- 5 saat önce
'Çözüm süreci ittifakı' çöküyor mu?
Suriye Kürtleri süreç için neden kritik?
Sürecin tekerleği döner mi?
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen, Candan Yıldız'ın sorularını yanıtladı.
Suriye Kürtleri süreç için neden kritik?
Sürecin tekerleği döner mi?
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen, Candan Yıldız'ın sorularını yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00T24'den bir kez daha merhaba.
00:03Evet, Türkiye'de özellikle barış yanlıların yüreği ağzında.
00:07Zira 1 Ekim 2024'te başlayan bir süreç, acaba bir sürecin kalbi durdu mu?
00:14Acaba bir beyin ölümü mi gerçekleşti ya da gerçekleşiyor?
00:18Zira buna daha çok ciddi emareler de var ama siyaseten bu mümkün olacak mı?
00:25Bunları da konuşacağız.
00:26Çünkü gözaltına almalar, tutuklamalar, sansürler, işte miting yasakları vs.
00:33Bütün bunlar yeniden bize 1 Ekim 2024 öncesini hatırlatıyor.
00:38Bu tabii ki Türkiye toplumunun birçok kesimini de tedirgin eden bir gelişme.
00:45Bütün bunları konuşacağız.
00:46Tabii ki Suriye bağlamında, Suriye'nin kuzeyinde, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerdeki gelişmeler bağlamında konuşacağız.
00:53Kimle konuşacağız?
00:54Mehmet Emin Ekmen, kendisi Deva Partisi, Genel Başkan Yardımcısı.
00:59Aynı zamanda bir Batmanlı ve aynı zamanda çatışma çözümleri konusunda emek harcayan bir isim.
01:06O yüzden bugün aslında bir tür memlekette aslında farklı kesimlerin bu sürece nasıl baktığını konuşmak anlamında da önemli olur diye düşündüm.
01:18Ve Deva Partisi'nden sizinle bu konuyu konuşmanın daha sağlıklı olacağını düşündüm.
01:23Hoş geldiniz yayınımıza Mehmet Emin Ekmen.
01:25Hoş bulduk. Teşekkür ediyorum. İyi yayınlar diliyorum.
01:28Çok sağ olun.
01:29Şimdi ilk sorum şu olacak.
01:31Türkiye'de yeniden 2014 Kobane ruh halinin yeniden canlandığını görüyoruz.
01:39Özellikle Kürtler tarafından.
01:42O da neydi?
01:43İşte o dönemde Kobane IŞİD tarafından kuşatılmıştı.
01:48Düştü düşecek siyaseti vardı.
01:50Ve bu arada Kürtler tabii ki sokaklara çıktı.
01:53Bildiğimiz o 6-7 Ekim, 8 Kasım olayları, eylemleri vs.
01:58Ve onun ardından da zaten birçok gelişme yaşandı.
02:01Ama şunu da unutmayalım ki tam da o süreci sonrasında Ankara peşmergelerin Türkiye sınır hattını kullanarak o bölgeye geçmesine de izin verdi.
02:17Ve aslında bir tür süreci de o anlamıyla da rahatlatan bir karar olmuştu.
02:23Bugün benzer bir ruh hali var Kürtler'de.
02:26Sizce siyaset bunu okuyabiliyor mu?
02:30Yani tam olarak okuduğunu söyleyemem.
02:33Kürtler açısından Kobane'deki duygu hali, öfke hali bugüne göre daha yoğun ve daha yaygın olabilir.
02:42Ama bugün de Kobane kadar olmasa bile güçlü bir kaygı, güçlü bir öfke ve güçlü bir nasıl diyelim duygusal kırılma olduğu söylenebilir.
02:58Bence Türk siyasetinin Ankara'nın atladığı en önemli konu, SDG ile ilgili mevzular.
03:07Aynı zamanda nüfusunun çok önemli bir kesimi Kürtler tarafından oluşturulan şehirlerle ilgili bir mevzu olduğu için,
03:18SDG'ye yönelik bir askeri harekatın bu şehirlerde yaşayan geniş sivil insanlara yönelik bir katliama bir kişi bile ölse ki katliama gerek yok.
03:35Yani sonuçta kendi halinde işinde gücünde olan bir insan bu çatışmalarda ölecek olsa bu büyük bir üzüntü sebebi olacaktır.
03:43Bunu tam okuyamamış olması, yine son bir yıldır 10 Mart anlaşmasına mutabakat için SDG zorlandığında şöyle bir dil kurulmadı.
03:55Biz tarihsel olarak birbirimizle kaderdaşız, birbirimize mahkumuz ve önümüzdeki dönemde de birlikte hareket etmek zorundayız.
04:05Zaten 2024 1 Ekim sürecinin de Bahçeli tarafından kodlanan ana motivasyon alışanından biri bu tarihdaşlık, kaderdaşlık, kardeşlik vs.
04:16Sizin ne derdiniz varsa Şam'la biz aranızda adil bir hakemlik yapmaya ve Şam'a karşı kaygılarınızı, eleştirilerinizi karşılayacak bir moderasyona yeri geldiğinde
04:31hamilik diyorlar ya, bir tür garantörlüğe hazırız denilmedi.
04:38Genelde şöyle bir dil kullanıldı, özellikle Dışişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı tarafından.
04:43Efendim eğer anlaşmaya uymuyorlarsa da Şam buraya askeri bir harekat yapacaksa biz de Şam'la birlikte hareket etmeye hazırız.
04:52Bu da bir tür tarafgirlik tutum ya da bir tür orada SDG tarafından yönetilen Kürt temsiliyetine karşı bir tutum gibi ele alındı.
05:06Şimdi biz Suriye Kürt bölgesini 2010 yılından bu yana ele aldığımızda SDG ya da YPG'nin aslında Kürt temsiliyetiyle ilgili tartışmalar da yürütebiliriz.
05:20Yani 2012'de, 2013'te PYD'ye, YPG'ye karşı itiraz eden bütün Kürtler bölgeden adeta süründü.
05:28Türkiye'ye gelen Kürtler hesaptan değil, PYD'den kaçanlardı.
05:33Yani siz de mi PYD ayrı, Kürtler ayrı diyorsunuz?
