00:00Ayan, ako.
00:00Ito na, mga kapuso, kuryente bill check naman tayo ngayon.
00:04Kamusta kaya yung mga bill ninyo, no?
00:05Ang taas pa rin ba sa amin? Ang taas mga mismo.
00:07Oo nga, talaga naman eh.
00:08Ako nga, hindi ko nalang pinapansin.
00:10Ako, hindi ko kayo nag-iisa dyan kasi.
00:12At yan nga, ang hinaing pa rin ng marami sa atin.
00:15Para malinawan tayo, yan ang pag-uusapan natin dito sa...
00:20Consumer Check!
00:21Ayan, si Lina nandiyan dyan para kumustahin ang kuryente bill
00:24na mga kapuso natin sa...
00:27Kalookan.
00:28Sa Kalookan, si Linn.
00:29Linn!
00:30Hi, Miss Linn!
00:31Kamusta mga kuryente?
00:32Oo, ako.
00:32Nako.
00:33Bahala ka na sa mga kapuso natin dyan.
00:37Hi, good morning.
00:40Okay, consumer check na talaga tayo dito sa 176E sa Kalookan City.
00:45Pasensya na kasi hindi ko kayo masyado marinig.
00:47Okay, so for this morning, kasama natin ngayon si Miss Jenny.
00:51Si Miss Jenny nakatira dito sa Kalookan.
00:53Tapos marami siya katanungan tukos sa bill.
00:55Actually, tinatanong na nga niya, kanina pa yung ating guest dito.
00:58Pero bago ko sabihin ko sino yung guest natin, eto.
01:01Miss Jenny, ano ba ang katanungan na gusto yung talagang itano kung bakit ka rito kuryente natin?
01:06Okay.
01:06Ito po, yung pagbigla pong pagtas ng kuryente.
01:09Mula sa?
01:10Mula po sa April, May, May, ay, dati po, 916.
01:21Umabot po ng 1,836.
01:25Hanggang nag-June 2005, nagiging July, nagiging 2,112.
01:31So basically, ang jump niya is from 916 to 2,112.
01:36Ganun kalaki yung jump ng kanyang kuryente.
01:39May nagbago ba sa pagsaksak niyo yung kuryente, pagkonsumo niyo ng kuryente?
01:44Meron po.
01:45Ano?
01:46Sobrang pagtas po talaga.
01:47Ibig sabihin, yung paggamit niyo ng kuryente sa bahay, tumaas ba?
01:52Mas nagluto ba kayo? Gamit ang ano?
01:55Wala po.
01:56Kaway lang po kami.
01:57Ha?
01:57Kaway lang ginagamit namin pagluto.
01:59Ah, talagang kung ano yung pwede itipid, tinitipid niyo.
02:02So talaga nakakapagdahan kung bakit nag-jump?
02:04Opo.
02:05Ano yun?
02:06Bawat gamit namin ng ilaw, bawat gamit namin ng kuryente.
02:11Halimbawa, manunod kami ng TV, papatayin yung mga electric fan, papatayin yung ilaw, bubunutin.
02:17Bawat ano, bubunutin.
02:19Pagka nag-washing, nag-dryer, punot ng TV, bubunutin yung ref.
02:26Oo, bubunutin yung electric fan para lang makatipid.
02:30So ang tanong niyo is, bakit biglang tumaas yung kuryente niyo?
02:33Okay, para sagutin niyang kasama natin ngayon si Atty. Maria Corazon Hines, minula sa Energy Regulatory Commission.
02:40Good morning po, ma'am.
02:41Magandang umamalig ka naman, Lynn, at sa mga tao pong nandito ngayon.
02:46Okay, so yung tanong ni Ms. Jenny kanina mula, 900 plus, naging 2,000 plus, bigla-bigla.
02:53So paano po yan?
02:54Atty, kanina ko pahutinitignan yung bill na po niya.
02:57At saka, meron po akong isang napansin doon sa sinabi po niya na yung refrigerator pala niya ay binubunot niya
03:04ng madalas.
03:05Yes, yes.
03:06Ang nangyayari po kasi doon ay, yun po kasing refrigerator, isa sa mga cooling devices na tinatawag.
03:13Meron po siyang temperature na kailangang abutin.
03:16Kaya kung kung nare, mainit yung temperatura o mainit yung loob ng refrigerator, mas matagal pong gagana yung makina para
03:26abutin yung temperature.
03:28So noon pong binunot niyo, bumalik po siya doon sa room temperature.
