00:00To be continued...
00:30For protect naha ng batas,
00:32ang ari-arian ng live-in partners.
00:34May attorney, there is a good news.
00:36Dahil kahapon,
00:37ay sinabi ng Korte Suprema
00:39na valid yung sa usapin
00:41ng ari-arian ng mga same-sex couples.
00:45Kung sakali,
00:45in terms of the properties,
00:47tell us more about this.
00:49Okay, so kahapon,
00:51naglabas ng decision yung Supreme Court
00:53kung saan nag-recognize na
00:55yung property relations
00:56between a relationship between same-sex couples.
00:59Okay, so sinasabi doon sa kaso na yun,
01:02pag same-sex couple kayo,
01:03nagsama kayo,
01:05nag-acquire kayo ng property,
01:07covered kayo ng Article 148
01:09ng Family Code.
01:10Ang nakalagay doon sa Article 148
01:12ng Family Code,
01:14kung meron kayong property na na-acquire
01:16at meron kang contribution,
01:17meaning actual contribution
01:19doon sa property na yun,
01:20pwede kayong makagaon ng share
01:22doon sa property na acquire nyo
01:23ng same-sex couple.
01:25And does it cover, for instance,
01:26if huwag naman sana isang part member
01:29ng partnership,
01:30ay pumanaw?
01:32Yes.
01:32Okay, yun.
01:33So, okay.
01:34I think, as a member of the
01:35LGBTQI plus community,
01:37that's a good thing.
01:38It's a progress for us.
01:39So, Ernie,
01:40you mentioned about property relations.
01:43Para sa mag-live-in partner,
01:44tell us more about this.
01:45Yung property relations,
01:47ito yung legal na patakaran
01:48na nag-go-govern
01:49kung sino ang may-ari
01:51at paano pag-ahatian
01:52yung mga properties
01:53na na-acquire
01:53ng live-in partners
01:54without the benefit of marriage.
01:57Meaning,
01:57ito yung mga nagsasama
01:58na hindi kasal.
01:59Okay.
02:00This applies for all kinds
02:01of partnerships
02:01na hindi pa kasal.
02:03Kasal, yes.
02:03Okay.
02:04Okay.
02:04Kapag sinabi nagsama
02:05or kapag po nagsama
02:07ang isang couple na matagal,
02:09automatic ba
02:10na hati sila sa ari-ari
02:11ang binili
02:12habang magkasama?
02:12So, yung live-in partners,
02:14nagsasama sila ng matagal,
02:16hindi automatic na 50-50
02:18or same yung shares nila.
02:19Okay.
02:20May dalawang law
02:20na governing this kind
02:22of relationship.
02:22Yung una,
02:23Article 147,
02:25dito yung relationship
02:26na walang legal impediment.
02:28Meaning,
02:28nagsasama kayo,
02:30wala kayong legal impediment,
02:31meaning,
02:32legal age kayo
02:33at hindi kayo kasal sa iba.
02:34Ibig sabihin,
02:35walang sabit.
02:36Yun yung unang sitwasyon.
02:37Pangalawang sitwasyon,
02:38yung Article 148,
02:40ito yung nagsasama kayo
02:40pero by legal impediment.
02:42Meaning,
02:42may sabit kayo.
02:43Okay.
02:44So, 147,
02:46ang property relations is,
02:48there is a presumption.
02:50Okay.
02:50Of co-ownership,
02:51ang lahat ng property
02:52na nakawar nyo,
02:5350-50.
02:54That is the presumption.
02:55So,
02:55ito sa property mismo,
02:57dalawang pangalan nyo,
02:58anong doon?
02:59Doon sa 147,
03:01wala kayong legal impediment,
03:02wala kayong sabit.
03:03Halimbawa,
03:03yung babae,
03:04nag-aalaga ng mga bata,
03:06yung lalaki,
03:07siya yung tatakabaho,
03:08bumili ng property
03:09during the time
03:10na magkasama sila.
03:11Kahit yung property
03:12nakapangalan lang
03:12doon sa lalaki,
03:14under 147,
03:16there's a presumption,
03:17okay,
03:17of co-ownership
03:18and of equal shares.
03:19Anong proof
03:20na dapat ipakita
03:21na hindi kayo kasal
03:22pero kayo ay matagal
03:23na nagkasama?
03:24Dapat, of course,
03:25nagsasama kayo
03:26as husband and wife
03:27exclusively.
03:28Okay.
