratik bir cumhuriyetin inşasıyla
26:27mümkün olacağı, bu açısını aynı zamanda Türkiye'de işte muhaliflere de bir alan sunuyor.
26:34Yani o açıdan bu bakış açısını sadece Cumhurbaşkanlığı'nın değişimi üzerinden kurulan siyaset
26:40ya da sadece seçimden seçime iktidarın değişimi üzerinden kurulan bakış açısı siyaseti değiştirmek
26:46ve gerçekten halk mücadelesini, halkın sürece dahil olacağı bir şeye ihtiyaç var.
26:53Bu açıdan işte o söylediğiniz gibi bu toplumun taleplerinin barış talebi de dahil,
26:57özgürlük talebi, adalet talebi, ekmek talebi, yani insanca yaşam talebi,
27:05bütün bu taleplerin siyasetini yapmak da o açıdan önemli.
27:09Yani sadece barış bir toplumsal talep değil aslında bu taleplerdi.
27:13Ama bunu siyasetini yapmak, yapmamak ya da kendisini siyasetin dışına itip
27:18sadece iktidarın alanına bırakmak, sadece siyaseti iktidara itiraz üzerinden yapmak
27:23bizim sorunlarımızı çözmüyor.
27:26Yani o açıdan yeni bir dileği, yeni bir üsluba.
27:28Yani bizim de yeni bir dileğe ihtiyacımız var.
27:31Nasıl bir dil?
27:32Evet, işte bu biraz önce de söylediğim, daha kapsayıcı, örgütleyici,
27:36kendisini güç olarak gören, inşa gücü olarak gören, talep eden değil, inşa eden.
27:43Yani çünkü siz talep ettiğiniz yere gücü oraya atfediyorsunuz.
27:47Mesela şu an değil mi AKP'ye yönelik, şu yapsın, bu yapsın.
27:50Oysa biz aynı zamanda diyoruz ki AKP yıpranmış,
27:54Türkiye halklarının sorunlarına çözüm olabilecek bir parti değil, yönetemiyor.
27:59Sürekli krizler yaratıyor, özgürlük alanlarını ortadan kaldırıyor.
28:02Ama biz yine de ona diyoruz ki AHİM'i uygula, AYM'i uygula,
28:07işte demokrasiyi getir, yani getiremez, karakteri gereği getiremez.
28:10Ancak bu bir sistem değişikliğiyle o sistemin kendisi bunları çözebilir diyorsunuz.
28:15Aynen, yani işte bu alternatif siyaset üretenler açısından onu talep eden değil,
28:20biz inşa edeceğiz, biz getireceğiz.
28:22Dolayısıyla kendisini toplumda alternatif güç haline getirmeye ihtiyacımız var.
28:28Bütün bu süreç, yani barış ve demokratik toplum süreci buna da bir fırsat.
28:34Siz programa başlamadan önce şöyle bir şey söylediniz,
28:40hani biz sosyalizm tartışıyorduk, hani yeni dönem inşası nasıldı diye.
28:44Evet çok önemli, yani bu alternatif ne olacak?
28:48Yani biz mesela gerçekten erkek egemen kapitalist sisteme karşı,
28:53işte kadın özgürlükçü, demokratik, ekolojik bir yaşamı savunuyoruz.
28:58İşte sosyalist bir yaşamı savunuyoruz.
28:59Bunu inşa edeceğiz diye ifade ediyoruz.
29:02O dilin daha mı çok gelişmesi gerekiyor?
29:05Bunları örgütlemeye, evet tabii ki buradan kurucu bir dil, pozitif bir dil.
29:09Yani sürekli reddeden, itiraz eden değil.
29:13Yani ne yapacağız sorusunu cevap olan bir yerden.
29:16Belki de sürece karşı hani o ümitsizliğin, çekimserliğin bir tarafı da belki de biraz bu olabilir mi?
29:23Yani herkes sokakta, yani biz sokak röportajları da yapıyoruz ve bu toplumda yaşıyoruz.
