- 35 dakika önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00MÜZİK
00:30Kıymetli dostlar merhabalar.
00:32Yine bir hafta geçti ve yine karşınızda olmaktan ben ve ekip arkadaşlarım mutluluk duyuyor.
00:41Beyaz TV geçmişe yürüyen adam programı klasik olarak evinizde sabah kahvaltısından sonra çaylar ya da kahvaltılar içtiğinde sizlerle birlikte tarihte
00:54yürüyecek.
00:55Bu haftada eski yeni fotoğraflar yöntemini kullanmayacağız.
01:00Var ya bizim öyle bir metodumuz fotoğrafları yan yana koyuyoruz.
01:05Yüzyıllar üzerinde adım adım gidiyoruz.
01:09Altmış olduğumuz her adım bize bir yüzyılı anlatıyor.
01:14Bu programda öyle bir metot yok.
01:17Bu programda dokuna dokuna tarih anlata anlata gezeceğiz.
01:22Bugün sizlerle Zalmahmut Paşa camisinin içi, etrafındaki çeşmeler, mesela bir tane 3. Murat ve Mehmet döneminde tasavvuf ehli olarak hizmet
01:39vermiş Pir Ahmet Edirnevi var.
01:41Çok da fazla bilinmeyen bir bayrami, bir bayrami tarikatı ehli tarik müridi ve sonra mürşidi.
01:49Size ondan biraz bahsetmek istiyorum.
01:52Ardından Zalmahmut Paşa camisinin külli kısmından çıkmak, Eyüp içlerine girmek.
01:59Mesela tam karşımızda bulunan Cafer Paşa medresesi ya da Saçlı Abdülkadir Efendi tekkesi ya da biraz daha bugüne gelelim 15
02:10Temmuz'dan kalma burada dehşet bir görüntü var.
02:15Size o görüntüyü göstermek ve ardından Eyüp Sultan külliyesinin içlerine doğru girmek istiyorum.
02:22Eyüp Sultan bölgesi 4. bölümüyle karşınızda olmaktan ben ve ekip arkadaşları son derece mutlu.
02:31Beyaz TV, Geçmişe Yürüyen Adam programı çok teşekkür ediyorum bu arada sizlerin sayesinde ya her hafta ya 2 haftada bir
02:43ya da en geç 3 haftada bir Türkiye'de en çok izlenen 100 program arasına giriyor.
02:50Ben tek başıma yapmıyorum bu başarıyı.
02:54Ekip arkadaşlarım var ve sizler varsınız.
02:57Biz sizlerle beraber kocaman bir aile olarak her hafta en çok izlenen ilk 100 program arasına girmekten son derece mutluyuz.
03:09Hadi gelin bu programı da ilk 100'e sokalım ve ardından kutlama mesajlarımızı yayınlayalım.
03:16Beyaz TV, Geçmişe Yürüyen Adam, Eyüp Sultan 4 başladı.
03:321310 tarihli bir çeşmenin önünde bulunmaktayız.
03:36Bu çeşme aslında Eyüp Sultan bölgesinde böyle bir cadde ve böyle bir boşluk yoktu.
03:45Burası mahalleler ve sokaklarla doluydu ve bu çeşme de aslında bir mahalle, bir sokak çeşmesiydi.
03:55Peki kim yaptırmış?
03:58Bize her şey şu satırda bilgi olarak verilmektedir.
04:03Çok sarih, çok açık bir Osmanlıca.
04:08Kural-ı Kerim harflerini okuyabiliyorsak burada da ne yazdığını çok rahat biçimde okuyabiliriz.
04:15Bakın şuraya kadar olan kısım şuraya kadar merhum yazıyor.
04:19Şurada merhum.
04:22Şu ve, vav harfi.
04:25Merhum ve mağfur.
04:27Mağfur.
04:28Yani rahmet-i rahmana kavuşmuş demek.
04:32Merhum ve mağfur.
04:36Şurada sadr-ı sabık.
04:39Yani eski sadrazamlardan sadr-ı sabık.
04:43Şurada T harfi var.
04:46N, S, L.
04:46Tunuslu, Tunuslu Hayreddin Paşa'nın asarı hayriyesidir.
04:56O kadar açık bir Türkçe ki, merhum ve mağfur, sadr-ı sabık, eski sadrazam, Tunuslu Hayreddin Paşa'nın asarı hayriyesidir
05:09diyor.
05:09Tunuslu Hayreddin Paşa diye biri var ki, aslında Tunuslu değildir bu adam.
05:16Bu, Kavkasyalıdır.
05:18Fakat Tunus bölgesinde valilik yaptığı için 1840'lı 50'li yıllarda bu adama Tunuslu demişler.
05:26Valilik yapmasından dolayı, Abdülhamit Han'ın tahta ilk çıktığı dönemde 1876-1877'lerde 7-8 aylık bir sadrazamlığı vardır Hayreddin
05:40Paşa'nın.
05:41Sonra gitti, hayatının sonuna kadar tatil yaptı.
05:45Kendi köşklerinde emeklilik hayatı yaşadı.
05:49Tunuslu Hayreddin Paşa'nın yapmış olduğu bu çeşmenin tarihi 1310.
05:55Yani bugünkü tarihlendirme ile 1894.
