- 1 year ago
Matrix to jeden z tych filmów, który zna prawie każdy. Co stoi za fenomen dzieła rodzeństwa Wachowskich i czy 20 lat później Matrix nadal jest aktualny?
---
✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl
---
✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl
Category
🎥
Short filmTranscript
00:00Jest rok 1999, do kina trafiają szósty zmysł, American Beauty, a nawet Fight Club i zapisują się na stałe w historii kinematografii.
00:11Ale z ciemności lub raczej mroku przeszytego przez spływające linijki kodu wyłonił się czarny koń zestawienia – Matrix.
00:20Projekt rodzeństwa Wachowskich, który bez wątpienia był jednym z trudniejszych i dziwniejszych przedsięwzięć Hollywood.
00:26Filozoficzny twór akcji, zmuszający do myślenia pełny niewyjaśnionych, a czasem niepokojących elementów,
00:34nowatorski w kwestiach realizacji poszczególnych scen i przesycony wizualną stroną lat dwutysięcznych.
00:40Nim jednak seria rozrosła się do transmedialnego tworu, co de facto bardzo pasuje do tematyki filmu,
00:47jedynka przecierała szlaki ambitnego uniwersum, które miało swoje wzloty i upadki.
00:53No i z uwagi na mijające dwadzieścia lat, które stuknęło temu klasykowi,
00:58postanowiliśmy przypomnieć Wam nieco jak Keanu Reeves kopał tyłek Hugo Wewinga,
01:03zaskarbiając sobie troszeczkę sympatii fanów skórzanych ciuchów i teorii spiskowych.
01:09Lećmy!
01:09Po sukcesie filmu Bound, rodzeństwo Wachowskich, postanowiło wykorzystać nagłe możliwości
01:24i wziąć się za realizację większego i bardziej zajmującego projektu.
01:29A czasu było tyle, ile potrzeba.
01:31Matrix powstawał wiele lat, tracąc i zyskując kolejne sceny,
01:36by finalnie scenariusz pozbawiony był zbędnych spadków napięcia czy niepotrzebnej ekspozycji.
01:42W końcu, w okolicach 1996 roku, postanowiono ruszyć z castingami i przedstawić tę rolę kilku aktorom.
01:51W roli Neo widzieli oni Willa Smitha, a jego mentora to jest Morfeusza, Valla Kilmera.
01:58No ale jak mówił sam facet w czerni, nie do końca on zrozumiał, o co chodzi w scenariuszu,
02:05a do tego wolał zagrać w bardzo dzikim zachodzie.
02:08Fajnie.
02:10Do wówczas braci reżyserów dołączył producent Joel Silver i zaczęły się małe problemy.
02:16Budżet.
02:17By zyskać przychylność Warner Bros., które finalnie współprodukowało Matrixa,
02:22twórcy wynajęli dwóch rysowników i storyboardzistów, by wykonali oni komiks.
02:27600 stron, praktycznie scena w scenę, przedstawiających przebieg zaplanowanego scenariusza.
02:34I to kupiło braciu Warner mimo średniej rozpoznawalności twórców.
02:38Widać cyberpunk, got, latex potrafił wówczas zrobić wrażenie.
02:43Miałem wtedy koło 12 lat i trudno mi sobie przypomnieć emocje, które towarzyszyły mi w trakcie oglądania filmu,
02:51ale musiał on na mnie wywrzeć ogromne wrażenie, ponieważ nagle zapragnąłem ubierać się tak jak bohaterowie Matrixa.
03:01Chciałem walczyć jak bohaterowie Matrixa.
03:06Pamiętam, że odtwarzałem te sceny i w głowie, i gdzieś tam w ramach zabaw w pokoju.
03:12Wachowscy chcieliby cała obsada doskonale zdawała sobie sprawę z tego, jakich filozoficznych zagadnień dotyka film.
03:19Dlatego też zasypywali aktorów książkami w pokroju symulakry i symulacja Bodrillarda,
03:25czy zdaje się niewydane w Polsce Out of Control Kevina Kelly.
03:28Sceny walki koordynował Yen Wu Ping, co było bezpośrednim odbiciem fascynacji kinem kung fu.
03:35Miesiące treningów z aktorami, którzy nie do końca byli wystarczająco wysportowani, dawały się we znaki.
03:41Keanu Reeves miał przejść operacje kręgów szyjnych, które powodowały paraliż jego nóg.
03:49Więc jeżeli zastanawiacie się, czemu Neo tak mało kopał, no to zwyrodnienia to jest odpowiedź.