29:30Ve herkesin aslında çok uzun yıllarda, özellikle son 10 yıldır keskin bir itiraz hali var.
29:36Ama bir türlü oradan çıkarılamıyor, sıyırlamıyor.
29:39Belki onun alternatifini insanlar çok fazla bilmediği veya göremediği için mi?
29:45Ya itiraz hali, evet yani ben de cezaevinden çıktığımdan beri çok görüyorum bu dili.
29:50Ama şöyle bir umutsuzluk hali, değişmez, işte bununla olmaz, neyine güveniyorsunuz, bir güvensizlik hali.
29:59Ama kendini özne olarak görüp değiştirme gücünü görmeyen bir yerden bir şey var.
30:05Yani o yüzden o beklentili bir ruh hali, yani sorumluluk üstlenen değil, bekleyen bir ruh hali belki de bizi bu
30:13noktaya getirdi.
30:14Şöyle yanlış anlaşılmasın, tabii ki 10 yıldır yani uygulanan o faşizan politika, güvenlikçi politikalar,
30:20insanların işte barış akademisyenlerinin bile bir imza verdikleri için işlerinden atılması,
30:28işte bir parça ekmeğe muhtaç edilmeleri, işte Kürt siyasi hareketine yönelik gözaltı tutuklamalar,
30:36şimdi işte CHP'ye yönelik devam eden şeyler toplumda bir umutsuzluk ve güvensizlere neden olmuş.
30:44Yani insanlar doğal olarak güvende hissetmiyor ve göze de almıyor.
30:49Yani aslında korku siyaseti, devletin yürüttüğü baskı zor bir korku iklimi yaratmış.
30:55Bu korku iklimini aşmak öyle kolay olmayabiliyor.
30:59Ama şimdi gerçekten bir yıldır Sayın Hocalar'ın başlattığı süreçle birlikte toplum biraz daha hani bunları hem nefes alıp hem
31:07de konuşmaya başladı.
31:08Yani o inançsızlık biraz giderildi, mümkün.
31:12Özellikle mesela bu Rojava'da en son yapılan saldırılarla birlikte halk hareketinin ortaya koyduğu direnişin saldırıları durdurması da
31:20aslında halk gücünün, halk hareketinin, sokağın gücünün etkisini de göstermesi açısından yeni bir başlangıç oldu.
31:29İşte 8 Mart geliyor kadınlar sokaklara çıkacak ve hak özgürlük talebini,
31:34yani sokağın bir mücadele alanı olmasına yeniden buna dönmesi.
31:39Sonuçta değil mi? Kamusal alanı biz de sesimizi nasıl duyuracağız?
31:43Sadece işte medya önemli bir kesim iktidarın tek elinde, muhalif medya sürekli baskı altında ve her yere ulaşamıyor.
31:53Ekonomik koşullardan tutan farklı farklı koşullar nedeniyle.
31:56O yüzden de yani sokak mücadele alanı, sesini duyurma, kamusal alan yani insanların sesini duyurabileceği kamusal alan açısından önemli.
32:06Bence bu yeniden bu kamusal alanı kullanabilmek açısından da önemliydi.
32:10Yani demem yok ki toplamda yeni bir dönem, yeni bir siyaset başlıyor.
32:15Bu siyasette evet korkularımız var, evet güvensizliklerimiz var, evet kaygılar var.
32:25Yani mevcut iktidara yönelik şeyler, kaygılar var.
32:30Ama oraya bakmak değil yani bakış açımızı değiştirmeye.
32:34Hani dille birlikte biraz önce söyledim ya yeni bir dile ihtiyaç var, kurucu bir dile.
32:38Ya sadece itiraz eden, isyan eden değil de kurucu bir dil.
32:41Belki de oradan da buna bakmak yani bir de bakış açısını değiştirmek.
32:46Yani başka da mümkün.
32:48Yani biz değiştirebiliriz.
