JIN TV ÖZEL-Hacer Altunsoy-Gönül Kaya-Rengin Ergül-Kürtlerin kazanımına yönelik tehlike devam ediyor

Name: JIN TV ÖZEL-Hacer Altunsoy-Gönül Kaya-Rengin Ergül-Kürtlerin kazanımına yönelik tehlike devam ediyor
Uploaded: 2026-02-15T20:09:10+00:00
Duration: 1 h 27 min 47 s
Channel: jintofficial

jintofficial

15 minutes ago

Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/sHF19lk-QNM
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social‬
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz

Category

📺

Transcript

Display full video transcript

00:00:00Transcription by CastingWords

00:00:30Transcription by CastingWords

00:01:00Transcription by CastingWords

00:01:30Transcription by CastingWords

00:01:59Transcription by CastingWords

00:02:29Transcription by CastingWords

00:02:31Transcription by CastingWords

00:02:33Transcription by CastingWords

00:02:35Transcription by CastingWords

00:02:37Transcription by CastingWords

00:02:39Transcription by CastingWords

00:02:41Transcription by CastingWords

00:02:43Transcription by CastingWords

00:02:45Transcription by CastingWords

00:02:47Transcription by CastingWords

00:02:49Transcription by CastingWords

00:02:51Cyspico, Cyspico, Cyspico, Düzeli'nin Kürtleri farklı devletlere hapsetmesi, rastgele bir sınır çizimi değil, stratejik bir izolasyondu.

00:02:591916, Cyspico haritası incelendiğinde enerji yollarının Musul-Kerkük hattı, özellikle farklı etnik grupların kesişim noktalarına yerleştirildiği görülüyor.

00:03:09Cyspico, bugüne değişen yalnızca aktörler.

00:03:11Dün İngiltere ve Fransa, bugün ABD ve küresel güçler var.

00:03:15Ancak harita üzerinden yönetme aklı hiç değişmiyor.

00:03:18Lozan görüşmeleri tutanaklarında da Lord Curzon ve İsmet İnönü, Kürt meselesini bir siyasi statü değil, bir azınlık güvenlik meselesi olarak kodlamaya devam etmişti.

00:03:28Kürtler, Lozan'la birlikte uluslararası sistemde de özne olmaktan çıkmıştı.

00:03:3315 Şubat 1999 tarihinde de Önder Abdullah Öcalı'nın Kenya'da uluslararası bir operasyonla Türkiye'ye teslim edilmesi çok aktörlü bir uluslararası komplo hattının zirve noktasıydı.

00:03:451923'te Lozan ile çizilen yok sayma siyaseti, 1999'da bu operasyonda yeni bir boyuta taşınmıştı.

00:03:5315 Şubat komplosu, Kürt halkının tarihsel varlığına ve birlikte yaşam iradesine karşı kökleri, Sev ve Lozan'a dayanan küresel bir müdahaleydi.

00:04:01Evet sevgili izleyenler, dosyamızın birinci bölümünde özellikle Kürdistan'ın dört parçaya bölünmesi ve Kürdistan'ın, Kürt halkının saldırıları açık hale gelmesine ilişkin bölümünü izledik.

00:04:24Şimdi özellikle Lozan anlaşmasından sonra Bakr-i Kürdistan'da nasıl bir politika izlendi, inkar ve imha siyaseti nasıl izlendi buna ilişkin dosyamızı izliyoruz.

00:04:36Cumhuriyetin kuruluş yılları Kürt halkı açısından sistematik bir tasfiye sürecinin başlangıcı oldu.

00:04:45Şehzait direnişi, ağrı isyanı, Zilan katliamı, Dersim tertibi aynı devlet aklının farklı aşamalar olarak hayata geçirildi.

00:04:521925'te Şehzait önderliğinde gelişen direniş bastırıldı.

00:04:56İstiklal mahkemeleri aracılığıyla savunma hakkı tanınmadan yargılamalar yapıldı.

00:05:01Şehzait ve arkadaşları Ahmet'te idam edildi.

00:05:03Binlerce Kürt sürgüne gönderildi, köyler boşaltıldı, Kürtçe yasaklandı.

00:05:08Ağrı Dağ ve çevresinde gelişen direniş, Cumhuriyet tarihinin ilk kapsamlı hava bombardımanlarıyla bastırıldı.

00:05:14Köyler yakıldı, sivil yerleşimler bombalandı, halk açlığa ve sürgüne mahkum edildi.

00:05:191930 yılında Van'ın Erciş ilçesine bağlı Zilan Vadisi'nde gerçekleştirilen askeri operasyon tarihe Zilan katliamı olarak geçti.

00:05:28Resmi kayıtlara yansımayan bu katliamda binlerce Kürt sivil öldürüldü, kadınlar, çocuklar ve yaşlılar hedef alındı.

00:05:341937-1938'de Dersim'de yürütülen askeri harekat artık gizlenmeyen bir imha planına dönüştü.

00:05:41On binlerce sivil katledildi, mağaralara sığınan insanlar kimyasallarla öldürüldü, sağ kalanlar batı illerine sürgün edildi.

00:05:491978'de ise Maraş'ta çoğu Alevi ve Kürt olan yüzlerce insan günler süren saldırılarda katledildi, evler yakıldı, mahalleler kuşatıldı.

00:05:58Güvenlik güçleri müdahale etmedi, failler cezasız bırakıldı.

00:06:021990'lı yılların sonunda ise Kürt meselesi yalnızca Türkiye'nin iç politikası olmaktan çıkmış, bölgesel ve uluslararası boyut kazanmıştı.

00:06:11Bu süreçte Önder Abdullah Öcalan'a yönelik yürütülen ve birçok devletin dahil olduğu operasyon, Kürt siyasi hareketine karşı kurulan uluslararası bir komplo olarak kayıtlara geçti.

00:06:21Evet sevgili izleyenler, her iki dosyada da 15 Şubat uluslararası komplosunun tarihsel arka planına ilişkin konuyu ekranlarınıza getirdik.

00:06:44Şimdi 15 Şubat komplosu bu realite içerisinde, bu gerçeklik içerisinde ne anlama geliyor?

00:06:51Stüdyo konuğum, gazeteci arkadaşımız Gönül Kaya ile konuşacağız.

00:06:55Gönül Kaya hoş geldin programımıza.

00:06:56Hoş bulduk, teşekkür ederim.

00:06:58Dosyamızı da izledin.

00:07:02Şimdi biz tabii ki 100 yıllık bir süreç üzerinden de aslında görüyoruz ki 15 Şubat uluslararası komplosunun

00:07:10çok daha derinlerde bir arka planı var.

00:07:16Dolayısıyla şöyle sorarak başlamış olayım.

00:07:1915 Şubat uluslararası komployu anlamak, nasıl anlamak gerekiyor?

00:07:24Anlamak derken neler söylemek istersin?

00:07:27Evet, müsaade edersen ben sözlerime başlamadan önce 27. yılını karşıladığımız,

00:07:35büyük bir öfkeyle, nefretle karşıladığımız 15 Şubat 1999'da kara bir gün olarak bizlere,

00:07:43kadınlara, Kürt halkına, Kürt kadınlarına yaşatılan 15 Şubat komplosunu ben kınamak istiyorum.

00:07:51Bu komployu gerçekleştiren tüm güçleri büyük bir öfke ve nefretle hem kınamak istiyorum.

00:07:56Ama aynı zamanda bir bütün olarak hem 15 Şubat komplosu öncesi hem sonrasında

00:08:05bu komplocu güçlerin politikalarını boşa çıkartmak,

00:08:11Önder Apo, Reber Apo'nun etrafında ateşten çember olarak aslında Kürdistan'da yeniden doğan

00:08:18Kürt gerçekliğini, önderlik gerçekliğini, halk gerçekliğini, kadın gerçekliğini, özgür kadın gerçekliğini savunan

00:08:26güneşimizi karartamazsınız şiarıyla bedenlerini ateşe veren tüm şehitlerimizi saygı ve minnetle almak istiyorum.

00:08:35Bir de tabii hem dün hem bugün aslında 15 Şubat'ın eylemleri, kınama eylemleri de oldu.

00:08:41Hem dört parçada hem şütlerin bulunduğu her alanda.

00:08:46Bu eylemleri de selamlamak isterim.

00:08:49Önemliydi.

00:08:50Başta tabii ki Rojava, Bakur, Boşur ve bir bütün olarak her yerde yapılan eylemler.

00:08:57Şimdi sizin de verdiğiniz dosyada da önemli noktalar, temel noktalar,

00:09:03temel 15 Şubat'ın perde arkası ya da tarihsel arka gerçekliğin tablosunu ortaya koyma durumu söz konusu oldu.

00:09:11Aslında 15 Şubat tabii ki hem bir sürecin kapatılması açısından, bir sürecin tamamlanması açısından önemli bir tarih ki

00:09:2120. yüzyılın bittiği, 21. yüzyılın başladığı bir ara dönemde gerçekleşiyor.

00:09:28Dolayısıyla bu tarihi çok iyi okumamız gerekiyor.

00:09:31Hem tarihsel boyutuyla, hem siyasal boyutuyla, hem toplumsal boyutuyla, düşünsel, ideolojik boyutuyla,

00:09:41özgün olarak kadın gerçekliğimiz ve mücadelemiz açısından bu anlamda bu süreci iyi tabii ki anlamak gerekiyor.

00:09:49Niye öyle bir süreçte, 99 gibi bir süreçte bir yüzyılın kapatıldığı, yeni bir yüzyılın açıldığı bir dönemdi?

00:09:55Yine Kürt gerçekliği açısından, Kürt varlığı açısından aslında ulaşılan bir düzey söz konusuydu bu tarihte 15 Şubat'a giderken.

00:10:07Engellenemeyen bir gerçeklik söz konusuydu.

00:10:10Ama devam ettirilmek istenen de bir tablo, bir politika söz konusu.

00:10:14Yani iki çizginin, iki zihniyetin, iki anlayışın aslında karşı karşıya geldiği bir tarih söz konusu.

00:10:25Yani o 5 Şubat 1999 komplosunu okurken bu anlamda bizler sadece o günkü koşullara göre okumuyoruz tabii ki bu komployu.

00:10:35Bu komplonun öncesi, önceki komploları ele alarak değerlendiriyoruz.

00:10:41Siz de belirttiniz, dosyanızda da vardı, 15 Şubat komplosunun yaratıcıları sadece işte o dönemki uluslararası, devletler arası güçler değildi.

00:10:53İşte NATO güçleri, Amerikası, İsrail'i, işte Rusya bunun içinde, Yunanistan bunun içinde, sadece bölgedeki Türkiye, Suriye gibi devletler değil.

00:11:02Bunun ötesinde Kürt sorununu yaratan, Kürt gerçekliğinin inkarını, imhasını, bastırılmasını ve bir araç olarak Orta Doğu'da, Orta Doğu siyasetinde bir kullanım aracı haline getirilmesine sebep olan devletlerin ortaya çıkardığı bir komplo olarak biz görmekteyiz.

00:11:22Dolayısıyla ve sadece 90'lı yılların gerçekliğiyle ortaya çıkmış ya da sadece PKK'ya yönelik, işte sadece Önder Apo'ya yönelik gerçekleşen bir komplo olarak ele almamaktayız.

00:11:35Bu sorunun, Kürt sorunun temelinin belirttiğiniz gibi 200 yıllık en azından, hani kimse 100 yıllık deniliyor ama Orta Doğu'ya yönelik, özellikle Orta Doğu gerçekliğinde batılı kapitalist güçlerin müdahalesi,

00:11:53adım adım, kültürel, siyasal ya da inançsal boyutta bu topraklara, bu coğrafya halklar içerisinde, Kürtler, Araplar, Türkmenler ya da farklı halklar, Ermeniler,

00:12:08farklı halkların içerisine girerek yine bölgedeki güçler, Osmanlı İmparatorluğu başta olmak üzere buradaki hakim güçlerin içerisine sızarak girerek,

00:12:18ki kapitalist sistemin özelliği budur, kimi zaman açıktan kimi zaman da sızarak girer, adım adım ektiği milliyetçilik, dincilik ve cinsiyetçilik tohumları ile birlikte

00:12:30ve ulus devlet formülasyonunun üzerinden ortaya çıkan bir sorun olarak biz ele alıyoruz.

00:12:38Dolayısıyla Kürt sorunu sadece Kürt ve Kürdistanlıların yaşadığı coğrafyayı ilgilendirmeyen bir sorunun gerçekliğini ifade ediyor.

00:12:50Bir sorun olarak karşımıza çıkıyor.

00:12:52200 yıllık bir sorun.

00:12:54Bu sorun aslında bilinçli, bilerek ve isteyerek deniliyor ya, üretilmiş bir sorun aslında.

00:13:01Yani Kürtler Orta Doğu'nun bir sorunu değil.

00:13:04Kürt halkı binlerce yılın bu toprakların en kadim halkı bu Orta Doğu coğrafyasında Kürdistan toprakları başta olmak üzere

00:13:12her coğrafya, bu coğrafyanın her bir alanında o coğrafyanın varlığı konusunda inançsal gerek,

00:13:19gerek toplumsal, gerek siyasal, gerek ekonomik olarak varlığıyla, kimliğiyle, kültürüyle, diliyle, üretimiyle ve mücadelesiyle

00:13:30bu coğrafyaya yönelik her türlü saldırıya karşı varlığını ortaya koymuş,

00:13:35yiğitçe savaşmış, öncüler ortaya çıkartmış, kendini de yönetebilmiş

00:13:39ve bölgedeki yerel egemen güçlerle de ittifaklar ya da dengeler oluşturabilmiş bir güç.

