00:03Hello, good girl.
00:05Good girl, good girl.
00:07Good girl, good girl.
00:11Good girl.
00:13Good girl.
00:14Good girl.
00:16Hey, good girl.
00:18Hey, good girl.
00:20Hello, good girl. Sorry, you're sleeping.
00:24You're a little busy here, just a quarter.
00:27It's okay to go here?
00:31Yes, okay.
00:33How are you doing here?
00:35How are you doing here?
00:36How are you doing here?
00:36How are you doing here?
00:40Mga santong walang kamay at sira-sira
00:43ang una mong mapapansin
00:45pagpasok sa bahay ng Pamilya Balagtas.
00:48Ang dami ninyong santo dito, ano?
00:51Nung grade 1 po siya, namumulot siya ng mga sa pasurahan po.
00:55Bakit mo pinulot yan?
00:56Nakikita ko lang po sila.
00:58Oo, tapos?
01:00Nakikita ko parang hiniiwan sila.
01:02Hiniiwan sila sa basura.
01:04Bakit nilagay mo dyan yan ang mga santo ninyo?
01:07Naging altar na po sila.
01:08Naging altar na sila?
01:10Oo.
01:11Kinakausap mo yan sila?
01:13Minsan po, ma'am.
01:14Kinakausap mo?
01:15Anong sinasabi mo?
01:17Pagalingin po nila ako sa step.
01:21Ayaw ka. Nakain mo na.
01:26Dalawamputpitong taong gulang lamang si Luz.
01:28Pero sa kanyang itsura, aakalain mong matanda na siya.
01:33Naghahabol ng hininga.
01:39Hindi dating ganito ang binata.
01:46Matikas at malakas.
01:49Dati siyang tagalinis sa mga barko.
01:52Pero sa loob lamang ng siyam na buwan,
01:55ninakaw ng sakit ang kanyang kalusugan.
01:59Kailan mo nalaman na meron kang TB?
02:02Late na po eh.
02:04Ambilis po.
02:05Ano ba ang nangyari?
02:07At ano nagsimula?
02:09Kailan mo na...
02:10Ano yung mga unang sintomas?
02:12Wala po mam eh.
02:14Nakakita lang po yung tropa namin.
02:18Mga pahit na daw po.
02:20Pan man pa lang po.
02:23August 2025 nang malaman ni Luz na nahawa siya ng tuberculosis.
02:29Isang sakit sa baga na nakukuha mula sa isang bakterya.
02:35Lagnat, matinting ubo na lagpas dalawang linggo,
02:39pag-ubo ng dugo at labis na pagpayat
02:41ang ilan sa mga sintomas ng TB.
02:44Paano mo nalaman na may sakit?
02:46Kaya na po yun.
02:47Pag kaya na lang na po yung usok,
02:50Oo.
02:50Bigla na po ako inubo ng inubo.
02:53Oo.
02:53Yung na po nagsimula.
02:55Ubo ka ng ubo?
02:56Opo.
02:57Tapos, anong klaseng ubo? May plema? Walang plema?
03:00Tulig rin po agad eh.
03:01Nung inubo ka ng inubo, anong ginawa mo?
03:04Nagpunta ka ba sa doktor?
03:05Clinic po agad.
03:06Ah, nagpunta kang clinic?
03:07Sa kanosa po.
03:08Oo.
03:08Tapos, anong sabi sa'yo?
03:11Mitamada po agad baga ako.
03:15Matagal nang may gamot para sa tuberculosis.
03:18Libre nga itong nakukuha sa mga health center.
03:22Kaya kung tutuusin, madali na dapat itong gamutin.
03:27Pero nang magpunta sa ospital si Naluz.
03:30Anong sinabi lang sa inyo?
03:32Basta itong resitang gamot, bibilihin nyo to.
03:35Kasi pag wala dito sa amin, bibilihin nyo yan sa parmasy.
03:39E po.
03:39E magkano ang gamot?
03:41Mahalip po.
03:41May 50.
03:43Nalala naman po kami trabaho.
03:45Kaya hindi nila iinom.
03:48Baba niya, nagtitin nila po ng basahan.
03:51Sinubukan daw nilang humingi ng libring gamot sa health center.
03:54Pero...
03:55May binigay po bang gamot?
03:57Reseta ko.
03:58Ah, reseta.
03:59Sabi niya, reseta.
04:00Tapos nung sabi niya, akala ko libre.
04:03Pumunta kayo sa health center?
04:04Pagbigyan niya, sabi niya,
04:05saan ko kakotok niya?
04:07Sabi niya, pumunta kayo ng butika.
04:09Bilhin niyo.
04:11E wala ko ba dito?
04:12Sabi niya, wala na dito.
04:13Maraming salamat sa pagtutok ninyo sa eyewitness mga kapuso.
04:17Anong masasabi ninyo sa dokumentaryong ito?
04:20I-comment nyo na yan.
04:21Tapos, mag-subscribe na rin kayo sa GMA Public Affairs YouTube channel.
Comments