00:00Usapang kalusugan at proteksyon naman tayo ngayong umaga.
00:04Sa kabila ng mga innovation ngayon, aminin na natin na marami pa rin katanungan at alinlangan
00:10pagdating sa pagpapanatili ng ating immunity, particular na sa mga bakuna o vaccines.
00:16Kaya naman po, upang bigyang linaw ang mga haka-haka at syempre,
00:20talakayin ang mga kahalagahan ng bakuna para sa lahat.
00:23Makasama po natin ang former head ng DOSC Vaccine Expert Panel
00:27at former dean ng College of Public Health ng UP Manila na si Doc Nina Gloriani.
00:33Good morning po, Doc. Welcome to Sir Rise and Shine Pilipinas.
00:36Good morning!
00:37Rise and Shine!
00:38Madalas namin ma-interview noong panahon ng pandemic online si Doktora noong panahon na iyon.
00:45Okay, well, Doc, nandito ka na ngayon sa studio.
00:47Yes.
00:47Una sa lahat, bakit po ba napakahalaga ng pagpapapakuna,
00:52lalo na sa mga kabataan and even sa mga elders po natin?
00:56Well, ang bakuna ay isang paraan para ma-protectahan tayo sa mga infectious diseases.
01:03At merong mga diseases na may vaccines available.
01:06So, yun yung tinatawag natin vaccine preventable diseases.
01:10Protection bago tayo ma-expose.
01:12So, I have to highlight that.
01:15Prevention siya.
01:16Oo, so kasi ang dami po nga yung sakit eh.
01:20Pero ano-ano po ba yung mga common na mga sakit na may vaccine na ngayon?
01:25Or yung medyo mas mga grabe na sakit pero may vaccine na ngayon?
01:28Okay, siguro yung mga po-protection na sa mga bata,
01:32muna ha, kasi ano ba yan?
01:34Yan yung BCG para sa TB.
01:36Meron tayong hepatitis B vaccine dahil mataas ang ating hepatitis B carriage dito sa Pilipinas.
01:43DPT.
01:44Mga lumang sakit to, no?
01:46Pero importante eh, nagbabalik nga iba.
01:49Diphtheria, pertussis, tetanus,
01:51measles,
01:52mumps, rubella,
01:54tapos polio.
01:55Okay.
01:56Oo.
01:56So, meron pang iba sa mga matatanda.
01:58Flu, siyempre.
01:59Pneumonia,
02:01ano ba ba?
02:01Sa medyo adolescent.
02:03Sa women, HPV.
02:05HPV, sa adolescent yan, sa protein.
02:07Yung reproductive age group.
02:09Kaya kung ngayon, Les, meron akong one-year-old na baby,
02:13talagang may listahan yan, kinukompleto,
02:15meron niyang schedule.
02:16And ang mabuti dito sa pamahalaan naman,
02:19may mga libre bako na tini-schedule yan.
02:22Kasi, eto na nga, pakipaliwanag, doktora.
02:26Ang vaccine ay hindi lang basta mahalaga sa katawan ng tao,
02:30kundi pati yung buong komunidad ay naka-apektohan nito.
02:33Tama po ba?
02:33Oh, yes, yes.
02:34Kasi kung mapoproteksyonan ng isang tao,
02:36hindi siya magkakasakit.
02:38Pero kung hindi,
02:39or meron tayong tinatawag na herd immunity.
02:42So, yung importante na marami sa community
02:45ang may bakuna
02:46para merong sufficient level of protection
02:50na hindi mahahawa yung iba.
02:52Now, especially yung mga hindi makakuha ng vaccine,
02:55yung vulnerable groups.
02:56So, you have to protect them by protecting yourself.
03:00So, kasi hindi ka magkakasakit,
03:02hindi mo pwede ipasa sa kanila
03:04dahil wala kang sakit.
03:05Ganun yun,
03:05yung herd immunity na concept.
03:07At a certain level, oo.
03:10Napakarami pa rin po ngayon
03:12ng mga kababayan natin,
03:13lalo na siyempre yung iba,
03:14yung mga nanays,
03:15mga babies nila,
03:16takot sila na pabakunahan
03:17kasi marami silang myths,
03:20mga hakahaka po.
