- 2 gün önce
📌 'Çerçeve yasa'da pürüzler giderildi mi?
📌 Yasanın en önemli kazanımı ne olacak?
📌 Toplum yasa konusunda nasıl ikna edilecek?
🎙️ DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, Şirin Payzın'ın sorularını yanıtladı
📌 Yasanın en önemli kazanımı ne olacak?
📌 Toplum yasa konusunda nasıl ikna edilecek?
🎙️ DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, Şirin Payzın'ın sorularını yanıtladı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Merhaba, bu haftaya başlarken yine tarihi bir hafta yaşayacağız demiştik.
00:06Neden? Çünkü bu hafta çerçeve yasa olarak adlandırdığımız ya da kök yasa da deniliyor.
00:15Meclise gelmesi beklenen ve PKK'nın silah bırakmasının ardından yapılacak yasal düzenlemeleri içeren
00:26yasa tasarısının oluşacağı hafta olarak baktık.
00:32Bu hafta o yüzden tarihi bir haftaydı.
00:34Çünkü bu yasa meclise gelirse bu pek çok bakımdan tarihi bir dönüm noktası olacak.
00:40Şimdi bu vesileyle ben bugün DEM Parti Grup Başkan Vekili Gülistan Kılıçkoç Yiğit'i ağırlamak istedim.
00:47Ve merak ettiğimiz ve merak ettiğiniz soruları kendisine sormak istedim.
00:52Hoş geldiniz Gülistan'ın.
00:54Merhabalar, hoş bulduk, günlerimler.
00:57Teşekkür ederim. Meclisten yayına katılıyorsunuz.
00:59Meclis yoğun bir şekilde çalışıyor.
01:03Şimdi tabii çok soru var.
01:05Bugün de T24'te de seyircilerimiz okumuşlardır, okurlarımız takip ediyorlardır.
01:11Yavaş yavaş daha fazla kulis haberleri yansımaya başladı.
01:15Onlara geçeceğim ama şöyle başlamak isterim.
01:18Şimdi bir yasa tasarısı gelecek ve bu gerçekten Türkiye'nin siyasi tarihi içinde, toplumsal yaşamı içinde yıllardır süren acılar açısından
01:29da çok önemli ve kritik bir yasa ve süreç.
01:33Tam da toplumsal barışın inşa edilmeyi istendiği bir dönemde.
01:39Yani iktidarın da böyle bir iddiası var.
01:42İşte terörsüz bir Türkiye olsun, toplumsal barış sağlansın.
01:46Tam da böyle bir ortamda bu sabah bir kez daha kamuoyu bir operasyon haberiyle uyandı.
01:53Ve Üsküdar Belediye Başkanı Sinem, Dedetaş ve belediye çalışanları gözaltına alındılar.
02:00İlk önce böyle başlamak isterim.
02:03Buna tepkiniz ne olur?
02:05Bir belediye başkanı, bir kadın belediye başkanı.
02:08Ve uzun zamandır da konuşuluyordu ama tam da toplumun rahatlaması ve bu hazırlanan yasa tasarvisiyle ilgili aslında bilgilendirilmesi, topluma yeni
02:23bir şeyler söylenmesi gereken bir gün, bir operasyon yeniden.
02:29Sizin ilk tepkinizi almak istedim açıkçası böyle başlayalım istedim.
02:35Kabul edilemez olduğunu ifade ederek başlamak isterim Şirin Hanım.
02:39Biz ilk günden beri söyledik.
02:40Yani bu yargı operasyonları, yargı eliyle siyaseti dizayn etme, muhalefeti dizayn etme, hatta toplumsal hayatı neredeyse aslında siyasal hayatta beraber
02:49yargı eliyle dizayn etme meselesi, bir hiza verme meselesinden hızlı bir şekilde vazgeçilmesi gerekiyor.
02:55Bu anlamıyla haksız, hukuksuz olan her türlü işlemin karşısında olduğumuz gibi özellikle de seçilmiş iradenin yani belediye başkanlarının, belediye başkanlarının,
03:03belediye mesut üyelerinin gözaltına alınması, günlerce gözaltında tutulduktan sonra da gerçekten tutuklanmalarını kabul etmiyoruz.
03:11Bunu geçmiş dönemde çok yaşayan bir parti olarak, hala hazırda Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Van'ın ve Diyarbakır'ın cezaevinde olan
03:20bir partinin yöneticisi olarak işte Bekir Kaya ve Selçuk Lızrak'ta bunu açık ve net bir şekilde söylememiz gerekiyor.
03:26Bunu Türkiye'de yarattığı çok ciddi bir toplumsal tahribat oluyor.
03:29Çok ciddi bir güvensizlik iklimini besleyen bir şeye dönüşmüştüm.
03:33Doğal anlamıyla tam da sizin dediğiniz gibi aslında yeni başlangıçlara kafa araladığımız, toplumsal barışımızı ilerletmek için hukuk tartışması yürüttüğümüz, barışın
03:43hukuksal zeminini konuştuğumuz bir yerde hukuk edine başka bir sürecin yürütülmüş olması doğalında bir çelişkiye, doğalında bir kafa karışıklığına ve
03:52soru işaretlerine ulaşıyor.
03:53O anlamıyla bu toplumsal barışı geriletecek, bu güvensizlik duygusunu derinleştirecek, toplumun barışı olan inancını, süreci olan güvenini sarsacak iş ve
04:03işlemlerden, adımlardan hızla uzaklaşmak gerekiyor.
04:06O anlamıyla haksız, hukuksuz her türlü işleminin, tutuklamanın, gözaltının karşısındayız.
04:12Hele de belediye eş başkanları, hele de belediye başkanları.
04:15Yani bir halkın seçilmiş iradesinin öyle polis soruyla kapısına dayanılması, derdi sedilmesi, gözaltına alınması gibi bir şeyi asla doğru bulmuyoruz.
04:24Yani şimdi biliyorsunuz aslında İçişleri Bakanlığı, mülke müfettişleri görevlendiriliyor.
04:29Hani varsa bir mesele, sonuçta mülke müfettişleri eliyle pekala soruşturmalar, koşturmalar, o süreç yürütüldükten sonra adli süreç başlatılabilir.
04:39En nihayetinde görevden el çektirmek gibi bir mekanizma varsa ya da yargılama gibi bir mekanizma tutuksuz pekala tercih edilebilir.
04:46Varsa orada bir sorun, bu yargı eliyle tespit edilebilir.
04:50Ama bunu tercih etmeyip, bunu bir büyük kampanya gibi aslında, neredeyse bir kampanyaya dönmüş durumda bu gözaltılar, belediyelere yönelik operasyonlar.
05:00Bunu yürütmüş olmak ve bunu böyle devam ettirmeye çalışmak, böyle bir eşlikle tam yasayı mecliste konuşacağımız toplumun daha fazla yasaya
05:10odaklandığı bir zeminde konuşmanın doğru olmadığını hep söyledik.
05:13Bugün de söylüyoruz, yarına söyleyeceğiz.
05:15Evet, çok kısa olarak, yani bu biz tabii Türkiye'de artık bir takım dönemlerde bazı şeylerin niye olduğu sorusunu çok sormak
05:29zorunda kalıyoruz çok sıklıkla.
05:31Komplo teorisi olarak söylemiyorum ama her zaman bir şey iyi yapılırken muhakkak bir yerlerden bir engelleme gelir ya da bir
05:37sabotaj gelir ya da işte birileri dönen tekere çomak sokarlar denilir ya,
05:44siz de bu operasyonların zamanlamasını böyle görüyor musunuz?
05:48Çünkü daha önce böyle endişeler vardı, yani bu barış süreci de ya da bu toplumsal uzlaşı süreci, bu yasa süreci
05:55engellenebilir ya da önüne engeller çıkarılabilir, yani istenmiyor olabilir.
06:03Böyle bir, sizde öyle bir duygu oluştu mu? Merak ediyorum.
06:08Daha ziyade şöyle ifade etmek gerekiyor.
06:10Bütün bu hukuksuzlukların yarattığı her türlü toplumsal güvensizlik en niyetinde sürece desteği azaltıyor.
06:19Ya da o güvensizlik, o güven bunalımının kendisi toplumda ciddi bir kafa karışıklığı yaratıyor.
06:24Bugün barış taraftarı olan, bugün gerçekten canlı gönülden barışı desteklenen, kürsün demokratik çözümünü destekleyen insanların bu süreçten uzaklaşması ya da
06:33bu sürece mesafelenmesi gibi bir sonucu da doğuruyor doğal olarak.
06:36Örneğin şöyle düşünelim, bugün herhangi bir demokrat, işte insan hakları hukukun üstüne inanan bir insan ya da Cumhuriyet Halk Partisi
06:44'ne uveren ya da Den Parti'ye uveren bir seçmen açısından düşünelim.
06:47Ya Erseba uyanlığında bir belediye yapılan operasyonla ve belediye başkanının gözaltına alınmasıyla uyanlığında doğal olarak şöyle bir soru oluyor, böyle
06:56barış nasıl olacak ya da böyle bir ortamda barış olur mu gibi bir soruyu doğalına getiriyor.
07:00O zaman bu hani niyetten bağımsız olarak, niyet budur anlamında onu bilemem yani gerçekten niyet barış sürecini sabote etmek midir
07:08ya da bu sürece zarar vermek midir ya da toplumsal güveni zedelemek midir onu bilmemekle beraber doğal olarak böyle bir
07:15sonucu olduğunu hepimizin görmesi gerekiyor.