32:49Yani biz yapabiliriz.
32:52Sonuçta diyeyim ki değil mi temsili demokrasi yani temsili demokrasi bizi bir noktaya taşıdı ama sorunları çözmüyor artık.
33:01O zaman doğrudan demokrasinin kanallarını nasıl yaratabiliriz?
33:05Sonuçta değil mi AKP'yi de seçen bu halk.
33:08Yani şey toplumsal bir taban yaratmış durumda.
33:13O zaman biz bu seçeneği değiştirebiliriz.
33:15Değiştirebilmek için de kendine güvenmek, kendi politikasını örgütlemeye, toplumsallaştırmaya ihtiyaç var diye düşünüyorum.
33:23Şimdi kaygılardan konuştuk güvensizliklerden.
33:26Burada yine Abdullah Öcalan'ın referans verdiği Avrupa Yerel Yönetimler Özellik Şartı yine bu son 16 Ocak'taki mesajını da yine
33:35dile getiriyor.
33:36Şimdi burada da aslında Türkiye'nin imzacısı olduğu bir yönetim yani özellik modeli.
33:43Tabi bazı çekinceleri var.
33:45Genel olarak yerel yönetimler işte demokratik yerel yönetimler denince de bir takım kaygıları oluşuyor.
33:51Ülke bölünecek gibi.
33:53Siz bunu nasıl açıklarsınız?
33:55Yani burada yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, demokratik yerel yönetimler ne demek?
34:00Aslında biz bunu çok uzun süredir tartışıyoruz.
34:03Hatırlarsanız HDK'nin kuruluş sürecinde de biz Türkiye'nin 20-25 bölgeye ayrılması ve yerel demokrasinin geliştirmesi konusunda çok yoğun
34:11tartışmalar yaptık.
34:12Hatta o zaman örgütsel modelimizi de ona göre yaptık.
34:15Yani çünkü merkezleşme sorunları çözmüyor.
34:22Aksine daha da ağırlaştırıyor.
34:24Yani sorunlar yerelde çözülmesi gerekir.
34:27Kaldı ki bizim sosyalist perspektifimize göre ya da o zaman radikal demokrasi diyorduk.
34:32Ona göre de halkın yönetime katılması, kendi kendini yönetmesi, kendi sorunlarına en iyi halk kendi bilir, kendi yaşadığı yerelde bilir.
34:40Dolayısıyla onun çözümünü de kendi geliştirebilir.
34:42Sadece işte dört yılda bir oy kullanmakla bu iş olmaz.
34:46Aynı zamanda yönetime dahil olması gerekir.
34:48Bunun olanaklarının araçlarının yaratılması gerekir diye konuştuk.
34:52Yerel demokrasi açılan sadece yerel yönetimler değil.
34:55Aslında işte herkesin kendi bulunduğu alanda kendi geleceğine karar vermesi ve kendi geleceği hakkında söz söyleyebilmesi.
35:07Bunun mücadelesini yaratmasının olanakları olması lazım.
35:10Avrupa'ya yerel yönetimler özellik şartı aslında işte bu yerel demokrasinin geliştirilmesi, yerelde halkın yönetime katılması, öz yönetim modellerinin oluşturulması
35:22konusunda olanak sağlıyor.
35:24Ama Türkiye bu şeye engel olduğu için, çekince koyduğu için biz bunu uygulayamıyoruz.
35:32Yani bu sorun çözmenin de ötesine giden bir şeye dönüşmüş durumda.
35:36Biz bunu, o açıdan bu yerel yönetimler mevzusunu, yani daha doğrusu yerel demokrasinin geliştirilmesi, bu demokratik entegrasyon perspektifinde de Sayın
35:44Hücelan söylüyor.
35:45Yani diyor ki, evet Kürtler devlete, demokratik cumhuriyete entegre olacaklar ama aynı zamanda kendi dil, kimlik, kültürünü koruyarak olacaklar.
