Trước khi nhóm củi, ngọn lửa từ đâu tới? Sau khi tàn củi, ngọn lửa đi về đâu? Trước khi sinh ra, ta là ai? Sau khi sinh ra, ai là "ta"? Ta đến từ đâu? Đến đây để làm gì? Và bao giờ ta đi, đi về đâu?
Những câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy, nhưng nếu thực sự dừng lại và chiêm nghiệm, bạn sẽ thấy mình như đang đứng trước một đại dương sâu thẳm – không đáy, không bờ. Bởi vì đó không chỉ là câu hỏi về một ngọn lửa, hay về sự sống – mà là câu hỏi về bản thể, về ý nghĩa của tồn tại, và về sự vận hành kỳ diệu nhưng vô thường của vũ trụ này.
00:00Trước khi nhóm củi, ngọn lửa từ đâu tới? Sau khi tàn củi, ngọn lửa đi về đâu? Và trước khi sinh ra, ta là ai? Sau khi sinh ra, ai là ta? Đã bao giờ bạn lặng lẽ ngồi trong đêm tối, tắt hết mọi âm thanh và ánh sáng, chỉ còn một mình với hơi thở? Và trợt đặt ra một câu hỏi tưởng như đơn giản mà dung chuyển cả cõi lòng trước khi ta có tên, trước khi thân xác này được hình thành ta là ai?
00:22Chúng ta đều bước vào cuộc đời bằng một tiếng khóc, một cơn gió nhẹ đầu thu, một buổi chiều đầy mây hoặc một cơn mưa lặng lẽ có thể là khung cảnh chào đón sự xuất hiện của một sinh linh.
00:33Tiếng khóc ấy như một lời tuyên bố với thế gian, ta đã đến, nhưng đó là ai đang đến, là ta thật sự, hay chỉ là một hình hài mới, một chiếc áo mới mà một điều gì đó sâu xa hơn đã khoác lên mình để bước tiếp hành trình.
00:44Thân thể này qua năm tháng dần lớn lên, tâm trí này dần biết nghĩ, biết phân biệt, biết mơ ước, cảm xúc này dần học được thương, ghét, giận, yêu.
00:54Nhưng tất cả những thứ ấy, ta đều học được, đều có thể thay đổi và đều có thể mất đi, vậy điều gì trong ta là bất biến?
01:00Điều gì đã hiện diện trước cả khi chỉ nhớ đầu tiên hình thành? Hãy hình dung một khúc củi khô, khi chưa được nhóm lửa, nó chỉ là vật vô chi, nhưng khi tiên lửa bén vào, một ngọn lửa rực lên, bùng cháy, nhảy múa, lan rộng.
01:13Rồi dần dần, khi củi hóa thành cho, ngọn lửa ấy cũng tàn lụi, vậy ngọn lửa đến từ đâu, có phải từ củi, hay từ một duyên nào khác, và sau khi lụi tàn, lửa đi về đâu, chúng ta cũng như ngọn lửa ấy.
01:25Trước khi thân xác này sinh ra, dường như không có gì, sau khi thân xác này mất đi, dường như cũng là hư vô, nhưng liệu ta thực sự mất đi, hay là một sự chuyển hóa, âm thầm, lặng lẽ, sang một hình dạng, một cõi khác?
01:37Có thể bạn chưa từng dừng lại để hỏi, nhưng chính khả năng đặt câu hỏi ấy là điều khiến con người trở nên đặc biệt giữa vạn vật.
01:44Con chim biết bay, biết hót, nhưng không bao giờ hỏi ta từ đâu đến, hạt mưa rơi xuống từ mây trời, chạm đất, tàn biến, không một lần nghi ngờ vì sao nó tồn tại.
01:53Nhưng con người, mang trong mình một nỗi hoài nghi không dứt, luôn thao thức đi tìm bản thể, tìm nguồn gốc, tìm một ý nghĩa vượt khỏi vòng sinh lão bệnh tử.
02:02Chúng ta sống như một ngọn lửa, có thể giựt sáng trong khoảnh khắc, nhưng không tránh khỏi tàn lụi.
02:07Điều đáng nói không nằm ở việc ngọn lửa tồn tại trong bao lâu, mà là trong khoảng thời gian nó được thắp lên, nó đã cháy cho điều gì, nó có làm ấm lòng ai không, có soi sáng được điều gì không, hay chỉ đơn thuần là đốt cháy chính mình trong lãng quên.
02:19Có một ngọn lửa âm ỉ trong mỗi chúng ta, không phải là lửa của dục vọng hay thành công, mà là lửa của trí tuệ và tỉnh thức, nó chờ được nhóm lên, không bằng củi, mà bằng chính câu hỏi giản đơn, ta là ai?
02:31Khi câu hỏi ấy thực sự bừng lên, không phải trên đầu môi mà trong tận cùng im lặng của nội tâm, thì cũng là lúc bạn đã bắt đầu hành trình quay về với chính mình, nơi không còn danh tính, không còn hình tướng, không còn thời gian, không còn biên giới giữa ta và vạn pháp.
