00:00During science time sa klase,
00:02ang hirap intindihin ng mga formula,
00:04experiment, pati yung teacher.
00:06Pero sa ating pang-araw-araw na buhay,
00:09makikita natin ang mga efekto ng siyensya
00:11sa pamamagitan ng mga programa
00:12at inovasyong isinusulong
00:13ng Department of Science Technology o DOST.
00:16Tama ka dyan, Joshua.
00:17Para mas makilala natin ng mga programang ito,
00:20muli po nagbabalik ang CNC.
00:21At dito po, mas maintindihan po natin
00:23kung paano makatutulong sa ating mga komunidad,
00:26ang mga innovation at programa ng DOST.
00:29Makakasama po natin ngayon,
00:30ang host ito sa CNCCAT, si Jego Reyes.
00:33Welcome back sa Rise and Shine, Filipinas.
00:35Thank you so much for having me again,
00:36Diane, Joshua, and sa mga nanonood.
00:38Magandang umaga po sa inyo lahat.
00:40Thank you for joining us this early morning, Jego.
00:42Well, sa pagbabalik ng CNCCAT,
00:44paano mas may papakilala sa ating mga viewers
00:46yung mga programa at innovations ng DOST?
00:49So, I think, for me personally,
00:51the best way to tell a story is to show it.
00:53So, dito sa CNCCAT,
00:55we're aiming to show sa mga,
00:56sa Filipinos basically,
00:58from the sun besides Mindanao,
00:59na yung DOST,
01:02ay umiikot sa, again,
01:04buong Pilipinas to showcase yung programs,
01:08projects,
01:08and yung mga innovations
01:10na nakakatulong sa everyday life.
01:12Sabi mo nga kanina,
01:13hindi lang siya,
01:14we want to also show na hindi lang sa
01:17experiments and formulas,
01:18yung science and technology.
01:20And it impacts, again,
01:21just like what you guys said,
01:22it impacts everyday life.
01:24Yun ang gusto natin mapakita.
01:25Okay, so umiikot ka sa iba't-ibang lugar
01:27sa Pilipinas,
01:28and bigay mo kami ng konting teaser,
01:30meron ka bang naaalala na,
01:32I mean,
01:32tumatak talaga sa'yo,
01:33na isang story na dapat talagang
01:35abangan ng mga kababayan natin?
01:36Alam mo yun,
01:37yung nai-enjoy ko, Diane,
01:38sa work ko,
01:38kasi lahat naman ang stories
01:40ng CNCCAT,
01:40tumatatak sa akin.
01:41Pero siguro,
01:42if I have to choose one,
01:43top of mind,
01:44I think yun sa Jensan.
01:45Okay.
01:46Kasi I love a transformation story.
01:49Yung sa Jensan,
01:50BJMP siya.
01:51Okay.
01:51Okay.
01:52So, syempre,
01:53when we think about BJMP,
01:54kulungan, no?
01:55Parang,
01:56yung mga tao doon,
01:58person deprived of liberty,
01:59but with science and technology,
02:00yung project ng DUST,
02:02nandun sila sa loob,
02:03but they're living as if
02:04na nasa laba sila.
02:05Okay.
02:05Kasi they have jobs,
02:07meron silang opportunities
02:08to make money,
02:09meron silang opportunities
02:10for rehabilitation.
02:11Okay.
02:12So, na-re-define
02:13nung projects ng DUST
02:16with the help of BJMP,
02:17yung incarceration.
02:18So, imbis na nakakulong ka lang doon,
02:21naman mo lang iniisip,
02:22you're just passing time,
02:23naihintay mo lang yung
02:24sentence mo na matapos.
02:26With the project of DUST,
02:27nababago natatransform
02:29yung isip nila,
02:30and pag na-integrate na sila
02:32ulit into society,
02:34ibang tao na sila.
02:35Yeah.
02:35So, I think yun yung sa lahat,
02:38Ng 13 stories,
02:39I think that's what
02:40really caught my attention.
02:41Interesting.
02:42So, hindi sila mayihirapan
02:43mag-adjust ulit
02:44pagbalik na sa normal life.
02:46Pero, can you give examples
02:47ito?
02:47Ano mga jobs na meron doon?