35:54Aleviler, demokratik cumhuriyetin bir parçası olacak ama kendi kültürünü, inancını örgütleme kuruluna şeyinde yaparak geliştirecekler.
36:03Ya da işte diğer halklar, yani kadınlar mesela değil mi, bu şeyde yaşıyor kadınlar, aynı zamanda yönetme dahil olacaklar.
36:11Kendi girecekleri hakkında kendileri karar verecekler.
36:14Bütün bunları bir bütünsel olarak ele aldığımızda sizin söylediğiniz o bölünme, bölünecekler şeyi yok.
36:19İkincisi bence bu zaten o çok teorik olarak üstten üretilen bir söylem.
36:26Ve teorik olarak üstten üretilirken aslında siz de söylediniz, HDK'nin kuruluşu, eş başkanlık sistemi, aslında kayyumlar gelene kadar olan
36:34süreç biraz da böyle bir süreçti.
36:36Demokratik yerel yönetimleri inşa edildiği bir süreçti.
36:39Tabii ki buna da saldırılar oldu ama belki şöyle de bakılabilir.
36:42Yani sonuçta bunların olması ülkeyi bölmedi.
36:45Tabii işte kendini alternatif olarak görünce ama saldırılar derinleşti.
36:50İşte 2015 yerel seçimleri pardon.
36:54Aslında bu projenin toplumda nasıl karşılık gördüğünü gösterdi.
36:58Hatırlarsanız o zaman ilk kez parti olarak seçime girdiğimizde %13 oy aldık, 80 de milletvekili çıkardı.
37:05Zaten sonrası müdahalenin özü bu.
37:07Yani aslında bu proje toplumda büyük bir karşılık görüyor.
37:11Yani özgürlük projesi çünkü bu.
37:13Peki şimdi bu son raporla beraber orada da yerel yönetimler, kayyumlar çokça ele alınıyor.
37:19Tekrar yani bu modele dönüş ya da bunun demokratik imkanları açılır mı?
37:24Yani tabii ki orada da mücadeleyi yine vurgulayacaksınız ama
37:27yani en azından bunun raporlaştırılmış olmasını da yine pozitif görebilir miyiz?
37:32Ya şöyle tabii yani bu raporda henüz bütün bu sorunlar çözebilecek değil.
37:37Ama kayyumların işte daha doğrusu eskiye dönüşü ifade eden bir şey yani.
37:46Ben onu da çok sorunlu görüyorum.
37:49Niye bu ülkede yerel yönetimlere, belediyelere kayyum atanmasını bir şey, kayyum atanıyor.
37:57Bunu ortadan kaldırmak istiyoruz.
37:58Ben daha önce de söyledim.
37:59Bu bir aslında sömürge hukuku rejimidir.
38:01Siz bir halk iradesini gasp ediyorsunuz.
38:04Buna ilişkin bir yasal düzenleme yapıldığında kayyum mantığını koruyan bir yerden yapılıyor aslında.
38:12Meşrulaştırıyor.
38:13İşte kayyum atanmaz da belediye seçtiğim belediye başkanını görevden almasını normalleştiren bir hali.
38:20Hala normal görüyoruz.
38:21Asıl problem alanı bu.
38:23Oysa dönülmesi lazım.
38:24Yani seçilen şeylere kayyum atanamaz yani.
38:27Bir de halk kendi yerelde seçiyor.
38:28Türkiye'de, mesela diyeyim ki bizim karşılaştığımız daha çok siyasi nedenlerle gerçekten işte düşünce ifade özgürlüğü, eylem özgürlüğü, bunun için terörle
38:37mücadele kapsamını olduğu için kayyum atıyor.
38:39Bunun kendisi korkunç.
38:41İşte bu TMK'nın ortadan kalkması gerekir.
38:43Normal koşullarda yani bu perspektiften bakınca çok şey tartışmak gerekir.