07:17Toplumun içindeyiz yaşıyoruz, böyle bir sonucu var.
07:20Onun nedeni de buradan dediğim gibi hızla uzaklaşmak ve bunu telafi edecek mekanizmalar geliştirmek gerekiyor aksine.
07:28Yani güven bunalımını onaracak mekanizmalara ihtiyaç var.
07:31Şimdi ben sonda soracağımı ilk başta sorarak başlayayım.
07:3531 Temmuz yani Cuma günü çerçeve yasanın meclise gelmesini bekleniyordu.
07:43Bu yönde açıklamalar vardı artık Perşembe de olabilir, Cuma da olabilir deniliyordu.
07:48Ama anladığımız kadarıyla iş biraz daha uzayacak.
07:51Siz 31 Temmuz'da bu işin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da dün partisinin MHK'sında yaptığı bir verdiği bir talimat var diyelim.
08:02Bu iş birden önce bitsin diye.
08:03Siz 31 Temmuz'da bu işin geleceğini düşünüyor musunuz meclise?
08:07Yoksa bu bir kez daha uzayarak belki önümüzdeki haftaya mı sarkacak?
08:13Kesin 31 Temmuz'da gelecek diyemeyiz Jindan Hanım.
08:16Hala hazırda görüşmeler devam ediyor, tartışmalar devam ediyor.
08:20O anlamıyla 31'e yetişir mi onu açıkçası bilemiyorum yani yetişmeyebilir.
08:25O anlamıyla gelecek haftaya da kalabilir.
08:27Fakat bizim açımızdan esas olan bu yasama dönemi bitmeden mutlaka yasanın hem komisyona hem de genel kurula gelmesi ve yasalaşması.
08:36Ama şu gün bugün diye kesin bir takvim vermek şu an için mümkün değil.
08:41Şimdi size şunları sormak istiyorum gerçekten.
08:44Bu programı yapmak istememin nedeni de bu.
08:48Çünkü kamuoyu çok az şey biliyor.
08:50Ve kamuoyuyla çok az detay paylaşılıyor.
08:53Ancak işte bazı AKP kulislerinden yansıyan ufak tefek bilgiler ya da oradan buradan yabancı basından aldığımız haberleri yan yana koyarak
09:05noktaları birleştirerek bir şey anlamaya çalışıyoruz.
09:09Bu konuda da İYİ Parti'nin çok büyük eleştirisi var.
09:13Deniyor, diyor ki İYİ Parti, Mustafa Dervişoğlu dün de grup konuşmasında söyledi.
09:18Ya bir yasa getiriliyor.
09:20Hiçbirimizin haberi yok.
09:21Bir kere bile bize anlatılmadı.
09:22Bize anlatılmayan yasayı meclisten geçirecekler.
09:25Bu nasıl iş diye.
09:27Yani başka eleştirileri var da ben o bölümünü aldım.
09:30Şimdi o yüzden bu yayın bu açıdan önemli diye düşünüyorum.
09:35Şöyle başlayalım isterseniz.
09:38Şu an pürüz nerede?
09:40Yani neden gecikiyor?
09:42Teknik bir neden mi?
09:43Yoksa Abdullah Öcalan'ın çizdiği bir çerçeve var ve talepler var, beklentiler var.
09:49Ki bunu daha önce yayınlarımızda da söyledi DEM Parti'den konuklarımız.
09:54Örneğin muhakkak Abdullah Öcalan'ın statüsü bu yasa tasarısında olmalı.
10:01Bu konuda ısrarcıyız dediler.
10:02Burada mı bir pürüz var?
10:04AKP MHP kanıda arasında mı bir pürüz var?
10:08Nerede yaşanıyor?
10:09Ya da belki Abdullah Öcalan ve örgüt liderleriyle mi bir sıkıntı var?
10:15Anlatmakta zorlanılıyor.
10:17Bir özetler misiniz bize?
10:19Bu kadar gecikmesinin sebebi nedir yasa tasarısının?
10:25Aslında evet söylediğiniz çok doğru.
10:27Yasa tasarısı çok gecikti.
10:29Yani bunu bir hafta üzerinden tariflemek yetersiz kalır.
10:32Yani örneğin 18 Şubat'ta biz komisyon raporunu yayınladık.
10:36Hala hazırda yaz gelmiş yeni konuşuyoruz yasayı.
10:38Şimdi yasanın bugün işte meclis başkanı da bir tur attı.
10:42Bir genel çerçevede bir uzlaşı arayışında bulundu.
10:46Fakat en nihayetinde teknik bir metinle beraber hukuksal bir metinden konuşuyoruz.
10:50Yani detayları her cümlesinin anlamı ve politik sonucu farklı olacak bir metinden bahsediyoruz.
10:57Çıkacak yasa tasarısı için böyle ifadelendirebiliriz.
11:00O anlamıyla bu işin çok yönlü bir tartışmayla yürütündüğünü ifade etmek gerekiyor.
11:05Yani birincisi politik olan kısmı.
11:08Politik olan kısmı dediğimiz gerçekten biz bu süreci nasıl yürüteceğiz?
11:11Evet kapsayıcı bir yasa olacak mı olmayacak mı tartışması?
11:14Buradaki istisnalar ne olacak?
11:16İstisnalar geniş mi olacak?
11:18Dar mı olacak tartışması en temel başlıklardan birisi.
11:21Bu birincisi.
11:22İkincisi bizim evet çok söylediğimiz işte Sayın Acalan'ın süreci yürütücüsü olması nedeniyle
11:28mutlaka onun statüsünün bir hukuksal zemine, bir hukuksal güvenceye kavuşturulması
11:33bunun fiili bir durum olarak görülmemesi gerektiğine dair mesele.
11:36Şimdi burada da tabii ki daha görüşmeler devam ediyor ve tartışmalar devam ediyor.
11:42Fakat toplamında yasanın ruhunu ne abartmak gerekiyor?
11:47Yani bu yasa gerçekten Kürt Sorunu'nun demokratik çözümü için kapı aralayan
11:50toplumsal başvuruşçamız için bir adım anlamına gelecek bir yasa mı?
11:54Yoksa şu ana kadar ki çokça ifade edilen işte terörün tasfisi diye trak içinde söylenen
12:00retori o güvenlikçi perspektifi devam ettirecek bir yasa mı olacak?
12:05Aslında temel tartışma burada bu.
12:07Yani bu yasa barışı ne kadar ilerletecek?
12:09İlerletecek mi? İlerletmeyecek mi?
12:10Yani birileri bir geri cümlelere takla attırmak ya da kelimeler üzerinden konuşmak yerine
12:16gerçekten bu yasanın ruhu nasıl bir şey olmalı?
12:19Biraz tartışma aslında bu eksende yoğunlaşmış durumda.
12:22Bu anlamda biz ilk gün söylediğimiz şeyi hala hazırda müzakere aşamasında da söylüyoruz.
12:28Bir kapsayıcı yasa olmalı diyoruz.
12:30Bu anlamıyla evet Sayın Hocalan'ın da hiç adım atmamaktansa en azından bir adım atılmalıdır.
12:35Bu süreç heba edilmemelidir.
12:38Mutlaka ilerletilmelidir gibi bir son görüşme açısından böyle bir yaklaşımı var.
12:43Bunu çok kıymetli buluyoruz.
12:44Bu çok değerli bir nokta.
12:45Bunun korunması gerekiyor.
12:47Fakat bu korunurken de gerçekten bunu çok da çok geriye çeken bir yerden değil,
12:52mümkün olduğu kadar ilerleten bir yerden el almak gerekiyor.
12:56Şimdi yasada işte bazı istisnalar üzerinden bazı tartışmalar aşık.
13:02Bu istisnaların kapsamı sonuçta belirleyici olacak.
13:05Yani yasanın barışa ne kadar hizmet edeceğinde belirleyici olacak.
13:08Çok geniş bir istisnal havuzu oluşturduğunuzda bugün geçmişin tekrarından öteye geçen bir yasa yapmamış olacaksınız aslında.
13:16Ama toplumun bir kalp...
13:17Belki bu çok özür dilerim sözünüzü kesmeyeceğim ama seyircilerinizin de anlaması için.
13:22Çünkü herkes bizim kadar bu işi içinden takip etmiyor.
13:25İstisnalar dediğiniz iktidar şöyle bir şey mi yapıyor?
13:29Yani teklifi bu mudur?
13:30Siz düzeltin ya da ekleyin.
13:32Örneğin örgüt liderleri bunun dışında bırakılsın.
13:36Ya da işte belli eylemlere katılmış olanlar bunun adli kontrol şartıyla Türkiye'ye dönebilmeleri
13:45ya da işte Türkiye'de siyaset dönemeleri bunların dışında bırakılsın.
13:50İstisna dediğiniz bu mudur acaba?
13:52Orayı biraz açabilir misiniz?
13:54Evet yani bir geçiş aşaması olacağı net.
13:56Yani topyekun bir ilk seferde diyelim ya da bu yasayla bütün PKK'nin yöneticilerini kapsayan bir yasa çıkmayacağına dair bir
14:05tartışma var.
14:06O anlamıyla burada kimi kapsayacağı, ne kadar insanı kapsayacağı ve nasıl hangi nitelikte kapsayacağı meselesi bir tartışma başlığı açıkçası.
