Skip to playerSkip to main content
  • 1 year ago
Wojna. Wojna nigdy się nie zmienia. Nawet w animacjach, choć mogłoby się wydawać, że akurat ten gatunek nie nadaje się do tego, by przedstawiać wojnę. Weronika udowodni dzisiaj, że jest zupełnie odwrotnie.
---
✔ Instagram tvfilmy: https://www.instagram.com/tvfilmy.yt/
✔ Nasz serwis filmowy: https://filmomaniak.pl/
✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl
Transcript
00:00Wojna to temat często poruszany przez filmowców.
00:02Czasami jako faktyczne wydarzenia w filmie dokumentalnym,
00:06czasami jako fabularne tło do opowiedzenia o czymś innym,
00:09a czasami jako metafora na coś z wojną zupełnie niezwiązanego.
00:14I choć raczej pierwsze, co przyjdzie Wam do głowy na hasło
00:17film wojenny albo film o wojnie,
00:21to raczej ponure kadry filmów takich jak
00:23Full Metal Jacket albo Czas Apokalipsy,
00:26to na motyw wojny możemy trafić chociażby w kinie animowanym.
00:30I dzisiaj chcę się przyjrzeć kilku przykładom właśnie z tej gałęzi branży.
00:41Kiedy mówi się o studiu Ghibli i kiedy mówi się o filmach o wojnie,
00:46no to nie sposób nie wspomnieć o grobowcu świetlików.
00:50Choć jego reżyser, Isao Takahata, nie jest tak rozpoznawalny jak Miyazaki,
00:55to wciąż ten tytuł wydaje mi się być jednym z lepiej kojarzonych filmów
01:00ich wspólnego studia.
01:01I chyba jedynym z tak silną reputacją bezwzględnego wyciskacza łez.
01:06Grobowiec nie jest w stu procentach autentyczną historią,
01:11ale jest oparty na prawdziwych wydarzeniach.
01:14W wspomnieniach Aki Yukinosaki, który napisał
01:17zainspirowane nimi opowiadanie,
01:19które miało być przeprosinami dla jego młodszej siostry Keiko,
01:24która podobnie jak filmowa Setsuko zmarła podczas wojny z niedożywienia.
01:28Mam wrażenie, że niektórzy filmowcy, którzy robią filmy o wojnie,
01:33bardzo chętnie sięgają po bohaterów dziecięcych,
01:36aby no w często dość tani sposób wzruszyć widownię.
01:42My, widzowie, oczywiście bardzo szybko łapiemy,
01:45że dzieciaki przecież są niewinne,
01:47że ta cała wojna to w ogóle nie jest ich wina,
01:50a i tak muszą cierpieć z jej powodu.
01:52Można do tego dodać bardzo smutną muzykę,
01:55no i bardzo smutne dialogi i cóż,
01:59efekt jest właściwie gwarantowany.
02:01Zrobione, pora na CS-a.
02:02Jest tylko jeden mały problem.
02:04Przez to, w jaki sposób podchodzi się do tego tematu,
02:07no ośmielę się powiedzieć,
02:09że dziecięcy bohaterowie często traktowani są,
02:12no ładnie mówiąc symbolicznie,
02:15brzydko mówiąc instrumentalnie.
02:18Ale tym właśnie wyróżnia się dla mnie grobowiec świetlików.
02:21Seita i Setsuko są prawdziwymi,
02:24pełnoprawnymi bohaterami.
02:26Są dziećmi, ale przede wszystkim ludźmi.
02:29Nie tylko idealnymi herubinkami,
02:31które mają szybko zdobyć nasze serca,
02:34a potem bardzo smutno umrzeć.
02:36Ale dwoma osobami,
02:37z charakterem, z relacją,
02:39no i w przypadku starszego brata,
02:41z decyzjami, które podejmuje,
02:43a z którymi widownia nie zawsze będzie się zgadzać.
02:46I to według mnie sprawia,
02:48że ten film jest tak przejmujący.
02:50Zamiast ten jego smutku,
02:51dostajemy przejmującą, tragiczną historię
02:55o bohaterach, którzy wydają się być prawdziwi.
02:58Może dzięki temu,
02:59chociaż i niestety,
03:01że w jakimś stopniu byli prawdziwi.
03:03Pozostając jeszcze w temacie Ghibli,
03:07nie mogę mimo wszystko nie wspomnieć o Miyazaki.
03:10Najpierw chciałam wybrać któryś z jego tytułów do tej listy,
03:14ale uświadomiłam sobie,
03:15że ten reżyser zasługuje na taką bardziej ogólną wzmiankę.
03:18Bo wojna to w jego repertuarze
03:20jeden z częściej poruszanych tematów.
03:23W Nausice i Mononoke
03:24jest to wojna pomiędzy światem natury
03:27i światem ludzi.