02:49Mga trabaho?
02:49So, meron silang carpentry,
02:52policymaking.
02:53So, kinausap talaga namin
02:54yung mga PDLs na
02:56ano yung ginagawa nila before,
02:58ano yung trabaho nila.
02:59And may mga PDLs na
03:00doon lang nila natutunan
03:02new skills
03:03na provide
03:04ng DUST.
03:06So, may car wash
03:08sila doon,
03:08meron silang
03:10car repair,
03:12meron silang water station,
03:13meron silang carpentry,
03:15again, upholstery,
03:15and so much more.
03:16Nakakatawa naman.
03:17Nakakatawa.
03:17It's really a community
03:19within BGM.
03:20So, pagpasok mo doon,
03:22ayun nga eh,
03:23it's redefining
03:24yung incarceration,
03:25what incarceration means.
03:26And science plays,
03:28an important.
03:29Alright, pagdating naman
03:30sa ating mga kabataan,
03:32kasi siyempre minsan
03:33iba,
03:33intimidated sa science.
03:35Yes, yes.
03:36Even ako,
03:36nung high school,
03:37ako naalala ko,
03:38teka muna,
03:38science,
03:39wait lang.
03:40Kinalala na ba sa
03:40kong teacher ko
03:41pagka-science?
03:42Pwede hirap din.
03:42Pero how does this program
03:44becomes a platform as well
03:45para dun sa mga tao
03:46na mas maging curious,
03:47also about science
03:48and innovation,
03:49and also learn about
03:50this system.
03:51So, again,
03:52ang gusto natin mapakita
03:53ay yung science and technology,
03:55hindi lang siya
03:55sa loob ng textbook
03:56at sa loob ng classroom.
03:58Na yung application
03:59ng science and technology
04:00makikita mo
04:01sa pang-araw-araw na buhay.
04:02Kahit nasan ka man,
04:04nasa taas ka man
04:04ng bundok,
04:05nasa isla ka man,
04:07nasa tubig ka man,
04:08nasa kalsada,
04:08kahit saan ka man
04:10lugar mapunta,
04:11kahit hindi nga dito
04:12sa Pilipinas
04:12pero sa buong mundo,
04:13yung application
04:14ng science and technology
04:15makikita siya.
04:16And that's what we
04:17want to, again,
04:18show,
04:19not just yung mga
04:20pwedeng makinabang,
04:21but also yung children,
04:22yung mga bata
04:23nag-aaral.
04:24Kasi,
04:24pag natapos sila
04:25ng pag-aaral,
04:26gusto namin
04:26na maisip nila
04:27na gusto kong
04:28maging ganong
04:29professional,
04:29gusto kong maging
04:30scientist.
04:31Gusto kong makatulong
04:32din dun sa mga tao
04:33through science
04:33and technology.
04:34Kasi,
04:34like,
04:35for example,
04:35me personally,
04:36I love science.
04:37So,
04:37natapos ko kasi,
04:38pre-med.
04:40Pre-med course,
04:41so I really love science.
04:42Which,
04:43ano course?
04:43Medical technology.
04:45Medtech.
04:45Yes.
04:46talagang,
04:46gusto kong
04:47yung science.
04:49And yung
04:50me joining BUSD,
04:52open my eyes talaga.
04:53Ah,
04:53science pala.
04:54It's not just
04:55confined in textbooks
04:56or your imagination.
04:58Science is alive.
04:59Science can be seen,
05:00it can be felt,
05:01and it can impact
05:02and transform lives
05:04for the better.
05:05So, yung karamihan
05:05sa ating mga ka-RSP,
05:06minsan di nila alam
05:07as they go with
05:08their everyday lives.
05:09Yes.
05:09May science na pala.
05:10Yes.
05:11It's everywhere.
05:12Everywhere.
05:13It's everywhere.
05:13Can you give examples,
05:14ano ba yung mga science
05:15na hindi masyado
05:15napapansin na mga ka-RSP
05:16natin na ito
05:17science na pala to?
05:18So,
05:19I love the saying,
05:20na we have to see
05:22the science in art
05:23and the art in science.
05:25Okay.
05:25So, everything is art,
05:26everything is science.
05:27For example,
05:27yung mga minute natin
05:28ng mga decisions.