06:011894, Tunuslu Hayreddin Paşa.
06:04Peki mezarı nerede?
06:05Mezarı da tam olarak bu Bosan iskelesi adını vermiş olduğumuz sahil kenarındaki hazirelerden birinde bulunmaktadır.
06:15Çok da başarılı bir adam değildir.
06:17Osmanlı tarih literatürüne başarılı bir sadrazam olarak geçmemiştir.
06:22Abdülhamit Han'ın ilk dönemlerinde bir 7 aylık 1876-1877 yılları arasında bir sadrazamlığı bulunmaktadır.
06:31Başarılı olmadığı ve Osmanlı-Rus savaşından sonra bir takım zaafları görüldüğü için almış sadrazamlıktan bir daha da devlette görev verilmemiştir.
06:42Tunus Hayreddin Paşa bu arada dedim ya Tunuslu olduğu için, Tunus'ta doğduğu için değil, Tunus'ta görev yaptığı için kendisine Tunuslu
06:53Hayreddin Paşa denilmiştir.
06:55Tunus Hayreddin Paşa bu mahallelerin, bu sokakların içine yaptırmış olduğu ve muhteşem kitabesi bugün hala ayakta duran bu kitabede sizleri
07:07beklenektedir.
07:08Başarısız olduğu anlaşılıp devlet dairelerinden ve devlet makamlarından uzaklaştırıldıktan sonra kendisine bağlı olan konutlarında ve konaklarında yaşamış, vefat ettikten sonra
07:24ise Eyüp'e defnedilmiştir.
07:26Gelin kendi gözlerinizle Eyüp'teki Tunuslu Hayreddin Paşa çeşmesini, şu güzel kitabeyi ama çalışmıyor maalesef anlayabilirim.
07:39Yani belediye bunu bilerek kesmişse anlarım çok fazla boş akıyor, arabalarını yıkıyor insanlar maalesef bu yüzden çok fazla su ziyan
07:52olduğu için bu suyun akmıyor olmasını da anlarım.
07:56Bir pazar günü gelin, benim bu anlattıklarımı kendi gözlerinizle bizzat görün.
08:131590'lar yani Kanuni'den sonraki, Selim'den sonraki 3. Murat ve 3. Mehmet dönemleri Osmanlı dünyasında tasavvuf denilen dünyanın çok fazla
08:27ilerlediği ve bütün şehirlere hakim olduğu dönemlerdir.
08:31İşte o günlerde benim adaşım Ahmet isminde biri, Edirne doğumlu, Edirne'de okumuş, Edirne tasavvuf dünyasında hakim olan bayramilik, Hacı Bayram
08:45Veli Hazretlerinin yolundan giden bir tarikata intisap etmiş,
08:50Seyir-i sülükünü tamamlamış.
08:53Aslında bu tabirlerin tamamı ehli tarik olanlar tarafından bilinen tasavvuf sözleri.
09:01Edirne'deki tasavvuf zincirini ve halkasını bitiren Edirnevi Ahmet Efendi ya da buraya geldikten sonra İstanbul'daki bayramilik tarikatının Mürşidi Kamili olduktan
09:16sonraki adıyla
09:17Bir Ahmet, Edirne'deki Pir Ahmet Efendi Eyüp'e gelmiş ve burada bir dergah kurmuştur.
09:25Zira Eyüp o günlerde İslam'ın hem ilim dünyasını hem de tasavvuf dünyasını çift kanatlı bir kuş misali temsil etmekte
09:37çok önemli bir yerdi.
09:38Pir Ahmet Efendi okumaya, okula çok fazla özen gösteren bir insandı.
09:47Nihayetinde ikra kitab ek diye başlayan ki birazdan sizlerle birlikte oraya kadar geleceğiz, kendi gözlerimizle ve ellerimizle okuyacağız.
09:58Muhteşem Allah sana kitap verdi, kitabını verdi, oku diyen ayetler bulunmaktadır.
10:05Tasavvuf demek ilim demektir, tasavvuf demek kalbin, hamurunun güzel yoğrulması demektir.
10:14Bugün tasavvuf adına yaşanan bazı olumsuz ve çirkin hadiseler aslında tasavvufun kendinden kaynaklanmıyor.
10:25Tasavvufu temsil eden bazı ehliyesiz insanların halk tarafından muteber olarak görülmesinden kaynaklanıyor.
10:35Bazı tasavvuf erbapları, bunlar erbaptır, bunlar tüccardır.
10:40Bazı tasavvuf tüccarları iyi değildir.
10:43Ama tasavvufun kendisi çok hoştur, Allah'a giden Gülistan yoludur.
10:50İşte 1590'larda vefat ettikten sonra dergahının bahçesine defnedilen Pir Ahmet Edirnevi Efendi'nin türbesi bizlere bunu anlatmaktadır.
11:04Hadi şimdi gelin yakından bakalım o ayeti kerimede neler söylüyor gözlerimizle görelim.
11:13Bu türbenin kapısını süsleyen bu ayet İsra suresi 14. ayettir ve ayetin tamamında harf harf kelime kelime şu yazmaktadır.
11:24İkra kitabeke kef'a bi nefsikel yevme aleyke hasbiham yani oku kitabını.