05:37PYD, o dönemde, Candan Hanım, PYD diyelim, PYD parti, YPG silahlı güç.
05:45PYD 2012 yılında 13 Kürt siyasi partisinden biriydi.
05:51Önce Esad'la sonra Amerika'yla anlaşıp hegemonik bir güç elde ettiğinde,
05:57başta NKS olmak üzere diğer bütün Kürt siyasi partiler büyük bir otoriterlikle tasfiye edildiler.
06:04O yüzden SDG veyahut da PYD tam anlamıyla oradaki Kürt çeşitliliğini, siyasetini yansıtmıyor dediğimizde bu doğru bir tespittir.
06:17Ama buradaki temsiliyet bugün itibariyle hegemonik olarak bunların elindeyken,
06:26Kürtlerin bunu ayrıştırması o kadar kolay değil.
06:28Hatırlarsanız 7-8 ay önce bir Kürt konferansı yapıldı.
06:33O Kürt konferansına çok farklı kesimlerden insanlar katıldı.
06:38Niye yaptı YPG veya PYD o konferansı?
06:42Çünkü yeni süreçte artık daha çeşitli, daha çoğucu bir fotoğrafa ihtiyaç vardı.
06:49Yurtlarından uzaklaştırılmış insanlar vardı.
06:53Ben Batman'da tanıyorum, Diyarbakır'da tanıyorum, Mardin'de tanıyorum.
06:56Sonra şöyle bir gerçekliğimiz var, Roş Peşmerge'leri diye bir deyim var.
07:01Bu nedir?
07:02YPG'nin emir komuta zincirine girmeyi kabul etmemiş ve Irak'a göç etmek zorunda kalmış gençlerden,
07:10Barzani 10 bin civarında Peşmerge'yi eğitti, silahlandırdı.
07:16Ama bunlar hiçbir zaman Suriye'ye dönemedi.
07:19Bütün bunlar ve SDG'nin bu süreç yönetimini konuşacağız.
07:22Haklı eleştiriler var.
07:24Ama bugünkü sorunu çözen bir yaklaşım mı sizce bu?
07:28Yani evet Kürtlerin kendi içerisindeki siyasi bölünmüşlüğü ya da siyasi temsiliyetteki demokratikleşme meselesindeki sorunlar vs.
07:41Bütün bunlar evet ama beri taraftan da bugünkü sorunu çözen mi yoksa bugünkü sorunu katmalleştiren bir mesele mi?
07:48Çünkü siz açıklamalarınızda her ne kadar YPG üzerinden bir siyaset yürütülse bile aslında oradaki toplumsal kesimin bu yapıyla kurduğu bir bağında siyaseten göz ardı edilmemesi gerektiğini söylediniz.
08:04Çünkü siyasetin tıkandığı yer burası o bakımdan soruluyor.
08:08Tabii zaten bu izahatı sizin Ankara fotoğrafı doğru görüyorum sorunuza cevap ben yaptım.
08:14Yani Ankara YPG'nin tutumundan, PYD'nin bu bir yıllık entegrasyon sürecindeki tutumundan rahatsız olup her zaman yüksek sesle uyarı dilini kullanmış olsa bile
08:33sonuçta Kürt sokağı nüfusunun çok önemli bir kısmını Kürtlerin oluşturduğu şehirlere yönelik olası bir askeri operasyonun yaratacağı kayıplar endişesi içerisinde.
08:46Bugün de bu endişe güçlü olarak var.
08:49Ben Sayın Cumhurbaşkanı'nın örneğin bu grup toplantısında vermiş olduğu güçlü mesajlara rağmen özellikle Dışişleri ve Milli Savunma Bakanı'nın bir yıllık mesaj setine baktığımızda
09:01Kürtlerde şu duygu hali yok.
09:04Ya eğer orada Şara bize bir haksızlık yaparsa Türkiye bizim yanımızda durur.
09:08Böyle bir duygu yok.
09:10Türkiye Şara ile bir oldu.
09:12Oradaki kazanımları yok etmeye çalışıyor diye bir duygu hali baskın.
09:18Peki Sayın Ekmen bu farklılığı neye bağlıyorsunuz?
09:21Yani Cumhurbaşkanı Erdoğan hatırlarsanız 11 Temmuz'da silahların yakıldığı o sembolik ne derler sembolik eylemden sonra bir gün sonra bir açıklama yaptı.
09:37Ve bu Diyarbakır'dan da çok ben de o dönem Diyarbakır'daydım ve oradaki açıklamanın Diyarbakırlar tarafından nasıl can kulağıyla dinlediğinin bizden şahidiyim.
09:47Orada Türk-Kürt hatta Arap İttifakı'ndan söz etti.
09:52Bir taraftan bunu söyleyen bir Cumhurbaşkanı bir taraftan da oradaki yaşayan Kürtlerin kaygılarını gidermeyen bir Dışişleri ve Milli Savunma Bakanlığı söylem seti.
10:04Bütün bu farklılığı neye bağlıyorsunuz?
10:06Yani bunu yorumlamak çok kolay olmayabilir ama önce bir tespiti sizinle birlikte aynı yönde paylaşayım.
10:16Ben 1 Ekim 2024'ten bu yana Sayın Erdoğan'ın ve Sayın Bahçeli'nin bütün açıklamalarını yazlı olarak takip ediyorum.
10:25Çünkü izlediğimde bazı şeylerin kaçtığını düşünüyorum.
10:28Ve özellikle uçak açıklamalarını daha yakına takip ediyorum.
10:32Çünkü siz de iyi biliyorsunuz uçaklarda sorular da cevaplarda hazırdır.
10:37Yani bir sürpriz yoktur orada planlıdır ve verilmek istenen mesajı içerir.
10:42Candan Hanım bunu tespit etmek belki bugün bazı Kürt arkadaşlarımızı kızdırır ama 1 Ekim'den bu yana Erdoğan'ın SDG ve Suriye'de Kürtler aleyhine söylediği tek bir cümle yok.
10:55Ben bunu şöyle yorumlamıştım.
10:582014 Aralık 2024'te stratejik bir kırılma yaşandı.
11:02İngiltere'nin fikri yönlerinde Amerika'nın işçiliğiyle Avrupa Birliği ve NATO ülkelerinin onayıyla dahil olduğu bir süreçte yeni bir dizayn var.