38:48Tabii ki hani olumlu bir düzenleme diye hani söyledik en azından kayyum politikasına nokta koymak açısından ama esas itibariyle daha
38:56köklü çözmeye ihtiyacımız var.
38:58Yani demokrasi sorunlarına.
38:59Evet aslında yine demokratik cumhuriyete geliyoruz işte orada da.
39:02Bu anlamda yerel demokrasi mevzusu bence önümüzdeki dönem en çok konuşulacak konu.
39:06Bu sadece biz konuşmuyoruz.
39:07Bütün dünya konuşuyor çünkü.
39:09Yani insanlar artık daha çok yönetimde yer almak istiyor yani.
39:13Bir ulus devlet krizinin de aslında açmazı.
39:16Yani buna ihtiyaç duyuyor halklar.
39:17Kapitalizmin kendisi kriz.
39:19Mesela diyelim ki ulus devletler kapitalizm bir aşamasında ihtiyaç duyduğunda ulus devletler ortaya çıktı.
39:26Ama şimdi krizler yaratıyor sorunlar yaratıyor.
39:29Bunu nasıl aşılacak önümüzdeki dönem belki bu çok tartışılacak.
39:34Ama esas itibariyle halkın, kadınların, gençlerin yönetimlere katılması, kendi kaderleri hakkında karar vermeleri, kendi gelecekleri hakkında karar vermelerini daha çok
39:46tartışacağız.
39:47Bir de bu şey tabii biz hep böyle işte ahim kararları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı, bilmem başka anlaşmalara atıfta
39:55bulunuyoruz.
39:56Bu da anlaşılır tabii ama esas da bütün bunlar yok sayalım mesela diyelim ki.
40:01Buradan niye yeni bir şey çıkması?
40:03Talep etmeyecek miyiz demokrasiye özgürlüğü yani?
40:07Ya bu da problemli.
40:08Yani tabii ki mevcut haklar, mevzusu kazanılmış haklar bir deneyim sonucunda bu yasalar ortaya çıkmış, bu sözleşmeler ortaya çıkmış.
40:16Ama 21. yüzyılda bu sözleşmeler de artık ihtiyaca cevap vermiyor yani.
40:22İşte Birleşmiş Milletler'den tutan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne, Avrupa Konseyi'ne kadar birçok şeyi belki de 21. yüzyılda yeniden
40:31kendisini güncellemek durumunda.
40:32Belki de biz yeniden işte eskiden insan hakları evrensel bildirgesi vardı.
40:36Ona yeni maddeler eklemek durumundayız.
40:39Eskiden işte aile kavramını anne baba çocuklar diye tanımlıyorduk.
40:42Şimdi işte hayvanları ailenin bir parçası olarak gören bir başka aile yapılanması var.
40:49Dolayısıyla siz mesela onu da güvence altına alacak bir stratejiye ihtiyacınız var.
40:54Yani çok değişiyor, dünya değişti, biz değiştik.
40:59Yani yüzyılda çok önemli siyasi, ekonomik, kültürel deneyimler edindik.
41:04Bunun ışığında başka bir durum yaratılmak zorunda.
41:07Başka bir yerde deneyim olmayabilir.
41:09İşte Rocava değil mi?
41:10Dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir başka kadın özgürlük şey üzerinden şekillenen bir yaşam deneyimi var.
41:18Bu deneyimi biz bütün dünyanın modeli haline getirebiliriz.
41:21Yani o açıdan sadece Avrupa yerel yönetimler özellik şartında şey olduğu için değil.
41:27Ama bu tamamen elimizde veri.
41:29Yani mümkün aslında o bu işte söylediğiniz gibi bölücekler işte ne bileyim bunlar aslında esas nedenleri bu gibi başka toplumun
41:40korkuları yaratarak.
41:41Onu söyledim ya merkezden üretilen aslında toplumu birbirine karşı kutuplaştıran bir arada ve ortak mücadelesini engelleyen söylemlere karşı da belki
41:51bizim yapmaz.
