00:00Hindi sapat ang mga uri ng flood control project na itinayo sa Cebu tulad ng Dike
00:05para pigilan ng malawakang pagbaha tulad ng idinulot ng Bagyong Tino ayon sa DPWH.
00:11Sinang-ayunan niya ng UP Resilience Institute na nagbigay ng mga efektibong solusyon kontra baha.
00:18Nakatutok si Ian Cruz.
00:23Nilunod ng baha ang maraming lugar sa Cebu at maraming sa binagyo
00:27ang kinailangang i-rescue sa mga bubungan.
00:30Meron pa namang mahigit apat na raang flood control project noon
00:33na ginastusan ng halos 27 billion pesos.
00:40Binisita ni Public Works Sekretary Vince Dizon
00:42ang mga lunsod ng Talisay at Mandawi sa Cebu kahapon.
00:46Hindi raw kinaya ng mga Dike at Revetment ang malaking tubig na bumuhos.
00:51Sabi ni Dizon, di sapat ang mga flood control projects
00:55lalo sa may Mananga at Butuanon River.
00:59Dalawang rivers ang talagang umapaw ng todo-todo.
01:05Yung Mananga River na nag-originate sa mga bundok sa Cebu City
01:09pababa ng Talisay.
01:12At yung Butuanon River nanggagaling din sa mga bundok sa Cebu City
01:18pababa naman papuntang Mandawi.
01:20So yung mga nakita nating mga grabe ang pinsalang dinulot
01:25dun sa dalawang ilog na marilaking.
01:27Kung titignan sa isumbong mo sa Pangulo website,
01:30may labing siyam na flood control projects sa Mananga River
01:33na nagkakahalaga ng 2 billion pesos.
01:37Lahat dapat tapos na base sa date of completion.
01:41Ang Butuanon River naman,
01:43may labing pitong flood control projects
01:45na may halagang 1.4 billion pesos.
01:48Ang dike can only take you so much.
01:52Ibig sabihin, pag normal na baha o normal na ulan,
01:55okay, kaya ng dike yan.
01:57Pero yung mga ganitong klaseng mga once in 20 year na bagyo,
02:02eh hindi kaya yan.
02:03Puro dike, puro revetment.
02:05Ang problema, hindi lang yun ang flood control.
02:09Ang isa sa mga pinaka-importanting flood control
02:11eh yung pagkukontrol nung daloy ng tubig na nanggagaling
02:15sa upstream ng isang ilog,
02:18pababa, yun ang wala.
02:20Sabi rin ni Dr. Maharlagmay,
02:22Executive Director ng UP Resilience Institute
02:24and NOAA Center,
02:26hindi dike ang solusyon sa baha.
02:29May mas epektibo at murang solusyon kontrabaha
02:33lalo na ang nararanasan lamang minsan sa isang buhay.
02:38Panghuling konsiderasyon nga raw ito.
02:41Una, dapat daw maibalik ang forest cover
02:43na nawalan itong nagdaang dalawang dekada.
02:46Dapat magkaroon ng retention basin
02:48na pwedeng imbaka ng tubig.
02:50Dapat may flow-through o maraming mini-damps.
02:53Dapat may mga rainwater harvesting
02:56at mga pumping station
02:58para mailabas ka agad sa ilog
03:00papunta sa dagat ang tubig.
03:01Yung dike na yun, magiging mas epektibo pa
03:03kasi nabawasan na yung baha.
03:06So yung ngayon na palaging dike,
03:08mas malaki na yung baha,
03:09eh aapaw.
03:10Pero kapag in-exhaust mo muna,
03:12ginamita mo muna ng paraan,
03:15naglagay ka ng mga iba-ibang mga solusyon,
03:17patong-patong na solusyon,
03:19tsaka ka mag-iisip ng dike
03:20para maging efektibo siya,
03:22mas mura at mas sustainable.
03:26Sabi ni Dizon,
03:27sa inisyal na nakita nila,
03:28papalo sa 50 billion pesos
03:31ang flood control project sa Cebu
03:33mula taong 2016 hanggang 2025.
03:37Ang Cebu Province
03:38ay kalawang probinsyang
03:39may pinakamaraming flood control project
03:41sa bansa
03:41base sa isumbong mo sa Pangulo website.
03:45Para sa GMA Integrated News,
03:47Ian Cruz, Nakatutok, 24 Horas.
03:52Sub indo by broth3rmax
Comments