03:33Kaya pag isinaksak niyo ulit yun, mas gagana po ng mas matagal yung makina.
03:40O kung baga magtatrabaho, parang overworking yung makina, keeps going up.
03:44Tama po yun, tama po yun.
03:46Kaya baka ho, sa gusto niyong magtipid, kaya lang yun po yung ginagawa po natin, baka yun po yung rason.
03:55Hindi ko naman po sinasabi na yun lang po yung rason.
03:57Pero yun po yung isang nakikita ko na maaring dahilan.
04:01Kaya ho, tumaas yung konsumo po ninyo.
04:03Kasi yun pong kilowatt hour consumption po ninyo, dito po sa April,
04:15sa April ay 65 kilowatt hours.
04:18Tapos, noong Mayo, 127 kilowatt hours.
04:24Ngayon, kung ganun po yung sistema, at tumaas din po yung temperatura noong mga panahon na ito,
04:31so po pwede pong yun po yung kadahilanan.
04:34Isa sa maaaring rason, oo.
04:37Kasi actually, technically, it's not just for maraming tao talaga nagre-reklambo tukong sa pagtaas ng kuryente.
04:42Which, tatalakayan po natin sa pag-abalik natin, of course, still with Ms. Hines.
04:48Okay?
04:48Kaya, yung mga katanungan nyo, unti-unti nating mabibigyan ng, not mga solusyon, but linaw maya-maya sa inyong pag
04:57-abalik nyo sa Caloacan.
04:58So, palik po na tayo sa studio.
05:01So, mantala ito na, ituloy naman natin ang usapang kuryente bill.
05:05Kasi ang taas na naman ang mga bill ng marami.
05:07Ayun na nga, kaya hindi tayo matapos-tapos dyan.
05:10Para masagot ang mga tanong natin sa kuryente bill, yan ang lilinawi natin dito sa Consumer Check!
05:17Ayan.
05:18Nakolin, gaano ba kalaki ang itinaas ng kuryente bill na mga kapuso natin dyan?
05:23At talagang nagpupuyos ang kanyang damdamin.
05:27Nagpupuyos?
05:28Oh my god, Mami Sue.
05:29Ano nagsabihin na nagpupuyos?
05:31Nagpupuyos.
05:36Kailangan tayo mag-aral ng mga wikis.
05:37You really learned something new everyday.
05:40Nagpupuyos.
05:41That's a new word, ha?
05:42Good word.
05:43Anyway, okay.
05:44Just to answer that question, when I was looking at their bills kanina, and of course, I talked to some
05:48of them,
05:49it's average about mga 1,000 to 2,000 pesos ang tinaas.
05:54And talagang malaki na yun, ha?
05:55Kasi marami kang mabibili sa 2,000 pesos.
05:58Kaya makakausap natin ngayong umaga mula sa Energy Regulatory Commission.
06:03Walang iba kundi si Attorney Maria Corazon Hines para masagot ang ilan sa ating mga katanungan.
06:07Good morning, ma'am.
06:08Good morning po sa inyong lahat.
06:10Magandang umaga po sa inyong lahat.
06:12Good morning mo dito sa 176E sa Kaloocan.
06:15Okay, so ma'am, first of all, ano nga ba ang system loss?
06:20Ang system loss ay sa pinakasimple paraan ng pag-i-explica ay ito yung nawawalang kuryente sa madaming kadahilanan.
06:30Ito ay pwedeng nawala habang ito ay dumadaloy sa mga transmission at distribution na mga linya o kaya dun sa
06:39mga transformer ng ating mga distribution utilities.
06:43Ang pangalawa naman ay yung nawawalang kuryente dahil sa nakaw o kaya ito ay hindi na metrohan.
06:50Okay, so you're talking about both the technical at saka non-technical losses.
06:55Okay, so let's talk about, let's break it down.
06:59You mentioned the two already, pero I'm sure there's more than that eh.
07:02Ano nga ba ang iba pang mga technical losses dito?
07:06Okay, yung technical losses natin is physics.
07:13Nawawala yan habang dumadalo yung kuryente sa linya.
07:16So kung mas mahaba yung mga linya na tinatahak ng kuryente, mas malaki yung system loss.
07:22Mas marami yung nawawala.
07:26Yun yung tech nila.
07:28Kaya yung ating, kung maalalan yung ating mga electric cooperatives,
07:32ang laki ng protesta nila doon sa pagtanggal ng system loss loss.
07:39Kasi ang sinasabi nila, kami ang nagbibigay ng kuryente sa mga kanayunan.
