- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00Müzik
00:17Merhaba sevgili izleyenler.
00:19Bir Fikir Durağı programı ile daha sizlerle beraberiz.
00:22Aylardır kamuoyunda tartışılan yasa artık Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kapısında.
00:28Elbette programlarımızda da çerçeve yasa, kök yasa başlıkları altında beklenen bu süreç yasasını çokça konuştuk.
00:37Fakat deyim yerindeyse artık ete kemiğe büründü.
00:41Fakat tartışmalar daha çok şu anda bir tarafta silahlı mücadeleyi bırakan örgütün bu yasadan ne kadar faydalanacağı,
00:51diğer tarafta da ne kadar kapsayıcı olacağı, anayasal güvence ekseninde birazcık sıkışıyor.
00:58Dolayısıyla bugün programımızda aslında bugüne kadarki bir genel tabloyu ve aynı zamanda yasayı, yasanın getireceklerini
01:06ve aslında Türkiye Cumhuriyeti'nde neleri dönüştürüp dönüştüremeyeceğini gazeteci Çilem Küçükkeleş'le birlikte konuşacağız.
01:14Hoş geldin Çilem.
01:16Hoş bulduk, biz de hoş gördük.
01:17Nasılsın?
01:18İyi olmaya çalışıyoruz.
01:20Umutluyuz biraz daha geçen yıllara göre.
01:22O yüzden daha iyiyiz diyebilirim ama herkes gibiyiz herhalde.
01:25Geçen yıllara göre neden daha umutlusunuz?
01:28Şu çok önemli, sevgili Beste biz geçirdiğimiz bir 10 yıl içerisinde gerçekten aslında bugün başka ülkelerde,
01:36başka coğrafyalarda gelişenleri konuşunca sanki başımızdan geçenleri unutarak ya da alışmışız da zaten bunları yaşamışız gibi bir bakış açımız var.
01:45Ama çok zor bir 11 yıl geçirdik ve bir OHAL süreci hala kalkmış olmayan ve bu OHAL'in ciddi devletin
01:52çürümesini,
01:52topluma yayılmasını hep birlikte izlediğimiz, gördüğümüz, içinde kendimizin de olduğu bir dönem geçirdik.
01:58Ve bu dönem konuşmanın en az olduğu, kavganın en çok olduğu dönemlerden biriydi.
02:04Sayın Hocalan'a ilişkin yürütülen tecrit meselesi aslında sadece bir adada gelişen değil,
02:11toplumun tamamına uygulanan bir tecrit meselesi vardı.
02:13Biz o tecrit başlamadan önce yaptığımız eylemlerde polislerle çeşitli diyaloglar kılıp bir yol bulurken,
02:20oradaki tecrit başladıktan sonra hiç kimse hiç kimseyle konuşmaz ve yol bulamaz hale geldi maalesef.
02:26Bence söz çok önemli ve kıymetli, diyalog çok önemli ve kıymetli konuşmak.
02:31Biraz bu süreç bunun yolunu açtı ama belki görünen sadece kürt sonundaymış gibi ama bence değil.
02:37Türkiye'nin parlamentosunda, siyasetinde, sanatında, sokağında diyelim artık daha gerilimli değil.
02:44Daha birbiriyle konuşan bir hava çünkü daha önceki gerilimi sürekli kışkırtan bir anakı mı diyelim,
02:50AKP mi diyelim, direkt iktidarın kendisi mi diyelim bir sürü etken vardı.
02:55O etken kışkırtmayı bırakınca herkes biraz daha sakin bir Türkiye'de ve ne olacak meselesini daha çok tartıştığı diyelim,
03:02siyasete dahil olduğu bir süreçten geçtiğimizi düşünüyorum.
03:06Yani siyasete dahil olma meselesi aslında şu anda tarihsel dediğimiz eşiği de bize açıyor.
03:12Yani bir tarafıyla 50 yıldır sünen bir mücadele var, bunun silahlı bir ayağı var.
03:20Ve şimdi bugün artık gelinen aşamada 11 Temmuz'u da neredeyse bir yılı geçti, yani geçti bir yılı geride bıraktık.
03:28Ve artık silahların yakıldığı bir zaman diliminde Kürt Özgürlük Hareketi'nin siyasete dahil olacağı ve bunun hukuki zemininin de tartışıldığı
03:40günlerdeyiz.
03:40Fakat bu tartışılırken, ben programa hazırlanırken de yine aynı şekilde medyaya baktığımız zaman bir taraf hala burayı hiç görmüyor.
03:48Aslında bu ülkenin 50 yıllık hatta 100 yıllık bir sorunu ama 50 yılda silahlı mücadeleyle geçmiş bir sorunu.
03:55Bir taraf hiç konuşmazken diğer tarafta yani buna bizler de dahil parçalı parçalı birazcık tartışıyoruz.
04:03Bir bütün olarak aslında genel tabloya baktığımızda bugün ne yaşandı ve şu an gelenen aşamada Türkiye tarihi açısından sürecin neresindeyiz?
04:13Evet önce şeyi vurgulamak isterim.
04:15Dünya belirsizlikler dünyası.
04:17Yani bu son dönemin en önemli özelliklerinden biri belirsizlik meselesi.
04:22Bir gün İran savaşı duruyor sonra bir anda NATO Türkiye toplantısında Trump başlatabiliyor.
04:27Yani hiçbir şey evet bu oldu ve şuraya gider öngörüsünü bulunmakta zorlandığımız bir dönemden geçiyoruz ama şeyi ifade etmek lazım.
04:35Birincisi biz gazeteciler olarak çok önemli bir tarihe tanıklık ediyoruz.
04:3950 yıllık bir çatışma, o çatışmanın çok ağır bedelleri ve birlikte yürüyen bir mücadelenin getirdiği bir yerde ve aynı zamanda
04:47o mücadelenin bir dönüşümünü hep birlikte takip ediyoruz.
04:50Yani 10 yıl önce peki kendini fesh edecek dese gülerdik herhalde hadi oradan derdik yani.
04:56Ama bugün geldiğimiz süreç yani bizi getiren Orta Doğu'daki çatışmalı hal daha çok silah bırakmaktan çok beklendiği, daha gergin, kim
05:05kimi yenecek savaşını daha gözlemlediği bir dönemdi.
05:09Ama Kürt hareketi bunu tersine çevirdi.
05:11Yani silahın en ön olduğu planda silahı yaktı ve silah yakarak yeni dönemi siyaset olarak kendi adına belirledi.
05:18Şimdi bu pek iki bir örgüt en nihayetinde ve ideolojik birliği olan bir örgüt ve kendini çok çabuk değiştirip dönüştürebiliyor.
05:26Ama bir konjöktür var dedik ya hani biraz devletle örgütün görüşmesini, Türkiye'de kür sorunun çözümünü daha gerekli kılan diyelim, daha
05:35önemli kılan bir konjöktür içerisinde devlet nasıl değişip dönüşecek sorusu hepimizin önünde duruyor.
05:41Şimdi devlet çok yapılı bir sistem. İçinde çokça ideolojik, politik ayrılıkların olduğu ama bu ayrıkların hepsinin de birbiriyle çarpıştığı, hepsinin
05:50devleti ele geçirmek, devlete hakim olmak gibi çeşitli nasıl diyelim yaklaşımların olduğu bir yapı.