00:13:46Yani sadece bir halk olarak değil, siyaset olarak da siyaset yapmış bir halk.

00:13:52İşte Kürt beyliklerinden tutalım da işte farklı farklı siyasal yönetim gerçekliklerini ortaya çıkartmış,

00:13:59yönetim modellerini ortaya çıkartmış bir güç.

00:14:02Yani sadece Kürtler sosyal, kültürel bir varlık olmamıştır.

00:14:07Siyasal bir varlık olarak da yer edinmişlerdir.

00:14:10Etkilendiği kadar etkilemiştir de.

00:14:13Orta Doğu'da özellikle son 200 yıl öncesine kadar baktığımızda

00:14:17Kürtler Orta Doğu siyasetinde işte özellikle dışarıdan gelen sömürgeciliklere karşı direnmiş bir çizgiyi temsil etmiştir.

00:14:26Orta Doğu kimliğini hem kendi varlığını korumuştur, Kürtlük gerçekliğini,

00:14:30hem de Orta Doğu'da birlikte yaşadığı coğrafyanın varlığını korumuştur, inancını korumuştur.

00:14:36Yani farklı kültür ve inançları korumuştur.

00:14:38Ta ki işte son 200 yıllık kapitalist sistemin doğrudan ortaya çıkardığı soruna kadar.

00:14:47Şimdi ben burada şeyi sormak istiyorum.

00:14:48Hani Kürtlerin yerleşik yaşamı, yani bölgenin yerleşik bir halk olması,

00:14:54kültürel değerleri, siyasal formları, yani birçok farklı şeyler var.

00:15:00Fakat son 100 yıldır, aslında hani dikkat çekilen biraz önce istediğimiz,

00:15:05son 100 yılda dosyada şöyle bir şey geçiyordu, dikkatinizi çekmiştir.

00:15:11Bir Kürt sorunu oluşturuldu.

00:15:13Ve yani Kürt Halk Önder Abdullah Öcalan'ın özellikle Kürt sorunu ilişkin değişik tanımları vardı ama biri de Anglo-Sakson,

00:15:25yani İngiltere ve işte Serv'le ve daha sonra Skype'la ortaya çıkan işte Kürt'ü yaralı bırakmak.

00:15:32Mesela Kürt'ü yaralı bırakmak nedir?

00:15:35Bölgede Kürt yaralı, Kürt'ün yaralı kalması ne tür sonuçlar aşağı çıkardı?

00:15:41Hem Kürtler açısından aslında hem de bölge açısından.

00:15:46Özellikle Saiz Picot 1916 ile birlikte 20. yüzyılın Orta Doğu merkezliği,

00:15:54yeniden işte yeni dünya düzeni o döneminde ifadesiyle İngiltere ve Fransa'nın öncülüğünde,

00:16:00çünkü o dönemin klasik sömürgecilik öncülüğü bu devletlere aitti.

00:16:03Ve Orta Doğu'yu yeniden paylaşım noktasında bu iki gücün kendi arasında paylaştırdığı bir Kürdistan ve Orta Doğu coğrafyası söz konusu.

00:16:15Şimdi bu politika Orta Doğu yeniden şekillendirmenin temel ilkeleri,

00:16:21bu sömürgeci zihniyetle yani oryantalist, işte batı kapitalist zihniyetinin klasik sömürgeciliği üzerinden inşa edildi,

00:16:29sizin de belirttiğiniz gibi üretildi.

00:16:31Bunun merkezine Kürtlerin inkarı ve imhası, yani öyle bir kör düğüm ortaya çıkarıldı ki,

00:16:40ki Reberapa buna hani Kürt kör düğümü diyor ya da Kürt kapanı diyor.

00:16:45Bunun üzerinden şekillendirilen bir oyun gerçekliği var.

00:16:48Orta Doğu'da inşa edilen bir sistem gerçekliği var.

00:16:51Bir, Orta Doğu'yu işte medenileştirmek ki William Churchill'ı burada belirtmek lazım,

00:16:58bu yaralı bırakma sözü ona ait dosyada da var.

00:17:02William Churchill biliyorsunuz 1922 arasında aslında savaş bakanı, İngiltere'nin savaş bakanıdır ve daha sonraki 22'den sonra,

00:17:1121-22'den sonra da Sömürgecilik Bakanlığı yürütüyor.

00:17:14Orta Doğu'yla ilişkili ve burada Orta Doğu'ya yaklaşımında İngiliz Sömürgecilik politikasına,

00:17:22ki bugünkü günümüz Orta Doğu'nun o kör düğümünde İngiliz politikacılığının hala çok büyük payı vardır.

00:17:28Hani bir böl yönet politikası, böl parçala yönet politikası üzerinden kendi Sömürgecilik politikalarını uygulamışlardır.

00:17:36William Churchill örneğin demiştir ki, hem Kürtler için bunu söylüyor hem de Araplar için bunu söylüyor, Arap halkı.

00:17:43Bunlar medenileşmemiş kabilelerdir. Bunlardan bir şey çıkmaz.

00:17:48Yani bunlardan ilericilik, medeniyet şeyi beklememek gerekiyor.

00:17:52Diğer bir nokta tabii ki özellikle özellikle Güney Kürdistan'da, Başuri Kürdistan'da,

00:18:00Şeyh Mahmud Berzence öncülüğündeki İngilizlere karşı, İngilizlerin politikalarına karşı ortaya konulan direnişe yönelik,

00:18:08William Churchill diyor ki, ben Kürtlere karşı kimyasal silah kullanılmasından yanayım.

00:18:12Gaz kullanılsın.

00:18:13Gaz kullanılsın diyor. Yani çok da belki şiddetli olmayabilir ama böyle farklı düzeylerde kullanılabilir.

00:18:20Anlamında bunu tartışıyor. 1921 işte Kayra Konferansı'nda yürütülen tartışmalar var. Bu önemlidir.

00:18:26Bu anlamda nasıl yola gelmeyen ilkeller olarak bakıyor.

00:18:30Aynı mantığı ben şey olarak belirteyim, 1999'da Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı,

00:18:37Madeleine Albright, Riberapo'ya yönelik kaçırma, esir alma bu komplo sürecinde şöyle bir şey söylüyor.

00:18:48Diyor ki, işte Kürtler aşiret yapısıdır. Kürtler öyledir. Aşiret liderini alırsanız aşiret dağılır.

00:18:55Aynı kafa. Yani 100 yılın başında ortaya konulan Orta Doğu'ya, Orta Doğu halk gerçekliğine

00:19:00ya da siyasal tablosuna müdahaledeki zihniyet, batı zihniyet, sömürgecilik kafası budur.

00:19:08Bunlar zaten medenileşmezler. Gerektiğinde kimyasal kullanılır.

00:19:12Ki bunu Kuzey Kürdistan'da, işte Zilan katliamında da, işte Dersin katliamında da bir soykırım çemberi oluşturularak uygulandı kimyasal.

00:19:22Halepçe'de uygulandı.

00:19:23100 yılın sonuna doğru Halepçe'de uygulandı.

00:19:26İşte bir bütün olarak. Yani nasıl? Esas alınan nokta, işte ulus devletler, bunun içerisinde Türk, Fars ve Arap milliyetçiliği üzerinden oluşturulan ulus devletçikler

00:19:39ve bu ulus devletçikleri kontrol etmek için, yönetmek için, yani işte Arapları Farslara karşı, Farsları Türklere karşı, Türkleri, yani Türk halkının bile devletleri,

00:19:50hani insan der ki gerçekten Türk halkın bile değil, yani oluşturulan Türk oligarşik milliyetçi yapı üzerinde.

00:19:58Yine Fars gerçekliği öyle, yine Arap gerçekliği öyle.

00:20:01O oligarşik, işte monarşik neyse, bu yapıları iktidarlaştırarak, ulus devletleştirerek, aslında yapay bir yapılanma oluşturarak,

00:20:11bunun içerisine de, ortasına da, Kürdistan'ı da, Kürtleri de dörde bölerek, Kürtleri bir araç haline getirerek,

00:20:18yani hem bir yandan Kürtleri varmış gibi ama aslında yokmuş gibi.

00:20:24Yani ne yaşar ne yaşamaz.

00:20:27Öyle bir tablo ki yaralı bırakmak bu.

00:20:28Hem yaralı ama çözüm yok.

00:20:32Bu yara hep kanamalı.

00:20:34Bu yara hep Kürtlere işte şu denilmeli, Kürtler de yeri geldiğinde, ki bu hep karşımıza çıktı,

00:20:41işte Kürtler de evet insandır, yazıktır, işte mağdurdur.

00:20:45Mağduriyet üzerinden Kürtleri sömürmek, Kürtlerin de bir devleti olsun üzerinden bunu hep söylemek,

00:20:51ama ne zamanki Kürtler bu noktada kendi kaderini tayin etme noktasına gelince yıkmak.

00:20:57Evet, bu oldukça önemli bir konu.

00:20:59Bu aslında nedir?

00:21:00Aslında soykırım çemberi, kültürel soykırım deniliyordu.

00:21:05Yani Kürtlere hem fiziki ve en derini olan da tabii ki özellikle Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin

00:21:12bizzat bu ulus devlet zihniyetini uyguladığı kültürel soykırım.

00:21:16Yani var ama yok.

00:21:19Hani sömürgecilik, hani diyoruz ya Kürt sorunu devletler arası bir sömürge,

00:21:24yorumlar arası bir sorun aslında ama bunu bile ortaya çıkartmak için 50 yıllık bir mücadele ortaya çıkarılıyor.

00:21:30Öyle bir komplo.

00:21:32Yani komplo içinde komplo gerçekliği söz konusu.

00:21:35Evet, şimdi şeyi belirttiniz, yani Kürdistan dört parçaya bölünmesiyle bir Kürt sorunu çıktı ama

00:21:42acaba aynı zamanda bir Orta Doğu sorunu da daha belirgin olmadı mı?

00:21:47Çünkü yani hem geçen 100 yıl içerisinde hem de bu son uluslararası komplodan sonra da

00:21:54bölge, yani tabii ki bölge sadece dört ülkeden oluşmuyor.

00:21:58Fakat son talide bu dört ülkede çok belirleyici.

00:22:01Bir Orta Doğu sorunu da ortaya çıkmadı mı?

00:22:04Yani bunu Türkiye, İran, Irak, Suriye'yi de baktığımızda

00:22:08hem 100 yıllık bir geçmiş hem de aslında son 27 yıllık bir geçmiş.

00:22:13Yani aslında tabii ki yani merkezinde Kürt ve Kürdistan sorunu olmakla birlikte tek başına değil.

00:22:23Orta Doğu bir halklar coğrafyası, inançlar coğrafyası bir bütün olarak tarihine bakıldığında

00:22:31işte arkeolojik kazılar yapılıyor ve tarih ta 15 bin yıl daha öncekiyle uygarlık kökleri

00:22:37hala araştırılan bir coğrafya.

00:22:40İlklerin yaşandığı bir coğrafya.

00:22:42Yani o anlamda kültürler, gerçeklikler, halk olsun, toplumsal gerçeklikler, etnik kimlikler

00:22:49çok olmakla birlikte hep iç içe yaşamış.

00:22:53İç içe alışverişte bulunmuş.

00:22:54Çünkü kültürlerin bir özelliğidir.

00:22:55Bir kültürün zenginleşmesi için ne yapması lazım?

00:22:59Diyelim diğer renklerle bir doğayı düşünelim, ekolojik düşündüğümüz zaman.

00:23:04Doğayı var eden renklerdir.

00:23:05Tek bir renk yoktur.

00:23:07Doğal olan bu, yaşamsal olan bu.

00:23:09Orta Doğu'daki halkların da kendi varlığını sürdürmesi, egemenlere rağmen, iktidar gerçekliğine rağmen,

00:23:16sürdürdüğü bir objektif gerçekliği var.

00:23:18Yani birbirini besleyen, eşit, yatay bir ilişki gerçekliği var.

00:23:23Ama aynı zamanda tabii dikey bir ilişki gerçekliği var.

00:23:25Sistem bu işte bunun içerisinde yapay adacıklar, yapay ulus devletçikler oluşturarak

00:23:32merkezinde Kürt ve Kürdistan gerçekliği var.

00:23:35Ama aynı zamanda çok daha iç içe geçmiş krizli sorunları da üretmiştir.

00:23:40Mesela Irak gerçekliği, işte 1921'deki Kayra Konferansı'nda verilen bir isim.

00:23:46Irak yani, hani denizin altında ve daha aşağısında anlamında.

00:23:52Bu anlamda suni bir yapılanma.

00:23:56Dolayısıyla aslında sadece Kürt sorunu değil, aynı zamanda Arap sorunu da ortaya çıkarılıyor.

00:24:0020'den fazla Arap ülkeleri, devletçikleri, ülke de değil, devletçikleri oluşturuluyor.

00:24:06Bunun içerisinde, bunun merkezini işte Filistin sorunu üzerinden ortaya çıkarılan bir handikap söz konusudur.