41:51O eski dili de aslında terk etmek gerekiyor.
41:54Yani bunlar da artık eski dil ve belki de halkta da artık çokça karşılığı yok.
42:00Yani dil de mesela sadece konuşma değil zaten sizin de öyle söylediğinizi düşünüyorum.
42:04Pratikleriyle.
42:05Evet yani bir yeni yaşam, onun ifadesi, onun siyasal, sosyal, kültürel, ekonomik ifadesi, yani onun dile gelmiş hali.
42:16Çünkü sadece hani retoriğin değişmesi de sorunlar çözmüyor.
42:20Yani esas da insanlar artık pratikte ne olduğuna bakıyor.
42:23Onun hayatını nasıl değiştirecek, yaşamını nasıl değiştirecek.
42:26Mesela hani barış mevzusu evet tamam herkes barış içinde yaşamak istiyor.
42:31Bu barış gerçekten toplumsal bir talep.
42:33Ama bu barışın onun hayatına ne kattığı ve onun yaşamını kolaylaştırıp zorlaştıramayacağı meselesi halklar için, kadınlar için daha önemli yani.
42:44Program süremizin sonuna geliyoruz.
42:46Aslında ifade ettiniz önümüzde bir de 8 Mart var. Siz de Diyarbakır'dan geldiniz.
42:50Orada bir deklarasyon yaptı Teja.
42:528 Mart'ta kadınların talepleri ve tüm bu konuştuğumuz demokratik cumhuriyetin inşasında kadınların rolü misyonuyla yavaş yavaş bitirelim programımızı.
43:028 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü nedeniyle kadınlar her yıl sokağa çıkıyor.
43:09Taleplerini ifade ediyor. Bu önemli.
43:11Bu da aslında işte mücadelenin her yıl daha da büyümesi.
43:14Her yıl siyasal, toplumsal, ekonomik konuların bir şekilde kadınların da gündemi haline gelmesiyle de alakalı.
43:21Ama en can yakıcı şey bu erkek egemen kapitalist sistemin kadınları katlediği olması.
43:27Her gün kadınlar katlediliyor.
43:29Kadınlar tacize, tecavüze uğranıyor.
43:31Kadınlar işte erkekler tarafından mülkleştirildiği için kadın bedenin üzerindeki her türlü sömürü, emek sömürüsü, beden sömürüsü bir sorunsallık haline gelmiş
43:45durumda.
43:45Dolayısıyla biz kadınlar olarak bunu aşmak durumdayız.
43:48Yani kadınlara yönelik bu gerçekten soykırım diye ifade edeceğimiz bu uygulamalar ancak erkek egemen kapitalist sistemin aşılmasıyla mümkün olabilir.
43:59Bu konuda sadece kadınların örgütlenmesi de yetmez.
44:02Aslında bir şekilde erkeğin de bir ara bizde vardı erkeği dönüştürme şeyleri, eğitimleri.
44:08Yani erkeğin de zihniyet olarak değişmesi lazım.
44:12Yani kadın özgürlük meselesi sadece kadınların meselesi değil.
44:15Aynı zamanda bu birlikte yaşadıkları erkeklerin de meselesi, kadın özgürlükçü perspektifin aslında yaşamın her alanında etkin olması gerekir.
44:25Bunu tartışmamız gerekir.
44:27Tabii ki bir dönem biz mesela kopuş siyaseti yürütüyorduk.
44:32Çünkü kadınların kendi ayakları üzerine durması, kendi gücünü görmesi ve kendi öz gücüyle, öz örgütlülüğüyle yaşamı örgütleyebilme şeyini göstermesi gerekirdi.
44:44Bu önemliydi.
44:45Mesela kadın bilincini, kadınların şeyini geliştirdi.
44:47Ama şimdi erkeği de dönüştürme, yani birlikte hayatı paylaşılan erkeklerin de kadın özgürlükçü perspektife göre kendilerine örgütlemesini de bir ihtiyaç
44:59olarak kendisine dayatıyor.