05:56Elbette ki peki gibi çabuk dönüşmeyecek. Bunu biliyoruz yani.
06:00Bir diğeri 50 yıl diye hani atfediyoruz ama 100 yıllık Cumhuriyet'in bir sorunu. Bu Cumhuriyet 200. yaşına girdi ama
06:09100 yıllık bagajları var bu Cumhuriyet'in.
06:12Bu bagajlar büyük oranda gerilim alanları aynı zamanda ve bir taraftan bu gerilim alanları aynı zamanda Cumhuriyet'i ayakta tutan
06:19alanlar.
06:20Yani ayakta tutan demeyelim de çeşitli kesimlerin sürekli yönetiminde tutan, Türkiye'de sürekli sağı ayakta tutan, Türkiye'de sürekli tekçilik yönüyle ulusçuluğu
06:30ayakta tutan,
06:31genelde Türkiye devletinin Türkleri sahibi eden ama onun dışındaki herkesi onu yıkmak için çabalıyormuş gibi bir böyle içe büzülen bir
06:39devlet sisteminden bahsediyoruz.
06:41Ve bu kadar dilini, basınını, hukukunu, ne diyelim siyasetini, meclisini, ne kadar kamusal alanı varsa tırnak içinde bunu bölücü Kürt
06:51üzerine kurmuş bir devletten bahsediyoruz.
06:53Ve Kürtler bizi bölmesin diye de 100 yıldır bu devlete bedel ödeyen bir Türkiye toplumundan yani bedeli de sadece Türkler
07:01ödemedi.
07:01Yani Kürtler de askerlik yaptı, Aleviler de yaptı, toplumun çok sayıda genci toprak altında kaldığı tüm bu sorunlar çözülmediği için
07:09ve Türkiye haklarına büyük bedel ödediği dediğim gibi bir devletten bahsediyoruz ve burayı değiştirmek sanırım o kadar kolay değil.
07:16Çünkü biraz neredeyse yeniden yıkıp inşa etmek gereken bir alan, her şeyi yeniden düzenlemek gereken bir alan.
07:22Ve devletin hem bu hantal hem çoklu hem de üzerine kendi kurduğu şeyi değiştirmekteki zorluklarını elbette ki anlayarak biraz hareket
07:31etmek gerekiyor.
07:32Ama tabii ki şu mücadeleyi de her zaman vermek gerekiyor.
07:35Bu devlet toplum mücadele etmeden hiç değişmedi.
07:38Hani 80 darbesinin mesajı şey vardır ya böyle biz zaten en iyisini biliriz, halkın ihtiyacıysa getiririz aklını.
07:45Şimdi tam tersine dönmesi gereken, yani toplumun da tüm süreçlere dahil olduğu, kendini ifade ettiği,
07:52sokağı daha özgür kullandığı, düşüncesini örgütleyebildiği ve tüm bu kanalları devleti değiştirip dönüştürebildiği bir yapıya ihtiyaç var.
08:00Şimdi hani bunların hepsi bir yasayla mı olur diye belki çokça tartışılıyor ya da Kürt hareketi, Kürt halkı, Kürt toplumu
08:09niye bu kadar çok dört gözle bir yasa bekliyor meselesini.
08:13Belki biraz buradan konuşmaya ihtiyaç var ama tekrar edeyim.
08:17Devlet kolay değişmeyecek.
08:19Bunun için hala toplumların büyük mücadelesine ihtiyaç var.
08:22Masa neye yol açacak?
08:24Yani bir masa var ve kıymetli bir masa.
08:26Masa neye yol açacak?
08:27Devletin tek başına karar vermeyip müzakere ettiği, aynı zamanda bugüne kadar en reddettiğini yanına alıp konuştuğu diyelim.
08:36Yani karşısına oturtup konuştuğu, karşılıklı müzakere ettiği, politika yaptığı, siyaset tartıştığı bir masa var.
08:43Ve bu masa aslında biz biraz önemini de yeterince kavramıyoruz ama ben hep şuna çok iknayım Beste.
08:50Türkiye devleti barışmadığı sürece kimse Kürtlerle barışmayacak.
08:54Bu çok net.
08:54Yani bunu Rojava'da gördük.
08:56Bunu şu anda gelişen İran Savaşı'na yaklaşımında gördük.
09:00İşte Kuzey Irak'la ilişkilerinde tam da Federe Kürdistan'a bakış açısında gördük ki,
09:05Türkiye devleti her an operasyon yapacak.
09:08Her an Kürt'ü katletmeye kalkışabilecek.
09:11Her an Kürt için tehlike olan bir devlet yapısına sahip.
09:15Ve o devlet yapısı değişmeden ne İran'da, ne Irak'ta, ne de Suriye'de Kürtler açısından kalıcı bir barış mümkün olmayacak.
09:22O yüzden bu masa 60 milyon mu diyelim şimdi öyle ifade ediliyor.
09:2660 milyon Kürt'ün de kaderini belirleyecek bir masa.
09:30Bunu biraz şey için mi altını çizmek istedin?
09:33Bu devletle barış olur mu?
09:34AKP ile masaya oturulur mu?
09:36Bu çokça tartışıldı.
09:37Biraz buradan mı altını çizme gereği duydun buranın?
09:40Oradan çizme gereği duydum.
09:42Hem de bu kadar uzun vadeli, uzun ömürlü, bu kadar can yakıcı, kan dökücü bir mesele.
09:48Buradan çözülme meselesinin önemini de vurgulamak için.
09:51Herkes biraz parçalı düşünüyor ya.
09:54İşte şimdi İran devleti yıkılırsa Kürtler ne olacak?
09:57Bir tarafta Federe Kürdistan var, bir tarafta Rojova gerçekliği var diyoruz.
10:01Ama bunun Türkiye'nin Kürt sonuna bakışından bağımsız şeyler değil.
10:06Bunu vurgulamak istiyorum.
10:07Ve biz hala Türkiye Devleti'nin bir Rojova'dan memnun olmadığını biliyoruz mesela.
10:12Ve ihtiyaç gördüğü anda her an oraya doğru bir saldırı geliştirebileceğini de biliyoruz.
10:17O olarak da Türkiye Devleti sadece Türkiye'de yaşayan Kürtleri ilgilendiren bir devlet değil.
10:22Dört parçada yaşayan Kürtleri ilgilendiren bir devlet.
10:25Ve barış burada gelişirse aynen dört parçada da karşılık bulacağını düşündüğüm bir yerde.
10:31O yüzden masaya sadece İmralı'daki görüşmelere sadece Türkiye'deki Kürtlerin kaderini belirleyen bir şey olarak bakmamak lazım.
10:38Yani buradaki değişim aslında dört parçadaki Kürtlerin ve hatta İran'daki, Irak'taki, Suriye'deki gelişmeleri de değiştirecek, dönüştürecek.
10:47Yani belirleyecek olan asıl hat burası, kapı burası.
10:50Peki son yaklaşık 50 gün sonra İmralı Adası'nda bir görüşme yapıldı.
10:56Onun üzerine DEM Parti, AKP kanadıyla, devlet kanadıyla görüştü.