11:12Erdoğan bu dizaynın günün sonunda nereye erişeceği konusunda bir satın alma yapmış durumda.
11:19Ve burada SDG'nin veya bugün artık daralan haliyle YPG'nin buharlaşma hali yok entegrasyonu var.
11:26Aslında 10 Mart entegrasyon dediğimizde Türkiye'de SDG'nin silah bırakmasından bahsediliyor.
11:33Oysa 10 Mart hatta 14 Ocak dahi tam anlamıyla bir silah bırakma değil bir entegrasyon politikasyonu görüyoruz.
11:40Devlet Bahçeli tarafından da şu son Halep olaylarına kadar yine 10 Mart'a dair verilen çok pozitif ve yüksek mesajlar var.
11:50Burada Hakan Fidan'ın tutumu bir rol dağılımı mı yoksa sahadaki gerilimleri okuyan ama mesajını doğru veremeyen bir politikacı mı hangisi doğru emin değilim.
12:04Tabi farklı yorumlar da var bu sürecin bütünüyle ilgili Hakan Fidan'ın kendi yaşadığı tecrübelerden gelen tutum değişikliği veyahut da AK Parti'deki sert siyaset oyunlarına karşı güçlü bir antiterör söylemiyle kendine korunaklı bir alan yaratmak gibi yorumları da dikkate alabiliriz.
12:23Evet evet yorumlar da var özellikle Erdoğan sonrası için siyaset bağlamında.
12:28Yani sadece bir siyaset kurmak değil mevcut sert siyaset ortamında kendine korunaklı bir alan oluşturmak.
12:35Ben bunların hepsinin dikkate alınabilir yorumlar olduğunu düşünüyorum.
12:40Neticede bugün itibariyle Küt Sokağı'nda büyük bir duygusal ve adeta ruhi çöküş var.
12:48Moral bozukluğu, kaygı ve endişe anlamında.
12:51Fakat geçen gün Kandil'i eleştiren bir tweet attım.
12:56Birçok arkadaş dediklerin doğru olabilir ama bu ruh haline kimsenin duymak istediği sözler değil dedi.
13:03Dün de mecliste bir konuşma yaptım.
13:05Candan Hanım ben Kandil'in ve SDG'nin dolayısıyla YPG'nin diyelim artık 14 Aralık'taki stratejik kırılmayı doğru okuyamadığını düşünüyorum.
13:17Bunu doğru okuyamadığı için de sürecin yanlış yönetildiğini düşünüyorum.
13:24Elbette bugün Türkiye bütün sorumluluğu YPG'ye yıkıyor.
13:30Ben defalarca kez yayınlarda bu entegrasyon hayata geçmiyor ise bunda hiç Şam'ın kusuru yok mu?
13:39Bunda hiç Şam'ın tesis edemediği kamusal düzenin Süveyde-Laskiye katliamlarını hatırlayalım.
13:46Aleviler.
13:47Ve İllaskiye'den Alevileri kastettim, Süveyde'de Düzdü'nü kastettim.
13:52Düzdü'nü kastettim.
13:52Düzdü'nü kastettim, evet.
13:52Oradaki saldırıların tesis edilmemiş bir kamusal düzen henüz ortadayken YPG'nin silah teslim etmekteki kendine ait adeta olası bir saldırıya karşı savunmasız kalacağı hissini Şam ne kadar doğru okuyabildi ya da Ankara ve böyle bir atmosferde bunu telafi edecek bir dil bir söylem bir argüman ne kadar üretilebildi?
14:19Ama diğer taraftan da YPG'nin kendi kaygılarından bağımsız, yani yeni dönemde ne olacağım kaygısından bağımsız, sınırın Şam'a devri, efendim Rakka, Deirizör gibi konjöktürel olarak ele geçirilmiş Arap şehirlerinden geri çekilme imkanı veyahut da petrol bölgelerinin devri gibi aslında tartışma dışı mevzularda da adım atılmadı.
14:46Burada da dönüp YPG'yi eleştirebiliriz.
14:50Tamam sen silahını kendin için bir varlık sebebi olarak görüyorsun ve tamam Suriye daha tam anlamıyla bir kamu düzenini tesis edemedi.
14:59Hadi bunu biraz daha konuşalım ama sınırdı, petroldü, Arap şehirleriydi.
15:05Buraları 16 Ocak konjöktüre tabi olmadan teslim edebilirdi diye düşünüyorum.
15:13Peki siz önemli bir şey söylediniz.
15:15Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın aslında bir tür işte Orta Doğu'da çok adı konuşulmaz ama gerçekten hani Saiz Ficot'tan beri herhalde en büyük aktör İngiltere ve bugün İngiltere'nin çok adı konuşulmasa bile yine aktörlük rolünü Suriye'de görüyoruz.
15:33Özellikle El-Colani'den Şara'ya geçiş sürecindeki oraya dönüşündeki İngiltere'nin aktörlüğünü de biliyoruz.
15:44Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın satın aldığı şey bağlamında yeniden orayı biraz açmanızı isteyeceğim de.
15:50Bu bağlamda acaba neden Türkiye'deki süreç bir tür aslında tam öngörülemedi de Suriye'deki Kürtlerin talepleri durumu konusundaki bir netliğe varmadan aslında süreç ilerletilmeye çalışıldı.
16:12Çünkü biz anlıyoruz ki bugün bütün gelişmelerde bunu gösteriyor ki Suriye çözülmeden Türkiye'deki süreç ilerlemeyecek.
16:23Zaten ilerlemiyor da işte tutuklamalar, gözaltılar, yasaklar vesaire falan başladı.
16:30Yani hemen dönebilir biz bunu görüyoruz siyaseten de hemen 1 Ekim öncesine.
16:35O yüzden neden bu görülemedi? Özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan neden bunu inşa eden bir siyaset yürütemedi?
16:45Şöyle daha 1 Ekim öncesine döndük demek için zor.
16:50Onu soracağım zaten de.
16:52Onu konuşuyoruz o zaman.
16:53Şöyle birkaç başlıkta ifade edeyim.
16:57Bir defa şunu tespit edelim.