02:45Đó không còn là hành trình đi tìm câu trả lời, mà là hành trình chút bỏ từng lớp ảo tưởng về cái gọi là ta.
02:51Để cuối cùng trở về với một sự hiện diện thuần khiết, sáng rõ, rộng mở và vượt thoát mọi đối đái nghị nguyên, chúng ta sống cuộc đời bằng danh sưng, địa vị, lý tưởng và đủ mọi hình tướng.
03:02Mỗi ngày, ta gán cho mình biết bao vai trò là con, là cha, là người yêu, là nhân viên, là người thành đạt, là kẻ thất bại, là người hướng thiện, là người từng lầm lỗi.
03:12Mỗi danh sưng như một lớp áo mà ta mặc vào, rồi đến khi mệt mỏi hay thất vọng, ta lại thay ra và tìm một lớp áo mới, nhưng sâu thẳm bên dưới tất cả những lớp vỏ ấy.
03:21Có một điều gì đó vẫn không hề đổi thay, một cái biết vô danh, vô tuổi, vô hình.
03:26Cái biết ấy không phải là trí thức, nó không dựa vào sách vở, kinh nghiệm hay suy luận, nó đơn thuần là sự hiện diện, là cảm nhận sâu sắc rằng mình đang có mặt, không cần làm gì, không cần chứng minh gì cả, chỉ là biết mình đang là.
03:39Cái biết ấy vẫn còn đó dù bạn vui hay buồn, thành công hay thất bại, khi bạn cười vang trong hạnh phúc, nó đang có mặt.
03:45Khi bạn khóc thầm trong đêm, nó cũng vẫn ở đó, lặng lẽ chứng kiến, bạn có thể thay đổi hàng ngàn lần trong cảm xúc, tư tưởng, lựa chọn nhưng điều đó vẫn không hề lay động.
03:55Nó không phán xét, không điều khiển, không chen vào chỉ đơn thuần là tấm gương soi sáng tất cả những gì diễn ra.
04:00Vậy, điều gì mới là thật? Cái đang đổi thay từng sát na hay cái đang chứng kiến sự đổi thay đó? Phật dạy ngũ ẩn dai không?
04:08Thân thể, cảm thọ, trí giác, hành vi và ý thức, 5 yếu tố cấu thành một con người đều là duyên sinh, không có thực thể độc lập.
04:15Chúng giống như những đợt sóng trên mặt biển hiện ra rồi tan biến.
04:18Nếu chỉ nhìn vào sóng, ta thấy vô thường, hỗn loạn, sinh diệt.
04:22Nhưng nếu nhìn sâu hơn, ta sẽ thấy có một đại dương tĩnh lặng phía dưới, nơi mọi thứ khởi sinh và trở về.
04:29Ta, thật ra chỉ là tên tạm gọi của những đợt sóng ấy.
04:32Bạn có nhớ lần gần đây nhất mình thực sự yên lặng là khi nào không?
04:36Không điện thoại, không mạng xã hội, không công việc, không danh vọng, không cả ý niệm về mình là ai.
04:41Một khoảnh khắc nào đó, khi bạn ngồi bên gốc cây, khi bạn ngắm hoàng hôn lặn dần trên núi.
04:46Hay chỉ đơn giản là nghe tiếng mưa rơi bên mái nhà, không cố gắng làm gì cả.
04:50Bạn còn nhớ không, cảm giác ấy là gì, không phải là vui, không phải là buồn, mà là một sự bình yên rất sâu, rất yên, rất thật.
04:57Không cần bất kỳ điều kiện nào để tồn tại.
05:00Chỉ có một sự hiện diện lặng lẽ, đầy yêu thương, như thể bạn cuối cùng đã thôi không chống lại chính mình nữa.
05:06Thiền không phải là để bạn trở thành một ai đó tốt hơn, không phải để bạn sửa mình thành một phiên bản hoàn hảo.
05:12Thiền là để bạn nhìn rõ, để lặng lẽ quay vào bên trong và thấy rằng không cần phải trở thành ai cả.
05:17Bởi ngay lúc này, bạn đã là chính mình rồi, chỉ là bạn chưa từng dừng lại đủ lâu để nhận ra.
05:23Thiền là như ngọn đèn dọi vào từng tầng lớp của tâm thức.
05:26Ở đó, bạn sẽ thấy bạn ngã với đủ loại mặt nạ mà nó khoác lên để tồn tại mặt nạ của sự cố gắng, mặt nạ của lòng tự trọng, của tổn thương,
05:35của kỳ vọng, của những giấc mơ chưa thành và rồi.
05:37Khi bạn gỡ từng chiếc mặt nạ ấy xuống, không phải để phá bỏ nó, mà là để thấy rõ nó, bạn sẽ chạm đến một khoảng trống lặng ở chính giữa.