03:29Pero doon sa
03:29pagkakato na yun,
03:31kinukonsider ng batas
03:33na yung contribution
03:34ng babae
03:34for that example,
03:35pag-aalaga ng batae,
03:36is enough contribution
03:37for that woman
03:39to be entitled
03:40to the property.
03:42Okay.
03:42So, even with same sex,
03:43kung matagal sila nagsasama?
03:44Doon sa same sex naman,
03:46ito yung 148.
03:47148.
03:47So, 148,
03:48ang sitwasyon
03:49na kinukontemplate dito
03:50ay yung may legal impediment
03:51pwede nagsasama kayo
03:52pero may legal impediment
03:53may sabit
03:54either yung isa is
03:55may asawa ng iba.
03:56Okay.
03:57So, pag nakabumili ng property,
03:58nakakawir ng property,
03:59wala yung presumption
04:00na may share
04:02yung isang party.
04:03Okay.
04:04Magkakawir lang ng share
04:05yung party
04:05kung may proof
04:06of actual contribution.
04:07So, halimbawa,
04:08sinabi niya,
04:09ako nagbayad
04:09ng down payment.
04:10Ako nagbayad
04:11ng 50%
04:12ng buong purchase
04:13price of property.
04:14Then, the only time
04:15na yung partner niyo,
04:16magkakawir lang share
04:17doon sa property
04:18na acquire
04:18during the time
04:19that we're together.
04:20Okay.
04:20Let's go back to 147.
04:22Attorney,
04:22kapag may kailangan ba
04:23may anak
04:24to prove na
04:24kahit walang legal impediment
04:26ay automatically
04:26you guys are having
04:28this property relations?
04:29It's not a requirement
04:30na may anak kayo.
04:31Okay.
04:32Okay.
04:32There's already
04:32a presumption of co-ownership
04:34and there's also
04:35a presumption
04:35na equal shares kayo.
04:37Okay.
04:37So, no need for any documents
04:38eh?
04:38Pakita na kayo
04:39matagal na nagkasama?
04:41Mapapatunayan naman ninyo,
04:42of course,
04:42kung matagal na yung magkasama,
04:44in if it's admitted fact naman
04:45na hindi kayo
04:46na matagal na talaga
04:47kayo nagkasama
04:47at nagkasama kayo
04:48exclusively
04:50then 147 will apply.
04:52Kasi inisip ko dito,
04:53palik ulit ako
04:54doon sa konsepto
04:55ng pagpanaw
04:55ng isang live-in partner.
04:57Kung matagal sila
04:58nagkasama po,
04:59manaw yung isa,
05:00walang legal impediment,
05:02paano pag humabol
05:03ang legal hairs
05:04like kapatid
05:05o magulang?
05:07Of course,
05:07in that case,
05:09may may
05:09may
05:10tayong
05:11of course,
05:12there's a presumption
05:13in law.
05:14Okay?
05:14Na magsasama na kayo,
05:15nagsasama kayo
05:16ng exclusively
05:17as husband and wife
05:18then entitled
05:19to share.
05:20Yung isang partner.
05:22Okay,
05:22so automatic,
05:23paglilino lamang,
05:24kahit hindi
05:24nagbabayad yung isa,
05:26under 147,
05:28that is okay
05:28because
05:29sila ay nagsasama.
05:30Yes.
05:31Yung contribution,
05:32for example,
05:33inalagaan mo yung lalaki
05:34o yung babaes,
05:35ikaw nag-aalaga ng bahay,
05:36enough contribution na yun
05:37as contemplated by law.
05:39What would be the misconception
05:40of the people here
05:41with 147 and 148?
05:43I think yung misconception
05:44ng mga tao,
05:46let's just say,
05:4620 years na kami
05:47nagsasama
05:47or 30 years na kami
05:48nagsasama,
05:49parang akala nila
05:50kasal na sila
05:51sa ilalim ng batas.
05:52Okay.
05:52Hindi yung sa tagal
05:53ng pagsasama,
05:54but it's really
05:54the marriage
05:55that is contemplated
05:56by law
05:56that will really
05:57give you
05:58certain rights.
05:59Okay?
05:59Pangalawa,
06:00tagal na namin
06:00magsasama,
06:01so I think
06:02entitled ako sa 50%
06:03ng share.
06:03Again,
06:04hindi yung sa tagal
06:05ng pagsasama.
06:06Okay.
06:06Lalo lang na sa 148
06:08na mayroong legal impediment,
06:09mayroong sabit,
06:10kailangan mo
06:10ng proof of actual contribution.