00:24:13Filistin sorunu da bir başka Ortadoğu sorunu olarak.

00:24:16Bütün devletlere karşı, bütün devletlerin de birbirine karşı kullandığı araçlar olarak kullanılıyor.

00:24:23Yine bir Türk sorunu söz konusudur.

00:24:27Türk kimliği sonradan inşa ediliyor.

00:24:30Yani Türkmen halk gerçekliği, bir ezilen halk gerçekliği söz konusu ama

00:24:34Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte inşa edilen Türk kimliği, yapay, suni bir Türk sorunu.

00:24:41Hala bunun için Türkiye'deki toplumsal sorunun temeline bakarsanız budur.

00:24:46Yani toplumsal kimlik, toplumsal varoluş, hala Türkiye'deki Türk toplumu kendini tanımlayamıyor.

00:24:53Her şeye benzeme noktasında, müthiş eğilimde, çok medeni olsa da zihniye çok köklerde, çok geri.

00:24:59Yani çok enteresan bir toplumsal sorun gerçekliği söz konusu.

00:25:03O anlamda iç içe geçmiş sorunlar da var.

00:25:06Devletler, krizi de öyledir.

00:25:08Yani merkezi sistemler aslında bunları da daha çok derinleştiren bir noktada.

00:25:11Bu bilinçli yürütülen.

00:25:13Yani bu komplo örneğin birebir bizim karşı karşıya olduğumuz komplonun farklı ayakları var.

00:25:18Bu ayaklar hani böyle kaplar misal ediyor.

00:25:21O onu dolduruyor, o onu boşaltıyor.

00:25:23Dolayısıyla öyle bir düzenek kuruluyor ki,

00:25:26şimdi belki şey olur ama günümüzde bu düzenek artık devrilmeye başlıyor.

00:25:30Çünkü ortaya çıkan 15 Şubat komplosuna kadar belki şey yapacağız ama buna karşı ortaya çıkarılan bir aydınlanma ile birlikte evet bu düzen artık kendi kendine bile itiraf ediyor diyor.

00:25:41Bizim bunu yıkmamız gerekiyor.

00:25:43Şimdi tabii biz Rojova üzerinden de konuşacağız.

00:25:46Fakat ondan önce şunu da sormak istiyorum.

00:25:49Yani 15 Şubat uluslararası komplosundan sonra bölge denklemi değişti.

00:26:00Neler değişti?

00:26:01Nasıl değişti?

00:26:02Ne söylemek istersiniz?

00:26:03Özellikle biraz önce belirttiğiniz o krizli durum nasıl bir aşamaya ulaştı?

00:26:08Evet, şimdi günümüzde bahsettiğimiz Üçüncü Dünya Savaşı'nın ön izleri aslında 1990'lı yıllarla birlikte.

00:26:16Yani 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurulan Soğuk Savaş süreci,

00:26:22işte iki kutuplu dünya düzeni ve benzeri üzerinden yürütülen bir dönem oldu.

00:26:27Yaklaşık 60-70 yıllık belki de böyle bir süreç oldu 1999'un sonuna doğru.

00:26:34Fakat 1990'lar özellikle Orta Doğu açısından,

00:26:37hani daha önceki süreç belki diğer dünya halkları açısından farklı ulusal hareketler,

00:26:42işte devrimler ve benzeri süreçler yaşanmış olsa da Orta Doğu,

00:26:46yani sistemin kendi düzenini kök olarak inşa ettiği,

00:26:52kendini beslediği coğrafya olan,

00:26:54hani farklı gerekçeleri, petrol denilir farklı şeyleri ama siyasal,

00:26:58Orta Doğu'da siyasal hegeman olmak çok önemlidir.

00:27:00Fiziki olarak belki görünmezsin İngiltere gibi ama zihniyetinin iktidar olması dünya hakimiyeti anlamına gelir.

00:27:07Orta Doğu böyle bir coğrafyadır.

00:27:08Çünkü bütün dünya gerçekliğinin özeti var Orta Doğu'da,

00:27:12tarihsel olarak, toplumsal olarak.

00:27:141999'a kadar ki olan süreçte,

00:27:18işte özellikle 1990'la birlikte real sosyalizmin yıkılması,

00:27:23dünya dengesi açısından kapitalist sisteminde içine girdiği buhran gerçekliği,

00:27:29önemli bir süreci de başlattı aslında.

00:27:32Bir yandan kendine müdahale ederken,

00:27:35hem kriz üreten ama bu kriz üzerinden de yeni krizler doğurup,

00:27:39sömürgeciliğini sürdürmek isteyen bir kapitalist sistem gerçekliği söz konusuydu.

00:27:43Fakat Orta Doğu'da özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan bir kürtisan özgürlük mücadelesi söz konusuydu.

00:27:54Reber Abdülayo Calan'ın öncülüğünde,

00:27:58hani tek başına başlayan bir, diyor ya,

00:28:00hala bitmemiş bir roman,

00:28:03bitmemiş bir şiir şeklinde,

00:28:05bir yeni bir yaşam hareketlenmesi söz konusu oldu.

00:28:09Ve neredeyse işte 1999'a kadardı, sonraki süreçtir ama,

00:28:131999'a kadar çok büyük bir varoluş, bir diriliş mücadelesi ortaya konuldu.

00:28:19Bu önemliydi.

00:28:20Çünkü kendisini bile yok sayan,

00:28:22kendi varlığını bile yüksek sesle dile getiremeyen bir toplum,

00:28:27örneğin dedi ki ben varım.

00:28:29Bunu siyasal olarak ifadeye kavuşturdu.

00:28:31Mesela 1990'lı yıllardaki Serhıldanları biliyoruz.

00:28:34Bununla birlikte kadın özgürlük çizgisi gerçekliği ortaya çıkarıldı.

00:28:37Bununla birlikte işte kendini savunan,

00:28:40işte bir gerila çizgisi ortaya,

00:28:41Orta Doğu'nun bir gerila tarzı ortaya çıktı.

00:28:44Hani Çegevera'nın bir tarzı var,

00:28:45diğer yerlerde Vietnam'da bir tarzı var.

00:28:47Ama Orta Doğu'da, Kürdistan gibi bir coğrafyada,

00:28:51bir de dört parçayı,

00:28:53Kürdistan'ın dört bir yanını,

00:28:54yanını gündemine alan bir özgürlük hareketi ortaya çıktı.

00:28:59Sadece Kuzey Kürdistan için değil.

00:29:01Bunun Rojava ayağı var,

00:29:02bunun Başur ayağı var,

00:29:03bunun Roşilat ayağı var.

00:29:04Bir önderlik gerçekliği ortaya çıktı.

00:29:08Demokratik bir çözümleme düzeyi ortaya çıktı.

00:29:12Yani bir özgür birey tarifi,

00:29:16ki Reberapo'nun İmralı'daki mesela çözümlemelerinde,

00:29:20savunmalarında şunu çok söylüyor.

00:29:22Diyor ki,

00:29:22hani kutsal çalışmalarımız oldu,

00:29:24değerli çalışmalarımız neler başardık.

00:29:26Mesela örgütlü, bilinçli bir halk gerçekliği,

00:29:28hareket eden,

00:29:30yani politika yapan,

00:29:31siyaset yapan,

00:29:32refleks gösteren,

00:29:33yaşam belirtisi ortaya koyan bir halk gerçekliği,

00:29:37diğeri özgür birey,

00:29:38insan olma,

00:29:39birey olabilme,

00:29:40Kürt kimliği noktasında,

00:29:42varlığın ortaya,

00:29:43bir de kadın özgürlük mücadelesi çizgisi.

00:29:45Şimdi 99'da,

00:29:4715 Şubat'ta dayatılan,

00:29:49aslında bu çizgilerin tekrar,

00:29:51Kürd'ün eski şeyine çekilmesi.

00:29:53Diyor ki,

00:29:54eski çizgisine.

00:29:55Yani varlıksız,

00:29:58tartışmalı,

00:29:59varlığı yokluğu bilinmeyen,

00:30:00yani kullanıma açık.

00:30:02Hatta,

00:30:03işte dosyanızda da vardı,

00:30:04Kürt sorunu hep böyle,

00:30:07yani,

00:30:08işte katliam çizgisinde tutan,

00:30:10hep soykırım çizgisinde tutan.

00:30:12Buna çekmek için,

00:30:13bu komplo tabii ki devreye konuldu.

00:30:15En önemli şey,

00:30:16tabii ki Kürt gerçekliğinin,

00:30:17sadece Kürtleri değil,

00:30:19özellikle Pekki mücadelesiyle birlikte,

00:30:21sadece Kürtleri değil,

00:30:22Kürtlerin öncülüğünde,

00:30:24Kürtlerin özgürleşmesi,

00:30:26ulusal bir bilinç kazanması temelinde,

00:30:28aslında Orta Doğu'yu kapsayan bir proje haline dönüşmesi,

00:30:32müdahale edilmesinin bir temel sebebi oldu.

00:30:3499 sonrası ise,

00:30:37gerçekten de,

00:30:37hani insan diyor ya,

00:30:38nefes nefese,

00:30:40yani çok büyük bir 99 komplo'su,

00:30:43az buz bir şey değildi.

00:30:44Sadece Reberapo şahsında,

00:30:46hani bir bireye yönelik bir şey değildi.

00:30:48Fiziki bir yönelim değildi.

00:30:50İmhası da dahil,

00:30:52Reberapo'nun imhası da dahil,

00:30:53fiziki imhası da dahil,

00:30:54bu da hedeflendi.

00:30:55Fakat çok tarihsel,

00:30:58100 yılı kapsayacak bir,

00:31:00işte Kürt-Türk ya da işte halklar arası bir katliam,

00:31:03işte uyanan kadın gerçekliğinin tekrar katliam,

00:31:05soykırım çizgisine itilmesi,

00:31:08yine Kürt gerçekliğinin o noktada eski çizgine çekilmesi,

00:31:11dayatmasına karşı,

00:31:1399'dan çok büyük bir,

00:31:16hem ideolojik,

00:31:17düşünsel,

00:31:18İmralı zeminini,

00:31:19Reberapo böyle kullandığı,

00:31:21yani onun önderlik gerçekliğinde böyle bir özellik de söz konusudur.

00:31:27İncelendiğinde de,

00:31:29hani Kürt sosyolojisi incelenirken,

00:31:31bu sosyolojide yeniden açığa çıkan,

00:31:33kendini yeniden yaratan Kürt gerçekliğinde bir de önderlik gerçekliği var.

00:31:37Bugün örneğin,

00:31:39yani dedik ya Rojava'ya yönelik saldırıda,

00:31:42bütün Kürt halkı hiç parça marça gözetmeden,

00:31:44yurt dışı yurt dışı içinde,

00:31:46hepsi ayağa kalktı,

00:31:47ve bir öncülük, önderlik düzeyi yaptı.

00:31:50Bütün hareket,

00:31:51bütün partilere dedi ki,

00:31:52böyle olacaksınız.

00:31:54Bu anlamda,

00:31:55nefes nefese,

00:31:56soykırım çemberinin kırılması sürecinde,

00:31:59işte düşünsel gücünü açığa çıkaran bir mücadele gerçekliğine dönüştü aslında,

00:32:03bir hamlesel gerçekliğe dönüştürüldü.

00:32:05Bu soykırım dayatması,

00:32:07komplo gerçekliği,

00:32:08bir kadın özgürlük çizgisi haline dönüştürüldü.

00:32:12Evrenselleşen bir gerçeklik haline getirildi.

00:32:16Bu çok önemli.

00:32:18Yani hem demokratik,

00:32:19hem ekolojik.

00:32:20Yani komplo aslında çok da amaçına ulaşmamış oldu.

00:32:22Ulaşmadı ama bunu nasıl ulaşmama,

00:32:25Kürt halkı da,

00:32:26Kürt özgürlük mücadelesi de,

00:32:28hareketi de,

00:32:28özellikle kadın özgürlük hareketi,

00:32:31hiçbir zaman şunu şöyle ele almadı.

00:32:32Yani sadece işte günlük,

00:32:35ya da dönemsel olarak değil,

00:32:37günlük anlık olarak,

00:32:38komployu boşa çıkartmaya kilitlendi.

00:32:41Bunu ruhta esas aldı,

00:32:43duruşta esas aldı,

00:32:44işte örgütlemede esas aldı,

00:32:47öz savunmada esas aldı.

00:32:49Yani işte Reberapo'nun İmralı'daki denilir ya,

00:32:54bir gün bile dayanılamayacak koşullarda,

00:32:56yani bu özgürlük mücadelesinin hedeflerine kilitlenerek kendini ayakta tutmasına adapte etti kendisini.

00:33:04Dolayısıyla önemli projeleri somutlaştırma aşamasına ulaştırdı kendisi.

00:33:09Şimdi özellikle kadın boyutunu belirttin.

00:33:14Yani hemen her 15 Şubat uluslararası komplosunda,

00:33:20öncülük etme,

00:33:23bunu protest etme,

00:33:25reflis gösterme,

00:33:27ve nitekim aşma açısından da,

00:33:31kadından çok büyük mücadelesine tanıklık ettik.

00:33:33Peki,

00:33:3527 yıl önce komplo olduğunda,

00:33:40bu komplo Kürt kadınları nasıl etkiledi?