14:15Bunu ifade etmek gerekir.
14:16O anlamıyla belki evet bir geçiş aşaması, bir kapı açması, sonra daha başka yasalarla desteklenmesi ve diğerlerinin gelişini açacak bir
14:24yasa olması açısından bu yasa önemli.
14:26Fakat burada kapsamın daraltılmaması gibi bir perspektifimiz var.
14:31Yani bu kapsamın dar tutulmaması.
14:33Yani gelenler açısından söylüyorum ülkeye dönmesini beklediklerimiz, silah bırakanların, yurt dışından gelenlerin, cezaevinden çıkanların bunu geliş olarak ele almak gerekiyor.
14:41Bu kapsamın daraltılmaması gerekiyor.
14:43Ne kadar çok insan gelirse, ne kadar çok insanı kapsarsa bu yasa aslında kapsayıcı bir barış kapısı da bizim açımızdan
14:50aralanmış olur.
14:51O anlamıyla kastım bu.
14:54Tabii ki bunun dışında hala hazırda bir metin üzerinden tartışmıyoruz şimdi.
14:57Onu ifade edelim.
14:58Yani önümüze konulmuş bir matbu metin ya da hazırlanmış bir metin var.
15:02Ve biz o metin üzerinden şu kelime şöyle olsun, bu kelime böyle olsun gibi bir tartışma yürütmüyoruz henüz muhataplarımızla.
15:08Daha ziyade genel ilkeler üzerinden bir tartışma yürütmüyoruz.
15:12Yani yasa neyi içermeli, neyi içermemeli.
15:15Yasa ne olmalı, ne olmamalı.
15:17Ya da olacaksa nasıl olmalı.
15:19Yani hangi bağlamda olmalı.
15:21Biraz tartışma bu ekip.
15:23Yani şu anda siz dem parti olarak böyle hani madde madde, işte kimi 10 diyor, kimi 12 madde diyor.
15:3010 ya da 12 maddelik bir basılı, derli toplu bir öneriyi önünüze dağılmadınız.
15:38Bunu mu anlıyorum?
15:39Evet, evet.
15:40Yani böyle bir maddelendirilmiş, yazıya dökülmüş ve bize verilmiş, peki bunlara ne diyorsunuz denilmiş bir metin yok.
15:50Burada metni birlikte yazmak gerekiyor aslında.
15:53Önerimiz bu.
15:53Tabii ki bu metin yazım aşaması da sadece bizimle değil aslında.
15:57İlk günden beri söylüyoruz, bu mecliste bütün grubu bulunan, bütün muhalefeti içerecek bir akılla, bir tarzla ve kapsayıcı.
16:04Yani gerçekten barışa herkesi barışı paydaşı yapan, herkesi bu barış sürecinin içerisine katmaya çalışan ama mümkün olduğunca da gerçekten barış
16:13yollarını açan bir yasa yapmak gerekiyor.
16:16O anlamıyla zaten bir metnin direkt yazılı olarak verilmesi çok uygun da belki olmayabilirdi.
16:23Ama genel tartışma, işte atıyorum sürelerle ilgili, kapsamıyla ilgili, işte Sayın Hoca'nın hukuksal statüsüyle ilgili ve diğer başlıklarla ilgili
16:32tabii ki görüşmeler, tartışmalar hala devam ediyor.
16:36Şimdi benim anladığım kadarıyla lütfen siz kendi izlerinizi de söyleyin, zaten onun için soracağım.
16:42İktidar aslında bu meseleye, çünkü büyük bir siyasi risk alıyor bir tarafıyla.
16:50Diğer sefer çok fazla bu işi yayarak ve açarak yaptığını düşündüğünden olsa gerek.
16:57Yani ilk, birinci, bundan bir önceki diyelim, birinci değil de bir önceki süreçte işte sivil toplum örgütleri katıldı, o dönem
17:06çok fazla televizyon programları yapıldı, her gün bir konferans vardı.
17:10Siz de hatırlıyorsunuz yani çok geniş katılımlı bir süreç yürütüldü.
17:13Ta ki sonunda iş bir anda kopana kadar.
17:18Akil insanlar, sanatçılar, herkes dahil edilmişti.
17:21Bu sefer anladığım kadarıyla iktidar siyasi risklerden korkuyor ve tam tersi bu sefer son derece içine kapanmış bir süreç yürütüyor
17:35kendi açısından.
17:36Aşırı sırınırlandırılmış adımlar atmak istiyor ve şöyle de bir politikası olduğunu okuyoruz.
17:44Önce küçük küçük başlayalım.
17:46Bir şu silah bırakılmayla ilgili küçük bir şey çıkaralım, bakıyor iyi gidiyor, ondan sonra bir başkasını çıkarırız, bakıyor yine iyi
17:54gidiyor, bakarız yine iyi gidiyor, tekrar.
17:57Bu mudur? Siz de böyle mi okuyorsunuz iktidarın stratejisini?
18:01Yoksa bu ilk tasarıyı çıkaralım, sonra bölgesel gelişmelere bakalım, şimdilik bu kadarı yeter mi diye bakıyorlar.
18:09Çünkü sizin bu bahsettiğiniz işte ne diyeyim eve dönüşler konusunda, siyasete katılım konusunda, Öcalan'ın durumu, diğer yöneticilerin nerede olacağı,
18:21ne şekilde olacağı konusunda çok da iktidar tarafında o yönde bir girişim yok gibi sanki.
18:29Daha çok şimdilik şöyle belli sınırları olan bir çerçevede kalıp temkinli gidelim havası var gibi.
18:36Ne diyorsunuz? Katılır mısınız?
18:39Kesinlikle temkinli gitme konusundaki değerlendirmenize katılıyorum.
18:44Yani evet iktidar çok fazla temkinli bir ruh hali içerisinde.
18:48Kendileri açısından toplumsal riski minimize etmek istiyorlar.
18:52En nihayetinde biz iktidarız, bir seçim ve bir tavan meselemiz var diye baktıklarını biliyoruz.
18:57Yani bu anlamıyla tavan hassasiyeti, işte bölgedeki siyasi gelişmeler, bunun işte sanlığa yansıması gibi hesaplamalar olduğunu ya da böyle tartışmalar
19:07olduğunu biliyoruz açıkçası.
19:08Yani bu yansıyor da kısmen.
19:10Fakat buradaki bu kadar aşırı temkinliliğin de bir sonucu olduğunu görmemiz gerekiyor.
19:18Yani negatif anlamda bir sonucu olduğunu görmemiz gerekiyor.
19:21Birincisi yasanın biraz daha kapalı ya da biraz daha dar sınırlarda tartışılması çok anlaşılır bir şey diğer yer.
19:29Çünkü sonuçta siz bunun bir yönüyle de mahrem yürütülmesi, kamuoyunda yürütülecek tartışmaların yaratacağı spekülasyonlar,
19:37birilerinin barış istemeyenlerin süreç karşılıklarının bunu çok hızlı bir şekilde manipüle etmesi, toplumsal hassasiyetleri kaşıması gibi bazı riskler var.
19:46Bu anlamıyla bunlar çok anlaşılır.
19:47Fakat barış konusunda daha cesur olmak gerekiyor.
19:51Yani bunun toplumsal barışımıza getireceklerini ve gelecek Türkiye'ye katacakları konusunda
19:57gerçekten burada biraz daha siyasi hesaplardan ya da biraz daha siyasi çıkarlardan azade bir yaklaşım sergilemek gerekiyor.
20:05O halihazırda ben o noktada çok olduklarını düşünmüyorum.
20:07Bu anlamıyla çok fazla ölçen, çok fazla biçen, çok fazla kamuoyu hassasiyetini ya da taban hassasiyetini, oy kaygısını gören gözeten
20:16bir yaklaşımı
20:17biz de gözlemliyoruz açıkçası.
20:19Fakat şöyle bir şey de değil, yani evet şunu da değiniz de doğru.
20:23Yani biraz adım atalım, toplumun buna reaksiyonunu görelim, biraz adım atalım, işte kendileri bakımından örgüt buna nasıl yanıt verecek diye
20:31bakalım.
20:31Sonra bu desteklenirse, başarılı olursa, olumlu bir yankısı olursa ikinci adımı atarım, üçüncü adımı atalım gibi bir yaklaşımları da var
20:41açıkçası.
20:42O anlamıyla biz de çok söyledik, yani bu yasa bir barış yasası değil en nihayetinde.
20:48Bu yasa Kürt sorunun demokratik çözümü yasası da değil.
20:51Bu yasa sadece süretçi rahatlatacak, kritik bir eşiği açtıracak ve demokratikleşmenin ya da barışın kapısını aralayabilecek ilk yasa.
21:00İlk kapı aralığı diyelim, ilk eşik diyelim yasal anlamdaki ilk eşik.
21:05O anlamıyla bu eşiği ne kadar güçlü aşarsak, bu eşikte ne kadar iyi bir sınav verirsek hep beraber,
21:11bundan sonraki eşikleri aşma konusunda da çok daha önümüz açık olacaktır.
21:16Biz biraz bunu yapmaya, bunu anlatmaya çalışıyoruz açıkçası.
21:20Çünkü çok kadük, çok dar, toplumun beklentilerinin çok gerisinde,
21:25en nihayetinde derde derman olmayacak bir yaklaşımla bir yasa yaptığınızda ya da böyle bir yasa getirdiğinizde,
21:31en nihayetinde bu kadar yükselen umutlar, bu kadar büyük beklentilerin de aslında boşa düşmesine yol açabilirsiniz ki hiçbirimizin buna hakkı
21:41yok diye düşünüyorum açıkçası.
