00:00Mga ka-RSP, alamin naman natin ang lahat ng organs sa ating katawan ay konektado sa isa't isa.
00:13At isa sa pinakamahalagang organ na madalas hindi gaano nabibigyan ng pansin ay ang thyroid gland.
00:20Kaakibat nito ngayong Enero, ipinagdiriwang po natin ang Thyroid Awareness Month.
00:24Kaya naman ngayong umaga, kasama po natin si Dr. Louie Gutierrez, isang ENT at Head and Neck Surgeon upang magbahagi ng mahalagang informasyon patungkol dito.
00:34Doc, good morning and welcome back to Rise and Shine, Pilipinas.
00:37Yes, good morning Leslie and Zerodri at nagagalak akong makasama niyo ulit dito sa inyong programa.
00:43Welcome back, Doc. Gumisig siya ulit ng maaala for us.
00:47Para po sa kalaman po ng mga ka-RSP natin, ano po ba talaga yung pinakagampan po ng thyroid gland sa ating katawan?
00:55Yes, Leslie. Ang thyroid gland ay isang maliit na glandula na matatagpuan dito sa unahang bahagi ng ating leeg.
01:02Maaring maliit lamang ito pero ito po ang nagre-regulate ng metabolismo sa buong katawan ng isang tao.
01:09Ang kasama dito yung pagtibok ng puso, yung paggamit ng enerhiya sa ating mga kinakain ng mga pagkain,
01:17pati mood and emotions ay nare-regulate ng ating thyroid gland.
01:22So, yes, malaki yung gampanin ng ating thyroid gland.
01:26So, pag bad drip ka, pwede mo isisi, no?
01:29Ikaw na to.
01:29Oo, yung thyroid gland.
01:31Pero ito, Doc, seryoso.
01:33Ano po ba yung thyroid cancer?
01:36At paano po ito naiiba sa ibang uri ng cancer?
01:39Oo.
01:40Ang thyroid cancer ay isa sa pinaka-laghanap na cancer dito sa ating bansa.
01:47Actually, pang-anim or pang-pito siya sa yung most common cancer dito sa Pilipinas.
01:54And ang thyroid cancer ay nagagamot naman po.
01:57May apat na uri ng thyroid cancer.
02:00Ito ang papillary, which is the most common.
02:02And usually, ito yung nakikita sa ating mga kababaihan.
02:06Ang sumunod dito ay yung follicular thyroid cancer, medullary thyroid cancer.
02:11At yung pinaka-aggressive, ibig sabihin, pinaka-delikado, no?
02:15Ay ang ating anaplastic thyroid carcinoma.
02:19Ayun.
02:19So, nasabi na kasi ni Doc, eh, kung gaano ka laghanap yung thyroid cancer dito sa Pilipinas.
02:24So, ano namang po yung mga symptoms na dapat po nakikita na agad?
02:29O meron bang ganun na talagang mabilis mapansin?
02:32O later na lang siya makikita?
02:33May sumasakit po ba? Kailangan?
02:35Pangkaraniwan, Audrey and Leslie, no?
02:37Ang thyroid cancer ay may makakapanga sila na bukol.
02:40Doon sa kanilang lalamunan.
02:42Ito ay maaaring gumagalaw.
02:44Or kapag sobrang laki na, ito ay fixed, no?
02:47Fixed na. Hindi na gumagalaw.
02:49Dahil sobrang laki na ng bukol.
02:52Maliban dito, naapektuhan yung paglunok.
02:56Kapag kumakain, ang paghinga,
02:59kasi meron na itong mga parang umiipit na doon sa daanan ng hangin at pagkain.
03:06Minsan, kapag apektado na rin yung tinatawag na recurrent laryngeal nerve,
03:09yung ugat na magpapagalaw ng ating vocal cords,
03:12nagkakaroon ng pamamaos ang pasyente.
03:15At kapag sobrang grabe yung thyroid cancer,
03:19na may mga kulani na makakapa din dito sa paligid ng kanilang leeg.
03:24Well, nasa po banda sa leeg?
03:26Kasi kapag lalaki ka sa upper, Adam's apple.
03:29Adam's apple, yes, yes.
03:30Makakapanga sa buba banda.
03:31Andito siya, Audrey, sa unahang bahagi,
03:35sa iba ba dito ang ating Adam's apple.
03:37Sa iba ba ng kanilang apple.
03:38Parang siyang butterfly shape,
03:40meron siyang left lobe,
03:41at saka yung pinaghitna niya,
03:43yung tinatawag na isthmus.
03:45So, maaring lumaki yung isang side lamang,
03:48maaring yung right lobe,
03:49or pareho, right and left lobe.
03:52Minsan naman, meron tayo tinatawag na nodular,
03:54kapag isang maliit na nodule,
03:57or multi-nodular kapag bukol-bukol.
03:59So, isang bukol-bukol kumakalat?
04:01Oh, hindi, dika lang.
04:02Oh, isang malaki lang siya?
