- 9 hours ago
- #kmjs
19, PATAY SA TOBOSO, NEGROS OCCIDENTAL; ENGKUWENTRO NGA BA ANG NANGYARI SA PAGITAN NG MGA SUNDALO AT NEW PEOPLE’S ARMY O ISANG… MASAKER?
Babala: Sensitibong video ang inyong mapapanood. Maging disente sa pagkomento.
Umaga noong April 19, nabulabog ang mga residente sa Brgy. Salamanca dahil sa sunod-sunod na putok ng mga baril sa pagitan ng militar at armadong grupo.
Sunod na lumabas online ang mga litrato ng labi ng 19 na nasawi. Ayon sa militar, ang mga namatay ay mga miyembro ng NPA o New People’s Army.
Ayon sa NPA, sa 19 na namatay, 10 lang ang kanilang mga miyembro o mga armado. Ang 9 diumano, mga sibilyan.
Ang mga pamilya ng dalawa sa 19 na napatay, umaalma sa mga paratang na puro sila miyembro ng NPA. Sibilyan daw ang kanilang mga kaanak, na-red tag lang o na akusahan na armado.
Lumipad si Jessica Soho sa Negros upang magsagawa ng imbestigasyon at kausapin ang magkabilang panig, mula sa militar hanggang sa mga naulila.
Panoorin ang #KMJS Special Report.
"Kapuso Mo, Jessica Soho" (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture.'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Babala: Sensitibong video ang inyong mapapanood. Maging disente sa pagkomento.
Umaga noong April 19, nabulabog ang mga residente sa Brgy. Salamanca dahil sa sunod-sunod na putok ng mga baril sa pagitan ng militar at armadong grupo.
Sunod na lumabas online ang mga litrato ng labi ng 19 na nasawi. Ayon sa militar, ang mga namatay ay mga miyembro ng NPA o New People’s Army.
Ayon sa NPA, sa 19 na namatay, 10 lang ang kanilang mga miyembro o mga armado. Ang 9 diumano, mga sibilyan.
Ang mga pamilya ng dalawa sa 19 na napatay, umaalma sa mga paratang na puro sila miyembro ng NPA. Sibilyan daw ang kanilang mga kaanak, na-red tag lang o na akusahan na armado.
Lumipad si Jessica Soho sa Negros upang magsagawa ng imbestigasyon at kausapin ang magkabilang panig, mula sa militar hanggang sa mga naulila.
Panoorin ang #KMJS Special Report.
"Kapuso Mo, Jessica Soho" (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture.'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Category
😹
FunTranscript
00:05The 11th death in Toboso Negros Occidental
00:10Is this happening in the future of the NPA or massacre?
00:18Let's see the details.
00:28Sa lupang kilala sa tamis ng asukal,
00:34may mga kwentong mapait ang wakas.
00:42At nitong mga nakaraang araw, sa gitna ng katahimikan,
00:47isang bayan ang biglang umalingaw-ngaw.
00:50Lock!
00:53Toboso Negros Occidental
01:07Dalawang oras ang biyahe mula Bakolo bago marating ang bayan ng Toboso.
01:13Madadaanan ang malawak na mga taniman ng Tobosa,
01:16magkabilang panig ng kalsada,
01:18pati yung dati bayan pa lang pero ngayon syudad na yung Escalante City.
01:23Na noon pong 1985 ay nakilala dahil sa madugong massacre
01:28na naganap doon ang mga magsasakanang tubo.
01:33Mahigit apat na dekada na nga po yung nakalipas.
01:36Yun pa rin ang mga isyong kinakaharap ng Negros.
01:40Yung kahirapan, yung tunggalian ng militar at ng New People's Army,
01:46wala pa rin hong pinagbago.
01:48Katulad din po nung isyo dito po sa insidente ng karahasan na naganap sa Toboso.
01:54Pagdating sa bayan ng Toboso,
01:58kapansin-pansing walang tao ang mga kalsada.
02:02Actually, live live pala ito.
02:03Pupuntahan po natin yung pinangyarihan ng insidente dito sa barangay Salamangka.
02:09Ito na ka, guys.
02:10Barangay Salamangka.
02:14Masasabing mapanlin lang ang katahimikan dahil ilang araw lang ang nakararaan.