21:43Şimdi meslektaşım, nefes yazarı Nuray Babacan belki siz de okumuşsunuzdur.
21:49AKP kulislerinde biraz dolaşmış ve nabız tutmuş.
21:53AK Parti'nin en fazla üzerinde, daha doğrusu AK Parti milletvekillerinin en fazla çekindikleri,
21:58çünkü milletvekilleri seçim bölgelerine gidecekler, tam da bu yasa eğer meclise gelirse ve geçerse ve anlatmak zorunda kalacaklar.
22:06En fazla çekindikleri meselenin, işte acaba PKK'lılar bir şova dönüştürürler mi bunu?
22:12Bir kez daha bir önceki seferdeki, çok tartışılmıştı o zaman kamuoyunda, Habur'daki gibi bir görüntü yaşanır mı?
22:19Biz bunu, işte Öcalan istedi, PKK'lılar bırakıldı diye bize eleştiri getirirler mi?
22:28Gibi kaygıları olduğunu söylüyorlar.
22:30Bu PKK şov yapar mı?
22:33Siz bu tereddüte ya da bu çekinceye, sizin açınızdan yani dem parça açısından nasıl bakıyorsunuz?
22:42Böyle bir gidişat olabileceğini düşünüyor musunuz?
22:49Yansıması nasıl olacaktır?
22:51Yani buradaki bu karşılıklı güvensizlik ortamı, tabii ki bu işin gidişatında da belli engeller ortaya çıkarıyor.
23:00Bu konuda ne dersiniz?
23:03Tabii ben PKK'dan konuşamam.
23:06Demi parti olarak şu baktığımızı...
23:08Parti olarak izlenimlerinizi sormak istedim zaten, elbette tabii.
23:11Sayın Öcalan'ın, bu sürece yaklaşımının ya da bu süreçteki pozisyonunun, PKK'nin dönüşümünü stratejik olarak ele aldığını,
23:20demokratik et integrasyon meselesini stratejik aldığını ve demokratik cumhuriyet projesine ya da demokratik cumhuriyete inandığını ve bunu temel bir amaç
23:30olarak,
23:31demokratik cumhuriyet onun içerisindeki bütün halkların eşit özgür yaşamasını temel bir amaç olarak ortaya koyduğunu ifade edelim.
23:38Şimdi böyle bir amaca ya da böyle bir sürece zarar verebilecek hiçbir adımı atacaklarını düşünmüyorum.
23:44Ben Sayın Öcalan'ın buna böyle bir yaklaşımı olmadığını, en azından hem görüşme notlarından, hem heyetimizin aktarımından,
23:50hem bizzat İmralı'da da çok kısa da olsa, bir kere de olsa görme ve o tartışmaya şahit olmuş biri olarak
23:59böyle bir yaklaşım olmadığını açıkçası görüyorum.
24:012013-2015 sürecinin herkes açısından yarattığı çok ciddi bir deneyim var.
24:06Yani o zaman bizim partimiz HDP açısından da yarattığı bir deneyim var.
24:10Devlet açısından da, örgüt açısından da, Sayın Öcalan'ın açısından da.
24:14Ben herkesin bütün bu deneyimleri ve orada yaşanan sorumlu başlıkları ya da orada yaşanan sürece zarar veren ya da sürece
24:23bir şekilde bir tarafın kendisini kötü hissetmesine yol açan,
24:28bir kesimin kendisini kötü hissetmesine yol açan yaklaşımların kesinlikle olacağına ihtimal vermiyorum açıkçası.
24:35O anlamıyla toplumsal hassasiyeti çok yüksek.
24:38Herkes bunu görüyor.
24:39Biz de sadece tıvanımızın hassasiyetini gören, gözeten bir yaklaşımla bu sürecin içerisinde değiliz.
24:45Yani bugün evet bir geril annesinin hassasiyetini gördüğümüz kadar,
24:50yaşamını yitirmiş bir Kürt gencinin annesinin, ailesinin hassasiyetini gördüğümüz kadar,
24:56elbette ki bir askerin, bir polis annesinin de hassasiyetini, Türkiye tarafının da hassasiyetini görüyoruz.
25:04Ve dilimizi de buna göre kuruyoruz, yaklaşımımız da.
25:06Çünkü bu barış hepimizin barışı.
25:08En nihayetli.
25:08O anlamıyla hiç kimseyi incitmeyecek, hiç kimseyi gerçek anlamda bu muydu dedirtmeyecek bir yaklaşım, bir hassasiyet.
25:17Ben olduğunu görüyorum, gözlemliyorum.
25:19Özellikle Sayın Öcalan'ın masasındaki görüşmede de bunu açık söylemişti.
25:23O zaman biliyorsunuz yansıdı da şehit aileleriyle ilgili bir değerlendirmesi olduğu yaşamını yitirenlerle ilgili.
25:30Böyle bir hassasiyeti açık ve net yüksek.
25:33O anlamıyla burada herkes aslında en azından gerçek anlamda üzüm yemek istiyor.
25:39Herkes günün sonunda o barışa, o büyük barışa ulaşmak istiyor.
25:44O anlamıyla o büyük barışın önüne set çekebilecek, onun toplumsal desteğini azaltacak.
25:48Bir kesimi o barışın karşısına duvar olarak örebilecek ya da karşısında durabilecek bir denklem, bir pratik.
25:55Ben ihtimal dahiline duruyorum.
25:57Diğer bir mesele, işte PKK'liler affedildi meselesi.
26:00Şimdi burada çok söyledik.
26:01Bu bir yenme yenilme ikilemi değil.
26:04Bu bir af tartışması değil.
26:05Biz yeniden Türklerin ve Türklerin ve Türkiye altlarının aynı zamanda, Türkler ve Türkler dışındaki Türkiye altlarının yeniden eşit özgür olarak
26:14bir arada hukukunu da eşitlik temelinde kuracak bir yeni yaklaşımın, yeni bir mücadele dönemini tartışıyoruz ve bunu kuruyoruz.
26:21O anlamıyla burada meseleyi birileri affedildi, birileri affetti denklemine koyduğumuz an aslında kaybettiğimiz andır.
26:29Mesele bu değil çünkü.
26:30Yani oradan çıkarmak gerekiyor.
26:33Sonuçta yapılacak yasa neye yol açacak?
26:36Bu yasa hayatımızda, işte Ege'deki bir köylünün hayatında, bir annenin hayatında, askerin hayatında, hakkerdeki bir yurttaşın hayatında, yozgatladık ki bir
26:48çiftçinin hayatında ne değiştirecek?
26:51Tartışma bu.
26:52Bu bizim barışımızı sağlayacak bir yasa.
26:54Hepimizin gündelik hayatına da, yaşamına da ve geleceğine de katkı koyacak bir şey yapıyoruz.
27:00Tabii ki hassasiyetler olacaktır, tabii ki eleştiriler olacaktır.
27:03Bize de dünya kadar eleştiri geliyor, görüyorsunuzdur, takip ediyorsunuzdur.
27:07Ama siyaset olarak bizim görevimiz tam da doğruyu ve olanı ne olması gerektiğini ve ne için mücadele ettiğimizi topluma anlatmak.
27:16Biz toplumun, nasıl diyeyim, bütün kaygılarını her dakika masada tutarak büyük bir barış yapamayız, bir barış süreci yürütemeyiz.
27:26Evet onları görelim, onlar bizim realitemiz.
27:29Elbette görmezden geleceğimiz bir şey değil.
27:31Onları görelim, gözetelim.
27:33Fakat hep şöyle bir yerden bakarsak ya burada da çok ciddi işte toplumun hassasiyeti var.
27:39Bunu yapmayalım dediğimiz an işte orada var olanı devam ettiren, var olan statikoya, var olan çatışma zemine, var olan neyse
27:48işte bu içinde yaşadığımız düzene de mahkum olduğumuz andır.
27:51O anlamda siyaset bu konuda cesur olmalı diye düşünüyorum.
27:54Hepimizin vereceği yanıtlar var.
27:56En fazla da bu süreçte bence AK Parti'nin vereceği yanıtlar var aslında topluma.
28:01Şimdi siz de söylediğiniz tabii ki eleştiriler geliyor ama en fazla eleştiri de meclisin içinden geliyor.
28:10Şunu sormak isterim Gülistan'ın.
28:12Şimdi bu iktidar özellikle iktidarın AKP kanadı.
28:16Bu yasanın muhakkak ve muhakkak partilerin bütün partilerin imzasıyla geçmesini istiyor.
28:23Yani siyasi riski bölmeyi istiyor.
28:26İleride birisi dönüp de ya bunu nasıl tek başınıza geçirdiniz demesin diye.
28:32Hem de işte herkesin kabul ettiği, bütün toplumun kabul ettiği bir yasa olsun diye.
28:39İyi Parti'nin çok ciddi eleştirisi var.
28:44Yeni partinin yani Özgür Özel'in daha henüz bir açıklaması yok ama sizin bir görüşmeniz oldu mu?
28:51Mesela tavrı ne şekilde olacaktır?
28:54Çünkü mesela Özgür Özel Diyarbakır'a gittiğinde gerçekten büyük tezahüratla karşılandı.