04:03Isang malaki lang yun.
04:04Oh, yun yung nakikita natin na elderly,
04:06may parang bola dito sa...
04:08Yes.
04:08Goiter.
04:09Yes.
04:09Goiter na rin, ano?
04:10Goiter yun.
04:11Yung tawag doon,
04:12kapag lumaki yung thyroid gland,
04:13tawag doon ay goiter or bosio sa Tagalog.
04:16Ngayon,
04:17syempre,
04:18nauna na kasi na pag-usap natin yung thyroid cancer,
04:21pwede kasi maging benign yan,
04:23or malignan.
04:24Kumbaga, hindi lahat ng bukol dito sa ating leg,
04:26kapag nakapanyo,
04:27misnomer yun,
04:28baka akala cancer agad.
04:30So, kailangan natin ilang mga diagnostiko,
04:33tulad ng,
04:34syempre, kapag nasa lahat natin,
04:35history PE,
04:36kailangan natin ng final aspiration biopsy.
04:39Dito malalaman kung
04:40cancer ba,
04:43or benign yung isang lesion.
04:45Minsan, ginagamitan din ng ultrasound
04:47para malaman kung cystic or solid
04:50itong tumors na ito.
04:51At kapag sobrang laki,
04:53pwede tayong gumamit ng tinatawag naman na CT scan,
04:55or mga MRI,
04:56para lang matukoy
04:58kung yung laki nitong thyroid gland.
05:01Ito ko ba yung namamana?
05:03Yes, so,
05:03mataas yung probability na ito ay mamana.
05:06Maaari dito yung makuha odds
05:08sa exposure tradition.
05:10Sa mga gamot na iniinom,
05:12tulad ng mga amiodarone,
05:15ang mga anti-arrhythmic drugs ito eh.
05:17Lithium,
05:17mga ginagamit ito sa psychiatric patient,
05:20mga bipolar mood disorders.
05:22So, maaari nga mag-cost
05:25ng paglaki ng thyroid gland,
05:28maging bosyo.
05:29Maliban doon sa pagkain,
05:33mga endemic areas,
05:35lalo na yung walang mga iodine.
05:37Lalo yung mga tao nasa bundok,
05:38probinsya,
05:40wala silang means na magkakuha
05:42ng mga seafoods.
05:43Yan ang kasi mga sources of iodine eh.
05:45Seafoods, milk, egg,
05:47yung mga ganun.
05:47So, kapag kulang sila sa ganyan,
05:50maaari din magkabosyo.
05:51Yung paninigarilyo po,
05:52at iba pang uri ng addiction
05:54or mga viruses.
05:57Yan yung pinaka-most common
05:58sa mga cancer-related,
06:00mga pathologies,
06:02alcoholic drinking and smoking.
06:06So, maaari din mag-cause
06:07ng malignancy.
06:10Hindi lang sa thyroid,
06:12pero baka doon sa kanilang larynx,
06:14yung daan na nangangin,
06:15and dapat maiwasan mga ito.
06:18Pero ito po ba yung napapagaling
06:19o na-ooperahan?
06:20Yes, napapagaling ito.
06:21Na totaling mawawalan.
06:22Kapag nag-uusapan natin
06:23ay yung thyroid cancer odds.
06:25Doon nga sa apat na nabanggit ko,
06:27yung unang tatlo ay
06:29mas madaling magamot.
06:31Pero yung anaplastic,
06:32siya po yung most aggressive.
06:34Mas mahirap mapagaling.
06:35Pero gumagaling naman daw.
06:36Yes, o lahat.
06:37Oo, yun ang mumpan na.
06:39Pero panghuli na lang po,
06:40doon, mensahe na lang po,
06:42kasi ngayon po ay
06:43thyroid awareness month.
06:45Yes, Miss Leslie,
06:47kapag meron po na kapa
06:48na bukol dito sa bahagi
06:50ng inyong leeg
06:51at mga bukol-bukol
06:53sa magilip,
06:55makakulani malamang yan,
06:57ay huwag po kayong mag-atubili
06:58na sumangguni
06:59sa ating mga specialist
07:00ng doktor,
07:01lalo sa makasapit
07:01ng Philippine Society of
07:03Autonaryngology,
07:04Head and Ex Surgery.
07:04Kami po ay handang gumabay sa inyo
07:06para mabigyan kayo
07:07ng tamang lunas.
07:09Ingat po tayo mga kababayan,
07:10pag may nakakapanan yan
07:12o may abnormality,
07:13mas maganda magpakonsulta
07:15sa ENT
07:15o sa mga eksperto.
07:17Again, maraming salamat po
07:18Dr. Luis Gutierrez
07:19sa pagbibigay ng oras
07:20at information sa ating
07:21ngayong umaga.
07:22Maraming salamat po.
07:22Salamat, salamat po.
07:23Salamat po.
07:24Salamat po.
07:24Salamat po.
07:24Salamat po.
07:24Salamat po.
07:24Salamat po.
Comments