16:59Sayın Erdoğan 2020 yılından bu yana geçmiş dönemde Osmanlıcı, İhvancı gibi eleştirilere maruz kalan dış politika arayışlarından dönerek
17:11tam anlamıyla NATO çizgisindeki bir dış politika çizgisine oturdu.
17:17Bu tezi destekleyen konular şunlar.
17:21Birleşik Arap Emirlikleri darbeci, FETÖ'cü ve PKK'cı iken protokol kurallarını zorlayan bir Türkiye'de barış çubuğu yakıldı.
17:33Kaşıkçı olayına rağmen Suğuk'la anlaşıldı.
17:36Aynı masaya oturmam denen Mısır'la 3 yıl uğraşılarak ilişkiler rayına oturtuldu.
17:43Ve Doğu Akdeniz'de artık hiçbir gemi arama yürütmüyor.
17:47Gemilerden biri Karadeniz'de öbürü Somali'de şu anda.
17:49Bütün bunların yanında Libya'da Sayın Kaldın Hafter'le görüştü ve Gazze soykırımına karşı etkin ve etkili bir politika ortaya konmadı.
18:04Ticaret ve yargılama süreçleriyle dahi iktidarı eleştirebileceğimiz çok sayıda tutum alındı.
18:11Bütün bunlar NATO çizgisindeki bir dış politikanın esaslı unsurlarını işaret ediyor.
18:19Ve benim gördüğüm kadarıyla Avrupa Birliği de NATO'da Erdoğan'la iş tutmanın ve onunla anlaşmanın yolunu bulmuş.
18:28Çok onun içerideki demokratikleşme, otoriterleşme tartışmaları ile ilgili değil.
18:33Ve bu da en az 10 yıllık bir hikayeydi.
18:35Şimdi Suriye'ye dönelim.
18:38Ben İsrail'in güvenliğinin tahkimi, Kasım Süleymaniye'nin ölümünden bugüne kadar İran'ın bütün vekalet unsurlarının kırpılması ve içeride yaşanan sıkıntı.
18:50Direniş ekseninin zayıflatılması, evet.
18:52Evet, yani ben o Direniş ekseninin söylemini tam onaylamıyorum ama bütün Yemen'de, Suriye'de, Irak'ta, Lübnan'da ve dahi birçok yerde İran'ın gücü Kasım Süleyman'ın ölümünden sonra kademeli olarak küçültüldü.
19:10Ve kalkınma yolunun güvenliğini özellikle petrol ve gaz arzı açısından sağlayabilmek için de Orta Doğu'daki bütün silahlı yapıların tasfiyesi söz konusu olduğu Haçlı Şabi, PTEŞ, DAEŞ, PKK ve Hizbullah da buna dahil yakında Haçlı Şabi ile ilgili gelişmeleri de muhtemelen görürüz.
19:32Evet, göreceğiz herhalde. Ona da, yani ona herhalde programın süresi yetmez ama şu çok net olarak konuşuluyor, bir parantez açayım burada.
19:42Bu, yani bir türlü Sünni Şii çatışmasının cihatçı yapılar eliyle bir tür sahneye konacağı çok konuşulan bir senaryo.
19:54Tamam, öyle düşünmüyorum. Bugün nasıl Şara, Uluslararası İŞİD ile Mücadele Komisyonu'na imza verdi değil mi?
20:01Adamın geçmişi ortada. Bugün Suriye koalisyonun bir parçası.
20:07Irak yönetimi de Haçlı Şabi ile rejim içinde sorunu çözecek.
20:11Bir çatışma ve şey artık Orta Doğu'da istenmiyor.
20:15Ve burada Rusya'nın Avrupa ile ilgili Avrupa'da oluşan büyük bir tehdit algısı var.
20:24Artı büyük fotoğrafta Çin ile bir karşılaşma var.
20:27Bütün bunlara baktığımızda Orta Doğu bir düzene konuluyor.
20:30Bu düzende hem Türkiye'ye bir alan açılıyor.
20:32Çünkü İran'dan küçülen bir alanı Amerika ya da İngiltere dolduramaz.
20:36Ancak Türkiye sahada doldurabilir.
20:38Hem de Erdoğan bu role uyum sağlamış durumda.
20:41Dönelim Suriye özelinde.
20:43İdlib Şehir Devleti deneyimiyle,
20:46O günkü ismiyle Jolani'nin eğitimi, donatımı, dönüşüm kapasitesi, yeni sürece uyumu test edildikten sonra bir gecede Halep'e, iki gecede Şam'a yol verildi.
20:59Ve hatırlayalım Suriye'nin devrik başbakanı devrik teslim töreni yaptı.
21:04Şahra dedi ki yarın bütün memurları işbaşı yapsın.
21:08Çünkü bir kere daha bir feyiz state yani çökmüş devlet deneyimi yaşamak istemediler.
21:13Venezuela'da bile Trump bunu vurguluyor.
21:16Ve neticede yeni bir denklem oluştu.
21:19Ben YPG'nin, Kandil'in özellikle bu yeni denklemi okuyamadığını,
21:25burada değişen rolleri, yeni ihtiyaçları tam tespit edemediğini düşünüyorum.
21:30En son Barak, geçen hafta uzun bir tweetle,
21:33ya arkadaş biz size anlatıyoruz da topluma da bunu yansıtamıyoruz.
21:37Size ihtiyaç duyduğumuz dönem bitti.
21:40Bizim artık bir devlet ve bir başkent olarak Şam partnerimiz,
21:45size de bir zarar vermek istemiyoruz ama artık şu eşbaşkanlık ve Batı'nın
21:53Orta Doğu'daki tek partneri psikolojisinden çıkın,
21:57uyumlu bir süreçle payınıza düşene razı olun demiş oldun.
22:02Ama Suriye'de bir devlet olduğunu düşünüyor musunuz siz Sayın Ekmen hala?
22:05Çünkü yani genel olarak tabii ki El Şahra'nın uluslararası kabulürlüğü çok ortada zaten.
22:17Hani Trump da onu ağırladı, BMD'de de konuştu,
22:22işte Davos'ta bile ağırlanacaktı vesaire falan.
22:25Orada bir engel çıktı herhalde.
22:27Belki tepkilerden dolayıdır tam bilmiyorum ama.
