Aired (September 28, 2025): MGA TAGA-MAGUINDANAO DEL NORTE, DAHIL SA KAWALAN NG TULAY, BUWIS-BUHAY NA TUMATAWID SA ZIPLINE NA GAWA LANG SA LUMANG UPUAN NA MISTULANG SWING
Duyang kahoy, sinasakyan ng mga taga-Maguindanao del Norte sa Mindanao para makatawid sa rumaragasang ilog! Nakakabit ito sa isinabit lang na kable at umaandar na parang…zipline!
Panoorin ang istoryang ito para higit pa nating makita kung saan dapat napupunta ang mga diumano, kinukurakot na pondo ng ating gobyerno.
#KMJS
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture.'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
00:00Kung ang swing madalas nasa mga playground sa Maguindanao del Norte,
00:08ito ang sinasakyan ng mga bata at mga residente para makatawid sa Rumaragasang Ilog.
00:17Sa isang liblib na barangay sa Mindanao, may isang duyang kahoy na sinasakyan,
00:23hindi para malibang o maaliw, pero para makatawid sa Rumaragasang Ilog.
00:30Nakakabit ito sa isinabit lang na kable at umaandar na parang zipline.
00:39Paano kapag nagsipiat, nakulog sila?
00:59Panuorin ang istoryang ito para higit pa nating makita kung saan dapat napupunta ang mga kinokorakot na pondo.
01:17Ang mga nasa video.
01:26Nakatira sa masukal na komunidad sa bayan ng Buldon sa Maguindanao del Norte, ang barangay Kulimpang.
01:34Para marating ang barangay Kulimpang, kailangan munang magtrek sa napakaputik na trail.
01:40Dito dumadaloy ang Lumabek River.
01:49Alas 5 pa lang ng madaling araw, gising na sinakawling Walid at City.
01:55Alas 8 pa raw ang kanilang klase, pero dahil higit isa't kalahating oras na lakaran ang kanilang bubunuin, kailangan nilang gumaya ng mas maaga.
02:18So mga watakan, mga apwakan, pepe, so ina yan.
02:27Makalipas ang halos kalahating oras na lakaran, narating na nila ang ilog na kailangan na nilang tawirin.
02:36Si Kulimpang, unang pumuesto ng upo sa duyan.
02:39Sunod namang isiniksik nito sa kanyang tabi, ang kanyang apo na si City.
03:01Mahigpit silang kumapit sa lubid, bumuelo, at saka itinulak ang duyan.
03:09Sunod namang tumawit sa ilo gamit ang duyang kahoy si Walid.
03:30Mag-aalas 8 na ng umaga nung narating nila ang Kulimpang Elementary School kung saan nag-aaral si Walid.
03:57Grade 4 na siya. Grade 1 naman si City.
04:04Pag pumapasok po yung mga estudyante namin, madalas po marurumi yung mga paan nila.
04:11Ang kanilang kalbaryo, dumudoble pa raw tuwing may bagyo.
04:15Kapag umulan po dito, naabot hanggang ulo nila. Delikano talaga.
04:18Kabayakan na mapagiskela ko, kabayakan na mapasada ko para madabo sa kaira pa.
04:30Mayinggan niyo po yung mga kabataan na pumasok po sa eskwela kung sila po kayo magkakaroon ng kulay.
04:36Hindi po katanggap-tanggap na mayroong mga bata na para lamang makapag-aaral ay nilalagay ang kanilang mga sarili sa hindi ligtas na mga sitwasyon.
04:49Ang panawagan po natin sa ating gobyerno, mag-allocate ng mas marami pang pondo.
04:53Ang isa pang apo ni Lola Kauling na si Asnawe, grade 2 lang ang natapos.
04:59Kahit 13 anyos na ito ngayon, mas pinili kasi nitong huminto na lang sa pag-aaral.
05:05At tumulong sa mga residenteng tumatawid sa ilog gamit ang zipline.
05:10Isin ako ba din, Sugay?
05:11Ngayon hindi siya nag-aaral.
05:23Tamotolong po sa tumatawid ng motong.
05:31Kupay asapun ulugang niya motong, pero kakarsaran niya agotit tayo ng gelas ang saruman.
05:36Sila, sila.
05:41Ang Lumabic River, nasa 25 feet ang lapad.
05:48Mababaw lang din daw ang tubig rito.
