00:00Samantala mga ka-RSP, another set of gender-related topics ang hatid namin sa inyo ngayong Webes.
00:07Pag-uusapan po natin ang intersex at ang kagandahan bill na isang malaking hakbang para sa mga individual na nakaranas nito.
00:17So ano ba bang inintay natin? Let's G for G-Terms!
00:23Alam niyo ba na nasa 1.7% ng populasyon sa mundo ang ipinanganak na intersex?
00:29Ito ay isang kondisyon kung saan ang isang tao ay hindi na-identify bilang lalaki at babae dahil sa kanilang kakaibang reproductive characteristics.
00:39Hindi ito tulad ng ibang sexuality dahil hindi nila ito napipili at likas na bahagi ito ng kanilang katawan.
00:46Kadalas ay hindi sila napoprotektahan at nakaranas sila ng diskriminasyon.
00:50Noong April 2024, pinagtibay ng United Nations Human Rights Council ang opisyal na panawagan na wakasan ang diskriminasyon, karahasan at pangungut siya laban sa intersex individuals.
01:04Sa Pilipinas, inihain ang Kagandahan Bill, isang panukalang batas na magpapatibay sa karapatan ng intersex individuals sa pagpili ng kanilang pagkakilanlang sa pamamagitan ng pagpalit ng kanilang opisyal na sexual orientation at first name.
01:21Alamin natin ang kwento ni Jeff Kagandahan na naging inspirasyon sa likod ng panukalang batas na ito.
01:28Live dito sa Rise and Shine, Pilipinas!
01:34Live natin kasama ngayon, si Jeff, para magbahagi ng kanyang karanasan.
01:43Magandang umaga, Jeff, and welcome dito sa Rise and Shine, Pilipinas.
01:46Yeah, magandang-magandang-magandang umaga po sa inyong lahat.
01:48And thank you so much for being with us this morning.
01:51I also heard before, meron ng Kagandahan Bill, it was filed by former Congressman Geraldine Roman, at ngayon ay pinupush ng kanyang kapatid.
02:01Well, before we go ahead and talk about this, I want to know, on a layman's perspective, what is intersex?
02:09Ang intersex po ay term na ginagamit sa mga taong ipinanganak na may variation of sex characteristics.
02:15Okay.
02:15Yeah, pwedeng yung genitals o yung ari nila, chromosome o hormones, ay hindi pasok doon sa tinatawag nating definition ng male and female.
02:25So, pwedeng, ang example natin is may mga batang ipinapanganak.
02:30Yung mga baby pinapanganak na yun, ang basehan natin kung i-assign natin male or female is yung genitalia.
02:36Okay.
02:36Pero hindi siya ganun kasimple.
02:38Kasi may mga baby pinapanganak na may mixed biological traits.
02:42Like halimbawa, meron siyang uterus, pero may testes din.
02:45Okay.
02:46May mga babaeng pinapanganak na, may mga taong baby pinapanganak na babae ang ari, pero may XY chromosome or male chromosome pattern.
02:54Okay.
02:54So, hindi siya sakit.
02:56Isa yung normal siya.
02:58Hindi rin ito choice.
03:00Hindi siya abnormality or anything.
03:01Yeah, hindi siya.
03:02It's a human diversity.
03:04Okay.
03:04Yeah, katulad din ng katawan natin na may iba-iba tayong height, iba't-ibang color ng eyes.
03:09So, iba't-ibang color ng buhok.
03:11Ganun din yung pagiging intersex.
03:12Nako, for sure, maraming iba't-iba mga hamo na kinakaharap ng ating community from the intersex.
03:18Ako, bilong tayo dyan kasi LGBTQIA plus community.
03:22Tell us more about mga challenges na yung hinaharap because of being member of this community.
03:28Yeah, medyo napakahirap ano.
03:29Kasi ang society natin, walang knowledge or kanagang lack of knowledge.
03:34Even yung ating mga medical expert ay may kakulangan ng informasyon pagdating sa intersex community.
03:40Okay.
03:40Ah, wala tayong mga resources na nakikita.
03:44So, ang hirap kapag judgmental yung mga tao because hindi ito napag-aralan.
03:49Sa klase natin, sa educational curriculum, hindi man lang siya napag-aralan.
03:54So, parang tabo siya, pakinggan, kapag narinig ng mga, first time lang makarinig kung ano yung intersex.
04:01And, syempre, it may be a culture shock for some, but for sure, discrimination is seen here.
04:10Are there instances that, you know, discrimination is still there with the intersex community?
04:15Yeah, oo, lalo na yung mga prop, yung mga taong pinanganak namin katulad ko na hindi match yung mga legal documents or identification cards sa physical appearance.
04:25So, dun palang nabubuli na because of that.
04:28Tapos, yung paggamit ng restroom, di ba, pagsusoot ng uniform, sa workplace.
04:32So, medyo napakaraming challenges na kinakaharap ng mga intersex Pilipinos.
04:37So, parang, are we saying that it's easy to label people?
04:42Is that something bad?
04:45Is that something that should be worked on?
04:46Tell us more.
04:47Yeah.
04:48Anto, dapat walang label, eh.