00:33:42Ne tür sonuçlar doğurdu?

00:33:44Nasıl cevap verdiler?

00:33:47Tabii ki 15 Şubat komplosu,

00:33:52sadece 15 Şubat, 9 Ekim öncesindeki,

00:33:55hem Reberapo'ya hem onun şahsında,

00:33:58Kürt özgürlük çizgisine, mücadelesine yönelik her türlü komplo.

00:34:00Hani denir ya, içte dışta dayatılan,

00:34:04her türlü gericilik komplo'ya karşı en çok etkilenen güç,

00:34:07tabii ki kadınlar oldu.

00:34:10Yani neden?

00:34:1315 Şubat'ta da öyle oldu.

00:34:14Temel hedefin sadece önderlik olmadığını en yoğun hisseden kadınlar oldu.

00:34:22Önderlik gerçekliğinin kadınlar için,

00:34:26Kürt halkı için,

00:34:28işte halklar için,

00:34:29ezilenler için ne anlam ifade ettiğini en iyi hisseden anlayan kadınlar oldu.

00:34:34Çünkü bu noktada en çok zorlanan kadınlar oldu.

00:34:38Hem duygusal, tabii ki düşünsel,

00:34:40duygusal,

00:34:41bu anlamda zorlanma ortaya çıktı.

00:34:45Çünkü varlık ve yokluk çizgisinde soykırım diyoruz.

00:34:49Yani 15 Şubat komplosu bir soykırım gerçekliğini,

00:34:53komplosunu ifade etmek,

00:34:54saldırısını ifade etmektedir.

00:34:57Bunun temelinde de tabii ki,

00:34:58Kürt özgürlük mücadelesinin temel ilkelerinden biri olan

00:35:02kadın özgürlük çizgisi hedeflendi.

00:35:04Yani bu anlamda işte Selamet Menteş arkadaş,

00:35:08Aynur arkadaş,

00:35:09yine birçok arkadaş.

00:35:112003 sürecinde de işte Fatoş Sağlam Göz arkadaş.

00:35:15Mesela annelerimiz,

00:35:17Hatice anne İstanbul'da o dönemde

00:35:20güneşimizi karartamazsınız eğilim.

00:35:22Yaşlı bir anne, Kürt kadını bu eyleme karşı

00:35:26hem zindanda hem dağlarda fedai eylemler yürüten

00:35:30çok sayıda kadınlar ortaya çıktı.

00:35:33Yine Roşilat'ta sarıldanlar olduğunda,

00:35:3799 sarıldanlar olduğunda,

00:35:40Komplo'ya karşı en önde yürüyen Roşilatlı Kürt kadınları oldu.

00:35:44Sokağa çıktılar.

00:35:46Bunu hiç kimse dışarıdan hani diyorlar ya,

00:35:49motive etme, örgütleme değil.

00:35:51Halk kendisi bunu ortaya çıkardı.

00:35:53Yine Rojava'da özellikle.

00:35:56Rojava'da önderliğin,

00:35:57mesela önderliğe yönelik Komplo'da

00:35:59orada yaratılan önderliğin Rojava,

00:36:02Kürdistan'ın da verdiği emeğe en çok sahiplenen

00:36:05önce kadınlar oldu.

00:36:07Bu önemlidir.

00:36:08Bu anlamda niye?

00:36:09Çünkü tehlikeyi, Komplo'nun hedeflerini,

00:36:12amaçlarını kadınlar çok iyi anladılar,

00:36:15çok iyi biliyorlardı.

00:36:16Burada yeniden yaşam,

00:36:18kadınların yeniden topluma, siyasete,

00:36:21mücadeleye, dünyaya, yaşama,

00:36:23hayata yeniden katılımına yönelik

00:36:25bir Komplo bir saldırı söz konusudur.

00:36:27Kadınların özgür yaşam umuduna yönelik bir saldırı söz konusudur.

00:36:32Kadınlar dağlara çıkmış,

00:36:33kadınlar ordu kurmuş,

00:36:34kadınlar partileşme aşamasına ulaşmış bu süreçlerde.

00:36:38Kadınlar o anlamda öncülerini siyasette de,

00:36:41legal siyasetten tutalım da,

00:36:43her yerde toplumsal öncülüklere kadar

00:36:46kendilerini ortaya çıkartmışlar.

00:36:48Bir de Kürt halkının mahkum edildiği,

00:36:52feodal, geri, cinsiyetçi, aterkil zihniyete karşı

00:36:57bir ayaklanma ortaya çıkmış.

00:36:58Yani hem Kürt kadınında,

00:37:00Kürt aile gerçekliğinde,

00:37:03bir de Kürt erkek gerçekliğinde

00:37:04önemli bir aterkilliğe karşı,

00:37:07o feodal zihniyete karşı

00:37:08yenilenme, değişim ve dönüşüm,

00:37:11yani toplumsal bir dönüşüm,

00:37:12sosyal bir devrim gerçekliği söz konusudur.

00:37:16Buna yönelik bir şeydir.

00:37:17E kadınlar olarak yeniden ayağa kalkış,

00:37:20yeniden hayata dönmenin,

00:37:21yeniden doğuşun önündeki,

00:37:24hani önüne bir bent çekmek,

00:37:26baraj çekmek ya da saldırma karşısında

00:37:28kadınlar tabii ki bu tehlikeyi görerek

00:37:30çok etkilendiler.

00:37:32Sahiplenmeleri de bu noktada güçlü oldu tabii.

00:37:34Bir gün atalım.

00:37:36Çünkü diğer konuk arkadaşlarımız da bekliyor.

00:37:39Devam edeceğiz.

00:37:41Sevgili izleyenler,

00:37:43Avukat Rengin Ergül konuğumuz.

00:37:45Konuyu onunla da konuşacağız.

00:37:47Rengin Ergül'e hoş geldiniz programımıza.

00:37:49Merhaba, hoş bulduk.

00:37:53Teşekkür ederim.

00:37:56Şimdi 15 Şubat Uluslararası Komplosu'nu konuşuyoruz ve 27. yılında Kürdistan ve dünyanın birçok merkezinde protesto edildi.

00:38:07Sizinle şeyi konuşmak istiyorum.

00:38:09Öncelikle 15 Şubat Uluslararası Komplosu'nu 99 yılı ve günümüzü karşılaştırdığınızda bu geçmiş dönem süreç nasıl değişimler yarattı?

00:38:23Komplo bu anlamda nasıl bir sonuca ulaştı veya ulaşmadı?

00:38:31Neler söylemek istersiniz bu konuda?

00:38:34Çünkü amaçları çok kapsamlıydı.

00:38:35Biraz önce de konuştuk, takip edebildiyseniz sonuç aldı mı gerçekten?

00:38:40Şimdi tabii ki sizdeki konunuzu gayet iyi anlattı o dönemi.

00:38:49Ben 99 komplosunda henüz çocuk denebilecek belki erkenlik denebilecek bir dönemde o dönemin analizinde mutlaka eksik kalırım.

00:38:59Ama çok net hatırlıyorum tabii ki o dönemi ve üzerine tabii bir hukukçu olarak çoğu defa geriye dönüp okuma yaptık.

00:39:08Şimdi yani 99 komprosuna baktığımızda aslında o dönemki Türkiye'deki yargılama yani yargılama denebilecekse İmralı'da yürütülen yargılama ve alınan sonuçlara baktığımızda aslında yani dünya devletleri ve Avrupa ülkeleri açısından da Türkiye açısından da iki yüzlü bir tabloyla karşı karşıya kalıyoruz.

00:39:33Yani Sayın Ocalan 99'da kendisinin Türkiye'ye tesliminin önünü açan Avrupa ülkeleri kendi bağlı oldukları uluslararası sözleşmeleri ilal ettiler.

00:39:46Geri göndermeme ilkesi gibi dünya yani Cenevre Sözleşmesi'ne taraf olan ülkeler için mutlak olarak yasak olan geri göndermeme ilkesini çiğnediler ve Türkiye'ye böyle bir hizmet ettiler.

00:39:59Ama daha sonrasında Türkiye'de Sayın Ocalan'a ilişkin bu düşman ceza hukukuyla yürütülen yargılamayla idam cezası verildiğinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Türkiye'yle ilgili idam cezası kararlarında bir değişikliğe gitti Sayın Ocalan için.

00:40:16Türkiye'de daha önce biliyorsunuz Sayın Ocalan'ın yargılaması devam edilirken evet idam cezası vardı ama moratorium olduğu için ilan edildiği için uygulanmıyordu.

00:40:26İdam cezası meclise getirilmiyordu ve bir şekilde fiilen uygulanmayan bir cezaydı.

00:40:31Ve bu yüzden Ahim'e taşınan dosyalarda Ahim Türkiye'yi mahkum etmiyordu idam cezası uygulanmadığı için.

00:40:38Ancak Sayın Ocalan'ın ilk kararında, Öcalan kararında Ahim Türkiye'yi mahkum etti.

00:40:45Çünkü Sayın Ocalan için şu tespiti yaptı.

00:40:48Türkiye'nin en çok aranan kişisi olarak bu riskin yasal güvence olmadan devam ettiğini ve açıkça Türkiye'ye güvenmediğini söyledi idam cezasının uygulanmaması konusunda.

00:41:00Şimdi bu tabloya baktığınızda yani Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Avrupa Konseyi'nin yargı organı.

00:41:06Sayın Ocalan'ın uluslararası komplo ile Türkiye'yi teslim edenler de Avrupa Konseyi'ne üye devletler.

00:41:12Şimdi siz geri göndermeme ilkesini idam riski olan birisi için çiğnediniz.

00:41:18Dolayısıyla Türkiye'yi mahkum ediyorsunuz.

00:41:20Evet Türkiye'yi mahkum ederek de kendinizi temize çıkarıyorsunuz.

00:41:23Aslında Avrupa ülkeleri açısından da Avrupa Konseyi açısından da böyle iki yüzlü bir tablo var.

00:41:27Yani ama bu tabloyu teşhir etme şansını da biz sağladık.

00:41:33Yani mücadelemiz biz derken.

00:41:36Yani bu mücadele...

00:41:37Şimdi önemli bir noktaya değindiniz.

00:41:42Yani hem idam kararının kaldırılmasında yargı organlarının sahibi aynı zamanda komployu da uygulayanlar.

00:41:51Yani bu iki yüzlülük dediğiniz şey tam olarak neye tekabül ediyor?

00:41:56Özellikle siyaseten Kürtlere yaklaşım olarak ne söylemek istersiniz?

00:42:01Nasıl görüyorsunuz?

00:42:04Yani öncelikle şuraya bağlamak istemiştim.

00:42:07Tekrar gelir sorunuza da bağlayarak.

00:42:10Eğer bu mücadele yani bir şekilde hukuk, siyaset bütün alanlarda sürdürülmeseydi bir öcalan kararı da ortaya çıkmayacaktı.

00:42:20Dolayısıyla mücadeleyi sürdürerek biz aslında bu devletlere, bu yapılara karar aldırarak iki yüzlüklerini teşhir etme imkanı sağlıyoruz.

00:42:29Ve elbette yani bu neyi gösteriyor?

00:42:36Yani insan hakları mekanizmaları uzun zamandır aslında işlevlerini yerine getirmiyor.

00:42:43Ve insan hakları mücadelesi bugünkü ulus devletlerin inşasında aslında bir araçtı.

00:42:51Ve insan hakları mücadelesinde bu nedenle Avrupa Konseyi, Avrupa Devletleri ve diğer devletler bir şekilde araçsal olarak aslında bu argümanlara sahip çıkıyorlardı.

00:43:02Ancak ulus devletlerin inşasından sonra yani devletler stratejik olarak insan hakları mekanizmalarını, insan hakları argümanlarını zamanla terk etmeye başladılar.

00:43:12Böyle bir yorum yapabiliriz açıkçası.

00:43:15İnsan hakları hani Avrupa kıtası kendisinde bu anlamda özel bir anlam atfeder insan hakları için.

00:43:19Ama bugün baktığınızda Avrupa kıtası Filistin soykırımını canlı yayında izledi.

00:43:24Rojava'da bir soykırım girişimi vardı.

00:43:28Bunu da izleyecekti eğer Kürt diasporası ayağa kalkmasaydı.

00:43:32Dolayısıyla hani devletlerin insan hakları mücadelesini araçsal olarak kullandığını söyleyebiliriz.

00:43:37Ama tabii ki biz de taktik olarak yani elimizde bir araç ve bir imkan bu insan hakları mücadelesi.

00:43:43Biz de devletlere karşı bu araç ve argümanları sonuna kadar kullanmak zorundayız.

00:43:47Evet şimdi özellikle hukuki açıdan gelinen noktaya da değindiniz ve şu anda Türkiye'de de böyle bir gündem var.

00:43:57Yani uzun süredir aslında Kürt Halk Önder Abdullah Öcalan için umut hakkı gündemi vardı.

00:44:03Ancak bu gündem şimdiye kadar uygulanmadı.

00:44:05Ahim kararı hani siz özellikle yasal şeylerin çok da eski yaptırım gücü olmadığına dikkat çektiniz.

00:44:13Neden uygulanmadı? Öncelikle bunu Avrupa Birliği kurumları uygulatamaz mıydı gerçekten Türkiye'ye?

00:44:21Öcalan iki kararını kastederek söylediniz değil mi? Bazen ses iki kesilebiliyor. O yüzden.