05:50Pero tuwing maulan, ito'y nagbabagong anyo.
05:53Ay, si Walid!
05:55Bis mula, bis mula.
06:03Dahil parami na raw ng parami ang mga batang napipilitang tumigil sa pag-aaral,
06:08bunsod na rin ang tiligrong dala ng pagtawid sa ilog,
06:12ang magsasakang si Esmail, naisipang magkabit na lang dito ng improvised zipline.
06:19Diakabit na meron, ayakaling dun yan at 25 feet.
06:23Tapos, diakabit na namin isakuan, motong, agotale, para sa agontoda,
06:27para mapiakapakaripago mga tao.
06:29Ang nagastos namin dito, mga 30 men.
06:34At ipinagamit niya ito ng libre.
06:37Malaking tulong man sa mga residente.
06:42May ilan na raw na naaksidente.
06:46Kabilang na mismo si Kau Ling.
06:48Ang anak kasi ni Kau Ling na si Saima,
06:53minsan na rin ditong naaksidente.
06:54Ang anak kasi ni Kau Ling na si Saima,
06:54minsan na rin ditong naaksidente.
06:55Ang anak kasi ni Kau Ling na si Saima,
06:56minsan na rin ditong naaksidente.
07:06Habang nakasabit kasi siya sa duya ng zipline,
07:07ang nakalambitin niyang mga paa.
07:13Ang anak kasi ni Kau Ling na si Saima,
07:18minsan na rin ditong naaksidente.
07:20Habang nakasabit kasi siya sa duya ng zipline,
07:27ang nakalambitin niyang mga paa.
07:33Tumama sa mga bato.
07:35Nakailang hampas.
07:36At hindi lang daw pala sa kulimpang may improvised zipline.
07:58Pati ang mga residente ng katabing barangay na Pantawan,
08:02ito na rin ang naging tulay para tawirin nila
08:05ang Simuay River.
08:07Ang Simuay River,
08:09napakapiligroso rin daw tawirin.
08:12Katunayan,
08:13isang taon bago ikinabit ang zipline dito,
08:17may residente nang namatay
08:18noon lamang nakaraang taon,
08:21si Casano Din, 27 anyos.
08:25Pwento ng kapatid niyang si Normalia,
08:27pinilit daw nitong tawirin ng ilog
08:30para ibaba sa bayan ang kanyang mga ani.
08:35Hiling ngayon ng mga tigabuldon,
08:56matugunan ang problema nila sa transportasyon.
09:00Nitong biyernes,
09:04ang lokal na pamahalaan ng Buldon,
09:06pinulong ang mga residente.
09:08Nakasasabutan na kansor,
09:10kiwa ang mga singanin,
09:12naayad na diyan dinggal ba ka,
09:13na anduman na niya,
09:14ikabutadil kita no,
09:16sa mga development,
09:17lagi din ang atitay.
09:18Atatagunsa mo to na na,
09:20ginanbiin mo sa daan sa ating mga ina,
09:22ama,
09:23huwag po natin nahayaan
09:24yung ating mga anak
09:25na dumaan kahit alam nating delikado.
09:28Kinausap ko po ang barangay officials
09:30na since mayroon ng kabli pala doon,
09:33nagagawing hanging bridge,
09:34na hindi pa talaga natapos
09:36according kay barangay chairman,
09:39kulang po sa budget.
09:40Lalagyan po natin ng hanging footbridge po
09:42while waiting tayo sa malaking tulay.
09:46So sakna na ina,
09:47ayad na pangarapatan na katitayang
09:49naging ngayon siya kang sani.
09:50Pumaw ka paru na budget na tulay.
09:55Pumaw ka kong sokuda.
09:56Sa bansang tinaguriang,
10:04duyan ng magiting,
10:06ang masakit na katotohanan.
10:09Habang kinukurakot ang kaban ng bayan,
10:13ang ilan nating mga kababayan,
10:15kumakapit sa duyang upuan.
10:18Para lang makatawid,
10:24mabuhay,
10:25at mangarap.
10:31Sana raw,
10:33yung mga nakaupo,
10:34paminsan-minsan,
10:36subukan ding dumuyan,
10:39patawid,
10:40ng rumaragasang ilog.
10:42Thank you for watching,
10:54mga kapuso.
10:55Kung nagustuhan niyo po ang video ito,
10:58subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
Be the first to comment