11:01Bugün gelinen aşamada süreci hızlandırdı tüm bu görüşmeler.
11:06Yasayla ilgili şu anda önümüzde nasıl bir taslak var?
11:10Yani hala net olarak tabii ki en azından biz bu programı yaptığımız saatlerde paylaşılmadı.
11:14Ama kamuoyuna yansıyanlar da oldu.
11:17Ne görüyorsun bu yasada?
11:18Önce şöyle oldu sevgili Beslen.
11:21AKP medyası yaklaşık iki hafta önce çok ağır bir propaganda yaptılar.
11:26Neredeyse bir pişmanlık yasasının tekrarıymış gibi.
11:29O yok, bu yok, şu yok.
11:30Sürekli bunun propagandası yapıldı.
11:33İmralı'daki görüşmeden sonra onların da biraz tutumları değişti.
11:37İşte denetimli serbestlikten kısmen bahsediyorlar.
11:39Önce Avrupa'dakilerin geleceğinden bahsediyorlar.
11:42Ya da işte suça bulaşmış, bulaşmamış kategorisi oluşturuyorlar.
11:47Ama ne onun ne bunun olmadığı ama başladığı yerde de durmadığını biraz AK Parti medyasından gözlemleyebiliyoruz.
11:54Çeşitli kesimlerin açıklamalarından da çeşitli metinler geliyor.
11:58Ama bu yasanın içeriğine bakmaktan çok beni ilgilendiren kısmı şu.
12:04Birincisi toplumun en gördüğü elle tutulur, AKP konuya nasıl yaklaşıyor meselesinin meclise gelmesi.
12:11Bu çok kıymetli yani çünkü aslında kısmi adımlar vardı gözle görülmeyen.
12:15Yani hani bugün şey deniyor ya Diyarbakır'da demokrasi, İstanbul'da faşizm olur mu?
12:20Ama Kürtlilerin de hani kısmı bir rahatlama, politika yapmanın daha olağan olduğu, yani sürekli tankın topun sokakta değil de insan
12:29topluluklarının sokakta görüldüğü, örgütlenmenin önündeki çeşitli engellerin aşıldığı bir rahatlama var.
12:35Bu önemli bir şey.
12:36Bunu hani kimleri çok önemli görmüyor olabilir ama çok önemli.
12:40Bir diğeri hani bir şekliyle yasa meselesi deyince de hani şu kısmı önemli diyorum ya, hiç yok dediği Kürt şimdi
12:49yasaya girecek.
12:51Yani bu kısmı çok önemli.
12:52Bunu hani Kürtler niye heyecanlanıyorlar, aynı anayasa, sonuçta bu anayasa çatısı altında hepimiz eşit değil miydik gibi çeşitli sorular olabilir
13:00ama biz asla eşit değildik.
13:02Yani ben onu hep şeyden örneklerim yani bir siyahinin Amerika'da bir devlet kurumuna girdiğinde ona bakış açısı, ona muamelenin siyahi
13:12olmayı her an, her mesele, her dakika hissettirmesi gibidir.
13:16Yani bir Diyarbakırlığının nüfus memurundan kimliğini alırkenki gibi.
13:20Ya da yolda bir trafik polisi çevirdiğinde kimliğiniz dersin ise size ceza yazmak için elinden geleni yapması gibi.
13:27Ya da şurada sokakta yürürken bir bomba patlasa birinci şüpheli olmak gibi yani.
13:32Doğal olarak da biz kamunun her alanında, toplumun her yerinde ve uzundur 50 yıldır da Kürt olduğumuzu ifade etmekten dolayı
13:40cezalandırılan bir toplumuz.
13:41İşte Kürt tam da burada yasa dışı.
13:43Yani Kürt olduğumuz ceza meselesi olmasaydı evet bu yasa hepimizi kapsıyordu derdik.
13:49Antidemokratik bir yasadır, tüm Türkiye toplumlar için değişmelidir ama bu en antidemokratikte de en önemlisi biz zaten yoktuk.
13:56Ve yok olmanın bedelini de çokça yasa olarak ödedik.
14:00E şimdi Türkiye mahkemelerinde Kürt'üm demek terörist olmak demekti.
14:05Bir şey hak iddia etmek, ülkeyi bölmek meselesiydi.
14:08Doğal olarak da şimdi bir şekliyle meclisinde hani marifetiyle diyelim bu kısmı da önemli.
14:14Kürtler yasal bir zemine geliyorlar ve bir başlangıç olarak da adlandırıyorlar bunu.
14:19Bununla yetmez.
14:20Niye?
14:21Hala Türkiye'nin hukukunda terörle mücadele gibi çok antidemokratik bir yasa var yani.
14:26Şimdi sadece yasa çıkarmak değil belki bazı yasaları geri göndermek yani.
14:32Anayasadan çıkarmak da çok önemli meselelerden biri.
14:34Ama dediğim gibi biraz hani şu duygumuza kıymet vermesini isterim ben Türkiye toplumunun.
14:39Biz bir yasal zemine giriyoruz yani.
14:41Bu kıymetle içeriğini çıktıktan sonra çokça tartışacağız, çok eleştireceğiz belki.
14:47Hani bu kısmında niye o değil, niye böyle, niye şöyle belki diyeceğiz ama en nihayetinde somut bir adım olmuş olacak.
14:54Hani toplumlar uzundur bekliyor.
14:56Bir diğeri hepimiz AKP'yi biliyoruz ve mücadele etmeden çok da büyük gelişimi olmayacağını da biliyoruz.
15:03Bunun için Türkiye halklarına büyük görev düştüğünü de biliyoruz.
15:06Ama dediğim gibi bir kapı aralama bir şekliyle o mecliste diyelim ki çıkan yasayla evet uzundur yok diyen meclisin bir
15:15dakika Kürtler için bir şey yapıyoruz deme meselesinin ben kıymetli olduğunu düşünüyorum.
15:20Ama içeriğe ilişkin gerçekten beste hani şu var diyebileceğimiz net ama hiçbir bilgi yok yani.
15:26Hani kamuoyunda hiçbir bilgi yok.
15:28Sadece şuna biraz güvenebiliriz.
15:31Mecliste çeşitli görüşmeler oluyor, ziyaretler oluyor.
15:34Hemden partinin meclis başkanıyla görüşmesi oldu hem de meclis başkanı bütün partilerle görüştü.
15:40Dikkat edelim iyi partiyle de görüştü yani.
15:43Doğal olarak da buradan biraz daha iktidarın bunu yazdım bu olsun demediği biraz mecliste müzakere edildiği kısmının kıymetli olduğunu düşünüyorum.
15:54Bunun da biraz bu mecliste kurulan hani o komisyonun ruhunu yansıtabileceğini komisyon en nihayetinde tam da bu yasa çıkması için
16:03bir zemin vermişti.
16:04Hatta komisyondan hemen sonra olabilirdi komisyon raporu çıkar çıkmaz bu yasa hazırlığı olabilirdi.
16:10Ama olmadı, uzatıldı, aksatıldı bugüne geldi.
16:13Fakat o komisyon ruhunu da biraz taşıyacağını düşünüyorum ve komisyonun hani tüm eksiklerine rağmen sorunu çözmek konusunda kafa yorduğunu da
16:22düşünüyorum.