03:59Zaś Wee Wing podczas produkcji filmu uszkodził sobie biodro, ale w końcu udało się.
04:04Ludzie od kostiumów starali się ubraniami opowiadać własną historię.
04:08Anderson w niewygodnych ciuchach, tak jak niewygodne jest życie w kłamstwie,
04:13czy agenci w strojach ochrony Secret Service.
04:16Do tego ludzie od efektów specjalnych wymyślali nowe, nieużywane do tej pory na taką skalę techniki filmowania,
04:23a koloryści zadbali, by świat prawdziwy odróżniał się od symulowanego przez wielkie i złe maszyny.
04:29Kręcenie scen akcji niektórych było bardzo pionierskie.
04:34Chociażby to ujęcie, gdzie Neo unika pocisków, jak agent do niego strzela i tam jest to klasyczne, że tam się ta kamera obraca.
04:45Oczywiście dziś możemy się dowiedzieć, jak to było zrobione, że tam była masa chyba aparatów,
04:52które w sekwencji robiły ujęcia i potem to wszystko ładnie zmontowano.
04:56Także to były rzeczy, których się nie robi.
04:58Dziś prawdopodobnie całość załatwiono by CGI i wszystko by było wygenerowane komputerowo,
05:04a tam był to, powiedzmy, praktyczny efekt.
05:09Jeśli chociaż, no, powiedzmy, że nazwijmy to praktycznym efektem.
05:13Film był gotowy.
05:15Historia młodego hakera, rzućcie okiem po jaką książkę sięga,
05:18nasiąknięta setkami, jeśli nie tysiącami odniesień, które ciężko zliczyć, rozpoczynała się niewinnie.
05:25Ot, ktoś ważniejszy w jego świecie nawiązuje z nim kontakt po odkryciu wielokrotnych użyć enigmatycznego określenia Matrix.
05:33Korpoświat programisty, Keanu Serio stał na gzymsie wieżowca,
05:37wizyta agentów szukających cyberterrorystów i w końcu kontakt z Morfeuszem prowadzący do odkrycia, gdzie naprawdę żyjemy.
05:44A wystarczyła tylko pastylka.
05:48Świat, do którego trafiamy razem z Neem, to wyjątkowo ciekawa wizja.
05:58Może nie niepowtarzalna, bo czerpiąca inspiracji z wielu mediów, ale na pewno zapadająca w pamięć.
06:04Zwłaszcza fanom anime.
06:06Czy to jest w ogóle zabawne, że ludzie często zapominają, że Matrix ma bardzo dużo rzeczy zrżniętych z anime?
06:11I tak naprawdę to jest jeden z tych przykładów tego, jak właśnie japońska animacja zaczęła bardzo wpływać na zachód, zaczęła działać na jego wyobraźnię.
06:22I to jest troszkę takie anime The Movie w wersji zachodniej.
06:29Czy sięgało w przód, czy w tył tą stylistyką?
06:33Wiesz co, ja pamiętam, że byli ludzie, którzy ubierali się troszkę jak postacie z Matrixa w tamtych czasach.
06:37Teraz pytanie, czy ubierali się tak po prostu, czy to film wpłynął na ich wybór modowy?
06:45No teraz troszkę możemy się śmiać z tych lateksowych wdzianek i okularów i tego stereotypu hakera jako super jakiegoś wielkiego terrorysty i człowieka więtego spod prawa.
06:57Chociaż może to było trochę prorocze.
07:00Z jednej strony mamy ten brud rzeczywistości, który kontrastuje trochę z barwnymi postaciami, a z drugiej te symulacje pełną zakłamania, ale przy tym i bardzo, bardzo przyjemnej akcji.
07:15Wspomniany przed chwilą Morfeusz jest mentorem nie tylko dla pana Andersona, ale i widza.
07:20To dzięki niemu poznajemy całe wykreowane uniwersum i w późniejszych etapach rozumiemy, czemu wszyscy chcą go odbić z rąk agenta Elronda Megatrona Red Skala.
07:31Chcemy naszego przewodnika z powrotem.
07:34Zabawne postacie poza żartami potrafią przekazać esencjonalne prawdy o całej tej filozoficznej podbudowie, która tak przerażała studio Warner Bros.
07:42Motywacje są jasne, bohaterowie charakterystyczni, a cała fabuła pozwala na liczne interpretacje.
07:54Czego chcieć więcej?
07:55Ano, przykładowo tych poruszonych już przeze mnie nowatorskich podejść do realizacji scen akcji.