28:59Çok olumlu karşılandı.
29:01Sonuçta şerh düşmelerine rağmen bazı yazılan maddelere komisyon raporunda da çok olumlu rol aldı yeni parti.
29:09Yani o zamanki CHP olarak ama şimdi yeni parti lideri Özgür Özel.
29:15Mesela Özgür Özel'le bu konuda bir görüşmeniz oldu mu?
29:18Bir temasınız oldu mu?
29:19Beklentiniz nedir?
29:20Ve dolayısıyla bu gerçekten bütün partilerin imzası tabii ne geleceğini bilmiyoruz ama imzasıyla geçecekse İYİ Parti'nin bu ciddi eleştirilerine
29:33nasıl bakıyorsunuz?
29:34Yani bir yasa geçiriliyor bizim haberimiz yok.
29:37Meclise geliyor biz mecliste değil miyiz?
29:39Sonuçta biz de bir muhalefet partisiyiz diyorlar.
29:41Ve sonuçta İYİ Parti'nin tabanı da meseleye böyle bakıyor olması gayet normal ve anlaşılabilir bir şey.
29:49Dolayısıyla bu konuda söyleyecekleriniz nelerdir?
29:53Yani bu bir eksiklik olarak görünüyor mu size de bir türlü bu yasa gelmeden önce diğer partilerin de bilgilendirilmemiş olması
30:02hatta kamuoyunun bile çok fazla ne olup bittiğinden haberdar olmuyor olması bir sıkıntı oldu mu bu süreçte sizin için?
30:11Şunu söyleyelim şimdi ki yasa zaten bir mekle dönüşmeden ya da en azından imzaya açılmadan yani son hale verildiğinde bütün
30:18partilerle ben istişare edileceğini düşünüyorum açıkçası.
30:23Sayın Meclis Başkan'ın da böyle bir şeyi vardı zaten.
30:25Koronatör Grup Başkan Vekillerini çağıracağız.
30:27Muhtemelen orada bir görüşme yükleyeceğiz.
30:29O anlamıyla muhtemelen önceden yani komisyona havale etmeden önce bir paylaşım olacaktır.
30:35En azından bizim bu süreç içerisindeki meclis ayağında şu ana kadar genel yaklaşımları böyleydi iktidarın.
30:41Biz de bunu hep ifade ettik.
30:43Komisyon aşaması da açıkçası biraz böyle yürüdü.
30:45İyi bir istişareyle, iyi bir mutfak çalışmasıyla ve karşılıklı diyalogla yürüdü ve o rapor bütün eksikliklerine rağmen bence çok önemli
30:53bir rapordu.
30:536. ve 7. başlığı o mekanizmanın biraz sağlıklı işlemesinin, iyi işlemesinin bir sonucuydu.
31:00Ben yasa aşamasında da aynı yöntemi pekala tercih edilebileceğini düşünüyorum ki kendileri de böyle ifade ediyorlar.
31:05Yani önden bir paylaşım, mutlaka bir tartışma önerilerini alma, görüşleri sunma meselesi.
31:11Ama tabii ki burada belki de ana şekillendirici olarak biraz daha mesaisi yoğun olan biziz.
31:16Belki MHP ve AKP'dir.
31:19Bunu ifade edelim.
31:20Şimdi burada ortak imza çok kritik bir şey.
31:23Yani bu da anlaşılır bir şey hükümet açısından.
31:26İşte bir toplumsal risk varsa bu toplumsal riski paylaşalım diyebilirler pekala.
31:31Fakat burada yüzde yüz bir ortak imza arayışına girdiğimiz zaman bunu da bir zorlaştıran etkine dönebilir.
31:38Bunu da görmemiz gerekiyor.
31:39Yani herkesin işte cümlesine, kelimesine, kavramına takılabileceği, o öyle olmasın, bu böyle olsun diyebileceği bir şey dönebilir.
31:47İdeali budur.
31:48Arzu ettiğimiz budur açıkçası.
31:51Hatta keşke olsa hani bir ortak imzayla hepimizin içine silen bir yasa çıkarsak ve sürece büyük katkı sunacak iyi bir
32:00yasa yapabilsek bu çok murat ettiğimiz bir şeydir.
32:03Fakat bunu yapabilir miyiz?
32:04Çok emin değilim açıkçası.
32:06Yani bu arayış olur illa ki ama bir ortak imza belki zor alabilir.
32:10Şimdi İYİ Parti açısından, şimdi İYİ Parti kendi pozisyonu baştan belirlemiş Şirhan'ın.
32:14Yani süreç karşısında bir pozisyona gelmiş, komisyona gelmemiş, komisyonun içerisinde ısrarla yer alması konusunda bizim partimizin de meclis başkanlığında, AKP'de
32:24çok ciddi çağrıları oldu.
32:25Herkes kendi cephesinden gelsinler eleştiriyorlarsa da eleştirilerini o zeminde sunsunlar diye söyledik.
32:31Şimdi şöyle bir şey tarif edilir.
32:32Deniliyor ki bu sorunun çözümünün adresi meclisidir.
32:35Tamam çok güzel.
32:36Mecliste komisyon kurduk gelmediniz, yani o komisyona pek alakatılara sürece katkı verebilirdiniz, eleştirilerinizi o komisyonun içinden yapabilirdiniz, itirazlarınızı o komisyonun
32:48içinden yapabilirdiniz.
32:49Şimdi hem sürecin karşısında kendinizi konumlandırıp hem de sonra dönüp ama bizim de hiçbir şeyden haberimiz yok ki demenin kendisi
32:56de bana çok doğru gelmiyor açıkçası.
32:59En nihayetinde bizim bütün bildiğimiz yasa yapım aşamaları, şu ana kadar ki pratikten bahsediyorum, doğru olduğu için bunu söylemiyorum.
33:07Biz de imzaya açıldığı zaman yasa metinlerini görüyoruz.
33:11Yani ilk imzacısı olup orada imzalar tamamlanıp meclis başkanlığına verildiğinde o yasa tasarıları, biz de oradan bir metinleri görüyoruz.
33:19Yani bütün yasa tasarıları önden bütün partilerle istişare ediliyor.
33:23Hepsinde onayımız aranıyor, rızamız aranıyor ya da görüşümüz alınıyor.
33:26Sonra bir tasarıya dönüyor diye bir durum yok.
33:28Hala hazırda meclisin işleyişi böyle değil yani.
33:31İşte bir sayıda milletvekili imza koyuyor, meclis başkanına veriyor, o da ilgili komisyona havale ediyor.
33:36İşleyişi böyle o anlamıyla ne gelen bir şey yok ki henüz ya da netleşen bir şey yok ki neyi görmediler.
33:43Yani o tasarı imzaya açıldığında doğalda görecekler.
33:46Kaldı ki bir meclis başkanı Numan Bey kendilerini de ziyaret etti.
33:51Orada bir paylaşım da yapıldı bütün partileri ve bu yasanın yani komisyona girmemiş olmalarına rağmen ben yasa yapımının aşamasında yeniden
33:59İYİ Parti'yi ziyaret etmesinin ve onların görüş düşüncelerini alıp bilgilendirme yapmış olmasının da çok kıymetli olduğunu düşünüyorum.
34:06İtirazları olabilir, çok anlaşılır eleştirileri olabilir.
34:10Doğru bulmayabilirler ama bunların her birini gerçekten daha doğru bir zeminde söylemek öneminin altını çizmek isterim.
34:21Şimdi bir de özgür özellikten beklentiniz Demi Parti olarak yeni parti.
34:27Benim en büyük değerliği yani geçmiş Cumhuriyet Halk Partisi yönetimlerden farklı olarak Kürt sorununa yönelik yaklaşımında çok temel bir fark
34:36olduğunu biliyoruz.
34:37Yani klasik bildiğimiz CHP ezberlerinin dışına çıkan bu anlamıyla çok daha cesaretle bir tutum takınan bir yerler oldu.
34:44Evet, yer yer geri pozisyonlar oldu ya da istemediğimiz ya da daha farklı olabilir.
34:49Örneğin İmralı'ya bir vekil gönderebilirlerdi.
34:51Fakat bugün itibariyle de elbette görüşmelerimiz yeni partiyle de devam ediyor.
34:57Eşbaşkanlarımız Özgür Bey'le sık sık temasta bulunuyorlar.
35:00Ben negatif bir pozisyon olacaklarını, yasaya destek vermeyen bir yerde duracaklarını düşünmüyorum açıkçası.
35:06Varsa eksiklikleri muhtemelen onları söylerler, eleştirileri önerilerini söylerler.
35:11Ama bir bütün yasanın karşısında durma ya da yasaya itiraz etme gibi bir pozisyon ben yeni parti açısından beklemiyorum açıkçası.
35:18Destekleyen bir yaklaşımlar olacağını düşünüyorum.
35:20Şimdi bugün Şamil Tayar bazı bilgiler paylaşmış.
35:26Tabi bunlar yani gerçekten kulis bilgilerini şahsi bilgisini kulis olarak mı aktarıyor onu bilemiyorum ama şöyle diyor.
35:334000 mi 6000 mi orası belli değil ama 5 yıl adli kontrol şartıyla gelecek Türkiye'ye dönüşler olacak.
35:43Ve 5 yılda siyaset yasağı getirilecek bu dönemlere.
35:46Öcalan İmralı'da kalacak, yöneticiler Süleymaniye'ye gidecek, Türkiye aleyliğine faaliyet yapmaları yasaklanacak ve orada izlenecekler.