11:34Bugün sana hesap sorucu olarak kendi nefsin yeter.
11:39Oku kendi hazırlamış olduğun, kendi ellerinle yazdığın, yaşayarak yazmış olduğun o kitabı şimdi oku.
11:50Aslında bizler bir kitap yazıyoruz.
11:55Bu kitap ahirette öldüğümüzde önümüze sunulacak.
12:01Ve İsra 14'te yazdığı gibi şimdi İkra kitab ekli denecek.
12:07Oku kitabını.
12:09Bu kitabı sen yazdın.
12:11İçinde neler yazıyor, neler yazmışsın.
12:14Yaşayarak o kitaba neler eklemişsin.
12:18Oku, sen de duy, biz de duyalım.
12:23Nefsin sana yeter diyor.
12:26Yaşayan, akleden bir insan için ne kadar da manidar bir ayet.
12:32İsra suresi 14. ayet.
12:46Kanuni devri, Selim devri, Murat ya da Mehmet devri bunlar baba oğul torun biçiminde bir silsile haline devam etmektedir.
12:55Osmanlı'nın Avrupa'daki tabiri ile muhteşem yüzyılı.
13:00Muhteşem yüzyıl bir dizi, film adı değildir.
13:04Muhteşem yüzyıl, Osmanlı devletinin kanuni devrinde, kanuniden biraz önce ve biraz sonra.
13:12Yani 1500'lü yılların Avrupa'daki tabiri ile muhteşem dönemidir.
13:20Osmanlı'ya muhteşem diyen bir dizi değildir.
13:23Osmanlı'ya muhteşem diyen Avrupa'nın bizatihi kendisidir.
13:28Magnification, Magnificatür Süleyman, Muhteşem Süleyman, onun oğlu Selim torunu Murat ve torununun oğlu Mehmet.
13:39İşte bu dönemlerde, 1580'li yıllarda geçtiğimiz haftaki Eyüp, 3. bölümde de göstermiş olduğum gibi
13:48medreseler, zaviyeler, tekkeler ve dergahlar yapılmıştır.
13:54Ve bunun için de en çok Eyüp Sultan bölgesi kullanılmıştır.
13:58Zira Eyüp Sultan bölgesinde, ilim, irfan, medrese, müfredat, varlığı tamamen Hazreti Peygamber Efendimiz'in
14:10Medine'ye göç ettikten sonra can kardeşim, arkadaşım dediği Halid bin Zeyd
14:16ya da Eba Eyyub Belensari Hazretlerinin burada bulunmasıyla ifade edilmektedir.
14:23Şakir Paşa diye biri var, Şakir Paşa'nın bir kardeşi var, Cafer Paşa.
14:30Cafer Paşa, Sultan 3. Murat döneminin ve biraz da Mehmet döneminin.
14:35Yani 1580'li yıllarda Osmanlı'da Rumeli Beylerbeyliği, Anadolu Beylerbeyliği, Paşalık yapan büyük bir adamdır.
14:46Cafer Paşa, Cafer Paşa Enderun Mektebi öğrencisi değildir.
14:52Şimdi derler ki, çok önemli bir yere geldik.
14:55Derler ki, Osmanlı'da Paşa olmak için mutlaka gayrimüslimlikten dönmek gerekiyor.
15:02Enderun Mektebi talebesi olmak gerekiyor.
15:05Bu sorunun cevabının hayır olmasının en önemli ispatı, arkamızda bir Türk var ve bir medrese mezunu var.
15:16Osmanlı'da Türksen, medreseden mezunsun.
15:21Eğer Türk değil gayrimüslimsen, Müslüman olduktan sonra Enderun Mektebi'den mezunsun demektir.
15:28Arkamızda bir medrese mezunu, Türk olan Anadolu'lu bir Cafer Paşa var.
15:34Öncelikle 1580'li yıllarda burayı bir tekke olarak yapmış.
15:40Halvetiye tekkesi.
15:43İlerleyen zamanlarda, yani bir 100 yıl sonra, 1600'lerin sonları, 1700'lerin başlarında Kadiriyye'ye dönmüş.
15:51Peki cami var, içinde mescit var.
15:54Peki medrese o da var, içinde medrese var.
15:57Yani tekke, mescit ve medrese olarak bir külliye biçiminde.
16:03Cafer Paşa külliyesi olarak burası ifade edilmiş.
16:08Yalnızca medrese değil, yalnızca cami değil, yalnızca tekke değil.
16:14Peki bir dakika, ne demek bunlar?
16:16Şimdi ben 52 yaşındayım.
16:20Benim eğitimim bitti mi?
16:22İslam'da ve Osmanlı'da eğitim beşikten mezara kadar.
16:27Zaten Allah Resulü Peygamber Efendimizin bir hadisi şerifinde,
16:32Beşikten mezara kadar ilim öğrenin, ilim öğretin ya da dinleyin.
16:40Aman ha sakın dördüncüsü olmayın diyen hadisler bulunmaktadır.
16:45Dolayısıyla ben 52 yaşındayım.
16:49Benim okuyacağım, bana öğretilen, bana bir ilmin öğretileceği yer tabii ki bu ilim yaşımla sınırlı tekkedir.
17:00Benim oğlum var, benim çocuğum var.
17:02Onun da ilim alacağı yer medresedir.