00:44:29Evet evet yani umut hakkı kararı çünkü yeni bir konu değil ama son yıllarda özellikle son bir yıldır daha fazla konuşuldu.

00:44:37Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Kurumları bu yaptırım gücü olan kurumlar için söylüyorum özellikle Türkiye'de umut hakkını uygulatamaz mıydı?

00:44:50Yani o konuda ne söylemek istersiniz?

00:44:52Yani tabi bu Öcalan iki kararı 2014 yılında verildi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin geçmiş kararları da vardı umut hakkına referans veren ama bu konuda en temel karar Vinter Birleşik Krallık kararı ve Öcalan iki kararıydı.

00:45:11Arda arda verildi bu iki karar zaten ve tam çatısını oluşturdu umut hakkının ve aslında Avrupa konseyi açısından da bir emsal oluşturdu bu iki karar.

00:45:21Bu ama diğer ülkeler örneğin Vinter Birleşik Krallık kararı 2013 yılında verildi ve çoktan İngiltere'de Birleşik Krallık'ta uygulanıyor bu kararın gereklilikleri.

00:45:34Daha sonra verilen diğer ahim kararları da bu konuda umut hakkı ile ilgili verilen kararlar bir şekilde uygulamaya geçildi.

00:45:42Ya da örneğin Macaristan için verilen bir karar var.

00:45:45Macaristan'da 2014 yılında verildi bu karar.

00:45:47Evet hala Macaristan yasasını tam Avrupa konseyine uygun hale getirmedi ama bir takım değişiklikler yaptı.

00:45:54Bu değişiklikleri Avrupa izliyor ve bu değişikliklerin kendi iştahatına uygun olup olmadığına ilişkin bu takibi sürdürüyor.

00:46:02Türkiye hiçbir şey yapmadı.

00:46:03Yani 2014 yılından bu yana Türkiye bu konuda hiçbir adım atmadı.

00:46:07Şimdi bu mesele yapısal bir mesele bu örneğin Demirtaş kararı ya da Kavala kararı gibi bir mahkeme kararıyla Sayın Demirtaş'ın ve Sayın Kavala'nın özgürlüğüne kavuşması gibi tek bir mahkeme kararına dayanan bir mesele değil.

00:46:20Yasanın değişmesi gerekiyor ve bu yasanın Avrupa konseyi standartlarına ya da ahim içtahatlarına uygun hale getirilmesi gerekiyor.

00:46:26Bu zaten zaman alan bir mesele.

00:46:28Bu kadar zaman alan bir mesele yıllardır yerine getirilmemiş olması bugünkü aciliyetinin sebebi aslında.

00:46:35Aslında bugün müzakere sürecinde bunu tartışıyor olmamız bizim bizden kaynaklanmıyor.

00:46:41Bu yıllardır atılmamış adımların artık müzakere süreciyle baş müzakerecinin özgürlüğüyle doğrudan alakalı olduğu için acil hale getiriyor.

00:46:51O yüzden bu tabloyu da görerek söylersek evet Avrupa konseyi bu konuda Avrupa konseyinin makkemesi bu kararı verdi.

00:47:01Bu kararın icrasını Avrupa konseyi bakanlar komitesi 2015 yılından beri takip ediyor.

00:47:06Ancak bakanlar komitesi çok teknik tartışmalara girmek istemiyorum ama bakanlar komitesinin bir ajandası var.

00:47:12Yani Öcalan iki kararı gibi dosyaları örneğin kabaca söylersem yılda en az bir defa gündemini alması gerekirken bakanlar komitesi 2015 yılından 2021 yılına kadar bu dosyayı gündemine dahi almadı.

00:47:252021 yılında sivil toplum örgütlerinin bu dosyaya birden fazla bildirim sunması üzerinde bakanlar komitesi yeniden gündemini almaya başladı bu dosyayı.

00:47:34Şimdi sivil toplum örgütleri bu sürece dahil olmak zorunda değildi.

00:47:37Evet biz bir mücadele yürütüyoruz her alanda da yürütmeye çalışıyoruz ama bu komitenin kendi işleviydi kendisinin yapması gerekiyordu gündemini almadı.

00:47:46Şimdi şöyle bir şey düşünün yani uygulama aracı yani baskı uygulayacak olan mekanizma kendi işlevini yerine getirmeden baskı uygulayacağı devlete adım attıramaz.

00:47:58Yani kendisi bunu gündemine almadığı sürece bir devletin gündemine sokamaz.

00:48:03Dolayısıyla evet tamam Türkiye kararlara uymuyor zaten konseydeki bütün görüştüğümüz kişiler bunu söylüyor.

00:48:08Türkiye hiçbir ayın kararına uymuyor diyorlar.

00:48:11Tamam uymuyor o zaman bu Türkiye'nin konseye üyeliğiyle ilgili yani Türkiye'nin bağlı olduğu sözleşmelerle ilgili Türkiye'ye yaptırım uygulayın o zaman bunu ya da diplomatik baskı uygulayın.

00:48:21Bizim nihai amacımız Türkiye'nin konseye üyeliğinden çıkarılması değil biz böyle bir şey talep etmiyoruz.

00:48:27Ancak konsey işlevini yerine getirmek zorunda maalesef bu konuda yani ne Türk devleti bir adım atıyor ne konsey bu konuda prosedürel adımlar dışında çok ciddi bir baskı uyguluyor diyebiliriz.

00:48:41Şimdi Umut Hakkı gündemiyle tekrar sorumu gündeme getirmek istiyorum sormak istiyorum.

00:48:49Şimdi son yıllarda özellikle son bir yıldır çok daha fazlasıyla gündeme geldi ve aslında barış ve demokratik toplum süreci üzerinden de halen güncelliğini gündemini koruyor.

00:49:00Umut Hakkı bir müzakere konusu mudur yoksa biraz önce belirttiğiniz süreç sürecin işlememesiyle mi alakalı işlemiş olsaydı tablo nasıl olurdu bugün şu an şu andaki durumu nasıl görüyorsunuz?

00:49:18Şimdi Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf olduğu için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararlarını uygulamak zorunda.

00:49:31Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararlarına uyma zorunluluğu kendi taraf olduğu sözleşmelerden kaynaklanıyor.

00:49:38Ve yine Türkiye Anayasası'nın 90. maddesinde de temel hak ve özgürlüklerde uluslararası sözleşmelerin geçerliliği garanti altına alınmış durumda.

00:49:49Yani Türkiye kendi anayasası ve taraf olduğu sözleşmelere uyarak ayım kararlarını uygulamak zorunda.

00:49:55Bu aslında doğalında işlemesi gereken bir süreç.

00:49:59Bir müzakere sürecine ihtiyaç duymayan bir süreç.

00:50:03Ancak Türkiye'nin bu kararı uygulamaması sebebiyle Sayın Abdullah Öcalan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ortaya koyduğu standart olan en fazla 25 yıllık ceza süresini şu an doldurmuş durumda.

00:50:16Birincisi bu yönüyle karar ihlal edilmeye devam ediliyor.

00:50:19Sayın Abdullah Öcalan 25 yıllık infaz süresini doldurmuş durumda.

00:50:23Evet Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Bakanlar Komitesi 25 yıllık takdir marjını taraf devletlere bırakıyor.

00:50:30Ancak son yıllarda ki bazı denetim süreçlerine baktığımızda diğer ülkelerin 25 yılın üstündeki cezaları da aslında sözleşmeye uygun bulmuyor.

00:50:40Yani o takdir marjını devletlere bırakmış olmakla birlikte.

00:50:43Dolayısıyla yani en üst sınırdan bile düşündüğümüzde Sayın Öcalan şu an verilen kararla ilgili süreyi infaz süresini doldurmuş durumda.

00:50:51Birincisi bu yönüyle bir ihlal var.

00:50:52İkincisi yani bir müzakere yürütülüyor.

00:50:57Baş müzakerecinin temel hak ve özgürlükleri yerine getirilmeden baş müzakerecinin temsil ettiği bir halkın temel hak ve özgürlüklerinin garanti altına alınacağını bu tabloda söylemek mümkün değil.

00:51:09Dolayısıyla devletin ben burada samimiyetten bahsetmiyorum çok daha teknik hukuki bir yerden bahsediyorum.

00:51:15Bir devlet o müzakereyi yürütmek istiyorsa öncelikle Sayın Abdullah Öcalan'ın temel hak ve özgürlüklerine ilişkin bütün yasal ve uygulamaya dair bütün engelleri ortadan kaldırması gerekiyor.

00:51:26Şimdi bu temel hak ve özgürlükler garanti altına alınmadan Sayın Öcalan'ın temsil ettiği Kürt halkının talep ettiği ana dilde eğitim yerinden yönetme dair diğer taleplerin garanti altına alınacağını nasıl ifade edebiliriz?

00:51:39Nasıl ikna edebiliriz?

00:51:41Böyle bir gerçeklik de var ortada.

00:51:43Kaldı ki şu an Türkiye sadece ahim kararına uymamakla yetinmiyor.

00:51:47Türkiye kendi mevcut infaz yasasına dahi uymuyor.

00:51:51Sayın Abdullah Öcalan'ın süreç başladığından beri avukatlarıyla doğrudan görüşmesi iki kez sağlandı.

00:51:57Avukat görüşü herhangi bir izne tabi değil Türkiye'nin infaz hukukunda ve infaz sisteminde.

00:52:02Sayın Abdullah Öcalan'ın avukat görüşü de Türk Devleti tarafından fiilen engelleniyor.

00:52:06Bu geçmişte koster bozuk gibi gerekçelerde benim son yıllarda takip ettiğim disiplin cezaları gibi gerekçeler uyduruluyor.

00:52:16Şu andaki gerekçeler ne açıkçası bilmiyorum ancak sadece iki avukat görüşü sağlandı ki avukatların birden fazla görüş yapma talebi olduğunu biliyoruz.

00:52:25Dolayısıyla yani Türk Devleti kendi yasasına uyarak başlayabilir.

00:52:29Daha sonra sözleşmeye uyarak müzakere sürecinde bir devletin o müzakere masasında olduğunun iradesini ancak bu şekilde ortaya koyabilir.

00:52:39Evet şimdi hani bir bu konuşu açıdan da çok önemli.

00:52:43Barış ve Demokratik Toplum Süreci komisyonu yani süreç komisyonu aslında raporunu da hazırlıyor.

00:52:51Ve Umut Hakkı bunun üzerinden de çok ele alındı konuşuldu.

00:52:54Şimdi bu bahsettiğiniz özellikle müzakere baş müzakerecinin koşullarının oluşturması yerinden baktığımızda bakıldığında sizce bu raporlar nasıl gerçekten yasal bir noktaya çekilebilir?

00:53:12Ve Kürtler bunun için ne yapmalı?

00:53:14Yani çünkü şimdiye kadar belirttiğiniz gibi halen hiçbir adım yok.

00:53:18Şimdi yani komisyon bu konuda yani tabii ki Umut Hakkı'nın yer alacağına dair bir takım beyanlar olduğu komisyonun çeşitli partilerdeki üyelerinden.

00:53:33Ancak raporu görmediğimiz için yani henüz açıklanmadığı için yüzde yüzde buna güvenemiyoruz açıkçası.

00:53:42Açıkçası komisyon kendisine bu anlamda ciddi bir misyon yüklememiş görünüyordu.

00:53:47Özellikle yasa yapma hazırlığı konusunda.

00:53:49Bakanlar Komitesi son toplantısında yani Öcalan 2 kararını gündemine aldığı son toplantısında komisyonu açıkça atıfta bulunmuştu.

00:53:59Komisyonun bu konuda yasa hazırlığı yapması gerektiği ve geçmişte meclise sunulan yasaları da örnek alabileceğine dair hem Öcalan 2 kararı için hem de Demirtaş ve Kabala dosyaları için de komisyona misyon yüklemişti.

00:54:13Aslında bu anlamda yani komisyonun yani komisyonun kendisine yüklemediği anlamı aslında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi yükledi.

00:54:20Bizim de bu yönde komisyondan bir beklentimiz vardı ve bu yönde de bir baskı uyguladı.

00:54:24Şimdi dolayısıyla böyle bir beklenti var ancak yani süreç başladığından beri hatta süreç başlamadan önce bu müzakerenin bir parçası olan Milliyetçi Hareket Partisi'nin Genel Başkanı Devlet Bahçeli Umut hakkından bahsederek bir çıkış yaptı.

00:54:43Bu kadar zamandır Umut hakkına dair bir hazırlık henüz bize ulaşmış değil.

00:54:49Sivil toplum örgütlerine, siyasi partilere ulaşmış değil.

00:54:52O yüzden bu konuda açıkçası sadece beyanlara güvenerek bir beklenti oluşması da çok makul ve somut gelmiyor.

00:55:02Ama şunu da ekleyebilirim yani tabii ben sivil toplum cephesinden, hukukçlar cephesinden bunu söylüyorum.

00:55:08Siyasetten daha farklı yorumlanabilir.

00:55:10Ve şöyle bir sorun da var yani bu az önce de söylediğim gibi bu yapısal bir sorun.

00:55:16Sadece bir mahkeme kararıyla sonlandırılabilecek bir sorun değil.

00:55:19Ve infaz sistemi, Türkiye'deki infaz sistemi gerçekten yapısal bir kriz.