08:01To właśnie Matrix ucementował slow motion w formie takiej, jakiej nadużywają go dziś filmy, paradoksalnie by wzmocnić dynamikę scen.
08:10Odebrać oddech widza na kilka sekund.
08:13To było coś, czego wcześniej w filmie nie widziałem, nie byłem w stanie sobie wyobrazić, że takie efekty, takie sceny akcji mogą zostać przeniesione na srebrny ekran.
08:23Ja wiem, że Matrix czerpał z innych źródeł, bo to co pojawia się w Matrixie to nie jest nic nowego.
08:31To już wcześniej się w kulturze pojawiało, po prostu Matrix to tak zebrał i ubrał w taki bardzo efektywny kubraczek.
08:40I ten cały konglomerat tych wszystkich motywów strasznie mi się podobał, przy czym nie byłem jedną z tych osób, która nagle zaczęła dopatrywać się teorii spiskowych wszędzie, gdzie tylko spojrzy.
08:52Na to brałem oczywiście pewien dystans, niemniej i muzyka i sceny akcji były czymś, co na długi czas gdzieś tam zmieniły moje patrzenie na filmy i na popkulturę.
09:07Wszyscy doskonale pamiętamy wiszącą w powietrzu Trinity, wokół której rotuje kamera, a właściwie to cała masa kamer, bo ujęcie zrealizowano za pomocą kilkudziesięciu aparatów robiących zdjęcia podwieszone jak torce,
09:20a magia cyfrowych efektów połączyła je w płynny i trwale zapisujący się w naszej pamięci obraz, który to z kolei sprowokował setki parodii, ale o tym wolę już nie mówić.
09:31Niektóre z tych scen nawet renderowano w ramach wzoru i na podstawie trójwymiarowych gotowców dogrywano odpowiednie sekwencje.
09:38Szaleństwo jak na tamte lata i kosmiczny budżet. Albo i nie. Raptem 63 miliony dolarów.
09:46Ale jeśli zestawimy to z historią o poszukującym prawdę młodym Andersonie i świecie, gdzie wszystko nas obserwuje, podczas gdy my żyjemy w biotechnologicznych bańkach wysysających z nas energię życiową, otrzymamy murowany hit.
10:00Gwiezdne wojny innego pokolenia, jak mówili krytycy.
10:04No ale skąd taki sukces? Gdzie potencjalnie zwykły akcyjniak z dziwnymi rozwiązaniami fabularnymi zabłysnął na tyle, by wypluć z siebie kolejne twory, które rozprzestrzeniły się po innych mediach?
10:19Zdawać się może, że jak każde duże dzieło, taki Matrix wygrał dzięki możliwości interpretacji.
10:25Metafizyczna podróż bohatera, walka z uciemiężeniem, teorie o byciu częścią zaledwie symulacji, pytania o człowieczeństwo i rozwój nauki czy technologii prowadzący do zniszczenia ludzi przez maszyny.
10:38To problemy i pytania uniwersalne na tyle, że nie zdezaktualizowały się nawet dziś. A może nawet stały się bardziej aktualne.
10:46Kiedy oglądałem to jako dziecko, czy taki jakby, to się teraz mówi pre-teen, czyli tuż przed wiekiem nastoletnim, to raczej interpretowałem to jako komentarz,
10:59ale osobiście nie widziałem w tym problemu, bo jakby sam żyłem w tym świecie, nazwijmy to komputerowym, ale też nie było, nie było jakby w moim życiu nie były tak istotne internet i social media, jak na przykład są dzisiaj.
11:14Więc tak, odebrałem ten film jako coś, co przestrzega, że system może, nazwijmy to słowy system, może cię zniewolić i jednak w życiu są ważniejsze rzeczy niż technologia
11:27i przez, nie wiem, przestrzeganie jakichś tam oczekiwań, które społeczeństwo ma wobec ciebie, ale jakby jako dzieciak nie myślałem o tym za dużo.
11:38Po prostu myślałem, że trzeba nie grać na komputerze, bo Matrix cię ma.
11:43Omińmy może takie oczywistości jak to, że Neo, jeżeli poprzekładamy litery, układa się w One czy pozostałe nazewnictwo bohaterów.
11:50Ale obok tych truizmów mamy kwestionowanie tego, że Neo jest wybrańcem o dość solidnych podstawach z agentem Smithem na czele,
11:58czy poziomy Matrixa tłumaczące rozmowę z architektem i bycie anomalią, albo nawet wykorzystanie ludzi jako baterii.