04:50Sa aking pananaw, dapat ikaw ang may katawan, ikaw yung masusunod kung ano yung label na gusto mong gamitin.
04:58Kasi, may mga taong nga sa ayaw natin at sa gusto, may mga taong na hindi pasok dun sa label na sinet ng lipuna natin.
05:05Okay.
05:06Tell us more about this kagandahan bill.
05:08Ang kagandahan bill ay mapapadali ng mga proseso.
05:11At ito ay, kumbaga, follow through dun sa judgment ng Supreme Court ng 2008.
05:17Mapapadaliin ito yung proseso ng pagpapalit ng first name and sex marker ng mga intersex Pilipinos.
05:22Hindi na kailangan ng judicial order through simple administrative procedure or sa mga civil register na lang natin.
05:29Okay.
05:30In terms of your personal journey, I heard that it really helped dun sa desisyon ng Korte Suprema.
05:37Doon sa usapin ng pagpapalit ng pangalit at sex marker.
05:41Salas mo.
05:42Kaya, medyo nahirapan ako noong panahon na yun, ano po, siyempre, pinalaking, lumaki sa isang Roman Catholic family.
05:50Yes, conservative, conditionary.
05:52Conservative, yeah, and yun nga, assigned female at birth, so kailangan mo mag-wear ng skirt, as uniforms.
05:57So, yung mga challenges na yun, medyo dumating yung point na hindi na kaya, hindi na kaya.
06:02So, nag-help kami ng paraan, even though walang batas, so sinubukan namin.
06:08At yun naman, na-approve ako, nag-grant naman siya ng RTC and then nagkarating sa Supreme Court.
06:13At yun nga, dahil sinabi ng Supreme Court na pinabayaan ko na I let nature take the course,
06:20hindi inalter, hindi nag-undergan ng surgery, or walang ininom na medication to alter the body.
06:27Okay.
06:27This is, ano, no, this is something that should be worked on in the society, lalo na may mga batang intersex.
06:34How are we going to address to them that it's okay na in this kind of society, kailangan natin lumaban?
06:40Yan, alam nyo po, napakahirap, kasi kumbaga pinagdaanan ko nga rin yun eh.
06:44So, ang masabi ko lang doon sa mga batang intersex na makakapanood ngayon na okay lang na nalilito ka ngayon.
06:53Alam ko yung nararamdaman mo, kasi nararamdaman ko rin yun na minsan nakakalito at minsan nakakatakot, pero hindi ka nag-iisa.
07:01So, narito rin ako, pinagdaanan ko rin yun, pinagdaanan ko yung husgahan ng ibang tao, pero okay lang yun.
07:08Ang mahalaga, tanggapin mo yung sarili mo, kasi yun yung simula na magiging lakas mo.
07:12Okay. So, in any cases, on a personal note, kung kami ay maka-encounter for kapatid natin mga intersex,
07:20how are we going to adjust to them? Like, kakausapin mo na namin sila, pangalan, anong preferred name, may pronoun din ba tinatanong, ano ba na ba?
07:28O, like, kumbaga, like all members of the LGBT community nga, or heterosexual people, dapat din, ano, magbigay tayo ng respeto.
07:37Mas maganda na itanong natin.
07:38Okay.
07:39Kasi yun nga, may diversity, there are more than 40 intersex variations po, prop.
07:43Oo.
07:43So, hindi ibig sabihin na nakamit ka ng isang intersex, ganun na lahat, ano.
07:48Oo.
07:48So, dapat, ganun pa rin, may paggalang tayo, may respeto, pagtanong sa kanila kung ano ba yung na-live name nila,
07:54yung pronouns na gagamitin natin sa pag-adress sa kanila.
07:57Ayan, panghuli na lamang mensahe sa publiko, sa mga ating mga ka-RSP, patungkol sa baan na dapat tayo maging aware at knowledgeable pagating sa intersex.
08:07Oo.
08:08Sa mga mananood natin ngayon, ano, mas maganda po na mas matuto tayo.
08:13Mas maganda na magkaroon tayo ng edukasyon.
08:16Kasi nga, doon kasi minsan nagsisimula yung panghuhusga eh.
08:19Dahil hindi nila alam kung ano yung totoong pangyayari o yung historia.
08:22So, kapag mayroon na silang knowledge, mas maiintindihan na nila.
08:26Kung may hindi sila alam, open naman ang intersex Philippines para sagutin yung mga katanungan nila.
08:33Lahat tayo kailangan magsimulang matuto.
08:36Dahil lahat tayo ay tao, ano, yun yung mahalaga sa lahat po eh.
08:39Na deserve din namin yung respect na ibinibigay ninyo sa bawat isa po.
08:44Jeff, maraming salamat ta sa pagbigay ng kwento sa amin, pag-inspire at syempre pagmulat sa amin.
08:50Patungkol sa inyong community at syempre gaya mo na kailangan ay makuha, no?
08:55Ako, we're gonna support this kagandahan bilat.
08:58Sana marami mga Pilipino ang patungkol na ang sumuporta patungkol pito.
09:03Thank you so much, Jeff.
09:04Thank you, folks.