17:05Beraber namaz kılacağımız yer ise camidir.
17:09Peki oğlum medresede, ben tekkedeyim, benim eşim ne olacak?
17:16Benim bir de hanımım var, eşim o ne olacak?
17:19O da camideki imamın hanımından kendi evinde ders alacak.
17:26Dolayısıyla Osmanlı'da çocuk, erkek ya da kadın demek sizin,
17:33Beşikten mezara kadar ilmin farz olduğu İslam'da medreseler çok fazla bulunmaktadır.
17:41Cafer Paşa, Eyüp'ün hemen girişinde, Zalmahmut Külliyesinin hemen yanında,
17:48Süleyman Çelebi Camisi'nin yan tarafında bulunan bu medresesiyle,
17:53cami, tekke ve medrese kompleksini bir külliye halinde sunmuş.
17:59Ardından 1930'lu yıllarda medreselerin kapatılmasıyla birlikte yalnızca cami kısmı kullanılmış,
18:09caminin dışındaki kısımlar kapatılmış.
18:121970'li yıllardan sonra kız Kur'an kursu olarak hizmet vermiş.
18:18Günümüzde ise belediyeye bağlı bir, ne diyelim, halk eğitim merkezi gibi çalışıyor.
18:26Ebru, hat, minyatür, teship, ciltleme gibi dersler veriliyor.
18:33Bir de kafeteryası var güzel, bugün kapalı, elbet açılacak.
18:38Kafeterya kısmında çay için, teship, minyatür, ebru talebelerinin yapmış oldukları o güzel eserlere bakın.
18:48Hazire kısmındakilere dua edin, medreseyi gezin.
18:53Burası Eyüp, Eyüp her şeyiyle sizi bekliyor.
19:08Eyüp Sultan Külliyesi'nin hemen girişinde aslında Eyüp Sultan'ın mesajıyla ya da misyonuyla çok da alakalı olmayan burada bir
19:18görsel var.
19:18Bu bir maket değil. Bu gerçek bir araba.
19:22Bugün hala hazırda kullanılan lüks bir araba olduğu için markasını tabii ki vermeyeceğiz.
19:30Ama bu araba, bu ülkeyi kurtaran arabalardan birisi.
19:3515 Temmuz günü darbe diyesim gelmiyor.
19:41Yani onun adı darbe değil.
19:42O Türkiye'yi Avrupalı ülkelere ve dış dünyaya köle etme, bağlama operasyonuydu.
19:52Allah'a hamdolsun o gün biz kendi ülkemizi kurtardık.
19:55İşte o günlerde halk arabası pahalı olsun ya da olmasın belediyelerle birlikte asker demiyorum.
20:05Yani estağfurullah askerler bu ülkenin namuslu ve şerefli vatan koruyucularıdır.
20:11Asker kıyafeti giymiş hain teröristler ele geçirmiş oldukları tanklarla bu milletin üzerine doğru yürüdü.
20:22F-16'lar ve Skorski'ler bu millete doğru mermiler attı.
20:27Bu milletin kendi silahı bu millete doğru yöneldi.
20:32İşte o gün bu milletin vergisiyle alınmış ve bu milletin ülkesini korusun diye muhafaza edilen o silahlardan biri olan tanklar
20:46temeye doğru, otogara doğru, Esenler otogarına doğru giriş yapmış.
20:52Orada aynen öyle yazıyor.
20:54Diyor ki 15 Temmuz hain darbe girişimi gecesi tem otoyolu otogar bağlantısı birlik köprüsü altında darbeci hainlerin kullandığı tank tarafından
21:07ezilmiştir.
21:09İnsanlar ellerinde bulunan ne varsa tanklar daha fazla ilerlemesin diye o gün tankların önüne her şeylerini koydular.
21:20O tanklar da ezdi ve geçti.
21:23Şu an bir tank tarafından Esenler tem bağlantılı otogar yolu üzerinden birlik köprüsü altından geçen bir tankın ezip geçtiği bir
21:36arabayı görüyoruz.
21:38Bu arabanın sahibi tankı durdursun diye yolun ortasına bu pahalı ve lüz arabasını koyan bu arabanın sahibi gerçekten bir vatan
21:49evladı.
21:50Hiç gözünü sakınmamış, milyonluk arabasını tankların önüne sermiş.
21:5715 Temmuz unutulmaması gereken bir hadisedir.
22:0215 Temmuz'a 1960 ya da 80 darbelerini bilen biri olarak darbe diyesim gelmiyor.
22:10Zira darbeler direk yönetime yapıldı.
22:1615 Temmuz doğrudan doğruya halka mermi sıktı.
22:20Türkiye Cumhuriyeti'nin yönetimini değiştirmek ve Türkiye'yi başta Amerika olmak üzere bütün dış dünyaya sömürge ülkesi yapmak isteyenler,
22:32doğrudan doğruya meydanlarda, sokaklarda, Cumhurbaşkanı'nın talimatı üzerine sokağa çıkan bu millete namluyu uzattı.
22:44G3'lerle vurdular, helikopterlerle vurdular, uçaklarla vurdular, tanklarla ezip geçtiler.