16:23Biraz umut vadeden kısımları buraları olabilir çıkacak yasanın.
16:26Ama bir tarafıyla bu son süreçte de Abdullah Öcalan'ın da hep işaret ettiği aslında Kürt meselesinin demokratik çözümünün meclis
16:33çatısı altında tartışılmasıydı.
16:35Belki bir önceki süreçte de hep bu ayağın eksik bırakıldığı o yüzden çözümün bir anda işte buzdolabına kaldırdık, rafa kaldırdık
16:43buralara gelmesi biraz böyle de tartışılıyordu.
16:46Dolayısıyla senin de ifade ettiğin gibi bugün mecliste tartışılıyor olması, raporun oy çokluğuyla yine kabul edilmiş olması çokça önemli.
16:57Ama bir tarafıyla da işte o ikircikli tutum nereden kaynaklanıyor?
17:03Yani iktidarın öngördüğü ya da servis etmeye çalıştığı yasa taslağıyla Kürt Özgürlük Hareketi'nin beklentileri arasında nerede çatışma yaşanıyor?
17:13Şimdi hepimiz takip ettik en başından en sonunu Kürt Hareketi'nin söylediği çok net bir şey vardı.
17:20Sayın Hocalı'nın çalışma koşullarının sağlanması ve daha sonra oradan da özgürlüğüne kavuşması.
17:26Ama biz hala çok ağır bir tecrit görüyoruz yani işte iki ay boyunca hiçbir görüşme olmadı ve bu süre içerisinde
17:32anladığımız devlet yetkililerinin gidip yasa ile ilgili müzakere ettiğine dair ama
17:36bunu kendi örgütünden izole ederek yani aslında niye?
17:40Psikolojik kendilerince baskı kurmak, hiç kimseden hiçbir bilgi almadan, hiç kimseyle hiçbir fikri tartışmadan sonuca doğru götürmek istediler yani.
17:49Ama hani 27 yıllık tutsaklıktan sonra hala bunları deniyor olması devletin hayret verici.
17:55Bir hani en önemli koşuluydu Kürt Hareketi'nin.
17:58Çünkü biraz şöyle görüyor yani en uç gördüğüydü devletin Sayın Öcalan değil mi?
18:04Üzerini en çok kara provokandı oluşturduydu.
18:07Şimdi en uçtakiyle barışmazsa benimle nasıl barışacak diye Kürt halkı da düşünüyor yani.
18:12Bu çok mesela Kürtlerin ortak duygusu.
18:14Sadece Kürt Hareketi'nin politik çizgisi değil yani.
18:17Bu Kürtlerin çok ortak duygusu.
18:18Doğal olarak da en baş koşul oydu ama şu an gelecek yasada en olmayacağını söylediği AKP'nin mesele de bu.
18:25Orada tabii şunu anlıyorsun yani hala bir rehim politikası yani hala devlet böyle hani ne diyelim sen programa başlarken ne
18:36kadar dedin ya.
18:37Mesela ne kadar kısmı hala şuradan bakmaması yani Kürt'le barışıyorum bir gövde bir gövdeyle buluşuyor demiyor yani.
18:45Hala o gövdenin başı olmasın kolu olmasın ayakkabısı olmasın ceket olmasın eteği olmasın şu kadar olsun bu kadar olsun şöylesi
18:53hala bir bütün bir gövde gibi görmüyor.
18:55Ama orası çok büyük bütün bir gövde.
18:58Çok ilişkili birbiriyle yaşadıkları şeyler.
19:01Kimi cezaevinde yaşadı, kimi dağda yaşadı, kimi sürgünde yaşadı ama toplamda hepsini hayatı zehir etti bu devlet yani.
19:09Doğalıkta bir bütün bir beden olarak görmesi gerekiyor ve içinde seçmeci olmaması gerekiyor.
19:14Fakat AKP hala bunu seçmeye, zamana yaymaya, süreci kendince yönetmeye, bir önceki barış sürecinden deneyimi satırlarsan keceki operasyonlarını mümkünse örgütü
19:26zayıflatarak biraz devleti biliyorsak hani getirmek istediği yer en zayıflattığı ve kendince en az verdiği.
19:33Ama ilginç olan bu kez Kürt hareketinin istediği bir şey yok.
19:38Yani istediği aralık ne?
19:39Beni yasal zeminde kabul et, ben kendi işimi kendim görürüm diyor.
19:43Hani bu AKP'ye güvenilir mi lafı vardı ya.
19:46AKP değil kendime güveniyorum diyor yani.
19:49Bunu çok net anlıyoruz bütün açıklamalarında.
19:51Hiçbir kere AKP lafı geçmiyor yani.
19:53Ama AKP'den, iktidardan beklediği şey yasal zemin yani benim siyaset yapmamı, kendime Kürt dememi, dilimi konuşmamı suç haline getirme.
20:03Buna bir anayasal güvence ver.
20:06Ama dilim nasıl yaşayacak bunu ben sürdürebilirim diyor.
20:09Nasıl örgütleneceğim bunun içinde modelim var diyor.
20:12Ve doğal olarak da hani bana karışma, gölge etmem başka insan istemem aslında.
20:17Bu Türkiye'de bu bana karışma meselesi çok uzun.
20:20Halklar açısından ağır bedeller ödetti ama o zaman bu kadar örgütlü toplumlar değillerdi.
20:26Şimdi çok daha örgütlü bir toplum ve bana karışma dediği yerde kendine göre vatfeden, sorumluluklarını bilen ve birlikte nasıl yaşayacağını
20:35tarif eden bir kesimden bahsediyoruz.
20:37Beklenen bu yani beklenen şey hani şunu ver bunu al gibi değil ama devlet diyor ki önce kolunu alırım sonra
20:45tek ayağını alırım.
20:46Yani bir şekilde burada bir hani eksik bedenle bırakmak istiyor dışında bıraktığını.
20:52Buraya getireni de bir uzuv gibi görüyor.
20:55En nihayetinde herhalde Kürt Hareketi'nin de buna ilişkin çeşitli önlemi, kendince kurdu bir politikası, disiplini.
21:04Çünkü bunu da bilmiyoruz açıkçası.
21:06Mesela kim gelecek, kim gelmeyecek sorusu hala çok tartışma.
21:09Ne kadarı gelecek, nasıl olacak sorusu.
21:12Hala çok açık değil.
21:14Ben tahmin ediyorum ki çokça listeler gidip geliyordur.
21:17Hani devlet ne kadarına gelsin diyor, ne kadarına gelmesin diyor.
21:21Belki bu tartışmalarda vardır ama toplamda bu kadar parçalı bakmak şu fikri veriyor elbette ki.
21:29Bütünlükle bir barış aklı yok devletin.
21:31Ya aslında söylediğim bir tarafıyla da çok ontolojik de bir mesele.
21:36Yani iktidar, devlet aslında tüm dünyada iktidar olan zaten bunu yapmaya çalışıyor.
21:44Tam olarak senin ifade ettiğin işte kadını kendince bir kategoriye, kolsuz bacaksız bırakarak senin deyiminle bırakmaya çalışıyor.
21:53İşçiyi, çocuğu, kendinden olmayanı.