35:57Bu sizin elinizdeki bilgiler de bunu teyit ediyor mu?
36:02Yani şu anda 3 aşağı 5 yukarı üzerinde çalışılan bu mudur?
36:09Bir bunu sormak isterim.
36:11Buna bağlantılı olarak da sizin DEM Parti olarak çok sadeleştirmiş bir şekilde seyircilerimize söylerseniz yani arzu ettiğiniz maddeler nedir?
36:24Ne şekildedir?
36:25Yani bunu bir bilsin.
36:26Yani DEM Parti şöyle bir şey istiyor diye en azından kamuoyunun bilgisine aktarmış olalım.
36:32Öncelikle Şamil Tayar'ın aktardığı bu bilgiler.
36:35Yani bu denetimli serbestlik meselesinin olmasını bekliyoruz.
36:40Bu tartışılan bir şey.
36:41Yani silah bırakıp ülkeye gelenlerin veri bir süre denetimli serbestlikte kalması, o süre boyunca da siyasi yasaklı olması meselesi.
36:50Fakat bunun süreleriyle ilgili devam ediyor görüşmeler.
36:54Bağatlanmış bir mesele yok yani.
36:56Kesin şu kadar yıl olacak, kesin bu kadar yıl olacak diye bir şey değil.
36:59Çünkü orada da farklılıklar olabilir.
37:01Yani herkes için tek bir süre değil de belki farklı farklı süreler olabilir.
37:06O anlamıyla o sürenin de çok uzun olmaması yönünde bir yaklaşım var açıkçası bizim cephemizden.
37:11Böyle çok uzun yıllar boyunca siyasetin dışında tutup, toplumsal hayatın dışında tutup ya da o denetimli serbestlik içerisinde tutmanın da
37:18yaratacağı handikaplar var.
37:19Diğeri yani o işte üst yöneticiler şurada kalacak, burada kalacak.
37:25Bizde öyle bir bilgi yok açıkçası.
37:26Bu Süleymaniye'ye bilgisi çıkmıştı yani PKK'nın lider kadrosu Süleymaniye'ye gidecek.
37:34O onu teyit ediyor.
37:36Hayır, böyle bir bilgiyi sizde yok.
37:39Yani o bence bu aşamada nasıl konuşuluyor bilmiyorum açıkçası.
37:43O anlamda teyit edemiyorum böyle bir bilgiyi.
37:46Diğeri Demparti nasıl bir yasa istiyor?
37:48Öncelikle Demparti kapsayıcı bir yasa istiyor.
37:52İstisnaları çok sınırlandırılmış bir yasa.
37:54En fazla olabilir bu kapsayıcılığı çelen.
37:56Sizin istisna tanımınız nedir Demparti olarak?
38:01Sayın Hocam'ın belirlediği ya da Sayın Hocam'ın söylediği ya da onun açısından da doğru olan ya da kabul
38:10edebildiği bir meseledir.
38:11O anlamıyla şöyledir diyemem çünkü o görüşmeler hala hazırda devam ediyor.
38:15Bugün böyle derim yani başka bir şey olur.
38:17Ama mümkün olduğu kadar o istisnaların kapsamının dar tutulması.
38:21Örneğin çokça tartışıldı, kamuoyuna da yansıdı.
38:23İşte kasten adam öldürmeye karışmak gibi mesela.
38:28Bu sınırda tutulması gibi bir şey eylem içerisinde.
38:31Diğerli Sayın Hocam'ın bu sürecin yürütücüsü olması nedeniyle, sürecin baş aktörü olması nedeniyle bu fiili durumun,
38:37yani işte üç gün gitti, beş gün gitmedi, adaya o gitsin, sadece heyet gitsin gibi bu sınırlılıklardan ve bu fiili
38:44durumundan çıkarıp
38:45gerçekten sürecin içerisindeki rolüne uygun bir yaklaşım sergilenmesi gerekiyor.
38:50Ve bunun da bu buksal güvenceye kavuşması gerekiyor.
38:53Şamil Kutayar'ın söylediği Öcalan İmralı'da kalacak bir düzenleme yok hakkında daha kesinlik kazanmadı mı?
39:01Burada yer tartışması yürütmüyoruz aslında Şirin Hanım.
39:04Yani İmralı'da mı kalacak, Ankara'da kalacakmış gibi bir tartışma değil.
39:08Daha ziyade süreci kolay yürütebilmesi, süreci yürütebilmesi, örgütün aslında kendi kongresinde de aldığı karar nedeniyle
39:16bu süreci sadece Sayın Hocam'la yürütebilir belirlemesi nedeniyle de bütün bu süreci yürütebilmesi için uygun koşulların sağlanması.
39:23Biz buna iletişim, özgür iletişim koşulları dedik, özgür yaşar, özgür çalışır koşullar diye genel olarak böyle tarif ediyoruz.
39:30Fakat bununla beraber bunun mutlaka hukukla desteklenmesi gerekiyor.
39:37Yani Öcalan'ın rolünün bir mekanizma içerisinde bir şekilde tarif edeceği, ete kemiğe bürüneceği ve hukuksal bir güvenceye kavuşacağı bir
39:46yaklaşıma ihtiyaç var.
39:47Diğeri bu yasa Avrupa'dan gelişleri yani sürgünden dönüşleri, silah bırakıp işte diyelim ki en geniş zeminde dağdan gelişleri ve cezaevinden
39:58çıkışların önünü açacak bir yasa olmalıdır.
40:01Yani bu yasa aynı zamanda tabii ki Türkiye'de bugüne kadar demokratik siyaset alanında olan ama PKK, üyeliği, yöneticiliği, propagandası gibi
40:11suçlardan hakkında kavuşturma ve soruşturma açılanlar,
40:14davası olanların da bütün bu hukuki durumunu sonlandıracak bir kapsamda olması gerekiyor.
40:20Çünkü konuştuğumuz şey bir örgüt artık kendini fes etti, ortada böyle bir örgüt yok.
40:24O zaman örgüte bağlı olan bütün sonuçlarında doğal olarak yani bunu kabalaştırarak da genelleştirerek söylüyorum işte diyelim ki örgüt yoksa
40:33üyeliği de olamaz,
40:35örgüt yoksa propagandası da olamaz, yöneticiliği de olamaz.
40:38Böyle bir şeyle yaklaşımla bu yasanın düzenlenmesi gerekiyor.
40:43O zaman ikincisi döndükten sonraki süreci ve dönüş sürecini de yönetecek mekanizmaları içermesi gerekiyor.
40:51Biz buna işte izleme kurulu dedik, mecliste mutlaka bir takip ve izleme kurulu olmalı diye ifadelendirdik.
40:56Kısmen şimdi dün hatırlarsınız bazı kulislere de yansıdı 17 kişilik bir mecliste izleme kurulu oluşturulmasına dair de bilgiler var.
41:05Bu konuda da görüşmelerimiz devam ediyor.
41:06Meclis başkanı geldiğinde bunu sayın meclis başkanına da söyledim.
41:09Mutlaka meclis sürecin odağında olmalı.
41:12Yani işi güvenlik bürokrasisinde havaya da ettik, biz yasayı çıkardık, bizim işimiz bitti diyen bir yaklaşım olmaz.
41:18Üçüncü göz yok Türkiye'de, üçüncü bir taraf yok.
41:21Meclis hem toplumsal denetim açısından hem siyasal denetim açısından herkesi kapsayan bir komisyonla bir izleme kurulu kurmalı.
41:31Buna sıcak bakıyor mu iktidar tarafı?
41:33Yani meclis başkanı.
41:35Yani meclis başkanı neren olmasın diye ifade etti.
41:38Hani görüşülebilir diğer partilerle de konuşulur, istişare edilirse olabilir diye söyledi.
41:43Yani bu kurulda hem raporlarını tutar, bu süreci izler, silahla sızlanma sürecini izler.
41:49Hem bu dönemde açığa çıkan sorun olanları ile ilgili kanun teklifleri pekala hızlı bir şekilde verir.
41:54Çünkü gelen insanların bir de toplumsal bir hayatı olacak.
41:58Yani böyle geldiniz, sonrası ne olacak?
42:11Değil mi?
42:12Bunun önerisini de yapacak bir noktada durması gerekiyor.
42:16Aynı zamanda bu meseleyi DEM Parti, MHP ve AKP sınırlılığından çıkarıp işte yeni partinin de diğer yeni yol grubunun da
42:24diğer partilerin de katılımına açan bir yaklaşım.
42:28Böylelikle şeffaflık tartışması şeffaf değil, şu mu oluyor, arka kapıda bunun pazarlığı mı oluyor gibi meseleler de geride kalmış olur.
42:36O anlamda bir toplumsal denetim olur.
42:38Şimdi son bir iki soru en önemlisi sizce hazırlanmaya çalışılan bu yasa tasarısında Selahattin Demirtaş ışın durumu ve Figen Yüksekdağ
42:53'ın yani tutukluların durumu ve en önemlisi kayyum atanan belediye başkanları, yerel yöneticiler.
43:02Bunlar da bir şekilde hangi başlık altında ele alınacaklar?
43:06Yani bu yasa tasarısı şeye geldiğinde, meclise gelirse eş zamanlı olarak ahim kararda uygulanacak mesela Figen Yüksekdağ ve Selahattin Demirtaş
43:17çıkabilecekler mi?