22:29Şimdi bu kabulürlüğü ortada tabii ki ama ortada Şahra'nın şeyiyle,
22:36uluslararası şeyiyle, kabullüğüyle onun bir aslında Suriye'nin hala bir devlet olduğu arasında
22:45bence hala bir açı olduğunu düşünüyorum.
22:47Çünkü HTŞ derken bile biz aslında gerçek anlamda ulusal ordudan söz edebiliyor muyuz mesela?
22:54Hani oradaki gerçekten bir emir komuta zincirinin bildiğimiz anlamda ulusal ordu bağlamında
23:00emir komuta zincirinin olduğunu söyleyebiliyor muyuz?
23:04Çünkü Türkiye'de de bir HTŞ üzerinden aslında cihatçı yapıların olmadığına dair bir kabul,
23:14bir memnuniyet, bir işte şey var, dediğim gibi bir memnuniyet var.
23:21Bu kaygı verici bir durum değil mi sizceden?
23:25Candan Hanım, bu eşliklerinizin hepsi doğru.
23:29Ama ben bir siyasetçi olarak verili durumu önce doğru analiz etmek,
23:35sonra bu verili durumlardan doğru olduğuna inandığım kesimler için hangi kazanımların elde edilmesi gerektiğine kafa yormaya çalışırım.
23:45Şimdi verili durum Halep ve Şam'ın Şare'ye tesliminden sonra bütün bu uluslararası kabul süreçleri Şare açısından İsrail'le yapılan anlaşmayla taşlanmış oldu.
23:59Bir metre toprağını geri vermeden alamadan, pardon adam istihbarat anlaşması imzaladı.
24:04Sonuçta batının artık hukuk, demokrasi, kurallar, özgürlükler gibi bir derdi olmadığını uzunca bir süredir hepimiz gözlemliyoruz.
24:12Verili durum bu.
24:14Şimdi Suriye'nin tam anlamıyla kamu düzeninin tesisi, çoğulcu, özgürlükçü, demokratik bir düzleme geçişi uzun bir süreye ihtiyacı olan bir mücadele alanı.
24:26Benim YPG açısından eleştirim şu.
24:29Bir, uluslararası toplum ve kuruluşlarca kabul görmüş bir Şare'dan hala herteşeci, cihatçı, selefi, colani diye bahsetmek doğru değil.
24:41Ki Mazlum Abdi de böyle bir şey demiyor.
24:44Yani bu artık devlet başkanı.
24:46Biz artık yeni Suriye'nin inşasında ortaklaşma alanlarını çoğaltmak zorundayız.
24:52İkinci olarak, PYD'nin, YPG'nin ayrılıkçılık talebi var mı Candan Hanım?
25:00Hayır.
25:00Yok.
25:00Diyor ki ben özellik veyahut da...
25:05Adem'in merkeziyetçilik.
25:07Tamam.
25:08Adem'in merkeziyet talebi nasıl elde edilir?
25:11Merkezle konuşularak ve müzakere edilerek elde edilir.
25:14Savaşarak değil.
25:15Eğer YPG hesabını ölçüp biçip, ben Şam'a yürürüm, Şam'da da Şare'yı deviririm, yeni lider de ben olurum diyorsa bu farklı bir senaryo.
25:28Hayır ben ayrılıkçıyım diyorsa bu farklı bir senaryo.
25:31Ama Adem'in merkeziyet diyorsa artık kırık dökük haliyle de olsa uluslararası sistemin kabul ettiği Şare hakkında Cihatçı, Selefi, Heteşeci söylemiş satın alan yok.
25:44Kadın özgürlükçü, eşitlikçi, cinsiyetçi, demokratik Rojava denmenin Avrupa'da dinleyeni yok.
25:49Candan Hanım, realite bu Şare'nin ordusu Halev'in mahallelerine girdiğinde Avrupa Konseyi Şam'daydı.
25:56Candan Hanım.
25:57Hayır şunu soruyorum ben, biz Suriye ordusundan söz edebilir miyiz?
26:03Yani o açıdan yani biz Türkiye toplumu Suriye'de yaşayan bütün farklılıklar böyle güven altında mı?
26:16Evet, Jolani'ye dediğiniz gibi El Şare'a uluslararası kabul görmüş bir geçici cumhurbaşkanı dört yıllığına orada görevde olacak.
26:27O doğru ama belli taraftan da işte gelen görüntüler, siz de görmüşsünüzdür Suriye'den gelen görüntülerin ağırlığını,
26:36gerçekten savaş suçları diyebileceğimiz görüntüler geliyor.
26:39Ve o görüntülerin failinin kim olduğunu herhalde üçe aşağı beş yukarı tahmin ettiğimizde hani ortada gerçekten kendisini güvende hisseden bir Suriye toplumu,
26:53farklı dinler, farklı kültürler var mı?
26:56Candan Hanım bu yeteri kadar güven veren bir fotoğraf olmadığı açık ama benim şu anda yapmaya çalıştığım meseleyi öfke, duygu ve kızgınlık halinden rasyonel bir zemine çekmeye çalışmak.
27:14Bunun da bu zaman diliminde de çok zor olduğunu biliyorum.
27:17Beni izleyen birçok arkadaş da bana kızgınlık da gösterebilir ama size üç senaryo sordum.
27:23Birincisi Şare'yi devirme senaryonuz var mı?
27:28Bildiğimiz kadarıyla yok.
27:29İki bağımsızlık senaryonuz var mı?
27:31Bildiğimiz kadarıyla yok.
27:33Üçüncüsü, eğer özellik ve ademi merkeziyetse o zaman Şare'yla konuşacaksınız.
27:38Şimdi ben dikkatle takip ediyorum, hem Suriye Birleşmiş Milletler Temsilcisi hem de İçişleri Bakanı ısrarla bu görüntüler hakkında soruşturma açıldığını ve gereken yaptırımların uygulanacağını söylüyor.
27:52O zaman biz, mesela şu ifadeyi de yadırgıyorum, cihatçılar Kürtlere saldırıyor.
27:58Bunu söylediğinizde fail belli değil.
27:59Ama Şam ordusu Kürt şehirlerini kuşatma altına aldı ve Şam ordusunu ulusal ve uluslararası hukuka uygun davranmaya davet ediyorum dediğinizde muhakabınız var değil mi?