21:57Yani sadece ama bu topraklarda tabii ki hem zenginliğimiz çok çeşitli, çok kimlikli bir toplum içerisinde olmamız ama aynı zamanda
22:06çok da işte kolsuz bacaksız bırakılmaya çalışan taraf da bu.
22:09Yani istenilen şey hem çok şey ama aynı zamanda senin de dediğin gibi aslında hiçbir şey.
22:16Peki beklenen yasa istenildiği gibi yani iktidarın daha doğrusu kendi çerçevesinde bırakılırsa,
22:25Kürt Özgürlük Hareketi ve siyasi kanadı Kürt Özgürlük Hareketi'nin istediğini bulamazsa sence nasıl şekillenir süreç, nasıl ilerler?
22:35Orada neyi hala tutmak, devam ettirmek gerekiyor?
22:39Şimdi şeyde söyleyeyim, kolsuz bacaksız bırakmak istiyor ama mesela Türkiye devleti şunu da beceremedi yani.
22:45Alevi'yi Alevi olmaktan, Kürt'i Kürt olmaktan, kadını kadın olmaktan vazgeçiremedi.
22:50Yani tıpkı İsrail'in Filistinlileri Filistinli olmaktan vazgeçirmediği gibi.
22:55Hani ben şey söylerim yani hani kaç tane böyle topluluk vardır dünya üzerinde direnen dersek,
23:01hani genel Orta Doğu coğrafyasına bakarsak da, yani kitabı yazılsa biri efsane mi yazmış diye 50 yıl sonra okur, gerçek
23:08değildir herhalde diye düşünür.
23:10Yani öyle büyük bir direnç gösterdi toplum kendinden, mezarından, coğrafyasından vazgeçmedi.
23:15Ama bu yasa işte tam da karşılamama meselesi kısmında, ben biraz hani Sayın Hocalan'la son görüşme notlarına bakarak biraz
23:23bir yol haritası çıkarabildim diyelim.
23:26Birincisi ne olursa olsun masadan vazgeçmemek, Türkiye devletini siyasette tutmak.
23:32Yani onun kendisinde söylediği gibi norm dışı güçlere teslim olan değil, daha normalan bir devlete dönüşebilmesi için onunla bir temadiyen
23:42siyaset yapmak.
23:43Bir diğer hani yeniden peki işte silahlanır mı kısmının anladığımız kadarıyla tarihin artık sahnesine bırakılan,
23:51bundan sonra büyük oranda siyasetle yol izleme kısmında hem fikirleşmiş olarak görüyoruz.
23:57Ne olur mücadele devam eder, ne olur gözaltılar devam eder ama buna itiraz edenler de devam eder.
24:04Ne olur mitingler devam eder ama AKP bunu duyar duymaz fakat en nihayetinde toplumsal bir mücadeleden bahsediliyor.
24:11Hani bu toplumsal mücadele kırılsın diye her şeyi yapabilir AKP ama şunu yapamıyor.
24:17Yani hani o halde birçok kurum kapatmıştı o zaman kurumlar demişti ki kapılara mühür vuruyorsunuz ama vicdanlara vuramıyorsunuz yani.
24:24Toplum fırsatının ilk bulduğu andan itibaren bir şekilde hani böyle toprağın altından filiz gibi çıkıyor.
24:30Yani biz şey düşünelim ya gezi ve barış süreci denklemini düşünelim.
24:35Türkiye'de bir barış süreci olduğu için bir gezi oldu ve o gezinin Türkiye toplumları ne kadar politik ve dinamik olduğunun
24:43bir kez daha iktidarı ne kadar korkuttuğunu gözlemledik.
24:46Doğalık da...
24:48Evet komani süreci, gezi süreci dehşet bir korku ve hala bu toplumdan çok korktukları için bu kadar çok baskılama yöntemine
24:57gidiyorlar ama şu kapıda biraz sanki kapalı gibi beste.
25:00Yani bu Orta Doğu coğrafyasında şu anda jeopolitik olarak hani AKP'nin kendisi diyor Türkiye çok güçlendi.
25:08Şimdi herkes için yani Türkiye toplumu için, Orta Doğu toplumları için, Türkiye'deki yaşayan tüm diğer farklılıklar için herkeste bir jeopolitik
25:17alan açıklığı var yani.
25:19Şimdi Türkiye devleti karar verecek yani.
25:21Yani bu açıklığı kendi içinde gerçekten hukuksal bir devletle birlikte yaşama kültürüyle daha güçlü mü karşılayacak?
25:30Yoksa hala kürlü döverek kendi içinde yaralı bir cumhuriyet olarak mı kalacak?
25:35Yaralı bile iyi bir tabir olabilir yani burada parçalanmış.
25:37Evet, parçalanmış bile olabilir.
25:39Yani şunu böyle hani söyleyince yanlış anlaşılmasın ama hala Orta Doğu'da çokça parçalanma imkanı var yani.
25:47Ve bunu bekleyen atmacalar var yani.
25:50Evet, evet hala küçük küçük devletlere ve Orta Doğu'yu çok daha kolay yönetmek isteyen emperyalist güçler var yani işte.
25:58O yüzden Kürt'ü de şu seçeneği bırakmamak gerekiyor yani.
26:03Hani olmuyorsa al git başını seçeneğini bırakmamak gerekiyor yani.
26:06Bilgi yaşamak konusunda ısrar etmek gerekiyor.
26:09Ben şeyi hani çok düşünüyorum bir Alevi olarak hem Kürd'üm hem Alevi'yim ama
26:12bu coğrafyadan Kürtler ayrılıp giderse düşünelim Beste hiçbir demokratik şey kalmayacak, damar kalmayacak yani.
26:21Ve geriye kalan Aleviler, demokratlar, kadınlar açısından çok güçlü bir devlet, çok zayıflamış bir toplum kalacak.
26:28Yani hani bunu bence Türkiye aydınları, demokratları, kadın hareketleri de iyi düşünmeli.
26:32Yani birlikte yaşam konusunda ısrar, birlikte yaşamın oluşması, bir arada olması konusunda ne gerekiyorsa biraz oradan müdahaleye ihtiyaç var.
26:41Ben şey söylemiştim hani devletler ve erkekler çok birbirine benziyor.
26:46İkisi de hem birlikte yaşamayı bilmiyor hem de boşanmayı krize çeviriyor diye.
26:50Yani boşanma kriz gerçekten de ama boşanma bir son da değil.
26:54Ama şu hani hayatı daha ne kadar parçalayarak yaşayabiliriz sorusu önümüzde duruyor.
27:00Yani insanlık olarak nasıl kendimizi var ettik bu hani vahşi ve yırtıcı bir hayvan değildik.
27:07Yani çevremizde bu yönlü çok güçlü doğada güçler vardı.
27:11Biz birlikte yaşayarak kurabildik bunu.
27:13Birlikte savunarak kurabildik.
27:14Yoksa insanlığı bir canlı kalmamış olabilirdi bu dünya üzerinden.
27:18Şimdi birlikte yaşamın bu kıymetine biraz varmak.
27:21Yani bu kadar devletin çarpıştırdığı yerden toplumların çıkıp ya devlet bunu diyor ama işte benim bu komşum cenazemi kaldırıyor.