00:55:23Terörle mücadele kanununa dayanan, çeşitli çok fazla izolasyon tecrit uygulamalarına dayanan bir kriz gerçekten.

00:55:29Şimdi böyle bir yapısal sorunun sadece bir komisyonun kapalı toplantılarında çözüme kavuşturulması da mümkün değil.

00:55:39Bu sürece sivil toplum örgütlerinin daha aktif katılımı gerekiyordu.

00:55:42Çünkü biz sadece komisyon hazırlayacağı bir yasanın yeterli olacağını düşünmüyoruz.

00:55:47Şimdi bu çok atlanan bir konu ve hani bu programda da dediğim gibi çok teknik detaylara girmek istemiyorum ama

00:55:54Türkiye'de şu an idare ve gözlem kurulları diye bir yapı var.

00:55:58Ve bu yapı şartlı tahliye tarihi gelen kişiler için fiili bir engel aslında.

00:56:03Ve bu yani normalde şartlı tahliyesi yasaklanmamış.

00:56:07Şartlı tahliyesi mümkün olan mahpuslar bile, şu an 30 yılını doldurmuş müebbet mahpuslar bile buna takılıyorlar.

00:56:13Maalesef iyi hal raporu alamadıkları için böyle bir iddiayla.

00:56:18Ve zaten kararlarını da biliyoruz idare ve gözlem kurulu kararlarının hiçbir kararı objektif değil.

00:56:24Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun kendisinin verdiği kararlarda idare ve gözlem kurulunun kararlarının subjektif gerekçelere dayandığı açıkça tespit edilmiş durumda.

00:56:32Şimdi bizim önümüze çözüm önerisi olarak idare ve gözlem kurulları konduğunda bu kriz daha da derinleşecek.

00:56:39Yani bu çözüm değil aslında.

00:56:40O yüzden bu yasa yapım sürecinin sivil toplum örgütlerine açık olarak yürütülmesi gerekiyordu.

00:56:45Ve eğer hükümetinin de bir taslak varsa bizim bunu çoktan görmemiz ve müdahale edebiliyor şansımızın olması gerekiyordu.

00:56:53Ben son olarak şeyi sormak istiyorum.

00:56:56Şimdi tabii ki Umut Hakkı özellikle barış ve demokratik toplum süreçinde Kürt Halk Önder'i Abdüla Hoca'nın koşullarının oluşması aslında önemli bir adım.

00:57:06Fakat Umut Hakkı sadece bu da değil daha çok geniş bir kesimi de kapsıyor.

00:57:11Dolayısıyla şöyle bir kaygı var sanırım.

00:57:16Yani bu çok temel hak ve talep aslında biraz da araysallaştırarak kullanılıyor.

00:57:22Bunun böyle olmaması için hem sivil toplum örgütlerine, Kürt kadınlarına, Kürt halkına, siyasi partilere öneri ve çağrılarınız ne olabilir?

00:57:32Ne söylemek istersiniz?

00:57:33Öncelikle bu alanda mücadele veren herkesin mücadelesini saygıyla izliyoruz ve selamlıyoruz ve destekliyoruz.

00:57:45Ancak şunu da eklemek gerekiyor.

00:57:47Umut Hakkı biz hukukçular için savaş koşullarında dahi talep ettiğimiz bir haktı.

00:57:53Savaş koşullarında dahi bu konuda çalışmalar yürüttüğümüz bir haktı.

00:57:58Ki bakarsanız zaten Sayın Hocaalan'ın avukatlarının yaptığı başvuru sonucu 2014 yılında verilmiş bir karardan bahsediyoruz.

00:58:05Ve biz sivil toplum örgütleri 2021 yılından beri aktif olarak bu süreci takip ediyoruz.

00:58:10Dolayısıyla savaş koşullarında dahi talep ettiğimiz ve savaş koşullarında dahi uygulanması mümkün olan, meşru olan bir hakkın henüz uygulanmamış olması

00:58:19tabii ki bir devletin aslında aksine pratiğini, bir hak ihlali pratiğini ortaya koyuyor.

00:58:27Bunu görerek mücadeleyi ve argümanı oluşturmak gerekiyor.

00:58:33Bu bizim birinci talebimiz.

00:58:34Çünkü Sayın Abdullah Hocaalan'ın fiziki özgürlüğünü doğrudan ilgilendirdiği için birinci talebimiz.

00:58:38Ancak bu talebi yükseltirken bunun müzakerenin en büyük kazanımı değil.

00:58:43Sadece müzakerenin gerçekten başlamasının, gerçekten yürütmesinin bir koşulu olduğunu görerek savunmak gerekiyor.

00:58:51Çünkü bir de şunu eklemek istiyorum, özellikle sokağa çıkma yasakları döneminde,

00:58:56Sur'da, Cizre'de, Nusaybin'de alıkonulan gençlerin neredeyse tamamına ağırlaştırılmış mevet hapis cezası verildi.

00:59:03Ve Umut Hakkı şu an cezaevindeki yüzlerce Kürt gencini de ilgilendiren bir mesele.

00:59:10Ve bu gençlerin 2040'larda bırakılması bir kazanımı bunu da tartmak gerekiyor.

00:59:15O yüzden bütün bunları birlikte düşünerek bu mücadeleyi yürütmek gerekiyor.

00:59:21Ama elbette bütün bu mücadeleyi yürütebilmek ve sonuca vardırabilmek için de ilk koşulumuz, ön koşulumuz Sayın Abdullah Hocaalan'ın fiziki özgürlüğü.

00:59:29Ve bu da Umut Hakkı ile ilgili kararın uygulanmasından geçiyor.

00:59:34Rengin Erkülük çok teşekkür ediyorum programımıza katıldığınız için.

00:59:38Ben teşekkür ediyorum, iyi yayınlar diliyorum.

00:59:40Biz her zaman olumsuz tabloyu da ortaya koymak zorundayız.

00:59:47O nedenle bir takım ekler yaptım.

00:59:50Teşekkür ederim.

00:59:52Teşekkürler çünkü yapısal sorunlar olduğunu belirtmiştiniz.

00:59:55Bunlar da aşılmadığı süreci sanırım negatif şeyler daha gündemde olacak.

00:59:59Tekrar teşekkür ediyorum, iyi akşamlar diliyorum.

01:00:02İyi akşamlar.

01:00:03Evet, Gönül İkaya özellikle yani komplo sürecinde de bu gündemler çok önemli.

01:00:12Çünkü aslında uluslararası komplonun bir sonucu ve hem en temel insan haklarının da araysallaştırıldığı konulardan biri.

01:00:21Öncelikle bu konuya ilişkin eklemek istediğin, belirtmek istediğin bir şey var mı?

01:00:26Umut hakkı, neden önemli ve nasıl bir mücadeleyle araşsallıktan öncelikle çıkarmak gerekiyor?

01:00:35Evet, 15 Şubat komplosunu ele alırken, komplo sonrasında inşa edilen bir İmralı sistem gerçekliği söz konusu.

01:00:44Ve İmralı sistemi sadece bir ada zindanı olmadığını aslında hepimiz biliyoruz, herkes biliyor.

01:00:53Bunu inşa edenler de biliyor.

01:00:54Ve o ada sisteminin sadece işte Türk devleti, belki jandarmalığına, bekçiliği, gardiyanlığı Türk devletine verilmiş,

01:01:04belki AKP sistemi, MHP sistemi bunu yürütüyor ama bunun arkasındaki gücün,

01:01:08Riberapo'nun savunmalarında okuyoruz, işte Avrupa Konseyi'nden, AHİM'den,

01:01:14işte kapitalist sistem güçlerinin ortaya koyduğu bir sistem gerçekliği olduğunu biz görüyoruz.

01:01:23Dile getirdiği önemli noktalar var.

01:01:24Bu anlamda hani İmralı ve İmralı etrafında oluşturulan egemen devletlerin,

01:01:31yani ulus devletlerin aslında bir ceza sistemidir.

01:01:35Yani İmralı var olan kendi hukuklarının da ötesinde aslında bir sistem olduğunu,

01:01:41hani birçok konuşma, birçok seminerlerde, tartışmalarda, hatta televizyon programlarında çok dile geldi.

01:01:47Hukukçular bunu dile getirdi, Kürt hukukçular dile getirdi, Kürt siyasetçiler dile getirdi.

01:01:52Hepimiz dile getirdik.

01:01:53Yani İmralı var olan zindan gerçekliğinin de ötesinde bir zindan gerçekliği.

01:02:00Bu inşa edilerek şu anda bütün Türkiye'deki diğer siyasi mahkumlar,

01:02:05yani bir zindan gerçekliği inşa edildi.

01:02:09Yani hukuk üstü, bildiğimiz yasa bile değil.

01:02:13Yani İmralı yasaları var denildi mesela.

01:02:15Hukukçular bunu ortaya koydu.

01:02:17Bu şunu gösteriyor, tabii hani umut hakkı ve benzeri normal işte avukat arkadaşımız da söyledi.

01:02:23Hani çok tekniki, belki çok hukuksal şeylikleri var.

01:02:26Önemi çok çok önemli.

01:02:28Fakat bunun temelinde Kürt sorununun kördüğü bırakılma gibi bir yaklaşımı söz konusudur.

01:02:33Bu anlamda umut hakkını ne salt, tek başına hukuksal bir şey olarak ele almak mümkündür,

01:02:41ne de hukuksal işte zeminden kopuk ele almak mümkündür.

01:02:44Çünkü egemenler yaptığı kötülüğü hukuksal çerçeveye uydurabiliyorlar.

01:02:51Öyle bir gerçeklikleri var.

01:02:53Yani öyle bir şey ki iki tane insan hakkı söylüyor, dört tane de kendi hukukunu koyuyor.

01:02:57Diyor ki hukukta budur, yasadır diyor.

01:02:59Buna göre ceza vereceğim diyor.

01:03:01Mesela ahim konusunda da ahim mahkemelerinde ortaya çıkan işte hak ihlalleri konusunda.

01:03:07Belki kafamızda bir imaj var hepimiz için.

01:03:10Biliyoruzdur ki ahim işte mahkemesi çok önemli.

01:03:12Evet çok önemli.

01:03:13Ama ahimin şöyle bir gerçekliği de var.

01:03:16Sorunu bireyin sorunu olarak ele alıyor.

01:03:18Mesela diyor ki Türk devletini mahkum etti diyor.

01:03:21İşte A kişisine bu haksızlığı yaptı diyor.

01:03:24İşte şu kadar bin euro ceza ödeyecek.

01:03:27Sorun bitiyor mu?

01:03:27İşte mesela Reberapo işte 99 komplo suyundan sonra İmralı'da bir komplo gerçekliğinin parçasıdır.

01:03:35Devam ettirilmek istenilen komplonun bir parçasıdır.

01:03:37Bunun içerisinde sizin de belirttiğiniz gibi araçsallaştırılan insan hakkı, temel yaşam hakkı, siyasi düşünce hakkı bunlar da araçsallaştırıyor.

01:03:48Bunu da deşifre eden bir mücadeleyi yürüttü.

01:03:50Halen de yürütüyor Reberapo.

01:03:53Mesela ahim savunmalarında bunu söylüyor.

01:03:55Diyor ki benim birey olarak, apu kimliği olarak sadece birey olarak yaşadığım bir sorun değil.

01:04:01Sadece bir bireyin, bu benim toplumsal olarak yaşadığım hak ihlalleri söylüyor.

01:04:06Yani ben yok sayılıyorum, benim bir sorunum varsa ortaya çıkmış bir, bunun sebebi tarihseldir, toplumsaldır.

01:04:12Hatta işte Avrupa devletlerinin payı bu kadardı.

01:04:15Bu bir gerçek.

01:04:17Dolayısıyla hukuk aldatmacasını da hani deşifre eden bir mücadele.

01:04:21Hukuk mücadelesi bu anlamda sadece tekniki bir mücadele değil gerçekten.

01:04:25Çünkü barış ve demokratik toplum çağrısının temelinde nasıl bir mücadele sürecinin içine girilmesi gerektiğini söyledi.

01:04:33Reberapo dedi ki siyasal ve hukuksal mücadele.

01:04:36Bu anlamda hem siyasette hem de hukuksal alanda yani Kürtleri statü olarak görmeyen, kimlik olarak görmeyen, yok sayan hukukta da yok.

01:04:47Yok hala yoktur.

01:04:48Kürtler hala yoktur.

01:04:50Hakları yoktur.

01:04:51Dolayısıyla bu oyunları ortaya çıkartmanın mücadelesini çok yönlü yürütmek gerekiyor.

01:04:55Şimdi süremizde dikkate alarak sorularımı tamamlamak istiyorum.

01:04:59Çünkü bir iki konu daha var konuşmak isterim.

01:05:01Şimdi Rojoba yani 6 Ocak'tan beri birebir böyle çok ciddi bir gündem olarak bütün Kürtlerin aslında uluslararası kamuoyunun gündemine girdi ve insanlar günlerce sokaktaydı.

01:05:16Ve Kürt Halk Önder Abdüla Hoca'dan bunu aynı zamanda ikinci bir 15 Şubat komplosu olarak değerlendirdi.

01:05:2427 yıl sonra yani 27. yılında Kürtler bu komployla da karşı karşıya kaldı.

01:05:33Rojoba üzerinden kaldı aslında.