03:20Disinformation.
03:21So, ano po ba yung dapat nating linawin
03:24para hindi na sila matakot?
03:26Siguro.
03:27Well, actually, iniisip ko,
03:28ano ba yung pinaka-importante?
03:29Hindi, importante silang lahat.
03:31Yung iba, naisip nila na
03:33yung bakuna mismo
03:34o magkakos ng infection nila,
03:36which is definitely wrong.
03:39Magpoprotect yun.
03:40Pero, you have to give the vaccine
03:43bago sila ma-expose.
03:44Ano pa yung susunod?
03:45Yung autism yata,
03:46hindi matapos-tapos yung
03:48usapin doon sa autism
03:50na usually nililink nila
03:53sa measles vaccine.
03:54Pero, madami na pong pag-aaral
03:56na pinakita na hindi sila related.
03:59Walang association doon.
04:01Ano pa ba?
04:02Yung sa mga bagong vaccine,
04:03yung bagong sa heart.
04:05Meron pong konting mga rare reactions,
04:08pero ang beneficyo ng vaccine
04:10ay mas mataas
04:11kesa doon sa mga tinatawag nating side effects.
04:14So, ano pa ba?
04:15May naisip pa ba kayong myths?
04:17Well, yes.
04:18Well, pakisabihin nga po
04:19yung ating mga magulang.
04:20Kasi, ito yan,
04:21nagsisimula sa magulang yan.
04:23Totoo.
04:23Kapag ang magulang ay
04:24may mga pag-aanlangan,
04:28sila yung...
04:28Mga inyong paniniwala.
04:29O, sila yung hindi nagdadala
04:30sa kanilang anak
04:31sa mga health center.
04:34Ano pong inyong maipapayo
04:35doon sa mga nag-aagam-aagam pa?
04:37Lalo na doon sa mga malalayong lugar
04:38at bariyo-bariyo
04:39na medyo yung information
04:40e balibiriko.
04:42Medyo cool lang.
04:42Or may misinformation.
04:45Hindi.
04:45Importante kasi na tayo
04:47na nakakaalam,
04:48nagko-communicate.
04:49So, siguro yun yung number one
04:50na gagawin natin
04:51para mabawasan yung hesitance nila.
04:54So, I am trying to explain
04:57sa mga magulang lalo
04:58na ang benepisyo po ng bakuna
05:00ay mas mataas
05:02kesa sa expected natin
05:05na side effects.
05:06So, rare yung ibang events
05:07but of course,
05:08yung pag nabakunahan ka,
05:09na injeksyon na ka,
05:10masakit.
05:11Normal yun na reaction.
05:12Pero yung iba na maaring
05:14kinakatakutan nila
05:15ay very rare.
05:17Hindi po,
05:17wala pong 100% sure
05:19na safe,
05:21hindi nasa safe,
05:22na hindi magbibigay
05:23ng side effects
05:25ng bakuna.
05:26Lahat po ay merong
05:27konting side effect.
05:28Pero,
05:29as I keep saying,
05:30ang beneficyo
05:31ay mas malaki
05:34kesa sa side effects
05:35na mga ngayon.
05:36Pero ano pong difference,
05:37Doktora?
05:37Kasi halimbawa kami,
05:39nagpapavaccine kami
05:40ng aming baby,
05:42merong libre sa hospital
05:44at minsan may,
05:46hindi ko alam kung
05:47anong ginagawa ng asawa.
05:48May as preferred niya
05:49yung mas mahal
05:49or mula sa private naman.
05:51Anong kung difference?
05:52Same lang action.
05:53Pareho lang yun.
05:54Lahat ng bakuna
05:55na lumalabas sa atin
05:56o dini-deploy
05:58ay na-test
05:59for safety
06:00and effectiveness.
06:01So, yung pagbigay
06:03ng protection.
06:04So,
06:05siguro,
06:06nakukuha lang ng
06:06gobyerno mas mura
06:07pero dahil gobyerno siya.
06:09Pero basically,
06:10the same sila.
06:11Alright.