27:29Şunun düğününe gidiyorum.
27:30Biz toplum olarak birbirimize ihtiyacımız var ve bu ihtiyaçtan doğru da toplumsal hareketlere ihtiyaç var.
27:36Hani insan çok istiyor.
27:37Ege'de mesela bir sürü doğaya ilişkin eylemler gelişiyor.
27:42İnsanlar yaşam mücadelesi veriyorlar bulundukları yeme ama.
27:45Hani bir de yürüseler ya Kürtlerden ayrılmayalım diye yani.
27:49Birlikte yaşayalım diye yani.
27:51Hani o toplumların çocukları da bu askerle yani toprağa düşenler olduğu diyorum yani devlet için deyince saymıyorlar ama
27:59hani bu devlet pek onların da gadrini bilmedi yani.
28:02Doğal olarak da birbirimizin gadrini bilerek belki daha iyi bir Türkiye olabilir.
28:07Burada sonuçta şunu hani şöyle özetleyebilirim.
28:11Bu kadar kepeye bakarak yaşayamayız yani.
28:13Birbirimize bakarsak belki ortadaki gibi bir iktidar kalmayabilir de hani yeter ki birbirimize bakalım.
28:20Ben toplumların tankı topu olan devletlerden her zaman daha güçlü olduğunu düşünüyorum yani.
28:26Yani çok uzun süredir de hem sahada aslında bir gazeteci olarak bulunuyorsun hem de siyaseti de yakından takip ediyorsun.
28:34Aslında ben de tam da buraya gelmek istiyorum.
28:36Toplumun en yani özellikle bu son süreçte yanlış bildiği ya da eksik bildiği konular sence neler?
28:43Yani toplum nerede çelişiyor kendiyle?
28:46Ya en çok çelişki şey aklıma geliyor.
28:49Yani deniz gezmiş için tamam mı?
28:51Hani Mahir Çayan için vakti zamanında benzer muamelelerle idam edilir.
28:56Ama bugün Türkiye toplumun hepsi arkasından gözyaşı döküyor değil mi?
28:59Hepsi haksızlığa uğradığını düşünüyor.
29:02Ama onların okul arkadaşları, yol arkadaşları, sayın hocalarına ilişkinde dehşet bir kara propagandanın şeyinde dolaşıyorlar yani.
29:10Bu devrimciler o devrimciler.
29:12Biraz onu hatırlatmak gerekiyor.
29:13Yani o Ankaralı öğrenciler bu hak mücadelesini kurdular.
29:17Ve ben özellikle Alev toplum için söyleyebilirim, demokratlar için söyleyebilirim.
29:22Kara propagandayı henüz zihinlerimizden temizleyebilmiş değiliz.
29:27Yani bu kısmı çok sıkıntılı.
29:28Peki bu yasa yani o hukuki zeminde tanınması, Kürtlerin az önce senin söylediğin bu kara propagandaya karşı bir cevap olabilir
29:38mi?
29:38Ya da oraya da bir kapı açacak mı sence?
29:41Şimdi onu gerekçe göstererek bu kezlik sayın hocalarının statüsünü.
29:45Türkiye toplumunun ama tam da bu toplumu bu kirli propagandayla sürekli baskılayan da bu devletin kendisiydi ve TRT biriydi diyelim
29:54en açık ismini söyleyelim.
29:56TRT biriydi yani.
29:57Doğal olarak da şimdi burayı kendisi temizlemesi gerekiyor yani.
30:01Hem oturup konuşuyor hem de bu alanı hala kirli bırakıyor yani.
30:05Ama biz de şunu biliyoruz ya, ben mesela çocukluğumdan beri bilirim.
30:09Kim bir devletin zoruna, cezaevine, işkencesine, karakoluna kim düşmüşse bizim toplumlar onu mazlum görürler.
30:17Çünkü devlet zordur yani bunu bilirler.
30:19Şimdi gene devletin zoruna düşmüş bir yapıdan bahsediyoruz ve mesela nasıl vicdanımızı rahat edecek ki herkes devletin cezaevinde kalsın diye.
30:28Bence son kişi çıkana kadar hiçbirimizin vicdanını kabul etmemeli.
30:32Bu yönlü bir şey var ama mesela şunu da hani tekrar edeyim ya, biz biraz son hani iki yılda hem
30:40CHP'ye müdahaleyi gördük.
30:42Hem bari süreci meselesini gördük.
30:44Ama mesela bir Saraçane mitingini gördük değil mi?
30:47CHP'nin kendi şahsına ait değildi.
30:49Tam dersi toplum gelip CHP'ye bir yere doğru sürükledi bence orada yani.
30:54Ve yeni parti kurdurdu şimdi.
30:56O biraz belki AKP'nin zorunda olabilir ama tabii ki o cesareti verdi yani.
31:01Yoksa hala CHP'nin içinde kalmak gibi bir şey olabilirdi ama.
31:06Şimdi o Saraçane'deki kişilerin görevi tam da belki Özgür Özel'in Ecevit gibi biri olmamasını sağlamak.
31:14Yani tam da CHP'ye de müdahale etmek.
31:17Yani demokratikleşme konusunda, insan hakları meselesinde, kürs sorunu konusunda CHP'li seçmenin CHP'yi bir şekliyle ortak bünyeye doğru itmesi
31:26gerekiyor.
31:27Çünkü tam da biz sokakta birlikte gördük ki birlikte durursak yerel seçimlerde AKP'yi gerçekten de yerle bir etti yani
31:35o seçimler.
31:36Doğalık da birlikte neler yapabileceğimizi gördük.
31:38Ve birbirimizi de tanıyoruz yani.
31:41Hani onu da söyleyelim.
31:42Şimdi çeşitli kara propagandaların etkisinde kalarak bu birlikteliği, bu gövdeyi bozmamak gerekiyor.
31:48Bir arada tutmak gerekiyor.
31:49Yani Özgür Özel çok iyi bir çıkış yaptı, Kürtlere devlet veriyorum dedi.
31:54Ama çevresinde bunu destekleyecek partileri yoktu.
31:57Belki o partileri CHP seçmeni ikna edebilir diye düşünüyorum yani.
32:01Ama bir tarafıyla da CHP seçmeni için durum böyleyken, Dem Parti için de bu kara propaganda işliyor.
32:08Hem de yani muhalif olarak görünenler bile buradan sadece çatışmasızlık çıkar.
32:14Belki işte tırnak içinde barış ama zayıf bir barış yani onurlu, kalıcı bir barış değil.
32:20Demokrasi ise hiç çıkmaz.
32:22Yani böyle de bir propaganda var.
32:25Buna dair senin gözlemlerin, görüşlerin neler?
32:27Evet şimdi Dem Parti önce tırnak içinde terörize edilen CHP bir arada durduğu için yani kent uzlaşısını bir hakimin deli
32:36ve Kürtleri siyasete soktuğu için hani reddeden yerden şimdi tam tersi bir algı yaratılmak isteniyor.
32:43Yani AKP ile sanki masaya oturmuş bir Dem Parti algısı yaratılmak isteniyor.
32:47Bu gene bu bütünlüklü gövdeyi bölmek üzere yani CHP ile barış süreci operasyonlarının birlikte yürütülmesinin en büyük sebeplerinden biri.