03:28W Hauru wojna może być interpretowana
03:30jako metafora na wewnętrzną walkę
03:33tytułowego bohatera,
03:35a w Szkarłatnym Pilocie i Wzrywa się Wiatr
03:37wojna to po prostu faktyczne,
03:39historyczne wydarzenia z początku XX wieku.
03:42Skąd tu reżysera takie zamiłowanie do tego tematu?
03:45Cóż, wydaje się, że ma to związek z jego biografią.
03:48Miyazaki przeżył II wojnę światową jako dziecko.
03:51Jego rodzina zajmowała się wtedy produkcją samolotów,
03:55a mały Hayao przez większość czasu był generalnie bezpieczny.
03:59Mimo wszystko jednak,
04:00a może właśnie dlatego,
04:02te wydarzenia zcisnęły na nim ogromne piętno.
04:05Zakłada się, że Miyazaki odczuwa dość duże poczucie winy
04:08związane z tym tematem.
04:10Podczas gdy jego rodacy ginęli,
04:12czy to podczas bombardowań,
04:14czy po prostu z wojennej nędzy,
04:16on wiódł relatywnie spokojne życie.
04:18Do tego oczywiście dochodzi wątek fabryki.
04:21Choć Miyazaki kocha samoloty
04:23i ogólnie taki motyw lotu, latania,
04:26no to te samoloty jednak były narzędziem zniszczenia i śmierci podczas wojny.
04:32I choć nie wszystkie jego filmy traktują o tym poczuciu winy i skonfliktowanych emocjach,
04:38tak jak chociażby szkarłatny pilot, czy zrywa się wiatr,
04:42to jest to motyw, który ewidentnie wraca do jego filmów.
04:44I tak samo jest również w przypadku jego najnowszej produkcji,
04:48Chłopca i Czapli.
04:49Choć w nim wojna jest przez większość czasu jednak odległym tłem do wydarzeń pierwszego planu,
04:55to wciąż jest gdzieś z jego tyłu.
04:58I wydaje mi się, że to jest całkiem dobra metafora na to,
05:01jak motyw wojny siedzi w głowie Miyazakiego.
05:05Motyw wojny pojawia się również w Stalowym Gigancie.
05:08W tym przypadku mamy zdecydowanie bardziej do czynienia z motywem wojny
05:12i wykorzystaniem go jako metafory na coś innego niż z faktycznym filmem o wojnie.
05:18Akcja giganta dzieje się podczas Zimnej Wojny.
05:21Tytułowym bohaterem jest ogromny, żelazny robot, który, jak okazuje się z biegiem fabuły,
05:27został stworzony jako wojenna superbroń.
05:30I choć na początku poznajemy go jako wrażliwą, ciekawą świata postać,
05:35to okazuje się, że pod wpływem odpowiednich bodźców wychodzi z niego ta brutalna strona
05:41zaprogramowana tylko na sianie zniszczenia.
05:44Na szczęście koniec końców gigant udowadnia, że sam jest w stanie zdecydować o tym, kim chce być.
05:50Ratuje przed pociskiem atomowym miasto, w którym dzieje się akcja filmu,
05:54poświęcając jednocześnie własne życie.
05:57Stalowy gigant wykorzystuje osadzone w tle fabuły rzeczywiste okoliczności
06:01jedynie jako pretekst do opowiedzenia fantastycznej historii,
06:05w której de facto nie mówi się o wielkich robotach, ale oczywiście o ludziach.
06:09O tym, czy mamy wpływ na własny los i czy możemy kształtować własną przyszłość.
06:14Bez względu na naszą przeszłość, na środowisko, w którym dorastaliśmy,
06:17czy wydarzenia, które nas ukształtowały.
06:20I choć można by to opowiedzieć na wiele różnych sposobów,
06:23musicie przyznać, że widok ogromnego stalowego robota,
06:27stworzonego jako maszyna do zabijania,
06:30a który łagodnieje pod wpływem kontaktu z małym chłopcem
06:34i który odrzuca swoje wcześniej zaprogramowane zachowania,
06:38jest wyjątkowo poruszający.
06:40Jednym z ciekawszych przykładów animacji w ogóle jest walc z Bashirem.
06:46Najlepiej go określić połączeniem filmu animowanego i dokumentu.
06:51Głównym bohaterem jest sam reżyser filmu, Ari Folman,
06:54który stara się sobie przypomnieć utracone wspomnienia z czasów wojny w Libanie,
06:58w której walczył.
06:59W tym celu rozmawia ze starymi znajomymi,
07:01z osobami, które również brały udział w tych samych wydarzeniach
07:05oraz z ekspertami.
07:06Walc opiera się na faktycznie nagranych wywiadach z wyżej wymienionymi,
07:10które zilustrowane są scenkami przypominającymi analogiczne sceny
07:13w klasycznych filmach dokumentalnych.
07:16Przeplatają się one ze scenkami rozmów mniej formalnymi,
07:19przypominającymi raczej sceny fabularne
07:21oraz wspomnieniami z frontu różnych bohaterów.
