00:00Oh, ito naman ah, hindi na kayo mapaparoar sa gutom dahil sagot na tayo ni Chef JR.
00:05Ayun naman, ang daming santol ni Chef JR.
00:09Yes!
00:10Pano kasi ngayon ang santol?
00:12Thank you sa pagpaambun mo sa amin dito, Chef.
00:15Alam nyo ba na ang santol, pwede palang ulamin.
00:17One of my favorites at mahirap gawin.
00:20Sinantolan.
00:21Yan.
00:22Ano ang English ng santol ba?
00:23Yun nga, Chef, anong English ng santol?
00:26Cotton candy.
00:27Cotton ball.
00:28Hi, Chef!
00:30Beautiful ladies, santol po, sabi ng kumpare kong si Danit, saka ni Brother Rick, eh, Warbro.
00:36Warbro?
00:37Warbro.
00:38Cotton fruit po ang talagang English ng santol.
00:41Ito, nakakapuso tama kayo dyan, Ate Susie, Ma'am Susan.
00:45Talaga namang santol season.
00:46Dahil nagupisa po ito, from June to September.
00:50Talagang hitik na hitik ang bunga ng santol.
00:52I'm sure marami nakaka-relate dyan, lalong-lalo na yung may mga puno na nagkakalap lang
00:57sa harap ninyo at hindi nyo masyadong pinapansin.
01:00At yes, isa sa mga paborito nga talaga nating ulam, lalong-lalo na pag gantong panahon,
01:04is yung sinantolan.
01:06Tama ka rin, Ate Susie, napakahirap gawin ito.
01:09Maraming proseso, mabusisin.
01:11Pero, yung pinuntahan nating pagawaan dito po sa Kalawan, Laguna,
01:15eh meron silang very convenient na debote na sinantolan.
01:20For 135 pesos lang, mga kapuso, 350 pesos na.
01:25Solve na solve ang inyong sinantolan cravings.
01:29Kaya naman, huwag na natin patagalin ito at tanungin natin yung ating kaibigan
01:32kung paano ba ginagawa yung ating paboritong sinantolan.
01:36Siyempre, tawagan natin yung isa sa mga may-ari nung ating pinuntahan dito,
01:41si Sir Mark Juris Mondragon.
01:43Sir, a blessed morning po.
01:46Nabanggit ni Ate Susie, Sir, na mahirap daw talaga gawin, ano?
01:49Opo, talaga.
01:50Bago tayo pumunta dun sa proseso ng pagluluto, Sir,
01:53tanong ko lang, curious ako, kasi parang ito, display lang natin ito.
01:57Gano'n po ba talaga yung actual na karami ng santol ang pinoprosesyo ninyo kada araw?
02:02Ayan, ang pinoprosesyo natin na santol kada araw po,
02:06inaabot ng 90 kilos po sa pigana po yun.
02:08Pigana, pag gano'n ito pong as-is pa siya?
02:11Siguro makaabot po, mga 3 tons po, mga gano'n.
02:143,000 kilograms.
02:17So, truckload po ito, no, Sir Mark?
02:19Tapos, itong mga kinukuha po ninyo, saan ang gagaling?
02:22Nagagaling po yung santol natin sa iba't ibang lugar po,
02:25sa Quezon, meron din po sa Laguna, in Batangas po.
02:28So, I assume, mga local farmers lang ito, kahit din po yung mga sariling puno, ano?
02:32Yes po, yes po.
02:33Okay. So, Sir, yung pinakamahirap na part kasi ng sinangtolan,
02:36is hindi yung pagluluto, kundi yung pagpo-proseso, no?
02:40Yes po.
02:40Sobrang haba ng proseso.
02:42So, papano po natin siya inumpisahan, Sir?
02:44Ayan, dito po. Magsisimula tayo sa pag-raising po na ng ano.
02:49Oh, dito.
02:52Ayan, nakakayot po na santol.
02:57Okay.
02:57Nakakayot po na santol.
03:00Okay.
03:02So, ito yung, yan yung proseso, which is yung kinakayod ni Jiran?
03:07Yes po. Kinakayod po yung santol.
03:08Sir, pag sa bahay, ano yung pwedeng gawin yung mga kapuso natin na nanonood para makagawa niya?
03:13Hindi naman kasi lahat may kayuran, di ba?
03:15Apo, yung traditional way po, yung kinakayot natin sa kayuran talaga.
03:18Kayuran ng nyog, ito ah.