07:45Kaya sobrang hahaba yung mga linya namin.
07:49Kaya habang dumadaloy yung mga kuryente, papunta doon sa mga liblib na pook,
07:55pakunti ng pakunti na kukuha nila. Tama ba?
07:58May nawawala at nawawala. Kasi meron din namang talagang kailangan na bultahe na kailangan makarating doon.
08:07Okay, so doon naman tayo sa non-technical.
08:11You touched upon yung mga ninanakaw ganun.
08:14Okay, kasi nagiging issue yun, bakit kailangan kami magbayad sa mga ninanakaw ng iba't tao?
08:18Hindi naman namin karga dapat yun, di ba?
08:20Yan. Yung mga tinatawag na non-technical losses, ito ay pwede magmula sa mga ninanakaw.
08:29Kung nwari, dumirekta kang kumunekta doon sa linya ng meralko, diyan sa taas ng posting.
08:35Illegal connection.
08:36Illegal connection.
08:36Illegal connection.
08:38Illegal connection.
08:40Meron kang ginamit na mga devices sa loob ng bahay mo.
08:45Obviously, illegal yun.
08:46Pwede rin yung kinalikot yung metro para hindi na ma-rehistro ng metro nun tama.
08:53Pwede rin yung maliang reading.
08:55Kasi kung maliang reading, hindi na tama kung ano yung nakalagay na konsumo diyan.
09:01Kaya lahat yun ay sumasama doon sa total na system losses.
09:06Yun nga, iba pa rito nakita ko, billing irregularity, leaking insulators, row line hindrances.
09:12So all of which, walang kinalaman yung consumer.
09:15Kumbaga, tayo, tayo mga nagbabayad ng kuryente, bakit napupunta sa atin yung gano'n na hindi naman tayo ang may
09:21kasalanan?
09:23Bakit natin, why are we shouldering that problem? That's not ours.
09:27Noong 1994, in-issue yung RA 7832, yun yung Anti-Pilfridge of Electricity Act.
09:37So nakasaad doon na, teka lang, sige, meron nga talaga tayong system losses, pero hindi naman lahat pwede mong ipasa.
09:47So gano'n yung naging pulisiya ng gobyerno. Kasi nga, alam din na may technical at saka yung non-technical.
09:55Ngayon, para mapilitan yung ating mga utilities na ayusin naman yung servisyo, kailangan din naman nilang manghuli,
10:04nag-set yung batas doon ng CAP. Iba ang private utilities, iba yung electric cooperatives.
10:10Yung private utilities, ang CAP nilang pinag-umpisa noon ay 14.5%.
10:19Yung mga electric cooperatives naman ay nasa 22%.
10:24Ibinaba yun kada taon, hanggang sa ang pinakahuli ay 9.5% na lang sa private utilities at naging 14
10:34% sa mga electric cooperatives.
10:36So yun yung naging CAP. Nasa batas yung CAPs na yun.
10:40Noong nagkaroon ng Ipira, sabi ng Ipira, hindi ERC na ang mag-set ng CAP pero ito yung mga kailangan
10:49mong batayan para maibaba mo.
10:52Kaya ang system loss CAP ngayon ng mga private utilities nasa 5.5% na lang at doon naman sa
11:00mga electric cooperatives,
11:02depende sa cluster nila, ay between 8.25% hanggang 12%.
11:08Okay, so bunga ba? Pero still, we have to shoulder that, di ba? That's the problem.
11:13Ang gusto ko lang idagdag, ano, kasi pag merong sobra doon sa system loss CAP, kasi ang polisiya ay,
11:20ang system loss CAP na baba ang Ipira, pwede ipasa sa consumer, ay yung CAP o yung actual kung alin
11:27ang mas mababa.
11:28Pero pag lumagpas ka doon sa system loss CAP, yung isang distribution utility, yung diprensya ng CAP at yung actual
11:37ay inaabsorb ng DIO, hindi nila pwede ipasahid sa consumer.
11:40For that small, ano, we have to be thankful for. But anyway, maraming salamat, Attorney Corazon Hines ng ERC.
11:49Thank you for enlightening us for some parts of the problems here sa konsumo natin ng electricity.
11:56At naway buha ba na ang ating, lahat tayo, ano mo problema dyan? Sana buha ba na ang ating bill?
12:02Okay mga kapuso, balik po tayo dito sa pagpansang morning show, kung saan lagi una ka, unang hirit. Thank you.
Comments