32:55Bu iki kesimin ayrı yerlerin peşinde koşmasını sağlamak.
32:59Ama Dem Parti ilişkin hani şunu söyleyebiliriz.
33:02Diyelim ki bu kadar çok devlet darbelenmesinden geçmiş bir partiden bahsediyoruz.
33:09Sanki hiç öyle değilmiş gibi genelde eleştiriliyor ya hani niye şunu yapmıyor, niye bunu deniyor falan.
33:13Bütün siyasi veren hala tutsak değil mi?
33:16Bu gerçek mesela göz ardı ediliyor.
33:18Şimdi Avrupa'ya giden ilçe eş başkanları var sürgünde.
33:22Ceza evlerindeki bahsettiğimiz 4 bin, 5 bin tutsan hepsi her neyse bu partinin birebir çalışanı, faaliyet yürüteni.
33:31E siyasi yasak alanını düşünün.
33:34Yani öyle mesela ben HDP kapatma davasını gördüğümde şunu düşünmüştüm isimlerin.
33:39Partiyi kapattıktan sonra faaliyet yürütecek tek bir kişinin kalmayacağı isim listesi yapılmıştı.
33:45Yani bir daha siyaset kuramasın diye.
33:47Şimdi böyle bir süreçten geliyor.
33:50Zor bir döneminde siyasetini yapmak durumunda kalıyor.
33:53Bir taraftan çok darbelenmiş bir örgüt gerçekliği de var.
33:57Yani hareket etme konusunda zorlukları, siyaset üretme konusunda zorlukları var.
34:01Bu sadece HDP içindeki Kürt hareketi için değil, Birleşenleri için de söylüyorum.
34:06Doğal olarak da zaten bu kadar çok zayıflatılıp, yıpratılıp bir kıvama getirdikten sonra barış sürece başladı.
34:15Yani bunu örgütleyecek bir örgütünün yeterince oluşmadığı bir süreçte.
34:20O yüzden birbirimizi anlamakta çeşitli zorluklar yaşıyor olabilir.
34:23Yani CHP ve DEM Parti seçmeni açısından.
34:26Ama gene de mahallede en iyi geçinenlerin onlar olduğunu düşünüyorum.
34:29Hani mecliste CHP ile DEM Parti birbirini yeterince ikna etmeyebilir ama
34:33yani mesela ben çok CHP'li bir komşumdan İmral Adası'nda Sayın Ocalan'la görüşmeye bir temsilci gönderilmemesine çok kızmıştı
34:41yani.
34:42Çünkü bu sürecin içinde olmak istiyor ve AKP'ye bırakmak istemiyor.
34:46Tek mi adımın AKP kalmasını istemiyor ki bence şu da çok önemli bir şey.
34:50Ne kadar AKP muhataplıktan çıkarsa o kadar o bahsettiğimiz demokratikleşme adımlarıyla birlikte bir kür sorunu çözümü gerçekleşiyor.
35:00Ama ne kadar diğer siyasi partiler dışında kalır ve tek muhatap AKP'ye dönüşürse elbette ki oradan daha az demokratik.
35:08Belki de hiç demokratik demeyeceğimiz adımlar çıkar.
35:10Ama şuradan bağlamıyorum elbette ki.
35:13Kür sorunu çözmek ancak demokratikleşmeyle olur yoksa çözülmez demek de değil.
35:18Tersinden de değil.
35:20Birlikte birbirini sürükleyecek süreçler ve ben şunu en dikkat çekmek istediğim şeylerden biri Beste.
35:26Benim kimliğim açısından ben bir Kürt Alevi'yim.
35:29İkisi de yok sayılan ve bir kadınım aynı zamanda sosyalistim.
35:32Ve gazetecisi.
35:33Bunların hiçbirinin bu ülkede bir karşılığı yok.
35:36Doğal olarak da bir kere Kürt'ü kabul edenin Alevi'yi de Çerkez'de Boşnağı'da kabul edeceğini düşünüyorum.
35:42Çünkü en zor kabul edeceği yer değil.
35:44Bir kere Kürt'ü reddetmekten vazgeçenin de demokratikleşmeye yelken açabileceğini düşünüyorum.
35:50Çünkü bu kadar antidemokratikliği Kürt'ün varlığı üzerine kurmuştu.
35:55Tırnak içinde bölücülüğü üzerine kurmuştu.
35:58Şimdi Kürt siyaset yapar hale gelince bütün gerekçeleri yani biraz hani başta konuştuğumuzu söyleyeyim.
36:04Pekke feshetti, silah bıraktı, bir sürü gelişme ama devlet kanadında yok.
36:08Yani ben şeyi düşündüm bir anda kendini çılçıplak hissettiler yani bu kadar büyük gelişmelere cevap vermenin zorlukları vardı.
36:18Doğal olarak da birbirini tetikleyen şeyler olduğunu düşünüyorum.
36:21Hem kadın mücadelesine de tekrar bakarsak Türkiye'de en kendini güçlendirdiği, en birleştirdiği, en bütünleştirdiği dönem 2014-15 barış süreçleriydi ki
36:32dikkat edelim beste kadın sesinin en duyulur olduğu, kadın hareketlerinin en tanınır olduğu, kadın hak mücadelesinin İstanbul Sözleşmesi gibi çok
36:41önemli bir sözleşmeyi açığa çıkardığı bir süreçten bahsediyoruz.
36:45Hepimiz yeni barış sürecinde bu fırsatlar için yeniden zorlayabiliriz.
36:49Ve o mücadele birliği aslında bugün hala yıkılmadı.
36:53Yani hala bu kadar, o hal, operasyonlar, yani neredeyse etrafımızda evi basılmayan, cezaevine girmeyen kimse kalmadı.
37:02Ama o birlik hala sürüyor.
37:03Demek ki o köklü ve gerçekten sağlam zeminde kurulmuş bir beraberlikti.
37:09Ama yelken açmaktan bahsettin az önce, demokrasiye yelken açmaktan.
37:13Tabii ki o birliği o zaman kuran da HDP siyasetiydi.
37:17Yani kendi paradigması, çoğulcu ve pek çok kesimi kapsayan ittifak ilişkileriyle geliştirdiği.
37:27Bugün de bir tarafıyla bütün bu tarihi gelişmeler yaşanırken, yasa tasarıları konuşulurken, artık meclisin kapısına gelmişken,
37:36Demk Parti de yeni bir yine değişimin içerisinde.
37:39Yani hem siyasete katılacak, muhtemelen diasporadan, dağdan veya cezaevindekilerden yeni isimler olacak.
37:49Hem de bu süreci bekleyen, belki yasa yok diye kendini geride tutan, daha önceki süreçlerin akamete uğramasından dolayı,
37:58kendini güvende hissetmeyen kesimler de belki o yelkene kapılıp gitmek isteyeceklerdir.
38:02Nasıl bir değişim, dönüşüm olur? 20 Eylül'de kongreleri var.
38:08Bütün bunları göğüsleyecek bir stratejiyi sence ortaya koyabilirler mi? Yani beklenti ne?
38:14Bu hani yeni katılacaklar dediğimiz aslında belki bu mücadele tarihinin hafızası olan,
38:20büyük emek veren parti kantorları var.