03:19Pagkatapos po nung makayod, ito na siya.
03:21Pagkatapos po natin, pipigayin po natin siya.
03:23Bakit po kailangan pigayin siya?
03:24Kailangan ma-extract talaga yung katas niya, yung mapatda pa kasi yan eh.
03:29Kaya kailangan talaga pigang-pigayin.
03:31Ano po yung tinatanggal sa proseso na ito?
03:32Yung patda.
03:33Yung pakla.
03:34Yung pakla niya.
03:35Patla sa Laguna.
03:36Oo, okay. Ngayon ko lang natutunan yun ah.
03:38So, ito, hydraulic pressure po ito, ano?
03:45Karano yung capacity nito?
03:46Ito, mga 4 kilos ang ano.
03:484 kilos.
03:49Okay.
03:50So, once po na napigaan na natin ito,
03:52ano po yung isang elemento ng sinantulan na ginagawa nyo dito sa pagpagawa ninyo?
03:56Yan. After naman yan, pupusin naman tayo sa pagkakaitan yung pagkakaitan sa pagtipiga.
04:00Ito?
04:01Ayan.
04:02Meron na tayo dito, ano, coconut extractor.
04:05Oo.
04:05Na kung sana, separate na yung sapal niya, at saka yung gata.
04:09Alright.
04:10So, yan.
04:11Dahil doon sa laki ng makina ninyo, sir,
04:13it tells us na talagang ganun karami yung pinoproseso ninyo kada araw, no?
04:17Oo. Marami talaga yung pinoproseso natin.
04:19So, na-imagine ko, sir, talagang madug ho ito pag gagawin mo sa bahay, ano?
04:22Sobra, sobra talaga yung proseso niya.
04:25So, pagaya nung sabi natin sa kusina,
04:27yung tinatawag naming nisan plus,
04:28once na na-ready na yun, sir, yung mga ingredients mo,
04:31ito na po yung ating cooking.
04:33Dito na tayo. Magigisa na tayo dito.
04:35Ito ang ating cooking bath.
04:38Ayan, magigisa na tayo dito ng bawang sibuyas.
04:41Anong tawag dito sa lutoan nyo, sir?
04:42Cooking bath.
04:43Cooking bath.
04:45Bath, okay.
04:46Anong capacity nito, sir?
04:47Mukhang, what, pang barangdayan, ha?
04:49At naman, 90 kilograms na santonal naman ito.
04:52One nine, ninety, one nine.
04:54Ninety.
04:55Nine zero?
04:55Nine zero.
04:56Whoa!
04:56Then, 1,200 pieces na buko na kinayon.
05:00Nada ni Yob, sorry.
05:02Grabe.
05:02Oo, everyday yun.
05:04Okay, after nito, sir,
05:06ganong katagal po itong halo-halo na ito?
05:08Ito, 3 to 5 hours to inaabot bago maluto.
05:103 to 5 tinan nyo, sir.
05:11Tapos, ino-note ko lang, sir, ha?
05:13Yung mga nagluluto po sa inyo, talaga namang,
05:16eto, parang nakapil-tee.
05:17Full bottle gear talaga yan.
05:19Kasi yan.
05:20And after nyan, dito na makikita nyo yung finished product.
05:22Okay, yung finished product natin.
05:24Yung muna, luto na.
05:25Ayan.
05:26So, pinalalamig po nila natin.
05:27At least one hour.
05:28Then, after that, bottling na tayo.
05:30Bottling process naman tayo.
05:32So, eto, gano'ng karaming bote po yung capacity nun?
05:35Ilang bote ng sinantulan?
05:39Ang sa dalawa-lutoan natin, inaabot ng 90 boxes.
05:43Times?
05:44Times 24.
05:46So, 90 times 24.
05:47I think 2,000 plus.
05:49So, libu-libo.
05:49O, libu talaga magagawa natin every, ano natin, every batch natin.
05:53Okay.
05:54So, I assume, sir, na after natin maibote, eto, nilalagyan pa nila ng sili.
05:59May next process pa po ba dito?
06:01After that, papasteurize na natin yan.
06:04Tatakipan muna natin ng, ano, then papasteurize na natin yan.
06:08Anong shelf life nitong dibote natin na sinantulan, sir?
06:12Two years yan.
06:12Two years lang.
06:13Two years talaga siya?
06:14Once na-open naman, if refrigerated mo lang, at least one month po, pwede pa yan.
06:19Okay.
06:20Papainit mo lang.