22:53Şehit verdik, 251 şehit verdik ve bu ülkeyi kahraman Mehmetçiğimizle, kahraman polisimizle biz sanıyoruz ki ordu darbe yaptı ve bu
23:07ordunun yapmış olduğu darbeyi halk durdurdu.
23:11Yanlış, ordunun az bir kısmı darbe yapmaya çalıştı.
23:17Fakat bu vatanın ve bu milletin helal lokması boğazından geçmiş olan gerçek ve kahraman Mehmetçik, gerçek ve kahraman emniyet kuvvetleri,
23:29polisler, jandarmalar, kendi içlerinden çıkan hainleri durdurdular.
23:35Bizler ise sivil halk olarak ordu içindeki kahramanlara asker kıyafeti giymiş teröristlerle yapmış oldukları mücadelede moral ve motivasyon verdik, önlerini
23:51tıkadık, durdurduk, kuvvetli olduğumuzu hissettirdik.
23:55Allah-u Teala bu millete bir daha 15 Temmuz yaşatmasın.
23:59Allah bir daha bu millete darbe denilen o soğuk ve buz gibi olan sosyolojik vakayı göstermesin.
24:10Benim çocuklarım ve sizin evlatlarınız bir daha darbe denilen o çirkin ve pis bir şeyi yaşamasın.
24:19Ben 74 doğumluyum, 4 tane darbe sığdırdım 40 yıla, 40 yıla darbe, 4 tane darbe sığdıran başka bir ülkenin evladı
24:30olabilir mi?
24:31Ben 6 yaşındaydım, 80 darbesi oldu.
24:35Ben 22 yaşındaydım, 28 Şubat darbesi oldu.
24:40Ben 33 yaşındaydım, 27 Nisan 2007'de emuhtıra oldu.
24:46Ben 42 yaşındaydım, 15 Temmuz 2016'da darbe oldu.
24:5340 yıla 4 darbe sığdırmak ne kadar da aşağılık bir duygu.
24:59Allah bu Necip millete bir daha darbe adı verilen o kötülüğü yaşatmasın.
25:06Bunları da sadece bu tür müzevari görselliklerde görelim.
25:13Eyüp'e geldiğinizde yalnızca Eyüp Sultan Külliyesini gezmeyin, yalnızca namazla kılmayın.
25:20Bölgeyi gezerken hemen girişte, zekayı de İmam Hatip Ortaokulu'nun tam önünde bulunan,
25:27bu 15 Temmuz gazisi olan arabayı da görün ve o günleri bir kere daha hatırlayın.
25:4616. yüzyılın sonları yani 1580 ve 90'lı yıllarda Osmanlı Devleti'nde kadılık yapmış olan Abdülkadir Efendi bulunmaktadır.
25:57Bu çok ciddi anlamda saçları vardır, gürdür, gürbüzdür.
26:02Arkadan bağladığı da görülmektedir.
26:05İleri yaşlarına rağmen, böyle 70'li yaşlarına rağmen çok ciddi anlamda saçlı olan Abdülkadir Efendi'nin tanınan en önemli özelliği,
26:16saçlarının varlığı ve güzelliğidir.
26:19Bu yüzden saçlı Abdülkadir Efendi aslında bir dergah mensubudur, tekkeleri vardır ve bir dönemde Şehir İslam'lık yapmıştır.
26:29Saçlı Abdülkadir Efendi Camii aslında cami değildir, bir dergahtır.
26:35Ve burada 5 tane Şehir İslam yatmaktadır.
26:39İstanbul'da ya da Osmanlı'nın herhangi bir bölgesinde içinde 5 tane Şehir İslam'ın yan yana yattığı başka bir tekke
26:49ya da cami bulunmamaktadır.
26:52Küçücük bir haziredir, bir evin odası kadar küçüktür ama içinde 5 tane Şehir İslam vardır.
27:00Bu Abdülkadir Efendi'nin bereketinden kaynaklanmaktadır.
27:04Eyüp'e geldiğimizde bizler Eyüp Sultan Hazretleri'ne, onun camisine ve türbesine odaklandığımız için gözümüz başka bir şey görmüyor.
27:16Halbuki hemen meydan girişinde Abdülkadir Efendi'yi görüyoruz.
27:211587 yılında buraya bir tekke yaptı.
27:25Fakat tekkelerin 1925'ten sonraki süreçte kapanmasından sonra burası da işlevsiz kaldı.
27:34Bir dönem boş kaldı.
27:37Ardından camiye çevrildi.
27:39Bakarsanız eğer, kameranın arkasında bulunan arkadaşlar da baksınlar, minare yoktur.
27:49Camilerde minare vardır.
27:51Fakat burada minare yoktur.
27:53Bir zamanlar vardı da yıkıldı değil.
27:57Burası bir tekke.
27:59Tekkelerin kapatılmasından sonra burası tekkeden camiye doğru döndürüldüğü için ayrıca bir minare eklemlenmemiştir.
28:10Bu bizim bir cami önünde değil, bir tekke önünde olduğumuzu göstermektedir.
28:17Herhangi bir tarikat tekkesi değil, doğrudan doğruya devletin tekkesinde bulunmaktayız.
28:24Halkın irşad edildiği bu tekkeler bol miktarda bulunmaktaydı ve her yerde bulunmaktaydı.
28:32Zamanla sayıları azaldı, zamanla bitti.
28:37Spor kulübü olarak kullanılanlar vardı.
28:40Mesela Cibali'de, Fatih'te spor kulübü olarak kullanılan tekkeler.
28:46Oraya gittiğimiz zaman onları da göreceğiz.
28:49Ben size bir dönemler spor kulübü, ardından kahvehane olarak kullanılan ve bir dönemde Cumhuriyet Halk Partisi geçtik kolları lokali olarak
29:02kullanılan tekkeler var.
29:05Gittiğimiz zaman gözümüzle göreceğimiz bu gerçek.
29:09Burada böyle çıkmıyor karşımıza.
29:11Allah'a hamdolsun burası tekkeden camiye döndürülmüş, başka bir iş yapmamış.
29:18Saçlı Abdülkadir Efendi sizi bekliyor.
29:321458 tarihinde Fatih Sultan Mehmet Han, Halit bin Zeytin yani Eba Eyyub Bel Ensari Hazretlerinin burada türbesini Akşemseddin Hazretlerine buldurduktan
29:45sonra
29:46Hani hatırlayın Eyyub Sultan 1. bölümünün başında nasıl bulunmuştu o türbe onu anlattım.
29:52Bulunduktan sonra buraya bir külliye yapıldı.
29:55Bu külliyenin içinde hamam da vardı.
29:58Zaten Osmanlı ahlakında ve Osmanlı külliye kültüründe önce hamam yapılır.
30:06Önce işçiler temizlenir.
30:09Temiz olan her türlü abdesti var olan işçilerin koymuş olduğu taşlarla külliyeler yapılır.
30:18Burada da bir hamam vardı.
30:201765 depremine kadar faal olarak çalışan bu hamam 1765 tarihindeki o depremden sonra
30:29Tıpkı caminin diğer kısımları gibi yıkıldı.
30:33Uzun bir süre boş kaldı.
30:35Ardından 1799-1801 yıllarında 28. Osmanlı Padişahı Sultan 3. Selim ve onun güzel annesi,
30:47babaannemiz Mihrişah Valide Sultan'la birlikte bu hamam tıpkı külliyenin geri kalan kısmı gibi
30:54ayağa kaldırıldı, restore edildi, tamir edildi.
30:59Bizler hamam kültürüne sahip milletiz.
31:04Montaigne vardır, denemeler kitabının yazarı.
31:08Denemelerde Montaigne ama parmak kadar okulda öğrencilere okutulan Montaigne'in denemeleri değil.
31:18Montaigne'in denemeleri aslında bu kadar kalınlıktadır.
31:21Yani parmak kadar kalın değil, bu kadar kalın.
31:25Gerçek Montaigne'in denemelerinde Montaigne diyor ki,
31:30Türkler Osmanlı bize pis diyor.
31:34Koktuğumuzu söylüyor, yıkanmadığımız için bizi aşağılıyorlar.
31:40Ne bileyim, doğru olabilir.
31:43Yani gerçekten de Osmanlı bize pis derken aslında doğru söylüyor olabilir.
31:50Ama biz yıkanmıyoruz, vafti suyumuz üzerimizde kalsın diye doğduktan sonra elimizden geldiği kadar yıkanmıyoruz.
32:02Ama Osmanlı'da haftada üç defa yıkanıyor.
32:06Bu yıkanma işini fazla abartıyor.
32:09Bu kadar da yıkanılmaz ki canım.
32:12Bu kadar da yıkanmanın bir anlamı yok diyor Montaigne.
32:15Avrupa yıkanma denilen kültürün ne olduğunu bilmezken,
32:20ilk defa 1905 yılında Amerika'da Turkish Bed ismiyle Türk hamamı açılmışken
32:29ve Avrupa ve dünya o zaman bunun farkındayken,
32:33bizler zaten hem kadınlara hem erkeklere hamam yapıyorduk.
32:38Osmanlı'nın tüm başkentlerinde ve tüm medeniyet merkezlerinde çifte hamamlar adı verilen hamamlar bulunmaktadır.
32:48Çifte hamamlar,
32:50birinin girişi buradan erkekler,
32:53birinin girişi oradan kadınlar.
32:55Aynı anda kadınların ve erkeklerin
32:58banyo yaptıkları çifte hamamlar bütün Osmanlı'yı süslerken,
33:03aynı dönemde 1580'li yıllarda İsviçre'yi İtalya'ya bağlayan sınır bölgesi olan,
33:12İtalya'nın sınır bölgesi olan Milano'da bir konsül düzenlendi.
33:18Her yıl belirli dönemlerde Hristiyan konsülleri toplanır,
33:25patrikler, papalar, kardinaller, keşişler, rahipler, papazlar önderliğinde bir toplantı yapılırdı.
33:32Benim Osmanlı kadınına hamam yaptığım ve çifte hamamlar diye adlandırdığım,
33:391585 yılında Milano'da İtalyanların Papa önderliğinde yapmış olduğu ve tarihe Milano konsülü olarak geçen o toplantıda tek bir gündem maddesi
33:55vardı.
33:56Kadının ruhu var mıdır?
33:59Büyük büyük adamlar toplanmışlar,
34:02kadının ruhunun olup olmadığını konuşuyorlar.