01:05:35Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

01:05:36Yani bu 27 yılda aşılamayan yanlar üzerinden mi bir komplo düzeneği tekrar oluşturuldu?

01:05:45Çünkü aynı güçler hemen hemen içinde yer alıyor.

01:05:48Yoksa farklı sebepleri de var mıydı?

01:05:50Tabii Kürt sorunu açısından Kürt sorunun çözüm arayışı noktasında 15 Şubat sonrasında hem Reberapo hem İmralı'da dediğimiz gibi o halen devam eden nefes alınmakta bile insanın düşünemeyeceği kadar zor bir alanda.

01:06:12Kürt sorununun siyasal ve hukuksal statü noktasında hem tarif edilmesi hem de yeni bir 21. yüzyıla giriş noktasında çözümün dile getirilmesi, tartışılması noktasında büyük bir mücadele verildi.

01:06:31Hani komplonun boşa çıkarılmasının önemli bir ayağı bu.

01:06:34Yani Kürt sorunu hep bir terör, işte Türkiye bu barış ve demokratik toplum çağrısı sürecine nasıl yaklaşıyor?

01:06:41Terörsüz Türkiye üzerinden hala bu zihniyeti devam ettirmek, hala bir biçimde diyor ya yordamına göre biçim vererek sürdürmek isteyen bir zihniyet söz konusu.

01:06:52İşte avukat arkadaşımız da söylediği gibi hani halen işte rapor, komisyon ve benzeri ortaya çıkmış umut hakkıyla ilgili herhangi bir şey yok.

01:07:00Ya da ortaya çıkmış bir şey yok. Söylem var ama halen somutluk noktasında ortaya çıkmış bir gerçeklik yok.

01:07:07Ama Önder Apo mesela ne yaptı? Bu gerçekliği yani karşımızdaki sistem gerçekliğini biliyor. Beklemedi yani.

01:07:14Bu çok önemli siyasal ve hukuksal mücadelede.

01:07:17Sen kendi kimliksel, özgürlüksel, hukuksal, işte siyasal, varlıksal inşanı, işte varlığını koruma noktasını, öz savunmanı beklemeden inşa etmen gerekiyor.

01:07:29Ortaya çıkartman gerekiyor. Bu çok önemlidir.

01:07:32Bu senin siyasal mücadele yürütme yani sorunu, Kürt sorununu güvenlik, işte askeri, işte diyor ya inkar et, işte isyan et, ondan sonra imha et.

01:07:42Bu üçlüden, bu körlüğümden çıkartmanın mücadelesini yürütmek gerekiyordu.

01:07:49Önder Apo bunun 93'ten beri sık sık girişimlerinde bulundu aslında.

01:07:5393'te işte Ateşkes, birinci Ateşkes çağrısı ortaya çıkmıştı.

01:07:59Buna hem diyor ya norm yani resmi olan bir de resmi olmayan geçmişte belki Gladio örgütlenmesi.

01:08:06Şimdi Gladio da kendini yapılandırdı.

01:08:09Devletin içerisinde farklı boyutlarda yeni Gladio biraz daha kimi zaman işte karşımıza farklı güçler olarak çıkabiliyor.

01:08:15Bu anlamda hani belki siyasi kimlik de eskiden daha gizliydi, şimdi biraz daha farklı boyutlarda kendini gösteriyor.

01:08:23Norm dışı güçler üzerinden, işte bu devlet sistemi üzerinden halen bir imha, işte inkar konseptini tekrar tekrar, o komployu tekrar tekrar yenileme girişimleri hep oldu.

01:08:34Ve dediğim gibi yani her seferinde bunu boşa çıkartmanın mücadelesi işte son 27 yıldır da adım adım yani nefes nefesi yürütüldü.

01:08:43Şimdi 93'te bir çözüm girişimi vardı.

01:08:46Bunun karşılığında devletçi güçler kendi cumhurbaşkanlığı katlettiler, Turgut Özal'ı katlettiler, kendi generallerini katlettiler.

01:08:54İşte darbeler mekaniği denildi buna.

01:08:58Darbeler mekaniği dedi bu sistem darbeler üzerinden yürüyor.

01:09:02Yani siyasetle yürümüyor aslında yani hukuksal bir gerçeklikle değil.

01:09:06Yani bu mücadele, siyasal mücadele aynı zamanda hani bu gerçeklikleri de deşifre eden bir tarzda yürülüyor.

01:09:1298'de, 15 Şubat komplosunda olduğu süreçte hatırlarsanız işte 1 Eylül 1998'den geçerli olmak üzere yeni bir çözüm arayışı.

01:09:22Evet yani Kürt sorunun siyasal zemine çekme, Kürt haklarının yani özgürlüklerinin yani işte kültürel haklarının işte toplumsal haklarının siyasal zeminde yani tartışılması,

01:09:37mücadelenin bu zeminde yürütülmesi yani şiddet zeminden çıkarılması girişimine karşı verilen cevap 99-15 Şubat komplosu gerçekliği oldu.

01:09:45Aynı şekilde işte bu 27 yıl içerisinde 2013 yılında biliyorsunuz 2013 ile 2015 yılı arasında da bir çözüm arayışı süreci aslında denendi.

01:09:57Yani buna dönük bir girişim de ortaya çıktı.

01:10:01Önemli tartışmalar yürütüldü.

01:10:02Ve gerçekten de hatırlarsanız o dönemde yani çözüm arayışının bazı şeyleri olduğunda Reberapo'nun mesela işte Kürt sorununa ilişkin, Kürt kimliğiyle ilişkin, Kürt varlığına ilişkin Türkiye'ye dönük çözüm perspektifi.

01:10:17Orta Doğu'ya sadece Türkiye değil, sadece Kürtlere ilişkin değil toplumsal projesi birazcık yansıdı.

01:10:23Türkiye'de toplumsal olarak enteresan bir pozitif geri dönüşler ortaya çıktı ve ardından 2015 yılında çöktürme projesi.

01:10:31Bu da bir işte komplo darbe gerçekliğiydi.

01:10:34Yani 15 Şubat komplosun bir başka biçimde sürdürülme girişimi olarak karşımıza çıktı.

01:10:39Şimdi işte 27 Şubat yıl dönümü de geliyor.

01:10:4527 Şubat 2025 tarihinde devletin işte Devlet Bahçeli şahsında dile getirdiği bazı yaklaşımlar üzerinden Reberapo'nun çözüme, işte kana değil, şiddete değil.

01:11:02Yani Kürt sorunu kansal ya da ölümsel bir öldürerek çözülecek bir sorun değil.

01:11:08Tanıyarak, anlayarak, yani güçlerin birbirinin varlığını tanıyarak, anlayarak o noktada çözebileceği bir sorun iklimini yaratma noktasında inisiyatifini kullandı.

01:11:21Herhangi bir anlaşma, herhangi bir şey yok.

01:11:23Bir girişim, bir çağrı yaptı.

01:11:27Bu çağrının önceki çağrılardan farkı daha radikal adımlar atmasıydı.

01:11:31Hem kendi özgürlük mücadelesi açısından.

01:11:35Çünkü projeyi, halklar projesini, Kürt halkının ulusal kimliksel inşa projesini de radikal yürütmesi gerekiyor.

01:11:43Çünkü sadece Reberapo şunu ifade etti.

01:11:47İçinde bulunduğumuz konjonktür durum.

01:11:50Konjonktürel durum neydi?

01:11:52Yeni bir dünya düzeni girişimleri süreci başlatılıyor.

01:11:55Yani Üçüncü Dünya Savaşı'nın daha da hızlandırılmış bir dönemine giriş yapılıyor artık.

01:12:00Süreç de Rojava üzerinden mi?

01:12:02Orta Doğu'da tabii ki.

01:12:04Çünkü Orta Doğu'ya müdahalenin en keskin olduğu alan Suriye.

01:12:08Suriye üzerinden yürütülen bir gerçeklik söz konusu.

01:12:13Şimdi dolayısıyla Orta Doğu'nun şekillendirilmesinde önemli bir adım Suriye.

01:12:17Çünkü Suriye işte diyelim Doğu Akdeniz'den işte Mezopotamya'ya, oradan Kafkaslara, oradan Orta Doğu'nun diğer alanlarına yönelik bir diyorlar ya bir hat oluşturmanın merkezi üstlerinden biri.

01:12:31Bir diğeri Irak.

01:12:33Bunu daha önce bu müdahaleyi işte biliyorsunuz 2011 sonrasında Arap Baharı üzerinden yürütülmek istendi.

01:12:39Bu Arap Baharı üzerinden var olan işte klasik geleneksel yerel güçlerde bir sarsılma ortaya çıktı.

01:12:47Suriye'de ortaya çıkan bir süreç söz konusu oldu.

01:12:50Ve bu süreçte işte Reberapo'nun ortaya koyduğu demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü paradigmanın sonutlaşması Rojava'da Suriye'de söz konusu oldu.

01:12:59Bu nasıl bir tehlike olabilir mesela özellikle hem kadın, halklar, halkların ortak yaşamı, kadın özgürlüğü, toplumun kendini örgütlemesi,

01:13:10Orta Doğu'nun yeni dünya düzenini nasıl bir tehlike ifade edebilir?

01:13:1520. yüzyılın başı için Churchill'ı örnek verdik.

01:13:19Yani yaralı bırakılan Kürtlük, Kürtler.

01:13:22Bunu tekrar yaşamamanın adıdır aslında bu proje.

01:13:29Yani Kadın Özgürlükçü Ekolojik Demokratik Toplum Projesi,

01:13:34Önder Apo'nun ortaya koyduğu proje ki komploye verilen en tarihsel cevap olduğu yüzyılı belirleyecek.

01:13:41Ve yüzyılın sürecini aslında çarkını halklardan yana, kadından yana, Kürtlerden yana başlattı.

01:13:47Bu çark, tarihsel çark diyorlar ya, aleyhte değil lehte dönme şansı ortaya çıkardı.

01:13:54Bir proje ortaya çıkardı.

01:13:56Kürtler, işte kadınlar, ezilen halklar, egemenlikçi sistemin kiri, çirkinliğiyle yaşamak istemeyen güçler, demokratik güçler eline bir proje sunuldu.

01:14:09Yani sadece işte egemenlerden dileyen değil ya da sadece egemenlerin ağzından ne çıkacak diye ağzına bakan değil.

01:14:18Bu çok önemli.

01:14:19Yani tehlike kısmı orası mı aslında?

01:14:21Tehlike kısmı orası, inisiyatif tabii ki.

01:14:23Tabii ki sistem açısından söylüyorum ya da uluslararası güçler açısından soruyorum.

01:14:27Yani esas tehlike halkların, kadının kendi karar alma mekanizmalarıyla kendisini yönetmesini.

01:14:34Yani bu bölge aslında çok büyük bir tehlike.

01:14:36Hani bir şey vardı diyor, hukuksal bazı şeyler araçsal olarak, işte insan hakları, özgürlük.

01:14:43Sevgili avukatımız da söyledi ya, Avrupa devletleri açısından bunlar araçsal kullanılan hep insan hakları.

01:14:48Bir yere müdahale etmek isteyince bunu araçsallaştırıp, Afganistan'a dediler insan hakları, kadın hakları ortaya çıkan Taliban'la yan yana konulmuş şeylikler.

01:14:56Yani bu anlamda kendi kaderini, hani onları o klasik söylemle, kendi kaderini gerçekten belirleyen bir kadın ya da bir halk gerçekliği.

01:15:09Halk gerçekliği, Kürt gerçekliği, yani eski Kürt değil artık Kürtler ama artı bir de kadın gerçekliği ortaya çıktı.

01:15:15Yani kandırılamayan, uyutulamayan, hani diyor ya inkar, imha, isyan ve imha üçlemesinden çıkmış o soykırım çemberinden kendisini çıkartmış.

01:15:27Ne istediğini bilen bir gerçeklik söz konusu.

01:15:32Bunun en somut şeyini biz mesela Kürt basınında, Kürt halkına uzatılan mikrofonlardaki yorumlarda görebiliyoruz.

01:15:40Bakın 27 Şubat Barış ve Demokratik Toplum çağrısı sürecinde Kürt halkının değerlendirmeleri var.

01:15:52Bu çok önemli.

01:15:54Hem ahlaki hem politik değerlendirmeleri var.

01:15:56Deniliyor ki biz mücadelenin ve liderimizin, öncümüzün işte muhatap olarak müzakerede, siyasi çözümde öncümüz olarak tespit ettiğimiz Reberapo'nun arkasındayız, güveniyoruz.

01:16:10Ama sisteme bakacağız.

01:16:12Güvenmiyoruz.

01:16:14Yani bu...

01:16:15Yazlı yılların artık deneyimlenmiş maalesef.

01:16:17Deneyimlenmiş çünkü hani kendini örgütleyen, bilinçlenmekle kalmayan örgütleme gerçekliğine,

01:16:23yani kendini savunma gerçekliğine ulaşmış bir toplumsal gerçeklik var.

01:16:27Artı Orta Doğu açısından en büyük radikal çıkış kadın özgürlük çizgisidir.

01:16:34Orduya sahip olan bir kadın özgürlük mücadelesi var.

01:16:36Yani sadece işte eleştiren değil, tam tersine eleştiren, çözümleyen ama aynı zamanda çözüm üreten ve bunu işte Rojava örneği bu yüzden çok tehlikeli.