06:12Like,
06:13what kind of documents
06:14are going to produce
06:15for that?
06:15Proof na nagbayad ka.
06:17Ito yung sa 148
06:18na yung may sabit.
06:18Okay,
06:18ito yung sa isa
06:19lang nakatital yun.
06:20Yes,
06:20ito yung sa may sabit.
06:21Kasi pag may sabit,
06:22of course,
06:23pwedeng humabol
06:23yung first family.
06:26Okay?
06:26Kaya kailangan mo
06:27ng proof of actual contribution
06:29for you to be entitled
06:30to that property.
06:31Okay.
06:31Okay?
06:32Kasi for example,
06:32mabili ng property,
06:33sabi mo,
06:3430 years na kayo,
06:34pero talagang kasar siya
06:36sa unang asawa,
06:37kailangan may katibayan ka
06:38or proof
06:39na bumili ka
06:40o nag-ambag ka,
06:41basically,
06:41sa pag-purchase ng property
06:43kasi pwedeng humabol
06:44yung unang family.
06:44Ano yun?
06:45Magkakaroon ng settlement
06:46afterwards
06:47na para maghati
06:48yung legal hears
06:48yung dating asawa
06:49versus yung nagsasama ngayon?
06:50Of course,
06:51kung wala namang
06:51magkocontest,
06:52then magiging madali
06:53yung issue.
06:54But of course,
06:54if it is contested,
06:56magkakaroon ng kaso.
06:57Okay.
06:58What could be the practical
06:59approach for couples
07:00na nag-live-in
07:01under this new progression
07:03or about this
07:05property relations
07:06na kahapon
07:07ay pinag-desisyonahan
07:08ng Orte Suprema?
07:10I think first
07:10is financial transparency.
07:12Okay.
07:12I think in our culture,
07:14hindi tayo masyadong open
07:15to discuss about
07:16financial matters
07:17kasi isipin natin,
07:19ah, wala tong tiwala
07:20or iniisip natin na,
07:21ah, iniisip nyo na
07:22na pwedeng mag-end
07:23yung relationship.
07:24But I think
07:24being transparent
07:26on financial matters
07:27is very important
07:28in any kind of relationship.
07:29Okay.
07:29Pangalawa,
07:30kung hindi nyo naman
07:31na pag-usapan,
07:32you can document everything.
07:33Now you can enter
07:34into an agreement
07:35basically stating
07:36how you want
07:37the properties
07:37to be divided.
07:39At of course,
07:40kung walang mga ganon,
07:41make sure na
07:42you document everything.
07:43May evidence ka
07:43of your actual contribution
07:45in purchasing
07:46or acquiring
07:46these properties.
07:47At all,
07:48hindi ba para mas safe
07:49is sa title
07:51dapat dalawa kami
07:52kahit di kami,
07:53ah,
07:54ah,
07:55yung konsepto
07:55ng affinity
07:56or kasal kami
07:57na dapat ay
07:57paresa pa nga namin
07:59dapat na ilagay doon
07:59or kahit magkaiba kami
08:00ng hindi kami mag-asawa
08:02or mag-live-in lang
08:03dapat meron kaming
08:04SPA
08:05or dapat sa title
08:06dalawa kayong
08:06magkasama
08:07for us to be safe
08:08in case.
08:08Yes, ideal yun
08:08na dalawa kayong
08:09sa title.
08:10Ibig sabihin,
08:11you're already recognized
08:12na yung isang partner
08:13may contribution.
08:14But of course,
08:15hindi naman yung lagi
08:15nangyayagay.
08:16Mayan yung isa,
08:17ako lang gusto kong
08:17isulat yun yung pangalang ko
08:19kasi siguro na-isip nyo
08:19later on,
08:20baka magka-problema.
08:21Ayun.
08:22So in that case,
08:24you have to have evidence
08:25or proof that you
08:25actually contributed
08:26in acquiring
08:27the said property.
08:28Ang ganda nito eh,
08:29kasi if I'm not mistaken,
08:31meron sa Quezon City
08:31yung right to care card.
08:33Yung parang kapag
08:34merong mahal sa buhay
08:35nasa ospital,
08:36kapag lalo na pag
08:37sa same sex,
08:38ay pwedeng ano.
08:39So even with property,
08:40ay pwede na mag-apply.
08:41Unti-unti na.
08:41Yes, yes.
08:42Parang inihimay-himay
08:44yung mga iba't-ibang
08:45bahagi
08:45yung pwedeng isakop
08:46ng SOGI.