43:18Bu konuda bir bilginiz var mı?
43:21Çünkü diğer türlü bir taraftan bu tutuklular var, diğer taraftan bir yasa geliyor meclise.
43:27Çok yani anlaşılması zor bir durumu ortaya çıkaracak.
43:31Ne diyorsunuz?
43:33Bu yasaya hiç ihtiyacı yok Sayın Demirtaş'a ve Sayın Yüksekdağ'ın çıkması için ortada birden fazla ahim kararı var.
43:42O anlamıyla zaten cezaevli durmaları hala hazırda sorumlu bir yaklaşım, hukuksuz bir yaklaşım.
43:47Bunu söyleyelim.
43:48O anlamıyla bugün de Sayın Demirtaş'a ve Sayın Yüksekdağ'ın cezaevinden çıkmasının önünde hiçbir hukuksal engel yok.
43:53O anlamıyla burada bir hukuk tartışması, Kobani Kumpas Dağlası ve Sayın Demirtaş'ın yüksektağ aşağısında yürütmek anlamsız.
44:00Onu ifade edelim.
44:00Onların yeni bir hukuka, yeni bir yasaya, yeni bir maddeye ihtiyacı yok.
44:04Burada başka bir şey var.
44:06Siyasi bir şey konuşuyoruz.
44:07Ama en nihayetinde bu süreç başladığında ve bu yasa çıktığında birçok şeyin doğal zorlanmasının toplum tarafından da yapılacağını düşünüyoruz.
44:16Toplumun zaten en büyük beklentilerinden birisi bu.
44:18Niye Demirtaş içeride, niye Yüksekdağ içeride?
44:21Barış oluyorsa Demirtaş içeride mi tutarak mı barış olacak sorusu?
44:24Çok haklı bir soru aynı zamanda ve bu soruyu bize de soruyorlar.
44:28Anlamıyla ben bu yasayla beraber birçok şeyin değişim ve dönüşümü konusunda ciddi bir ilmelenme yaşanacağını düşünüyorum.
44:37Yüzdeyiz şöyle olur demek çok zor.
44:39Türkiye'de yaşıyoruz.
44:40Bunların garantisi yok.
44:42En nihayetinde bizim elimizde olmayan şeyler var açıkçası.
44:45Açıkçası onu ifade edelim.
44:47Ama beklentimiz olması gereken hukukun gereği, vicdanın gereği, toplumsal barışın gereği nedir diye sorarsanız
44:53bugün derhal Demirtaş'ın yüksek dağına çıkması, kayyum atamalarının derhal sonlandırılması.
44:59Bu konuda biliyorsunuz yedinci başlıkta, demokratikleşme başlığında bu da vardı.
45:03Ortak önerimizi bütün partilerle ortaklaştığımız, onunla aşkın partinin ortak kanun teklifi var bu hala hazırda.
45:10O zaten bu yasayla beraber aslında kayyum atamaları fiili olarak ve hukuksal olarak boşa düşmüş olacak.
45:17Çünkü kayyum atamalarının yasal dayanağı, işte PKK, yani PKK'yı sertli, PKK üyeliği, PKK'yı bilmem ne, bu nelerde kayyumlara
45:28tanıyor?
45:28Doğal olarak bu yasa çıktığında aslında fiili olarak, hukuksal olarak kayyum atamalarının yasal dayanağı, zaten hukuksal olan yasal dayanağı bir
45:36kez daha aslında ortadan kalkmış olacak.
45:39Ama bu yetmez.
45:40Elbette hukuksal düzenlemede yapmak gerekiyor.
45:43Demin sözünüzü bölmek istemedim ama not düşmek adına.
45:50Dün aslında Rudav'da da vardı, Azadi Velat gazetesinde de yayınlanmış.
45:58Esas pürüzün zaten Abdullah Öcalan'ın statüsü meselesi.
46:03Yani nerede duracağı, işte biraz önce söyledim Şamit Ayer'de diyor ki Öcalan İmralı'da kalacak.
46:08Öyle söylendiği gibi biraz önce siz anlattınız talebinizin ne olduğunu, ne olması gerektiğini bu sürecin yönetilmesi açısından ama bu gecikmenin
46:18burada kilitlendiğini söyleyebilir miyiz?
46:21Çünkü Rudav'daki haber öyle söylüyordu.
46:24Burada kilitleniyor, bir de İran'daki gelişmeler de kilitleniyor.
46:29Çünkü iktidar İran'da ve halen devam eden özellikle Irak Kürdistanı'na yönelik İran'dan gelen saldırılarla bölgenin nasıl gideceğini biraz gözlemlediği
46:40için biraz işi yavaştan alıyorlar.
46:42Buralarda kilitleniyor der misiniz? Sizin de bilgileriniz bu yönde midir?
46:48İran süreci bu süreci etkiledi.
46:50Yani İran Savaşı bunu biz de gözlemledik açıkçası.
46:54Yani o nedenle biraz daha rörelantiye geçen bir dönem oldu açıkçası.
46:57Oradaki bölgesel gelişmeler takip edildi Türkiye tarafından da.
47:00Kürtlerin orada alacağı pozisyonu çok yakından takip ettiler, gözlemlediler.
47:04Bunu çok iyi biliyoruz oradaki Kürt örgütlenmelerini ve Kürt halkını.
47:07Fakat hali hazırda bu yasa aşamasında ben bunun biraz geride kaldığını düşünüyorum açıkçası.
47:13Böyle %100 yasanın teknik başlıklarına etki edecek ya bu nedenle uzatalım dedikleri bir aşamayı geçtiğimizi düşünüyorum.
47:20Şimdi Sayın Hocalan'la ilgili şunu söyleyebiliriz.
47:22Evet bu bir temel tartışma başlığı.
47:26Sadece dem parti açısından değil yani bu örgütünden temel başlığı.
47:30Örgütün açıklaması var kendi örgütünün diyor ki bizim bir bütün olarak irademizi Sayın Hocalan'a vermişiz.
47:39Her konuda onun söylediği çizdiği doğrultuda yol yürüyoruz.
47:43Onun perspektifine bağlıyız, aldığı karara bağlıyız.
47:46Bunun için hemen işte 1 Mart'ta ateşkes ilan ettik, kongremizi topladık, fesih yaptık, 11 Temmuz'u yaptık, silah yaptık vesaire.
47:51Ama Sayın Hocalan'a rağmen ileri sürdüğümüz ya da ne olursa olsun geri adım atmayacağımız bir başlık var.
47:58O da Sayın Hocalan'ın özgürlüğü meselesi ya da işte Sayın Hocalan'ın hukuksal durumu meselesi.
48:03O anlamıyla tabii ki bu doğalın da temel tartışma başlıklarından birisini oluşturur.
48:07Bu bir tıkanma ya da bir şuraya indirgelemek istemiyorum.
48:12Yani tek bir başlıkta değil mesela ama esaslı meselelerden birisidir.
48:16En esaslı meselelerden birisidir.
48:18Dediğim gibi yasanın teknik bir sürü başlığı var.
48:21Hani içerik anlamında bir sürü tartışma var.
48:23Bunlar peydeğer pey tartışılıyor.
48:26Bazı konular aşılıyor, bazı konular aşılmıyor.
48:28Yeniden tartışılıyor.
48:29O anlamıyla aktif, karşılıklı görüş ve düşüncelerin paylaşıldığı bir dönemin içerisindeyiz.
48:37Dolayısıyla yani esas müzakerelerin burada gittiğini anlayabiliyoruz.
48:41Son iki soru var.
48:43Şimdi bu birinci sorum şu.
48:48Basına da yansıdı.
48:51Yeni bir, yeni DGM'ler mi kuruluyor tartışmasıyla aslında başladı.
48:55Bu terör, tam terör izleme şubeleri mi?
48:59Terör, yeni birimler kuracaklar.
49:03Şimdi tam olarak benim de aklımdan gitti sorumu.
49:09Terör, tamam buldu.
49:10Terör suçları soruşturma büroları.
49:13Tam teknik adını söylemiş olayım.
49:16Adalet Bakanı Akın Gürlek açıkladı.
49:20Şimdi bu bir tartışma yarattı.
49:22Bir taraftan denildi ki bunlar aslında bu yasa çıktıktan sonra işte biraz önce anlattığınız kademeli adli kontrol şartıyla dönecek olanların
49:32takip edilmesi ya da işlemlerin izlandırılması için.
49:37Ama kimine de göre tam tersi o zamanındaki işte 90'lı yıllardaki, 80'li yıllardaki uygulamalara geri dönülüyor ve son
49:47derece sıkıntılı olabilir bu terör suçları soruşturma büroları.
49:52Siz dem parti olarak buna nasıl bakıyorsunuz, bunu nasıl okuyorsunuz, doğru bir adım mıdır, endişeleriniz var mı?
50:01Açıkçası kapsamlı bir değerlendirme yapamadık bu başlıkta.
50:04Yani bugün Herkes Yürütme Kurulu'muz var.
50:06Muhtemelen orada da tartışılacaktır.
50:08Ben meclis çalışmasından dolayı katılmadım.
50:10Ama şöyle bir şey, bu biraz yekneseklığı sağlamak açısından kurulmuş birimler gibi geldi ilk etapta bize.
50:16Yani uygulama birliği, çıkan yasanın uygulanmasında bir birlik sağlamak, uygulamayı eş güdümlü bir şekilde yürütmek açısından aslında kurulmuş birimler olarak
50:29anladık.