06:21So, ano pong pwede natin maitip sa kanila na, kunyarin, gusto nilang ma-maximize yung dibote,
06:25pero two years is too long.
06:26Oo, two years talaga.
06:28Kaya dapat, ang gawin nyo na, pagkabukas nyo, ubusin nyo na.
06:31Kain na, dad?
06:31Kain na.
06:32Para bibili na ulit kayo sa abin.
06:33Of course.
06:34Siyempre, sir, yung kanina pinakita natin, original flavor.
06:37Yes.
06:38Tama?
06:38Pero ano-ano pa po ba yung flavors na meron yung ating sinantulan?
06:41Sa sinantulan, meron tayong original.
06:43Opo.
06:44Then, spicy.
06:45Itong titirahin ko, sir, anong...
06:50The other one, yung puro, walang silin sa ano.
06:53Ayan.
06:56Sa mga hindi pa po nakakatikim ng sinantulan, ah, ang masarap sa kanya kasi, sir,
07:01eto, mas kompleto yung tinigman ko kasi spicy.
07:05Oo.
07:05Pero nangingibabaw talaga yung tangi, yung ma-asim-asim.
07:08Oo.
07:09Tapos yung makrema na habol doon sa dulo dahil doon sa gata na nilagay na.
07:16Purong gata talaga yun.
07:17So, you would normally think na ganito lang siya isa-serve eh.
07:21Napang-ulam lang talaga siya.
07:22When in fact, pwede mo po po siya, kagaya nung kinukwento ng mga kasama natin dito,
07:26pwedeng-pwede nyo po siyang gawing palaman, mga kapuso.
07:29Ayan, oh.
07:31Pwede nyo siyang gawing parang pati or...
07:33Di ba, lalong-lalong na yung mga vegan yung diet or parang plant-based.
07:38Yes.
07:38Ito yung perfect.
07:39Kasi perfect yung balance ng lasa.
07:42Tapos, eto pa.
07:44Pwede nyo rin po siyang ilagay sa pasta.
07:46Di ba, weird.
07:47Pero ito yung parang application kasi may mga pasta dishes na pinipigaan ng lemon eh.
07:53Yes.
07:53So, saktong-sakto po dito yung asim nung ating santol.
07:58So, maraming-marami pa.
07:59Ito, may mga ginataan pa tayo dito na hipon.
08:02But, tayo, Sir Mark.
08:05Ito pa rin yan.
08:07Sinantolan at kanin, ano?
08:08Oo, ayun talaga ang kapartner nyo.
08:10Oo, mga kapuso.
08:11I'm sure maraming nag-crave sa inyo.
08:12At gustong magluto.
08:14Pero kung wala kayong time, contact nyo lang po si Sir Mark at umorder na kayo ng inyong devote na
08:19sinantolan.
08:20Di ba, Sir?
08:20Yes.
08:21All right.
08:22Solve na solve.
08:23Masarap ang almusan namin this morning.
08:24Pati dyan sa inyo sa studio.
08:25And I hope sa lahat ng mga nanonood sa atin.
08:28Kaya for more solid food adventures,
08:30laging tumutok sa inyong pambansang morning show kung saan.
08:33Laging una ka.
08:34Una ng hirit.
08:36Ito naman, Anjo.
08:37Finally, ready ka na bang tumikim ng santol?
08:40Ready na, Ate Maris.
08:41Oo, tinuro ko na sa'yo.
08:42I'm sure tinuro na.
08:43Pwede bang i-zoom?
08:44Kumakita niyo mga kapuso.
08:45Kaya na, kaya na.
08:46Kaya na yung kamay ng santol,
08:47bibiyakin nyo parang gano'n.
08:49Wow, parang expert na.
08:50Bibiyakin nyo.
08:52Tapos, syempre, kailangan kamay natin.
08:55Mas maganda yung experience pag ganto'y immersive.
09:00Pwede mo rin namang ganunin.
09:02Mas maganda pag gano'n.
09:03Tapos susubo natin ganto.
09:07Ah, UH.
09:09O, di ba?
09:10Sabi sa'yo, yan ang masarap talagang part ng santol.
09:13Tama, Ate Maris.
09:15Ikaw, hindi ka pa nakasubscribe sa GMA Public Affairs YouTube channel?
09:19Bakit?
09:20Mag-subscribe ka na dali na
09:22para laging una ka sa mga latest kwento at balita.
09:25I-follow mo na rin ang official social media pages
09:28ng unang hirit.
09:29Salamat ka puso.