28:12Ben bu dili çok problemli görüyorum yani.
28:15Neticede bir gecede silahını teslim etmek edecek bir güven ortamının olmadığından ben eminim.
28:22Bunu görüyorum.
28:23Bunu da başta size izah etmeye çalıştım.
28:26Ama bu haliyle Avrupa'nın, Amerika'nın tutumu buyken Rusya elini eteğini oradan çekmişken bu fotoğrafta artık bizim mesela Kecek'in ve Kandil'in son çağrılarına bakıyorum.
28:42Resmen milleti Devrimci Hak Savaşı'na davet ediyorlar.
28:46Peki Devrimci Hak Savaşı Adem'in Merkeziyet hakkı için yapılabilir mi?
28:50Biz en çok neyle geçmişte mutlu olduk ve onlar da övündüler?
28:56Suriye'deki Kürt şehirleri Suriye'deki iç yıkımdan etkilenmedi.
29:01Hala mamur bir şekilde ve bir sistem kurularak yönetildi.
29:06Peki eğer bu böyle olacaksa Suriyeli Kürtler Devrimci Hak Savaşı moduna geçsin.
29:12Şam'da egemenliğimi tesis edeceğim diye bu şehirlere girsin.
29:16İstediğimiz bu mudur?
29:17İstediğimiz orada binlerce on binlerce masumun hayatını mı kaybetmesidir?
29:21Ben burada açıkçası Kecek'e, Kandil ve Türkiye'deki dil ile Mazlum Abdi'nin hatta İlhan Ahmet'in dili arasında da çok net bir açıfakı görüyorum.
29:34Bütün yayınlarını izliyorum, bütün açıklamalarını izliyorum.
29:37Oradaki bir müzakere ve muhatabına meşruiyet sorunu, meşruiyetsizlik atfetmeden yürütülen dil ile Türkiye'de Şahra hakkındaki dili görünce ben şaşırıyorum.
29:52O zaman bu dil buysa oradaki bütün Kürtlerin ayaklanıp Şam'a doğru yürümesi lazım.
29:58Bu dil müzakere dili değil, bu dil alemi merkeziyet dili değil, bu dil real bir dil değil.
30:05Benim eleştirim bunadır.
30:07Yoksa dönüyorum Şahra'yı eleştiriyorum.
30:09Kardeşim sen İsrail'den bir metre toprağını geri almadan İsrail ile bu anlaşmayı imzalayabiliyorsan,
30:17niçin gelip Mazlum Abdi ile anlaşamıyorsun?
30:19Soy Kırıncı ve Arap onurunun tarihsel olarak en büyük incindiği yer olan İsrail ile Golan Tepeleri ile göz yumarak anlaşma yaptın.
30:31SEDG ile de anlaş, Mazlum Abdi ile de anlaş.
30:33İkincisi, Mazlum Abdi'ye diyorsun ki bütün silahları teslim et.
30:37Peki Suriye'nin her tarafında bütün Arap aşiretleri silahlarını teslim etmiş mi?
30:43Tartışmayı bu zeminde yürütmemiz lazım.
30:45Ben silahımı ila nihayet teslim etmiyorum değil.
30:49Yahu arkadaş siz düzgün bir Suriye ordusu tesis ettiğinizde ben bu ordunun dışında kalmaya niyetli değilim.
30:59Ama görüyorsunuz daha dün Süveyde'de, Laskiye'de, Düzlülere, Alevilere saldırıldı.
31:04Suriye devleti de kabul etti.
31:06Binin üzerinde ölü var.
31:08Ve Suriye devlet ordusu bunları koruyamadı.
31:10O zaman benim Suriye içerisinde bütün başıbozuk çetecilerin, elinde silah tutanların tasfiyesi ya da orduya entegasyonuyla eş zamanlı bütün silahımı size teslim etmem gerekir diyen bir dil ben görmedim.
31:29Gördüysem de, yani görmediysem de benim kusurumdur.
31:33Neticede dönelim.
31:34Siyaset mümkün sanatıdır.
31:37İmkanlardan bir şey çıkartma sanatıdır.
31:41Avrupa Birliği'nin, NATO ülkelerinin, Amerika'nın ve dahi Rusya'nın 14 Aralık 2024 stratejik kırılması olarak tarif edeceğimiz yeni politikasını doğru anlamadığınızda,
31:54maksimalist taleplerinizle veyahut da karşı tarafın oyunlarıyla boşa düşersiniz.
32:02Neyi kastediyorum?
32:03Geçen gün biri bana dedi ki, efendim dedi, zaten dedi Şam'da Ankara'da olmadığı anlaşmasının bozulmasını istiyordu.
32:10Bu tezi doğru kabul edelim.
32:12O zaman sen şartları zorlasaydın, sınırı devretseydin, Arap şehirlerinden çekilseydin, petrolle ilgili olarak kademeli devre başlasaydın, o zaman dönüp Amerika'ya, Avrupa'ya, ya arkadaş bir anlaşma oldu, buna da uyulmadı denilmesin.
32:32Şunu söyleyip bu bağlamı bitireyim.
32:33Evet ve şöyle geçeceğim, sürecin, yani Suriye'deki gelişmelerin iç siyaseti etkisini soracağım, o da çok önemli çünkü başlığımızda bu zaten zira.
32:45Söyleyip ekleyin siz.
32:47Kendi adıma Kürt medyasını izlediğimde acayip travmatik, duygusal çökmüş, psikolojisi yerle bir olmuş bir dil görüyorum.
32:59Kürt toplumu adına da bu dili doğru bulmuyorum.
33:02Kürtler adına da bu dili doğru bulmuyorum.
33:05Ve bu dilin sahada, pardon masada, mazlum Abdil'in bir gün Erbil'de, bir gün Şam'da yürüttüğü sürecin de dışında bir dil olduğunu düşünüyorum.
33:17Şöyle tahayyül edelim, Abdil'le Şah'da yarın kesin anlaşmaya vardığında ne olacak bizim Conlanici, Heteşici, Cihatçı dilimize?
33:28Ne olacak?
33:30Bir geçiş lazımdı diyeyim bu kesimi bitirmiş olayım.