50:29Bu anlamıyla bir yeniden yeni DGM'ler mi kuruluyor gibi bir şey.
50:33Tabii ki bunun handikapları yok mudur?
50:35Bunun biraz pratik içerisinde göreceğiz.
50:37Yani nasıl handikapları olabilir?
50:38İşte verili merkezlerde kuracaksınız, tek elden yöneteceksiniz, düğmeye bastığınız her şeyi pekala değiştirebilirsiniz.
50:45Yani o anlamıyla merkezle olan bağ açısından ya da uygulayıcılarla olan bağ açısından sorun alanları yaratabilir.
50:52Fakat bunu birazcık açıkçası pratik aşamada göreceğimizi söyleyebiliriz.
50:56Bizim açımızdan ilk okumamız aslında oradaki farklı farklı mahkemelerin farklı farklı yorumlama, ele alma ve uygulamasının önüne geçecek,
51:08uygulama birliği sağlayacak yeni birim yani en azından birliği sağlamak için yapılmış birimler olarak ifade edebilirim.
51:16Son olarak Hristiyan Hanım, tabii o kadar çok soru var ki saatlerce bu konu üzerinde sorular üretebiliriz ama toparlamak için
51:26son soruyu şöyle sorayım.
51:28Bu af meselesi önümüzdeki günlerde çok daha tartışılacak.
51:32Şimdi ben de bakıyorum mesela yayınımıza sürekli olarak yorumlar geliyor, tabii sorular geliyor.
51:38En fazla da işte madem PKK'lılara af çıkacak, diğer aflar niye çıkmıyor?
51:44Neden bir genel affa gidilmiyor ya da af herkes için çıkmalı?
51:48İşte olmaz öyle bir tarafı affediyorsunuz, öbür tarafı affetmiyorsunuz.
51:51Bu af konusu gerçekten çok hassas bir konu diyelim, hassas üretilmesi gereken bir konu.
51:59Bu konudaki düşüncenizi merak ediyorum.
52:02Ona geçenlerde yine bir kulis bilgisi vardı, kontrollü infaz gibi bir sabah gazetesinde vardı.
52:09Kontrollü infaz diye bir adlandırma, tanımlama yapmış iktidar tarafı sizin bu bilginiz dahilinde.
52:17Ve bu af meselesine sizin dem parti olarak bakışınız nedir?
52:21Gelen eleştirilere ne dersiniz?
52:24Bir haksızlık olduğu konusundaki eleştirilere cevabınız ne olur?
52:31Şimdi Türkiye'de çok fazla mapus var.
52:34300 bin kapasiteli cezaevi var, yaklaşık 420 bine yakın, 305 bin kapasiteli.
52:39420 bine yakın, 17 bin işte 420 bine yakın da mapus var.
52:43Yani cezaevinde olan insan var.
52:45Doğal olarak bunu yarattığı bir toplumsal basınç var, bunu yarattığı bir siyasi basınç var ve aynı zamanda zaten infaz eşitsizliğini,
52:52infaz rejimi yarattığı eşitsizlikler var.
52:55Bu sorun görmezden gelinecek bir sorun değil.
52:57Fakat bu sorunun yani bir ceza adalet sisteminin sorumlu olması bir af tartışmasıyla karşılanacak bir tartışma değil.
53:05Bunu ifade edelim.
53:06Biz ilk günden şunu söylüyoruz, cezada adalet, infazda eşitlik.
53:09Temel yaklaşımımız bu.
53:11Şimdi ikindisi çıkacak yasa bir af yasası değil Şirin Hanım.
53:14Burada bir af yasası çıkarmıyoruz biz.
53:16Aksine barış sürecinin önünü açacak, silah bırakanların ülkeye dönüşünü sağlayabilecek bir yasa açıyoruz.
53:23Bir af değil, zaten süreler olacak.
53:24İşte denetimde sarhoştaki süreler olacak, bir şey olursa yeniden aynı süreçler başlayacak.
53:29O anlamıyla PKK'liler affediliyor, işte adli mapuslar affedilmiyor ya da diğerleri affedilmiyor gibi bir ikilem,
53:36bir karşı karşıya koyma haline çok sorumlu bir yaklaşım olduğunu ifade etmemiz gerekiyor.
53:40Biri bizim gerçekten yüzyıllık konuştuğumuz, çok temel bir sorunumuz, işte can kaybına 50 bin insanın yaşamına mal olmuş,
53:49milyon dolarlara mal olmuş, ülkenin ekonomisinin büyük bir şeyini soğurmuş bir meseleden bahsediyoruz ve bunu aşmaya çalışıyoruz.
53:58Yani bu artık şiddet denklemini, çatışma ve şiddeti aşmaya çalıştığımız bir dönemdeyiz, bir arifedeyiz.
54:04O anlamıyla buradaki yasayı bu barışla ve neyi geride bırakmak istediğimizle bence ilişkilendirmemiz gerekiyor.
54:12O anlamıyla bir PKK'liler affediliyor ya da gerillalar affediliyor gibi bir yasa değil bu yasa.
54:18Bunu böyle nitelendirmeyelim ki zaten onların da yaklaşımı böyle.
54:21Devlet de bunu çok açık, hükümet de söyledi zaten bir af yasası çıkarmıyoruz zaten çıktığında da bunu bütün toplum görecek.
54:28Fakat şunu, hakikati bu çığlığı ya da bu isyan bir genel af tartışmasına götürmeye çalışıyor.
54:38O anlamıyla biz bir genel af tartışmasına mesafeliz uzağız.
54:42Bir genel af tartışması yürütmüyoruz.
54:44Bu anlamıyla bunu ifade edelim yani.
54:47Özellikle Avrupa'da dönüşler konusunda var mı elinizde DEM Parti olarak bir bilgi talebinin çok olacağını düşünüyor musunuz?
54:58Yani şöyle çok fazla arkadaş arıyor, valizimizi topladık, bavulumuzu topladık ne zaman geleceğiz diye, yasa ne zaman çıkıyor diye soran
55:06çok arkadaş var.
55:07Neredeyse günlük takip eden arkadaşlar var.
55:09Ne oldu, ne zaman geldi, ne zaman imzaya açılacak diye.
55:12O anlamıyla birçok sürgündeki arkadaşın açıkçası döneceğini düşünüyoruz.
55:17Yani muhtemelen de gelirler zaten.
55:20Ama bu işte çıkacak yasanın kapsamıyla da çok ilişki.
55:22İşte burada belediye başkanı, partimizin yöneticisi.
55:25Şimdi orada aldığı cezalar nedeniyle yurt dışında, sürgünde, ailesinden uzak, evinden uzak, yurdundan uzak.
55:31Onlar dört gözle yasayı bekliyorlar ve gelirler.
55:34Gelirler.
55:35Siyasete girmek isteyen de çok olur mu acaba?
55:40Evet.
55:40Sadece merakımdan soruyorum, dönüp geldikten sonra dem partiye mi katılırlar?
55:45Ya mesela siz nasıl bir siyasi okuma yapıyorsunuz?
55:47Yoksa mesela birden fazla Kürt Partisi'nin mi oluşacağı günleri göreceğiz?
55:52Nasıl bir ileriye doğru tahmininiz var?
55:57Bir tahmin olarak söylüyorum.
55:58Ancak birden fazla Kürt Partisi var, farklı farklı Kürt Partileri var.
56:01Ama şunu söyleyelim, sürgünde olanların ekseriyeti zaten çok büyük bir çoğunluğu.
56:06Bizim partimizde siyaset yaptıkları için ve bu mücadelenin özneleri oldukları için zaten sürgündeler.
56:12Ama anlamıyla döndüklerinde de ben dem partide siyaset yapacaklarını düşünüyorum.
56:17Tabii ki süreç çok ilerler, çok bağmaşka bir Türkiye'ye uyanırız, bütün soruları geride bırakırız.
56:23Kürt siyasal hareketi de kendi içerisinde farklılıkları daha fazla barındıran, daha çok sesli bir siyasal iklime bürünebilir.
56:31Bunların her birisi de siyasal yaşama ve toplumsal yaşama içkin şeyler.
56:35Şöyle kapatalım, tahmininiz önümüzdeki hafta sonu mu? Bekliyorsunuz.
56:42Yani şu anda gelecek hafta için en azından komisyona gelmesini bekliyoruz diyeyim. İyimser bir tahmin olarak.
56:52Gülsem Kılıçkoç Yiğit, çok çok teşekkür ediyoruz.
56:55Geldiniz, katıldınız. Zamanınızı ayırdığınız için meclisteki hararetli çalışmaları izliyoruz zaten.
57:02Zaman ayırdınız. Dempati Grup Başkan Vekili Gülsem Kılıçkoç Yiğit'i konuk ettik ve biraz ayrıntıları netleştirmeye çalıştık ama gördüğünüz gibi,
57:12dinlediğiniz gibi zaten şu anda hala müzakereler sürüyor.
57:18Tam netleşmiş bir yasa tasarısı yok elimizde.
57:21Bakmaya devam edeceğiz. İzlediğiniz ve yorumlarınızı benimle paylaştığınız için çok teşekkür ediyorum.
57:27Şimdilik bu kadar. T24'e abone olmayı lütfen unutmayın ve bizi takip etmeyi de bırakmayın.
57:33İyi günler.
57:51İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar