00:00Europa'nın işgal geçmişi dediğimizde de Almanya'da özellikle Weimar Cumhuriyeti'ndeki
00:06Ruh işgali geliyor akıllara.
00:08Almanya Birlifelten Sosyolog Cemil Şahinüz'e soracağız.
00:10Bu işgalin temel nedeni neydi ve bugün artık üzerinden 100 yıl geçtikten sonra
00:15Almanya halkında bunun bir etkisi hissediliyor mu?
00:19Cemil Bey'e soralım.
00:23Evet, merhabalar Kibra Hanım.
00:25Merhaba.
00:26Evet, bugün biraz tarihten bahsedeceğiz.
00:27Almanya'da yaklaşık 100 sene önce 1923'ten 1925'e kadar süren Ruh bölgesinin işgali hakkında konuşacağız.
00:35İşte iştahının sosyoloji ve psikoloji yetkilerinden bahsedeceğiz.
00:39Öncelikle bu işgal anlamak için Birinci Dünya Savaşı sonrasına gitmemiz gerekiyor.
00:44Almanya savaşı kaybetmişti ve 1919 yılında imzalanan Versailles Antlaşması ile
00:50Almanya'ya savaş tazminatları ödemeleri getirildi.
00:53Fakat Almanya'nın ekonomik durumu zaten çok kötüydü.
00:56Yani savaşın getirdiği borçlar vardı, ekonomik sıkıntılar vardı ve yeni kurulan Weimar Cumhuriyeti de çok büyük bir siyasi ve ekonomik
01:05baskı altındaydı.
01:06Yani dolayısıyla Almanya özellikle o dönemlerde halen zihinlerde ezeli düşman gibi algılanan Fransa'ya karşı bu ödemeleri düzenli olarak yapmıyordu
01:16veya yapamıyordu.
01:161922'nin sonunda tazminat komisyonu Almanya'nın bazı teslimatlarda geri kaldığını tespit etti ve bunun üzerine Fransa ve Belçika 11
01:28Ocak 1923'te Rul bölgesine asker gönderdiler.
01:31Neden Rul bölgesine yolladılar? Çünkü Rul bölgesi Almanya'nın en önemli sanayi bölgelerinden biriydi.
01:38Halen de öyledir.
01:40İşte kömür ve çelik üretimin merkezi.
01:42Dolayısıyla burası Almanya'nın ekonomik kalbiydi.
01:46Fransa açısından mesela Almanya'nın borçlarını yerine getirmesini sağlamaktı.
01:52Yani Rul bölgesi bir anlamda bu ödemeler için bir rehin olarak kullanılmak istendi.
01:57Tabii Almanya'da bu işgal çok büyük bir tepkiye neden oldu.
02:01Ve işte dönemin hükümeti halkı pasif direnişe çağırdı.
02:06Yani silahlı bir mücadele değil ama işgal güçleri iş birliği yapmamaya çağırdı halkı.
02:12İşte ne oldu? İşte işçiler greve gitti, üretim durdu, memurlar işgal güçlerinin emirlerine uymadı.
02:18Hatta bazı yerlerde sabotaj eylemleri de meydana geldi.
02:22Ve burada çok önemli bir nokta var.
02:24Bu pasif direniş toplumun geniş kesimlerinde güçlü bir dayanışma oluşturdu.
02:30Yani insanlarda işte biz dışarıdan gelen bir gücün ülkemizin sanayi merkezini kontrol etmesine izin vermiyoruz duygusu oluştu.
02:38Yani Rul işgali bir nevi Alman toplumda güçlü bir milli birlik duygusu oluşturdu.
02:44Özellikle işte Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra olduğu için.
02:46Fakat tabi bunun çok ağır bir ekonomik bedeli de oldu.
02:50Çünkü insanlar greve gidiyor, fabrikalar çalışmıyor, üretim duruyordu.
02:56Ve devlet greve giden işçilere ve ailelerine maddi destek vermek zorundaydı.
03:01Fakat devletin zaten yeterli parası yoktu.
03:05Yani dolayısıyla hükümet giderek daha fazla para basmaya başladı.
03:08Bu da 1923'te zaten çok yüksek olan enflasyonu hiper enflasyona dönüştürdü.
03:14Ve bunun toplum üzerindeki etkisi çok ağır oldu.
03:18Bir insan düşünün işte yıllarca çalışmış, biriktirmiş, belki hayatı boyunca tasarruf etmiş.
03:23Ama birkaç ay içerisinde çok hızlı, kısa bir sürede paranın değeri neredeyse tamamen ortadan kalkıyor.
03:30Yani dolayısıyla Rul işgali aslında yalnızca Rul bölgesinde yaşanan bir askeri işgal değildi.
03:36Bütün Almanya'nın ekonomik ve psikolojik hayatını etkiledi.
03:40Ve bence burada işte psikolojik açıdan çok önemli bir nokta var.
03:44İnsanların devlete olan güveni sarsıldı.
03:47Çünkü insanlar bir taraftan işte yabancı askerlerin kendi topluluklarında olduğunu görüyor.
03:52Diğer taraftan ekonomik sistemin çöktüğünü görüyor.
03:55Kendi bir kimlerinin yok olduğunu görüyor.
03:58Yani insanların devlet beni koruyabilir mi sorusu ortaya çıkıyor insanlarda.
04:03Ve böyle bir dönemlerde genelde ne olur toplumlarda maalesef?
04:06Radikalleşme için uygun bir ortam oluşabiliyor.
04:10Ve nitekim 1923 yılı Almanya için işte yalnızca Rul işgali ve ekonomik kriz yılı değil.
04:16Komünist hareketlerin ayaklanma girişimleri oldu.
04:20Bavyera'da merkezi hükümete karşı sağcı ve milliyetçi hareketler güçlendi.
04:25Ve Adolf Hitler Kasım 1923'te Münih'te darbe girişiminde bulundu.
04:30Bunların hepsi bu dönemde oldu.
04:32Yani ekonomik kriz, siyasi kriz ve toplumsal güvensizlik birbirini besliyordu.
04:38Tabi Rul işgali sonsuza kadar devam etmedi.
04:421923 yılın Eylül ayında pasif direniş sona erdi.
04:46Çünkü artık bu politikanın ekonomik olarak sürdürebilmesi mümkün değildi.
04:50Daha sonra 1924 yılında Davos-Davis planı ile Almanya'nın ödemeleri yeniden tekrar düzenlendi.
04:57Ödemeler bu sefer Almanya'nın ekonomik gücüne göre yeniden yapılandırıldı.
05:01Ve Almanya'ya Amerikan kredilerinin de önü açıldı.
05:05Bunun ardından işte Fransız ve Belçikalı askerler 1925 yılında Rul bölgesinden çekilmeye başladılar.
05:11Ve sonuç olarak Rul işgalinin Almanya'daki etkisini iki farklı açıdan değerlendirebiliriz.
05:18Bir tarafta işte güçlü bir milli dayanışma ve dış müdahaleye karşı ortak bir tepki oluştu.
05:24Ama diğer tarafta ekonomik kriz, hiperenflasyon, yoksullaşma, devlete duyulan güvensizlik çok derin yaralar bıraktı.
05:33Ve Weimar Cumhuriyeti açısından buradaki en önemli derslerden biri de belki şu oldu.
05:37Bir toplumda ekonomik kriz, siyasi istikrarsızlık ve insanların geleceğe yönelik güvensizliği aynı anda ortaya çıktığında
05:45demokratik sistem üzerindeki baskı da artıyor.
05:49Dolayısıyla Rul işgalini yalnızca işte Fransa ve Belçika Rul işgal ettiği şeklinde anlamak gerekiyor, eksik kalıyor.
05:57Bu olay Birinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya'nın yaşadığı ekonomik, siyasi ve toplumsal krizin en önemli dönüm noktalarından biriydi.
06:08Çok teşekkür ederiz değerlendirmeniz için.
06:10Cemil Bey'e de selamlar, Bilifel'te selamlar.
06:12İzlediğiniz için teşekkür ederim.