33:35Peki bu sürecin içeriye yansımaları tabii ki çok önemli.
33:41Zaten birebir asla birbirinden koparılmaz olduğu başından itibaren de belliydi zaten.
33:48Karşılıklı sert açıklamalar var.
33:50Özellikle Bahçeli ve Dem arasındaki Bahçeli baya bir çıta yükselterek işte Öcalan'ın karşısında mısınız, kurucu Önder Öcalan'ın karşısında mısınız, değil misiniz gibi.
34:02Aslında Kürt siyasetini de bir tür ne derler içeriden dizayn etme amacı da içeren bir cümle kurdu gibi geliyor bana.
34:14Bu bakımdan süreç gerçekten o sürecin bisiklet tekeri devam etmek zorunda mı?
34:21Bütün taraflar içerisinden bu masadan kalkma lüksü yok.
34:26Pozisyonu mu var bütün taraflar açısından?
34:28Yoksa gerçekten sürecin kalbi durdu mu?
34:30Kalbinin durmadığından eminiz.
34:34Çünkü bu hafta salı günü bile komisyon ortak rapor için toplandı.
34:38Demi temsil eden Sayın Cengiz Çiçek masadaydı.
34:43Ve benim toplantıdan aldığım bilgilere göre ortak rapor çıkma ihtimali hala kuvvetli olarak masada.
34:52Yani şu olmazsa biz yokuz diyen bir aktör o masada yok.
34:56Ne CHP, ne DEM, ne Yeniyol, ne de AK Parti MHP açısından.
34:59Ben, bizim Bülent Kaya başkanımız bizi temsil ediyor.
35:04Kendisinden ve diğer üyelerden aldığım bilgiler oradan bir ortak rapor çıkacak gibi bu durumda kart durmadı.
35:11Henüz entübe de olmadı.
35:12Yoğun bakımdan bir önceki aşama olabilir.
35:14Ama bu sürecin sürece, yani Suriye sürecinin Türkiye'deki sürece etkisi için yorum yapmanın erken olduğunu düşünüyorum.
35:24Birkaç senaryo paylaşabilirim.
35:26Birincisi, iktidar medyasına, İletişim Başkanlığı'nın medya düzenine baktığımızda, muzaffer ve istediğini elde etmiş bir fotoğraf, çıkartılacak yasada devletin özgüvenini artırıp elini güçlendirebilir.
35:46Yani zaten biz sahada yendik, terör bitti, o zaman eve dönüşte neymiş, umut hakkı da neymiş, bunların hepsini yapar geçeriz, biz büyük devletiz, bu imkanı tanırız diyecek bir yere evrilebilir.
36:00Ben bunun işaretlerini görüyorum.
36:02Mesela nasıl bir işaret somut olarak?
36:05Önemli şey söylediniz.
36:06Mesela şeye yakın, iktidara yakın bütün kulisle yazı yazan gazeteciler sürecin hızlanacağını ve devletin daha kuvvetli adamlar atacağını yazmaya başladı.
36:22Yine, yine bütün, hiçbir şey tesadüf değilse eğer, bütün iktidar medyasında ve dilinde sürecin muhatabı olan Öcalan hakkında bir negatif dil görmedim şu ana kadar.
36:38Yani sanki böyle uyumaya bırakılmış gibi onun rolü.
36:41Mesela şöyle bir dil olabilirdi.
36:43Kardeşim biz niye bu sürece girdik?
36:45Hani Bahçeli diyordu ki Suriye'de İsrail'e karşı Öcalan'ın etkisinden faydalanacağız.
36:51Öcalan'ın hangi etkisi oldu ki bu fotoğrafta?
36:56Eğer Öcalan, Mazlum Abdi'yi, Fehman Hüseyin'i ikna etmiş olsaydı bu savaş yaşanmayacaktı diyeni ben görmedim.
37:04Denilebilir değil mi böyle bir eleştiri?
37:06Ama ben görmedim.
37:07Dolayısıyla devletin bu süreci Türkiye içindeki 1 Ekim sürecini kuvvetlendirmek için kullanacağına dair bir fotoğraf görüyorum orada.
37:18Öbür tarafta tablo bu kadar net değil daha karışık.
37:22Bu senaryo 1'de evet ikinci senaryonun.
37:25Evet, Kürt tarafına geçiyorum.
37:27Kürt tarafında bir defa duygusal bir çöküş hali var.
37:30Büyük bir moralsizlik var.
37:31Büyük bir can sıkıntısı var ve bu sokağa da yansıyor.
37:35Yani ilk sorunuza geri dönelim.
37:38Eğer Ankara bu can sıkıntısının sadece PKK'yı yakın hisseden Kürtler'de olduğunu düşünüyorsa yanılıyor.
37:47Bu gerçekten Kürtlerin çok farklı kesimlerine yansıyan bir ruh hali oldu.
37:53Ama orada da şunu anlıyoruz.
37:55Galiba Halep'ten 1-2 gün önce Öcalan'ın bir teması olmuş.
38:00Tuncer Bakırhan diyor ki Öcalan bir mesaj verdi ama bu mesajın uygulanmasına fırsat tanınmadı diyor değil mi?
38:14Şey diyor orada siviller üzerinden mesele tırmandırıldı.
38:19Ama ben şunu anlıyorum.
38:22Öcalan süreç yönetiminde daha esnek davranılması için bir mesaj verdi.
38:30SDG, YPG bunu konuşuyorken Halep'te işler tırmandı gibi anlıyorum ben.
38:37Yani şunu demek istiyorum.
38:39Yarın Öcalan çıkıp kendi örgütüne benim burada sürüs yönetmek için bana imkan ve fırsat verecek misiniz, verilmeyecek misiniz?
38:47Kim benimle kim değil diye sorabilir.
38:512,5 saatlik son İmralı heyetinden sadra şifa bir sızıntı olmaması,
38:58tam aksine Faik Erol isimli avukat arkadaşın Öcalan aslında böyle olmasını istemezdi diye bir mesajı yayınlaması,
39:07bence burada Öcalan'ın bir hesaplaşmaya gidebileceğini işaret ediyor.