34:07Toplantı bir hafta sürdü.
34:08İncil'e, aristokrasinin tüm kaynaklarına bakıldı.
34:13Tüm Hristiyan teokrasisinin din kitaplarına bakıldı.
34:20Sonra şu karar verildi.
34:22Toplantı bir hafta sürdü.
34:24Bir haftanın sonunda verilen karar bütün dünyaya ilan edildi.
34:30İlan şudur, karar şudur.
34:34Tavuk nasıl kanatlı ama kuş değil,
34:38kadın da insana benzer ama insan değil.
34:43Kadının fiyatı vardır.
34:45Kadının cinsi vardır.
34:47Kadının fiyatının ve cinsinin konuşulduğu dönemlerde,
34:51kadın insan olmadığının dini anlamda ispatlandığı dönemde,
34:57Osmanlı kadına çifte hamamlar yapıyordu.
35:01Sanırım bu iki medeniyetin ve iki kültürün arasındaki en temelli farktır.
35:07Bize Eyüp Sultan Haziresi'nin ve külliyesinin hemen yanında bulunan Eyüp Sultan Türbe Hamamı,
35:15şu an müze olarak kullanılan bu hamam neler hatırlattı.
35:20Keşke 1765 derimi olmasaydı da Eyüp Sultan Camisi orijinalliğini korusaydı,
35:27hamam da orijinal olarak devam etseydi ve biz de Fatih'ten kalma o hamama giriyor olsaydık.
35:34Monteyn, yanılıyorsun, Osmanlı üç defa yıkanmıyordu.
35:39Osmanlı üç defa hamama geliyor, ayrıca evde yıkanıyordu.
35:45Kirli İzabel, İspanya, Kastilya Prensesi, İspanya Kraliçesi,
35:52Kirli İzabel'in, İzabelle Fortuna'nın adı,
35:55hayatı boyunca hiç yıkanmamakla anılmıştır.
36:00Temizlik imandan gelir, o imanın da en önemli göstergesi hamamlardır.
36:16Şimdi Eyüp Sultan Külliyesi'nin etrafında çok fazla eserler bulunmakta.
36:22Bu eserlerden yeter ki görelim, gördüğümüz şeyin farkına varalım, yeter ki.
36:29Şu an Kanuni Sultan Süleyman döneminden kalma bir Sıbyan Mektebi'ni görüyoruz.
36:35Sıbyan Mektebi yukarıda.
36:36Ne kadar da çok okul var, farkında mısınız?
36:40Her tarafta mektepler, medreseler, Sıbyan Mektepleri.
36:44Ve bu Sıbyan Mektebi'nin, Kanuni Sultan Süleyman Sıbyan Mektebi'nin hemen altında ise bir çeşme var.
36:51Bu çeşmeden bir at çeşmesi, hayvanlar su içiyor, diğerinden ise insanlar su içiyor.
37:00Yani kurnalar hayvanlara ve insanlara göre yapılmış.
37:04Ne kadar da zarif ve ne kadar da güzel bir hikaye.
37:09Kanuni Sultan Süleyman Han'ın emri ile yaptırılan bir Sıbyan Mektebi, şu an bizim teleferiye doğru giden yolumuzu süslüyor.
37:21Eyüp Sultan Külliyesi'ni sağımıza aldığımızda bu çeşmeyi, bu Sıbyan Mektebi'ni mutlaka görün.
37:30Ardından bu Sıbyan Mektebi'ni ve bu çeşmeyi gördükten sonra, şimdi kamera beni takip edecek, nereden gittiğimi görecek.
37:42Mutlaka buraya girin, burada muhteşem bir mezar ve bir kitabe bulunmakta.
37:49O mezarı görelim, kitabeyi okuyalım ve ardından yolumuza revan olalım.
37:55Haydi buyurun lütfen, şu yolun güzelliğine bakın ve şu yolda bir kere yürüyün.
38:05Eyüp Sultan Haziresi'ne inerken az evvel Sıbyan Mektebi'ni gösterdim ya.
38:11Şimdi bu Sıbyan Mektebi'nin hemen altında bir mezar var.
38:15Bir kabir demeyelim, bir hazire var.
38:18İstanbul'da Unkapanı'na doğru, Fatih'e doğru inerken, Boğazdoğan su kemerleri var.
38:24Boğazdoğan kemerlerinin olduğu yere Saraçhane deniyor.
38:29Saraçhanede Saraçlık yani deri işi, ayakkabı, kemer, toka, deriyle, hayvan derileriyle yapılan her şeye Saraçlık deniyor.
38:41Hayvan derisini işlemeye, müsait hale getirmeye ise tabakhanecilik ya da dabbahanecilik deniyor.
38:51Şimdi burada Saraçhane adını verdiğimiz İstanbul Unkapanı Fatih'le alakalı bir yazı var.
38:59Bugünlerde popüler kültür şeyi konuşuyor.
39:03Osmanlıca zor muydu, anlaşılır mıydı, kolay mıydı?
39:06Ne bileyim ben.
39:07Hadi okuyalım, beraber bakalım.
39:10Bu dil kolay mı, zor mu?
39:12Bakıldığı zaman burada bir sürü böyle kargacık, burgacık bir takım harfler bulunmakta.