08:47Yes, it's a welcome
08:48development.
08:48It's a welcome development.
08:50Pero kung sana
08:50isang bagsaka na
08:51pa sa itong SOGI na to,
08:53maaring kasama na rin ito eh.
08:54Kasi it applies
08:55for all sexual orientations
08:56and gender identity
08:57and expression.
08:58Well, attorney,
08:59what could be your advice
09:00in terms of
09:01how do we make sure
09:04na walang pwedeng
09:05maging other
09:06weaknesses
09:07or problema
09:08na pwedeng kahapin
09:10ang mga living couples
09:11when it comes to properties?
09:12Of course, una is
09:12dapat pag-usapan.
09:14Okay.
09:14As sinabi ko kanina,
09:15financial transparency,
09:16we have to talk
09:17and discuss about
09:18these financial matters
09:19affecting your relationship.
09:20Okay.
09:21I think yun yung pinaka-ideal.
09:22Pangalawa,
09:23kung wala tayong
09:23ganitong pag-uusap,
09:24we have to have proof
09:25or documents
09:26that would show
09:27na mayroon tayo
09:28yung contribution
09:29in acquiring
09:30the properties
09:31na binibili ninyo
09:32during the relationship.
09:32Eh, lalo na mga tao
09:33emosyonal.
09:34Kapag alimbawa ay
09:35kahit nung nag-usap
09:37kayo, attorney,
09:38pero in the end,
09:38dahil nag-away kayo,
09:40may nakitang problema na
09:41oi, nakita kita
09:42may kasamang iba.
09:44So, biglang
09:44all of a sudden,
09:45maghiwalay na tayo.
09:47Nako po.
09:47So, how do we make sure
09:48those things won't happen?
09:49Yun ang nagiging problema talaga.
09:51Di ba?
09:51Lalo na mga,
09:51may nagloko.
09:53So, lahat ang pinaka-usapan ninyo,
09:54kakalimutan na.
09:55Yun.
09:56So, anong proof po ngayon?
09:57So, kailangan may document ka
09:58na may ambag ka
10:00sa pagkuhan ng property
10:01para safe,
10:03legally also.
10:04Ayun.
10:04Perfect.
10:05Ikaw ba, attorney,
10:06kapag ba nagkaroon ka
10:07ng...
10:08Ayun,
10:10Valentine's Day, ha?
10:11Oo, o.
10:12Kasi Valentine's Day,
10:13di ba, attorney?
10:14Meron ka bang ka, ano?
10:15Ka 147?
10:18Meron tayong fun run,
10:19di ba?
10:20Fun run.
10:21So, magkatagbo tayo
10:22ng Sunday.
10:23Umaga, umaga.
10:24Tell us more,
10:25attorney care.
10:25So, or tea, guys,
10:26fun run, of course,
10:27is organized by
10:28Integrated Bar of the Philippines.
10:30Okay.
10:30So, magkakunta tayo
10:31ng fun run on Sunday
10:32after Valentine's Day.
10:33So, magsama-sama po tayo
10:35on Sunday.
10:36Alam mo yun,
10:37wala akong balak talaga
10:38kasi gusto kong
10:39i-enjoy yung singlehood ko.
10:41Well, singlehood,
10:42feeling so best.
10:43Tapos,
10:44biglang si attorney
10:45nag-invite na Feb 15.
10:47Meron tayong ganap,
10:48mag-a-jogging.
10:49Sabi ko, ano ba?
10:49Yung bis mapagpahinga
10:50ko ng Sabad ng gabi.
10:51Ayun tuloy.
10:52Pero piling ko,
10:52it's the new us
10:53for February
10:54na dapat sama-sama tayo
10:56at ayaw mag-a-jogging,
10:58mag-a-fun run.
10:59Pero mag-u-walk lang ako noon.
11:01Fun fun pa din.
11:03On that note,
11:04maraming salamat
11:04at sorry ni Roel Ilagan
11:05sa pagbibigay ng oras
11:07sa amin ngayong umaga.
11:08At para sa ating mga ka-RSP,
11:10sana'y magsilbi itong paalala
11:12na mahalagang maging maalam
11:14sa batas
11:15bago pumasok
11:16sa anumang uri ng relasyon
11:17o kasunduan.
11:18Lalo na kung may kinalaman
11:20sa ari-arian.
11:21Dahil sa duno lahat,
11:23ang tanong dapat ay
11:25legal ba?
Comments