05:45Không phải là trống rỗng vô nghĩa, mà là khoảng trống đầy tiềm năng, tựa như mặt trăng đang ẩn mình sau mây, tựa như nước suối trong sau lớp rêu phủ.
05:54Đó là nơi không có bạn, không tên tuổi, không giới tính, không thành bại, nhưng lại có tất cả.
05:58Đó là ta trước khi có tên, có hình, có quá khứ, đó là chân ngã, là bản thể nguyên sơ, tĩnh tại và rực rỡ như một giọt xương động giữa bình mình.
06:07Đó là nơi bạn chưa từng sinh ra, và cũng chưa từng chết đi, vậy ta đến từ đâu?
06:12Phật Pháp không đưa ra một câu trả lời đóng kín, không có khởi điểm tuyệt đối, cũng chẳng có điểm đến cố định.
06:18Phật Pháp không mời gọi ta tìm một định nghĩa về bản thân, mà mời ta quán chiếu vào nhân duyên,
06:23cái bản chất vận hành vi diệu mà mỗi kiếp sống chỉ là một lát cắt mỏng manh trong vô lượng chuỗi duyên khởi.
06:29Ta đến từ tất cả những gì đã từng, từ một ánh mắt không lành trong một kiếp xa xăm,
06:34từ một câu nói thiện lành mà người khác đã quên nhưng vũ trụ thì không,
06:38từ những ý nghĩ âm thầm chưa từng biểu hiện ra ngoài,
06:41từ những vòng quay của nghiệp quả vừa công bằng đến tuyệt đối, vừa đầy tình thương vô hạn,
06:45không một điều gì xảy ra mà không có lý do, không một giọt nước nào nhỏ xuống mà không làm gợn sóng.
06:50Mỗi ý nghĩ của ta hôm nay, mỗi lời nói, mỗi hành động dù nhỏ đều là một hạt giống và những hạt ấy không mất đi.
06:58Chúng nằm trong tâm thức sâu như lớp trầm tích đáy biển.
07:01Một ngày nào đó khi hội đủ duyên, chúng sẽ trổ bông trong hình hài một sự kiện,
07:05một con người, một biến cố, một cảm xúc và khi đó ta sẽ thấy chính mình không chỉ trong phản ứng mà trong gốc dễ sâu xa của nó.
07:14Chúng ta đến đây không phải để nổi bật hơn ai, không phải để chiến thắng, để sở hữu,
07:18để chứng minh điều gì với thế gian. Ta đến đây để học, để thức tỉnh, để qua những lần ngã,
07:23học cách đứng dậy bằng đôi chân của nội tâm, qua những phản bội, học cách không phản bội chính mình,
07:28qua những lần tổn thương, học cách yêu thương không điều kiện, qua cái chết của người thân,
07:32qua sự mất mát, qua nỗi đau tận đáy lòng, học cách sống thật với từng phút giây.
07:37Không ai có thể sống mãi, nhưng cách ta sống sẽ lưu lại như ngọn lửa làm ấm lòng người, dẫu chỉ một lần trong đời.
07:44Lửa ấy khi đã tắt vẫn còn cháy trong ký ức.
07:46Còn thân xác này, khi một ngày kia không còn hiện diện thì mọi niềm tin, lòng tốt,
07:51sự tỉnh thức mà ta đã gieo trồng vẫn tiếp tục sống như làn hương vô hình, nhẹ nhàng bay qua những đời người khác.
07:57Cuối cùng, sau tất cả mọi câu hỏi, ta là ai, ta đến từ đâu, ta sẽ đi về đâu,
08:02có lẽ điều duy nhất thật sự quan trọng là ta đang sống như thế nào, ta có đang hiện diện thật sự không,
08:07ta có đang yêu thương bằng trái tim rộng mở, hay chỉ trao đi theo sự tính toán,
08:11ta có dám dừng lại để cảm nhận một giọt mưa, một tiếng chim, một ánh nhìn,
08:16hay ta đang trôi qua cuộc đời như một cỗ máy, chạy theo thứ chưa từng biết rõ lý do tại sao mình theo đuổi,
08:22và nếu mai này ta rời khỏi cuộc đời này, liệu ta sẽ để lại gì, một ánh nhìn bao dung cho người ở lại.
08:28Một sự tỉnh thức truyền cảm hứng cho những ai lạc lối, một dấu chân lặng thầm nhưng sâu sắc trên con đường nhân loại.
08:34Vậy nên, hãy sống như một ngọn lửa, không cần phải biết mình được thắp lên từ đâu,
08:38cũng không cần quá lo lắng về nơi sẽ tắt lịm.
08:41Chỉ cần trong khoảnh khắc được cháy, hãy cháy sáng, không thiêu rụi mà sửa ấm,
08:45không huy hoàng rực rỡ mà chân thật và tỉnh thức vì đời người ngắn ngủi,
08:49nhưng một ngọn lửa tỉnh thức có thể soi sáng cho cả ngàn năm sau.
Hãy là người đầu tiên nhận xét