01:16:48Çünkü somutlaşıyor.

01:16:49Hani hayal olarak kalmıyor özgür toplum noktasında.

01:16:53E bunun önünde engeller var tabii ki.

01:16:54Bugün bakın işte Rojava'ya yönelik komplo, ikinci komplonun şeyi bu.

01:16:59Yani en çok saldırılan oradaki model, oradaki Kürt gerçekliği, Kürt varlığı, yeni Kürt varlığıdır.

01:17:07Yani Rojava şahsında sadece işte diyelim evet Suriye'deki konsepte, gerici bir konsept üzerinden Suriye inşa edilmek isteniyor.

01:17:14Kürtler de buna sopayla razı edilmek istendi.

01:17:18Sopayla razı edilmek istendi.

01:17:19Bir parantez açıp hatırlatmak isterim.

01:17:22Şimdi özellikle Kasede'nin entegrasyonu ve aslında bir bütünen Rojava'nın Suriye entegrasyonu daha çok tek tek bireyler düzeyinde.

01:17:31Bu çokça dayatıldı.

01:17:33Yani bu şimdilik bir anlaşmayla bir yere kadar durduruldu.

01:17:36O zaman şöyle mi o tehlikenin halen çok ciddi anlamda devam ettiğini söylemek mümkün mü?

01:17:46Tabii ki.

01:17:46Yani müdahaleler yeni başlıyor.

01:17:48Bu bir şeydir.

01:17:49Yani Rojava'ya yönelik şunu söylemek çok önemli.

01:17:54Bu bitmez.

01:17:54Niye?

01:17:55Çünkü gerçekten çok kapsamlı bir 3. Dünya Savaşı projesi söz konusudur.

01:18:02Hani İran, Amerika'nın İran'a saldırısı, İsrail'in Orta Doğu'da farklı yeni bir güç haline getirilmesi,

01:18:101948'de kurulduktan sonra bir korunması gereken bir devlet olarak hep söylendi.

01:18:15Hani katliama soykırıma maruz kalmış bir halkın tarifi üzerinden ulus devlet inşa edildi.

01:18:25Siyonist ulus devlet şimdi bunu artık ne diyorlar şaha kaldırma durumu söz konusu.

01:18:30Yani kapitalist sistemin eskiden Türkiye üzerinden Orta Doğu jandarmalığı yürütülürken,

01:18:36şimdi bir de İsrail gerçekliği üzerinden yeniden bir denge, dengeler yeniden inşa edilmesi gerekiyor.

01:18:42Bunun için var olanın yıkılması lazım.

01:18:44Ama yıkılma sürecinde en büyük tehlike nedir? Alternatiflerin var olmasıdır.

01:18:49Yani egemenler kendileri dışında, halklara, toplumlara, kadınlara söz söyleyebilen, proje üretebilen ve model sunan bir gerçeklikle karşı karşıya.

01:19:01O yüzden mesela dikkat edersek, kasede direniyor.

01:19:07Birçoğu diyor ki kasede nedir, niye direniyor?

01:19:10Kürt gerçekliği savunuluyor diyor ki siz kaybettiniz.

01:19:14Kürt varlığı da merkezinde kadın özgürlük mücadelesine saldırı olduğu zaman, ileriye gidildiği zaman niye gidiyorsun?

01:19:20Yani yürütülen tartışmaların temeli bu özgürlük çizgisine, özgürlük projesine yönelik saldırıdır.

01:19:28Yani komplo bu anlamda hep devrede tutulacak.

01:19:31Çünkü hani burada eleştirilen diyelim işte Kürtler niye ulusal birliği yok?

01:19:39Bu eleştirebilirsin.

01:19:40Ama ulusal birlik kurulduktan sonra ulusal birlik isteyen diyelim işte Pekki hareketinin, özgürlük mücadelesinin, mücadelesinin yönelik saldırıların olması

01:19:48aslında bunun arkasındaki gücü niye siz birlik oluyorsunuz deme zihniyetini kapsıyor.

01:19:53Yani bu saldırılar ideolojik olarak, siyasal olarak önümüzdeki süreçte de hem Kürt halkına dayatılacak,

01:19:59yani birlik olsa niye birlik oldun?

01:20:01Birliği bozma noktasında saldırılar olacak.

01:20:04Birliği parçaladığımda bu sefer de Kürtler birliğini parçaladı, üzerinden yürütülecek.

01:20:08Yani özellikle işte komplocu güçlerin de desteklediği, Kürtlerin, Kürt ulusal gerçekliğinin demokratik ulus bilinciyle bir güç olmaması,

01:20:19işte demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü, toplum paradigmasını Rojava şahsını, sadece Rojava ile değil, Kürtler iddialı, Kürt kadınları iddialı.

01:20:30Biz diyor ki sadece Kürt kadınları değil, bu iddia devam edecek, bu iddia sürecek.

01:20:35Çünkü bugün beni sömüren, işte dün Arapları sömüren, Afgan kadınlarını sömüren aynı güç beni de sömürüyor.

01:20:42Dolayısıyla bu mücadelenin evrensel kimliği güçlü savunulacak, bundan sonra da savunulacak.

01:20:47Ama yani Kürt sorununu araçsallaştırma girişimleri, 15 Şubat komplosu boşa çıkarılan zihniyetler tekrar tekrar ısıtılıp,

01:20:58kadınların, bizlerin, Kürt halkının ve halkların önüne tekrar tekrar sunulmak isteniliyor.

01:21:04Bu noktada hani nasıl, ne yapmak lazım?

01:21:07Ben tam onu soracaktım, süremizi de dikkate alarak sorayım.

01:21:11Şimdi uluslararası komplo veya komplolara karşı aslında çok da küresel bir mücadeleye dönüştü Kürt mücadelesi aynı zamanda.

01:21:21Çünkü dünyanın her köşesinden kadınlar, halklar da dayanışma içerisinde Kürtlere destek verdi.

01:21:28Bunu Rojava'da daha fazla gördük.

01:21:30Fakat biraz önce de belirttiğiniz konuyu da dikkate alarak şöyle sorayım.

01:21:36Madem bu yaşam, bu aslında oluşan kadın özgürlükçü yaşam, halkların ortak yaşama,

01:21:43Rojava'da ete kemiğe bürünmeye çalışılan yaşam tehlike altındaysa,

01:21:47ki altında yani bu anlaşılıyor yoksa hani böyle bu kadar büyük kapsamlı bir uluslararası saldırıyı hak edecek ne yaptı Rojava?

01:22:01Hani buradan insan soruyu kurarsa buna karşı hem komploları belki birbütünen hem kadın özgürlük çizgisini koruyabilme adına neler yapılmalı?

01:22:12Yani hangi ayaklar üzerinden koruyabilmeli Kürtler ve kadınlar kendisini?

01:22:18Yani 52 yıllık öncesi de var tabii.

01:22:21Yani ne kadar da Kürt önderleri idam sehpasına gitmiş olsa da,

01:22:27yine katliamlar, soykırımlar olsa da, Zilan'da, Halepçe'de, Dersim'de, Şehzait direniş sürecinde, Mahabat'ta,

01:22:37Kürtler büyük yenilgilerle birlikte büyük dersler de, büyük sonuçlar da elde ettiler.

01:22:43Yani Kürt özgürlük mücadelesi, dört parça Kürdistan'da işte örneğin Rojava'ya yönelik saldırı sadece Rojava'ya yönelik ele alınmadığı için bu kadar sahiplenildi.

01:22:55Bu çok önemli.

01:22:56Yani demek ki demokratik ulus, demokratik Kürt ulus bilincini bizim hep güçlü tutmamız gerekiyor.

01:23:02Bu bilinçle ele almak lazım.

01:23:03Yani kafada, ruhta, düşüncede bir Kürdistan'ın parçalılığının bitirilmesi çok önemli.

01:23:11Demokratik ulus bilincinin temeli budur.

01:23:14Kürtlerin demokratikleşmesi.

01:23:19Kendi örgütlenmelerini, öz örgütlenmelerini çok güçlü ortaya çıkartmaları.

01:23:23Bunu işte ulusal kongreyle taçlandırılabilir.

01:23:26Yani işte örneğin örnekleri var.

01:23:28Diyelim sen ben değil biz, biz var olan konjonktürde farklı siyasal statüler içerisinde örneğin,

01:23:38henüz Kürtlerin bir statüsü olan da tehlike altında, başarı Kürdistan'da olduğu gibi,

01:23:43çok rahatlıkla üzerine planlar kurulmak istenilebiliniyor.

01:23:48Şengal işte, Mahmur için, Kandil için, yine Rojava için, Bakur için, Roşilat için,

01:23:54egemenlerin projeleri söz konusu, inkar ve imha siyasetine tekrar dayatma noktasında.

01:24:02Şimdi bu noktadan birbiriyle buluşmasını her anlamda, diplomaside, siyasette,

01:24:07farklılıklarıyla birlikte ortaklıklarını çoğaltarak, ortak bir akıl olma gücünü bizim ortaya çıkartmamız çok önemli.

01:24:15Bunun öncülüğünü kadının yapması lazım.

01:24:18Yani kadının demokratik, ulusal kadın öncülüğünü, bilincini çok yoğun bir şekilde dile getirmesi,

01:24:27ki bunun çalışmaları hep yürütüldü, çok önemli çalışmalar da ortaya çıktı,

01:24:30bunun çok görünür kılınması lazım.

01:24:32Yani biz Kürdistanlı kadınlar olarak başura dönük işte neler ortaya çıktı, tehlikeler ne?

01:24:39Yani hem iç gericilik ama aynı zamanda sömürgeci gericiliklerin plan ve projeleri var.

01:24:44İşte roşilat boyutunda büyük sarıldanlar ortaya çıkıyor, direnişler söz konusu.

01:24:50Buna dönük ki örnekler de var, gelişiyor gelişecek de,

01:24:56hani çıkarımızın birbirimizi yaşatma temelinde ortak olduğunu,

01:25:00daha da güçlendirilmesi gerektiğini bileceğiz.

01:25:02İkincisi tabii ki en önemli şeylerden biri, öz örgütlülük, öz yönetim gerçekliği.

01:25:06Kürtler şunu öğrendiler, icazet alarak, mesela Rojava gerçekliği odur,

01:25:12icazet onay ya da şey istemeden kendilerinin ayakta kalma sistemini kurdular.

01:25:18Şimdi bunun üzerinden evet ne yapacaklar şunu biliyorlar, bunlar verilmiş bir hak değil.

01:25:24Savunulan bunlardır.

01:25:26Yani oturulup masa başında, işte Lozan'da ya da Saizpikot'taki bir çizilmiş, verilmiş, yok sayılmış,

01:25:33bilmem el almış bir durum değil.

01:25:36Emekle, şehadetlerle, binlerce, on binlerce bakurdan tutalım,

01:25:41başvur roşilattan tutalım, Rojava'ya kalma hatta daha da birçok alana kadar

01:25:46ortaya çıkmış bedeller üzerinden yaratılmış değerler, kazanılmış değerler.

01:25:52Değerler, haktır, kendini yönetmek haktır, dilini, kültürünü yaşatmak haktır,

01:25:59statüsünün adını konması haktır.

01:26:01Bu anlamda şu anda Suriye'deki yapılanmada sistem diyor ki,

01:26:05benim vereceğim kadar, çok beni hani diyor ya, işte Şara yönetimini ben kabul ediyorum,

01:26:10bu olacak, sen de onu çok zorlamadan belki bir şeylerin olabilir diyebilir.

01:26:15Ama orada da mücadele devam edecektir.

01:26:17Bir, varlığını koruma, öz savunma, bundan asla taviz verilmez.

01:26:22Öz savunması olmayan hayatta kalmaz.

01:26:24Üçüncü Dünya Savaşı'dır.

01:26:26İkincisi, kendini yönetme, yürütme ve örgütleme mücadelesi.

01:26:30Bunda da kadın olarak, kadın hareketlerinin,

01:26:33kadın hareketlerinin de açıklamalarında bu var.

01:26:35Biz komployu bu temelde örgütleneceğiz, bilinçleneceğiz,

01:26:37öz savunma temelinde daha da büyüteceğiz.

01:26:40Yani bu projeye daha güçlü sahip çıkacağız diyorlar.

01:26:44Gazeteci Gönül Kaya çok teşekkür ediyorum.

01:26:47Zaman ayrı programımıza katıldığınız için.

01:26:49Ben teşekkür ederim.

01:26:50Sevgili izleyenler, özel programımızın sonuna geldik.

01:26:5415 Şubat Uluslararası Komplosu'nun yıl dönümünde.

01:26:58Komplonun tarihsel arka planı, komploy uygulayanlar ve buna karşı yürütülen mücadeleler,

01:27:04yine umut hakkını konuştuk.

01:27:06Özel yayınımız saat başında Kürtçe programla devam edecek.

01:27:11Biz programımızı noktalıyoruz.

01:27:12İyi akşamlar diliyorum.

01:27:13İzlediğiniz için teşekkür ederim.

01:27:43İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Comments

Add your comment

JIN TV ÖZEL-Hacer Altunsoy-Gönül Kaya-Rengin Ergül-Kürtlerin kazanımına yönelik tehlike devam ediyor

Category

Transcript

Comments

Recommended