39:13Ve aslında Mazlum Abdi, İlhan Ahmet ve Öcalan bunu istiyorken,
39:23Fehman Hüseyin niçin çatışmacıyı tercih ettiği sorusunun da şimdilik arka planda konuşulduğunu,
39:30yakın zamanda daha güçlü bir sesle konuşulacağını düşünüyorum ve soru şu olacak.
39:35Fehman Hüseyin'i motive eden şey ne oldu?
39:37İran mı, İsrailli mi, başka bir şey mi?
39:42Çünkü Öcalan'ın, önemli ölçüde Kandil'in ve daha sonra da Sedegen'in tutuluğu bu değildi.
39:52Bunların kendi içinde bir çatışma yaratacağı ve bu çatışmanın veya bu muhasebenin sonucunun,
40:00Türkiye'ye olumlu da olumsuz da yansıyabileceğini yöngörebiliriz.
40:06Olumlu yansıması şu olur, Öcalan'ın eli güçlenir.
40:10Bundan sonra bazı konuları artık talimata ve kesin emre dönüştürür.
40:16Olumsuz yönü şu olur,
40:17ya bak arkadaş biz Türkiye'deki sürecin, Suriye'deki de kazanımlara olumlu etkide bulunacağını varsayıyorduk.
40:24Suriye'deki kazanımlar tehdit altında, Fırat'ın doğusu bile artık doğru düz konuşulamıyor.
40:30O zaman Türkiye'deki süreçin bize ne faydası var diye bir sorgulamaya da dönüşebilir.
40:36Ama benim bir optimistik yönüm var.
40:38İlk günden beri çok az bilgiyle bu süreci hep pozitif yönde destekledim.
40:44Eleştiriden çok az kaçındım.
40:45Benim biraz wish for thinking, yani olmasını istediğim şey, biraz da gördüğüm devletin bunu moral yüksekliğiyle özgüvenini ve adım atmaktan çekinmeyeceği bir fotoğrafa tahvil edeceğini,
41:03öbür tarafta da Öcalan'ın bu Halep'te kendisinin tavsiyesine rağmen direnişin maliyetini daha sert bir şekilde sorgulayacağına delalet ediyor.
41:15Bu olursa bu senaryo o zaman süreç güçlenerek yoluna devam edilir.
41:20Çok kısa olarak böyle bir dakika içerisinde toparlarsanız, yani şöyle bir senaryoda mümkün mü?
41:27İşte her yerde yani bu sürecin kendisinin neden olduğunu akılda tutarak tam da Orta Doğu'daki o güvenlik mimarisinin,
41:40hegemonik mimarinin yavaş yavaş değişmesiyle ilgili bir durum ya,
41:45bir taraftan işte Türkiye eli güçlendi İran'a karşı özellikle, şeyle de bir anlaşma, yani zimni bir anlaşma var gibi duruyor İsrail'le de.
41:57O zaman niye Kürtlerle barışsın ki?
41:59Değil, değil. Yani İsrail bugün var, yarın yok.
42:05Biz zamanında genel başkanımızın bazı yerlerde eksik yer aldığı için eleştirilen şöyle bir cümlesi var.
42:12İki yıl önce SDG'ye demişti ki,
42:14Amerika'ya güvenerek maksimalist davranma, en iyi barış uzlaşıyla elde edilen barıştır.
42:21Amerika bugün var, yarın yok.
42:24Bu haftaki grup toplantısında yine aynı Ali Babacan,
42:28dedi ki SDG'ye sırtını Amerika'ya, pardon Şara'ya,
42:33dedi ki sırtını Amerika'ya, İsrail'e dayadım diye Kürtlere haşin davranma,
42:39dış güçler değil, kendi aramızda yaratacağınız uzlaşı esastır.
42:43Dolayısıyla evet, bu özellikle öz savunma güçleri,
42:49müstakil ordu gücü gibi konularda SDG'nin eli çöktü.
42:55Ama ben, vilayet bazlı bir ademi merkeziyet ile silahlı güçlerin gevşek bir şekilde
43:02Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda
43:05buradan daha kötü bir noktaya düşeceklerini şimdilik düşünmüyorum.
43:10Peki, çok teşekkürler Sayın Ekmen,
43:14yorumlarınız ve değerlendirmeleriniz için.
43:17Dediğiniz gibi daha çok konuşacağımız bir sürecin içerisindeyiz.
43:22Çünkü söz konusu ortada olunca gerçekten 24 saat bile uzun bir süre.
43:27O yüzden sürekli dengelerin değiştiği bir coğrafyada biz işimizi yapmaya çalışıyoruz.
43:35Siz de siyaset üretmeye çalışıyorsunuz.
43:38Umarım barışın dili egemen olur, barışın dili güçlü olur.
43:43Çünkü aksi gerçekten herkesin biraz daha kaybetmesi anlamına geliyor.
43:51Çok teşekkürler yorumlara.
43:52Yani ben teşekkür ederim konuşmamın da birkaç yerinde söyledim.
43:59Bu öfke ve yer yer ruhsal çöküş ortamında bu rasyonel analizleri yapmak ve rasyonel tedavi çok zor bir işti.
44:10Ama bunu yapmam gerektiğini düşündüm.
44:11O yüzden herkesi rasyonaliteye, güç dengelerine ve gidişata göre pozisyonunu yenileyerek esnek bir şekilde yeni bir iç savaş ve yeni bir çatışma döngüsü yaratmadan Akris Elim'e davet etmek gerekir.
44:27Evet siz de siyasi mesajınızı vermiş oldunuz.
44:30Çok teşekkürler Sayın Ekmen.
44:33Sevgili TM4 takipçileri biraz Suriye, Suriye'nin kuzey doğusundaki Rojav olan olarak kabul edilen bölgedeki gelişmelerin Türkiye'deki iç siyaseti özellikle 1 Ekim 2024'te devlet Bahçeli'nin başlattığı sürece etkilerinin ne olabileceğini konuşmaya çalıştık.
44:57Deva Partisi Genel Başkan Yardımcısıyla başka bir yayında görüşmek üzere.
45:01Hoşçakalın, hoşçakalın.
45:02Yayınımızda kalın, YouTube kanalımızda beğenin, paylaşın, abone olun.
45:06Bağımsız gazeteciliği mümkün kılın.
Yorumlar