38:23Yani sürgünde olanlar, cezaevinde olanlar.
38:25Ve onlar çıkarırsa elbette ki çok daha başka şeyler.
38:27Ve biraz uzatmanın sebebi de o.
38:29Ben sanki devlet istiyordu ki, yani AKP daha doğrusu,
38:33den parti kongresini yapsın da sonra yasaları konuşalım, meclisi kapatıp.
38:38O da yani akıllıca bir çözüm değil, bir kez daha kongre yapamaz.
38:42Sanki yaptı mı, ilelemet öyle olacakmış gibi.
38:45Herhalde o kısmını biraz daha düşünüp, piyasayı biraz daha erkene taştılar.
38:48Ama şunu ben hep söylerim, yani HEDEK'nin kuruluşu Türkiye'de birlikte mücadelenin en büyük umudu ve mayası olmuştu.
38:58Yani hani Kadın Hareketi'nin bugünkü mayası da, Birleşik Mücadelenin mayası da oradan.
39:03Ve en nihayetinde o birleşki bir siyasi parti ortaya çıkarmıştı.
39:07Benim belki hani kişisel olarak, bir gazeteci olarak önerimi söyleyeyim.
39:12Ya kongresiz parti olmaz yani.
39:14Doğal olarak da ben HEDEK'nin bir kongreye ihtiyacı olduğunu düşünüyorum.
39:18Çünkü HEDEK'nin en önemli sloganı şuydu, toplumsal olanı siyasallaştırmak, siyasal olanı da toplumsallaştırmak.
39:26Bu kadar her şeyin dikey olduğu, yani bu 11 yıllık süreçte sendikalarımız dikey, partilerimiz dikey, en ufak kurumlarımız bile dikey.
39:35Yani başkan şeyi altında daha çok değil mi, demokratik hareket edemeyen, birileri kapıyı açıp yürüttüğü için her şeyin sahibi olduğu,
39:42çok dikey yapılanmalar.
39:44Doğal olarak da partinin de PM'si var, MYK'sı var, eş başkanları var ama partinin hani artık eskisi gibi ne bileyim,
39:51mahalle komisyonları yok yani.
39:54Doğal olarak da partinin de toplumsallaşması için kongreye ihtiyacı olduğunu düşünüyorum.
39:58Yani kongresiz bir parti olmaz.
40:00Maalesef HEDEK'e bu anlamıyla parti kurulunca herkesin popüler alana gitme meselesinden kaynaklı daha zayıflayan ama bence Türkiye'nin en
40:09mucize örgütlerinden biriydi.
40:11Tekrar öyle bir örgütlenmeye mi ihtiyaç var sence?
40:14Örgütlenmeye ihtiyaç var.
40:15Daha çok birleşkeye, daha çok bir arada olmaya.
40:18Yani bunu sadece, işte bugün diyelim ki DM Parti'nin olduğu gibi 6 tane siyasi parti birleşkesinde değil,
40:25büyük bir toplumsal birleşkeye ihtiyaç var.
40:27Bunun için de meclislere ihtiyaç var.
40:29Doğal olarak da meclislerde parti çatısında, altında değil daha çok kongre ve o kongre çatısı altındaki parti de o meclislere
40:37girebilir elbette.
40:38Ama hani şeye üzülüyor insan, biz de ilk hatırlarsan keceki operasyonlarında meclis örgütlenmesi suç sayılı paralel yapılanma denmişti.
40:47Ve bu örgüt var diye insanlar 5 yıl cezaevi yattılar.
40:51Ama sonra baktık AKP belediyeleri değil mi meclisler açtı, CHP belediyeleri meclisler açtı.
40:56Meclis önemli, eşit örgütlenmenin çok önemli ve koltuksuz siyasetin önemli alanlarından biri.
41:02Doğal olarak da hani buraya doğru evrilmesinin önemli olacağını düşünüyorum.
41:06Elbette ki her kongre yeniliktir.
41:08Yani her kongre yeniden kurmaktır.
41:10Bu eski yok anlamına gelmez ama yeni bir heyecandır, yeni bir taze kandır.
41:15Doğal olarak da hani ben CHP'nin bölünmesiyle birlikte de hani gene seyircimiz bizi yanlış anlamasın.
41:21Dem partiye önemli bir alan açıldığını da düşünüyorum.
41:25Çünkü belki bu CHP bölünmesinin en güven sarsıcı taraflarından biri.
41:31Ne kadar AKP müdahalesi olsa da CHP'de erkekte birikmiş siyaseti gördü toplum.
41:37Erkeğin iktidar seviciliğini gördü, koltuk için neler yapabileceğini gördü ve
41:42doğal olarak da bu kadar erkeğe teslim bir yerde siyasetin iktidara yürümekten çok
41:48içeride iktidar olma savaşını güçlendirdiğini gördü.
41:51Ben hep şey söylüyorum, eş başkanlık olsaydı CHP'de böyle olmazdı muhtemelen.
41:55Çünkü kadınlar koruyucu bir yerde duruyorlar.
41:57Yoksa bu 11-12 yılda diyelim ki devlet HDP'yle, Dem Parti'yle de çok oynadı yani.
42:03Hani orada da buna niyet eden erkekler yoktur diyemem.
42:06Ama var olan kadınlar ön kestiler, ön vermediler ve doğal olarak da bir bütün olarak kendisini taşıyabildi.
42:14Bir bölünme yaşamadı.
42:15İçinden ayrılanlar çeşitli işler yapmaya kalkışlar ama başarılı olamadılar.
42:20Fakat CHP'nin bu kadar iktidar meselesinden sıkılan, daha eşit, daha özgür,
42:26daha birlikte siyaset yapmak isteyenleri için Dem Parti yeni bir seçeneğe dönüştüğünü düşünüyorum.
42:31Ve bu yönelik bir çekicilik de hani kongreyle beraber gelişeceğini gerekiyor.
42:38Ve bu da belki hani çok İmralı notlarında geçti.
42:42Türkiye'nin ikinci büyük partisi olma, %20'yi bulma meselesi için.
42:46Hani zaten zemin var çünkü %15'e doğru gitmiş bir HDP var.
42:49Bunu büyütebilecek bir kongre yapmasına ihtiyaç olduğunu ve bu aralığı gerçekten iyi çalışması gerektiğini düşünüyorum.
42:57Çok teşekkür ediyoruz sevgili Çinem.
42:59Program süremizin sonuna geldik.
43:01Ama hem silahların bırakılmasından bugüne yaşananlara hem yasanın aslında şu anki mevcut konjektürde nerede durduğunu
43:12ve bir tarafıyla da Türkiye siyasetinin bugün nelere ihtiyaç olduğunu değerlendirdin.
43:17Katkıların için, değerlendirmelerin için çok çok teşekkürler.
43:20Ben teşekkür ederim.
43:21Misafir ettiğiniz için kadınlarla birlikte iş yapmak güzeldi.
43:25Sağ olun, emeğinize sağ olun.
43:26Sağ olun, çok teşekkürler.
43:27Sevgili izleyenler bu haftalık da programımızın sonuna geldik.
43:31Haftaya görüşmek üzere, hoşçakalın.