12:06No i ciekawostka numer 100 w tym materiale.
12:09Początkowo maszyny miały używać ludzi do tworzenia wielkiej sieci neuronów celem obliczeń.
12:16I ktoś bardzo przypadkowo mógł tutaj zrobić jeszcze bardziej przyszłościowy film.
12:22Biblijne odniesienia sypią się z ekranu.
12:24Postacie zostawiają za sobą easter eggi jak Trinity wchodząca do pokoju 303,
12:29czy zostawiająca za sobą rozbite okno, które wygląda jak zegar wskazujący trzecią.
12:34A Neo mieszka w pokoju o numerze 101, który był takim pokojem tortur w książce Orwella.
12:41No po prostu nie da się tego wszystkiego zliczyć.
12:44Niewierny Tomasz, syn człowieka, tak można przetłumaczyć personalia protagonisty,
12:50ma nawet w dowodzie datę zamachu na World Trade Center.
12:53I to kilka lat przed samym zamachem.
12:55Wszędzie byłoby to z biegiem okoliczności, ale to jest Matrix.
12:59Obok tego smaczki wizualne i zdecydowanie oko do kamery ze strony duetu reżyserskiego,
13:05które zarówno tym 600-stronicowym komiksem, jak i finalnym efektem ukazało jak ładnie,
13:11po prostu ładnie można zrealizować tego typu produkcje.
13:15Film przedstawiał też silną protagonistkę, jakich wówczas w kinie nie było zbyt wiele,
13:20ale i unormalizował społeczny odbiór środowisk Sado Maso,
13:24wprowadzając przy tym modę na cheesy okulary przeciwsłoneczne.
13:28Zostawiło to w mojej głowie bardzo wyraźny ślad i potem cały czas chodziłem i bawiliśmy się z kolegami
13:38w zatrzymywanie pocisków poprzez wystawianie ręki do przodu.
13:43Na szczęście nikt nie strzelał, więc przeżyliśmy to wszystko.
13:46Ponadto wpisywał się on w nieustający lęk przed rozwojem technologicznym.
13:51Kiedyś pluskwy milenijne, teraz jeszcze bardziej aktualne sztuczne inteligencje.
13:56Pozdrawiam Elona Muska.
13:59No i to dobre kino akcji.
14:01Robi wrażenie zarówno choreografiami walk od twórcy pijanego mistrza,
14:05spektakularnymi strzelaninami, czy zastosowaniem miksu efektów praktycznych,
14:10za to zawsze szacunek, z tymi komputerowymi.
14:13Do tego również przenosi ukryte odwołania, jak choćby bity Morfeusz,
14:17gdzie cała scena przypomina atak Policji Narodnej Kinga.
14:21Mówiłem, nie da się tego zliczyć.
14:23Z Matrixa urodziło się kilka prequeli, aneksów do historii,
14:29no i te dwie kontynuacje, które osobiście moim zdaniem wyszły po prostu za wcześnie,
14:34ale o tym za chwilę.
14:36Dostaliśmy w naturalny sposób gry osadzone w uniwersum,
14:39takie jak Enter the Matrix, Part of Neo,
14:42czy nawet bardziej pasujące do koncepcji Matrix Online.
14:45To w te gry ogrywałem z wielką satysfakcją.
14:51Enter the Matrix to jest taki kaszalot, że ja nie mogę.
14:55Do tego komiksy, wyjątkowo świetnie zrealizowany 9-odcinkowy Animatrix,
15:00który po dziś dzień robi wrażenie,
15:02no i właściwie cały kult Matrixa.
15:04Ale co do tych sequeli, wystarczy przemyśleć.
15:07Wachowscy mieli ogrom czasu, by przygotować część pierwszą.
15:12Cztery lata produkcji to tylko fragment już po powstaniu samego scenariusza.
15:17Ale gdy kolejne cztery zostaną na napisanie dwóch kontynuacji,
15:21to wszystko się sypie.
15:22Sequel'e Matrixa można streścić takim zdaniem,
15:26że przyczyna jest efektem efektu przyczyny efektu.
15:33To znaczy w kolejnych częściach Matrixa była tak niesamowita ilość pseudofilozoficznego bełkotu,
15:40który uchodził za taki bardzo odkrywczy, inteligentny,
15:45ale Jezus Maria, był do bólu pretensjonalny, małostkowy.
15:50Dwójkę uważam za całkiem niezły twór jeszcze.
15:53W sensie dwójka spoko.