06:12So,
06:12regardless kung sa
06:14health center
06:15kayo nakapagbakuna
06:16o doon sa private
06:17hospitals,
06:19safe pareho?
06:20Oo.
06:21Hindi yan lalabas
06:22kung hindi safe.
06:23Yes.
06:23Ngayon,
06:24itong ang problema
06:25kasi natin,
06:25Doktora,
06:26is yung communications
06:28sa mga community.
06:30Especially sa mga
06:31four provinces.
06:32So,
06:33ano po ang
06:34paraan
06:35para ma-communicate
06:37sa ating mga
06:38magulang ito?
06:39Okay.
06:40Siguro ganoon,
06:41at the national level,
06:42meron tayong
06:43DOH,
06:44meron tayong
06:45health promotion
06:46and education
06:47ng bureau.
06:48So,
06:49meron sila
06:49actually yung programa
06:50para makababa
06:52especially sa rural areas.
06:54Yung information na yan.
06:56Then,
06:56of course,
06:57tayo at our level,
06:58kayo,
06:59and I'm glad
06:59I'm here now
07:00to explain
07:01some of these things.
07:02And sa private sector,
07:03yung mga professional societies,
07:05mga doktor,
07:06nurses,
07:06healthcare workers,
07:07magtutulong-tulong tayo
07:08para ma-explain
07:10itong beneficyo
07:11ng protection na ito
07:13ng mga bakuna.
07:14Ayun.
07:15May mga programs po ba
07:16na pwede kayo
07:17ma-share po sa amin
07:18para din ma-share natin
07:20sa ating mga ka-RSP
07:21para mapalaganap po natin
07:22yung mga mensahe po?
07:24Ang pinakasikuro
07:25importante ngayon
07:26na mayroong
07:27DOH
07:28ay yung ligtas-tigdas.
07:30Yeah.
07:31So,
07:31nangyari muna sa
07:34Mindanao.
07:35So,
07:35I don't actually know
07:36kung na-extend pa
07:37pero dapat
07:38hanggang February
07:38lang muna yun,
07:39January.
07:40And then,
07:40for Luzon
07:41and Visaya
07:42sa
07:44bandang June pa.
07:45I hope earlier.
07:46But this is only
07:47for measles
07:48and rubella.
07:49Marami-rami pa.
07:50I was hoping
07:50earlier na sana
07:52yung sa polyo
07:53ay mapataas din natin
07:54yung level ng coverage
07:56kasi napakababa
07:57for some time.
07:59Marami tayo
07:59naging problema.
08:01So, yun.
08:01Isa yun.
08:02And of course,
08:02continuous naman
08:03yung ating
08:05explanation
08:05and pag-promote
08:07ng vaccination
08:07especially routine
08:09immunization.
08:10Yun.
08:10Ano yung routine
08:11immunization?
08:12Yun yung talagang
08:13ma-schedule.
08:13At this age,
08:14ito ang ibibigay
08:15sa bata.
08:15Maganda yung ganun.
08:17Pag mababa
08:18ang coverage,
08:19nagka-catch up pa tayo.
08:21Mas mahal yun.
08:22Kasi maraming
08:23i-de-deploy,
08:24maraming logistics
08:25involved.
08:26So, yung routine
08:27immunization
08:28is very important.
08:29Dapat pala
08:29may listahan
08:30ng mga magulang.
08:30Meron.
08:31May binibigay
08:31ang mga
08:33health centers.
08:35So, sa ating mga
08:35magulang,
08:36payo po namin
08:37para maiiwas
08:38ang inyong buong
08:39komunidad
08:40sa isang
08:41unhealthy community,
08:42e pabakunahan po
08:43ang mga bata.
08:44Again, maraming salamat po
08:45sa lahat ng information
08:46na ibinigay niyo sa amin.
08:47Yes, thank you for it.
08:48At paalala
08:48ngayong umaga.
08:49Nakasama po natin
08:50Doc Nina Gloriani.
08:51Maraming salamat po,
08:52Doktora.
08:53Thank you, Doc.
08:54Basta pabakuna
08:55ang lahat ng kailangan.
08:56Okay.
08:57Okay.
Comments