39:19Ama Kur'an-ı Kerim'in harflerini hayatı boyunca bir kere ezberlemiş olanlar için Osmanlıca okumak bir saatlik bir mevzu.
39:29Hadi gelin burada Saraçhane ile alakalı ne varmış onu konuşalım.
39:34Başlangıçta şın harfi, h harfi ve r var.
39:39Yani şehir, şir, bildiğiniz şehir.
39:42Yanında elif, m, y var.
39:46Şehri emiri veya şehri emaneti.
39:50Şehri emanet, bu arada emanet şehirdir ve İstanbul'dan bahsetmektedirler.
39:55Eğer bir adam şehri emanetse veya şehir emini ise o belediye başkanı demektir.
40:03Burada şehir emini bulunmaktadır.
40:06Şehir emini İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanları'na verilir.
40:11Orada diyor ki şehir emini, şehir emini bir bölge var ya bir semt şehir emini.
40:18Şehir emini merhum yani ölmüş eski belediye başkanı Hafız Mustafa Efendi.
40:27Birinci satır bitti.
40:29Burada Mustafa Efendi mi yatıyor acaba?
40:32Bakalım ikinci satıra Zade ile başlıyor.
40:36Demek ki Mustafa Efendi yatmıyor.
40:40Mustafa Efendi'nin oğlu yatıyor.
40:42Zira Zade diyor.
40:44İkinci satırın başındayım Zade.
40:47Saraçhane amiri, Saraçhane az evvel anlattım Fatih'te bir bölge.
40:54O bölgedeki deri atölyeleri, tabakhanenin yanındaki yer.
40:58Saraçhane amirliği katibi Hamdullah Efendi yazıyor.
41:04İkinci satırda bulduk burada kimin yattığını.
41:08Eski İstanbul Belediye Başkanı Hafız Mustafa Efendi'nin oğlu,
41:13Saraçhane'de katiplik yapan Hamdullah Efendi.
41:18En son satıra geldiğim merhumun ruhu için diyor ve Fatih'a istiyor.
41:25Şimdi, var mı anlaşılmayan bir kelime?
41:30Herhangi bir, ben bunu anlamadım.
41:33Bu,
41:34Derdiylem razı feravanesi velider alem,
41:39Ehli derdi ürazi tevantef köcaz.
41:42Biçiminde farsça anlaşılmayan bir şiir mi ki ben bunu anlamayayım?
41:47Belediye Başkanı, ölmüş Belediye Başkanı Hafız Mustafa Efendi'nin oğlu,
41:54Saraçhane'de katiplik yapan Hamdullah Efendi burada yatmaktadır.
41:58Bir ruhuna Fatih'e okuyun diyor.
42:01Bu kadar basit.
42:02Hemen yanında ise Hacı Osman Efendi'den bahseden bir kitabe.
42:07Efendim eğer okuyabiliyorsak,
42:09Okumak o kadar kolay ve o kadar keyifli ki.
42:13Hadi Kur'an-ı Kerim okuyanlar,
42:16Bir saatlik telefonlara aplikasyon indirin Osmanlıca öğreniyorum diye.
42:21Ve o aplikasyonlarla Osmanlıca öğrenmeye gidin.
42:25Hep bir ağızda pelesenk var.
42:28Kötü bir ideolojik propaganda var.
42:31Ne deniyor?
42:33Dedelerimizin mezar taşlarını okumayı engellediler.
42:37Bir dakika.
42:39Bir dönem okuyamıyorduk, kabul.
42:41Ama bugün dedelerimizin mezar taşlarını okuyamıyoruz diyenler,
42:47Okumak için bir gayret sarf ediyorlar mı?
42:50Belediyeler, halk eğitim merkezleri Osmanlıca kursları açıyor.
42:54Milli Eğitim Bakanlığı ücretsiz Osmanlıca kursu açıyor.
42:59Benim vaktim yok kardeşim.
43:01Ben kursa gidip Osmanlı Türkçesi öğrenemem.
43:06Metrobüs, Marmaray, tren, tramvay, otobüs bir şeyle gidiyorsan telefonunla oyun oynama.
43:14Aplikasyon indir Osmanlıca öğrenme aplikasyonları.
43:1924 kur, 26 kur.
43:21Birinci kuru bitirmeden, sonundaki itihanı vermeden ikinci kura getirmiyor.
43:2624 kuru bitir ve bunu sanki latin harfleriyle bir kitap okurmuş gibi oku.
43:34Bu kadar basit.
43:36İş, propaganda yapmakta değil, çözüm üretmekte.
43:41Hadi öğrenmeye, hadi belediyelerin, halk eğitim merkezlerinin, bakanlıkların açmış olduğu kurslara gitmeye,
43:49Haydi telefonlara, Osmanlı Türkçesi aplikasyonları indimeye.
43:54Eğer bunu okumak istiyorsak yol oradan geçiyor.
43:57Efendim bu haftada bize ayrılan sürenin sonuna geldik.
44:02Allah fırsat ve ruhsat verirse haftaya yine aynı saatlerde Beyaz TV,
44:08geçmişe yürüyen adam programı ile karşınızda olmak, evinize misafir olmak bize şeref verir.
44:15Haftaya ölmez isek görüşmek üzere Allah'a emanet olun.