15:55Trójka odjechała zupełnie i pomimo tych takich scen jak chociażby finałowa walka z agentem,
16:05która nie była już taka spoko, poza tym fakt, że oślepili Neo,
16:10to był taki cios w moje serce, że Neo stracił wzrok i w ogóle straszne rzeczy,
16:16to pomimo, że ten film uważam za znacznie słabszy, tutaj mowa o trójce,
16:22to miały jednak swoje momenty, które mi się podobały.
16:24Ambicje zasłania zdublowany budżet i to nawet nie z winy reżyserów,
16:29a bardziej wytwórni chcącej wydoić markę w możliwie najskuteczniejszy sposób.
16:34Ale czy możemy spodziewać się jakiejś przyszłości tej franczyzy?
16:37Od pewnego czasu mówi się o kolejnej części,
16:39czy to tweety koordynatora, scen kaskaderskich,
16:42czy nawet uśmiechy Kianu, gdy ty tylko wspomnisz się o możliwych pracach.
16:47Niektórzy dementują, inni zmieniają zdanie,
16:49co oczywiście wśród fanów oznacza, że ktoś próbuje ich uciszyć.
16:55Prawda?
16:56Ciężko stwierdzić, czy ta historia wymaga opowiadania jej na nowo?
17:00Pierwsza część trylogii to nie ma co się oszukiwać niezwykły spektakl,
17:04przemyślany i dopracowany w wielu aspektach.
17:06Swego rodzaju wizytówka tamtych czasów i kina Perse.
17:10Dziś wiadomo, możemy więcej za sprawą rozwoju CGI,
17:14ale byłbym skłonny stwierdzić,
17:16tamten wygląda lepiej w kontekście tamtej historii.
17:19Ona się tak nie zestarzała.
17:20Jasne, te efekty CGI,
17:24które możemy zobaczyć na przykład w tych scenach,
17:28jak ten poduszkowiec lata
17:30i te mątwy, które tam sobie latają,
17:34rzeczywiście można zobaczyć, że to jest CGI,
17:35ale sceny akcji to było połączenie praktycznych efektów
17:39i efektów komputerowych.
17:41I to do dzisiaj broni się rewelacyjnie.
17:43Te sceny akcji ciągle wyglądają świetnie.
17:46Matrix pierwszy pod względem technicznym?
17:51Nie, w ogóle się nie zestarzał moim zdaniem.
17:54O Matrixie można by gadać właściwie godzinami.
17:57Jak byłem młodszy, to trochę zamieszał w mojej głowie,
18:00a potem na studiach podczas zajęć z filmoznawstwa
18:03prowadzący non-stop tłoczył nam do głowy,
18:06jak ogromny jest to świat i dobrze skonstruowany.
18:10Matrix przetarł wiele szlaków w kinie
18:12i sposobie pisania scenariuszy.
18:14Dał radochę zarówno teoretykom spiskowym,
18:17badaczom kina,
18:18czy poszukującym dobrego akcyjniaka widzom.
18:21Czy się zdezaktualizował? Zdecydowanie nie.
18:24Czy zobaczymy go jeszcze? Szczerze chciałbym.
18:27Czekam na kolejny taki Matrix,
18:29kolejny taki film naszego...
18:31Może, ok, pokolenie to jest na wyrost,
18:33ale taki film, który trafi w sedno współczesnych problemów
18:38i będzie trochę przestrzegał przed tym,
18:40jak to może wyglądać w przyszłości.
18:42W sensie Matrix wydaje mi się przestrzegał trochę właśnie
18:45przed tym, jak internet,
18:47czy właśnie jakieś tam pewne schematy społeczeństwa,
18:50i zatem ten cały system na nas wpływa.
18:52Gdyby teraz miał powstać taki film jak Matrix,
18:54który tak by wyglądał w przyszłość,
18:56wydaje mi się, że mógłby on
18:57bardziej opowiadać o AI,
19:00o tym, że jest cien szansy,
19:03że w niedalekiej przyszłości
19:04na przykład jedna trzecia społeczeństwa
19:06przestanie mieć znaczenie,
19:07bo algorytmy będą robić to wiele lepiej.
19:09Ale to już zostawię twórcom sci-fi i cyberpunku,
19:13bo chyba wiedzą, co robią.
19:14A wy, jak wspominacie pierwszą odsłonę
19:18cyberpunkowo-gotyckiego, filozoficznego dzieła Wachowskich?
19:22Jak widzicie przyszłość serii?
19:23Dajcie znać w komentarzach.
19:25Nicholas Cage miał grać Neo.
19:31Ała!
Comments