05:30For example,
05:30yung phone mo na lang
05:31na lagi mong dala,
05:33hawak mo.
05:33That's science
05:34and technology in motion,
05:35at yung power
05:37at your fingertips.
05:39Ano ba ba?
05:39Yung sasakyan na sinasakyan mo.
05:41Ano ba ba?
05:42Yung pinto na binubuksan mo
05:44wasn't made accidentally.
05:46It was made
05:47through science and technology.
05:49Yung tiles na tinatayuan mo,
05:50yung building na pinapasukan mo,
05:52everything is science and technology.
05:54So,
05:54nakikita natin yung ilang mga footage
05:55at ito na naging trip mo, ha?
05:57Super, super, super.
05:58Umiikot ka talaga
05:59sa iba't ibang lugar,
06:00but I want to touch on this.
06:01Agham na ramdam.
06:03Paano ba natin masasabi
06:04na ramdam talaga
06:05ng komunidad
06:05itong servisyong hatid
06:06ng DOSD,
06:07Dzeko?
06:08So,
06:08first and foremost,
06:09I want to give credit
06:11where credit is due.
06:12Kasi wala kong excuse na
06:13talaga yung paramdam
06:14sa mga tao
06:15yung agham.
06:16Kasi yung secretary namin,
06:17si Sexually Doom,
06:18kung makikita nyo siya,
06:19he's all over the Philippines as well.
06:21So,
06:22yun yung gusto namin talagang
06:23ipush
06:23and ipakita
06:25through this program.
06:26So,
06:26yung mga project ng DOSD,
06:28again,
06:28sa lahat ng problema
06:29na meron kayo,
06:31from the minute
06:31to the big problems,
06:33nandyan yung DOSD.
06:34And hindi lang siya,
06:36again,
06:37we want to show
06:37na hindi lang siya,
06:38again,
06:39textbooks,
06:39hindi lang siya
06:40nasa imagination mo,
06:41but it can be seen,
06:42it can be felt,
06:43kaya na siya agham na ramdam.
06:44And we go.
06:46Hindi kayo,
06:46minsan,
06:47minsan yung mga,
06:48yung bumapanood nyo
06:49sa siyan sikat,
06:50na hindi na yung mga tao
06:51yung lumalapit,
06:52but mismong DOSD na
06:54ang lumalapit doon
06:55sa mga lugar.
06:55Okay.
06:56Well, please,
06:57invite our viewers.
06:59So, again,
06:59thank you so much
07:00for having us
07:01dito sa
07:01Rice and Shine Pilipinas.
07:03Ako po si Diego Reyes,
07:04co-host lang po ako.
07:05Ang host po talaga
07:06ay si Secretary Seleidum
07:07sa baka po mag,
07:07ano tayo.
07:08Si Secretary Seleidum
07:09po talaga ang host.
07:10So,
07:11we want to encourage,
07:12we want to invite,
07:14want to also remind
07:16yung pong mga nanonood
07:17na sa amin dati.
07:18Again,
07:18this is our end season.
07:20Napakadami na po
07:21naming season,
07:22but we're still so excited
07:23to do,
07:24to show,
07:25and again,
07:25to tell stories
07:26of how science,
07:27technology,
07:27and innovation
07:28is continually
07:29transforming our nation.
07:30From Luzon,
07:32Visayas,
07:32and Mindanao,
07:33sa kabundukan man yan,
07:35sa isla,
07:35o nasa ilalim ka mo
07:36ng tubig,
07:37nandiyan ang siyensya,
07:38teknolohiya,
07:38at inovasyon.
07:39So,
07:39sana po mapapanood nyo kami,
07:41mapapanood nyo po
07:41ang programa namin,
07:42Siencikat,
07:44sa social media pages po
07:46ng DOST and DOSTV
07:48alongside ng mga
07:49partner agencies po namin.
07:51Yun,
07:51nakaka-excite naman talaga
07:52itong new season na ito.
07:53Kaya,
07:54abangan po natin mga ka-RSP
07:55ang Siencikat
07:56na mapapapanood natin
07:58soon.
07:59Yes.
08:00Thank you very much.
08:01Thank you so much.
08:01Thank you for having me.
Comments