07:25Wykorzystanie animacji w dokumencie może wydawać się troszkę kontrintuicyjne.
07:29W końcu dokument teoretycznie powinien oddawać rzeczywistość
07:33jak najbardziej obiektywnie.
07:35A obraz nagrany kamerą wydaje się być bardziej obiektywny
07:39niż obraz narysowany, namalowany, zanimowany przez artystów.
07:45Oczywiście jest to temat dość dyskusyjny.
07:47Czy tworząc filmy w ogóle da się zachować obiektywność?
07:51W końcu twórca zawsze ingeruje w zebrany materiał.
07:54Monstrualny wpływ na to ma chociażby montaż, dobór ujęć czy muzyka.
07:59Ja jestem więc zdania, że dokumenty zawsze mają w sobie
08:02mniejszą lub większą część subiektywizmu.
08:04Dlaczego więc nie popchnąć tej kreacji dalej i nie pójść chociażby w animację?
08:09Ten eksperyment pozwolił na połączenie autentycznych nagrań ze wspomnieniami
08:15i wręcz onirycznymi scenami, nie tracąc na prawdziwości żadnej z nich.
08:21Bo każda zanimowana scena jest przecież tak samo realna jak wszystkie inne.
08:27Nieważne czy jest sennym wspomnieniem o żołnierzu tańczącym wśród kul,
08:31czy skromnym ujęciem naśladującym rzeczywiście nagrany wywiad.
08:36Myślę, że próby odtworzenia czegoś podobnego w filmie aktorskim
08:39mogłyby po prostu kłuć w oczy.
08:42A może nawet trochę odbierać powagę poruszanym tematom.
08:46Animacja jednak pozwoliła na połączenie bardzo trudnych tematów
08:50i momentami wręcz poetyckiego podejścia do nich.
08:54Nie tracąc przy tym na naturalności przeplatania się tych wątków.
08:57Wojna Jednorożców to świeżynka na tej liście.
09:01Choć na świecie premierę miała jeszcze w 2022 roku,
09:05to w Polsce mogliśmy ją zobaczyć jesienią roku obecnego.
09:09Dystrybutor określa ten film połączeniem czasu apokalipsy i Bambi.
09:14Jedna z recenzji miksem Fullmetal Jacket i Troskliwych Misiów.
09:18A na myśl może przychodzić też seria Happy Tree Friends.
09:22Bo ten tytuł przedstawia wojnę w naprawdę nietypowy sposób.
09:25Przede wszystkim jest to naprawdę film wojenny.
09:28Wojna nie gra tutaj tylko tła do wydarzeń.
09:31Śledzimy faktycznych żołnierzy i w koszarach i w akcji.
09:35Do tego film jest mocno brutalny.
09:37Tworcy nie szczędzą krwi ani flaków,
09:40które wylewają się z uroczych, pastelowych misiów.
09:44Bo to one zaludniają świat tego filmu.
09:47One oraz dostojne czarne jednorożce.
09:49I to są dwie strony konfliktu w przedstawionej wojnie.
09:52Wojnie podszytej fanatyzmem religijnym i ślepą wiarą we własną rację.
09:57Nie jest to być może najbardziej rewolucyjny motyw.
10:00Wszak temat wojny dość często wykorzystuje się do pokazania niesprawiedliwości,
10:05bezsensownego cierpienia,
10:07czy tego jak wykorzystuje się obietnicę o chwale do manipulacji ludźmi.
10:12Powiedziałabym nawet, że momentami ten film, według mnie,
10:16podchodzi do tego tematu w nieco banalny sposób.
10:19Szczególnie na samej końcówce.
10:20Zestawia jednak słodkie pluszaki nie tylko z wizualnymi masakrami,
10:25ale i ciężką tematyką, który w moim odczuciu
10:28trudno byłoby nazwać po prostu szukaniem taniego szoku.
10:32Jest po prostu na tyle ciekawy, jeśli chodzi o stronę wizualną,
10:36o świat przedstawiony i o dobierane metafory,
10:39że jest według mnie naprawdę interesującą pozycją.
10:43O ile nie przeszkadza Wam gore.
10:44Oczywiście to tylko kilka przykładów animacji pokazujących,
10:50czy korzystających z tematu wojny.
10:53Jak mogliście zauważyć,
10:55motyw ten jest wykorzystywany w dość szerokiej gamie zastosowań i gatunków.
11:00Naturalnie jestem ciekawa tego,
11:01czy Wy macie jakieś swoje ulubione animacje,
11:04które opowiadają o tej tematyce.
11:06A może marzy Wam się powstanie jakiegoś animowanego tytułu,
11:10który przedstawiałby ten motyw w jakiś konkretny sposób?
11:14Oczywiście dajcie znać w komentarzach.
11:17Do zobaczenia!
Comments

Recommended