45:00Yani siyaset yaparken sadece kadın perspektifiyle bir siyaset yetmiyor.
45:05Yani esas itibariyle erkeğin de kadını, demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü paradigma dediğimiz paradigma'ya göre kendisini konumlandırması, erkeklik sorununu ortadan
45:17kaldırması.
45:18Çünkü sorun aslında kadın sorunu değil.
45:20Güç, iktidar, erkeklik sorunu.
45:22Onun da ortadan kalkması için bunu tartışmaya ihtiyaç var.
45:27Ama çok acil olan kadınların güvenlik mevzusu, yani yaşam hakkının güvencede olması, kadınların özgürce sokaklarda yer alması, kendisini güvende hissedeceği
45:40bir hayatı kurmaya ihtiyacımız var.
45:42O açıdan bu yılda kadınlar bütün bunları hani işte savaşa hayır diyecek, kadın katliamlarına hayır diyecek, özgür bir yaşam talebinde
45:51bulunacak.
45:52Ama şey yaptığım gibi diğer konuda hani genel siyaset tartışmasında da söylediğim gibi talep yetmez.
45:59Yani biz örgütlemek ve yan yana gelmek durumundayız.
46:03Şimdiye kadar hep böyle dayanışmayı kullanıyorduk, kadın dayanışması.
46:07Tabii ki önemli, kıymetli.
46:08Ama bence artık dayanışma da yetmiyor.
46:10Birlikte yaşam, yani birlikte örmek, hayatı birlikte geliştirmek.
46:14Çünkü dayanışma daha çok işte, örneğin Kürt kadınlarıyla dayanışıyorsun.
46:18Kürt kadınları mücadele ediyorsan onunla mücadelesinin bir parçası olmaktan ziyade dayanışıyorsun.
46:24Oysa Kürt kadınları, Türk, Alevi, Süryani, Ezidi, Türkmen, bütün kadınlar aslında bu erkek egemenliğinin saldırılarından ortak etkileniyor.
46:34Yani kadın olmaktan kaynaklı, hani dil, cinsiyet, renk farklı olabilir ama esas da aynı saldırıya karşı karşıyayız.
46:41O zaman birlikte mücadele etmek.
46:43Yani bu farklılıklarımızı da koruyarak, eriterek değil, farklılıklarımızı da koruyarak bir özgürlük mücadelesini birlikte geliştirebiliriz diye düşünüyorum.
46:53O açıdan evet sokakta olacağız, haykıracağız.
46:56Ama evimize tekrar dönmeyeceğiz, mücadeleyi başka alanlarda sürdüreceğiz.
47:01Yani sürdürmemiz gerekir.
47:03Evet evimize tekrar dönmeyeceğiz.
47:05Güzel bir vurgu oldu burada.
47:06Çok teşekkür ediyoruz.
47:08Yani yeni geldiğiniz ayağınızın tozuyla, yoğun gündemler.
47:12Siz konuştukça önümüzde de ne kadar çok iş olduğunu da görüyoruz.
47:15Ama umarız artık işte o çatışma zemininden ziyade programın başından beri konuştuğumuz daha güzel, daha eşit, insanca bir yaşamın olacağı
47:25mücadele hatlarına geçebiliriz.
47:27Daha somut örneklerini gördüğümüz ve yaşamın içerisinde bunu deneyimlediğimiz.
47:31O yüzden çok değerliydi katkınız, değerlendirmeleriniz.
47:35Çok teşekkürler.
47:36Ben teşekkür ediyorum.
47:37Barış içinde bir yaşama hak ediyoruz bence artık.
47:40Zamanı geldi.
47:41Evet.
47:43Sevgili izleyenler bu haftalık da programımızın sonuna geldik.
47:46Haftaya görüşmek üzere.
47:47Hoşçakalın.
47:48Sevgiyle kalın.
Comments