02:29Umaga ng April 19,
02:32nabulabog ang mga residente ng barangay Salamangka
02:35dahil sa sunod-sunod na putok ng mga baril
02:39sa pagitan ng militar at ng armadong grupo.
02:46Sunod na lumabas online ang mga litratong ito.
02:49Labi ng labing siyam na nasa wik.
02:53Ayon sa militar ang mga namatay,
02:55mga miyembro ng NPA o ng New People's Army.
03:06Hindi madaling puntahan ang pinangyarihan ng insidente.
03:12Matarik ang daan pababa.
03:14Madulas.
03:16Sa ibaba nito,
03:17may lilim na lugar.
03:19Dito raw nagpangabot ang mga sundalo at ang mga rebelde.
03:24April 19, araw ng linggo.
03:26Labing siyam na tao ang namatay sa lugar na ito
03:29sa barangay Salamangka,
03:31bayan ng Toboso sa Negros Occidental.
03:34Sa isang insidente ng karahasan na ayon sa militar,
03:38tunggalian nila o palitan ng putok sa New People's Army o ang NPA,
03:43bagamat may mga panawagan ngayon na dapat masusi itong maimbestigahan.
03:48Ayon sa NPA, sa labing siyam na namatay,
03:52sampulang ang kanilang miyembro o mga armado.
03:55Ang siyamraw ay mga sibilyan,
03:58kabilang na ang dalawang estudyante ng University of the Philippines o UP,
04:03dalawang banyaga na may dugong Pilipino o mga Filipino-Americans,
04:08dalawang menor de edad at isang community journalist.
04:13Nakapanayam ko rito si Lieutenant Colonel Eric Alfonso.
04:17Battalion Commander ng 79th Infantry Battalion ng Philippine Army.
04:23On 18 April, we received information po
04:26about the presence of this terrorist group
04:28nandito sa barangay Salamangka.
04:30Itong grupo nga nitong si Roger Pabiliar alias Jong or Arnel Tapang.
04:35Ang nakasagupa raw ng mga sundalo,
04:38commander ng Northern Negros Front ng NPA.
04:41Binigyan na nga siya ng reward.
04:43Sino ang makakapagturo, makakahuli sa kanya.
04:45Dahil nga sa mga biolente at mga pagpatay na ginagawa niya rito.
04:49May inambus po sila rito that killed minors, student.
04:52Kilala raw ang grupo ni Fabiliar sa pagtuntun at pagtugis
04:58ng mga pinaghihinalaan nilang espiya.
05:01Sa CCTV footage na ito, nakuha April 2, 2025,
05:07na irecord ang diumano pagbaril sa isang magsasakang pinaghinalaan nilang espiya.
05:14Grupo rin daw ni na Fabiliar ang pumuntirya sa isang banod sa katabing syudad ng eskalante.
05:22Hanggang nakatanggap daw kamakailan ng tip ang mga sundalo sa kinaroroonan ng grupo ni Fabiliar.
05:28Nag-start yung operations, gabi ho ng 18, then 19 ho ng mag-aalas 4 ng umaga.
05:34Doon ho nangyari yung first encounter dito sa sityo sinugmawan.
05:39Mga gano'y kalayo ho yung...
05:41Mga aerial distance, mga 2.5 to 3 kilometers from here.
05:44Doon ho nagsimula yung putukan, tama ho.
05:47Tapos...
05:47Abang yung mga tropa natin papalapit sa armadong grupo.
05:50E naunahan sila.
05:51Nangyari ho doon is na-wounded yung ating tropa, isang ating sundalo.
05:55Doon ho naging start yung encounter.
05:57Ito ho yung una na palitan ng puto.
06:00Apo.
06:01Tapos...
06:01Doon ho narecover yung mga rifle grenades, barrel and personal belongings, and mga documents.
06:07Immediately nung pagliwanag ho, kinandak yung pursuit operations.
06:11Abang papunta yung ating mga kasundaluhan dito sa tinatrack nila,
06:15may mga concerned citizen ho na nagsabi na dito nga ho yung direction ng grupo na to.
06:21Immediately ho, yung tropa natin is nagreposition dito.
06:24Dito ho nangyari yung decisive engagement.
06:26Ah, dito yung matindi.
06:28Apo.
06:54Apo.
06:55Dito ho lahat dito sa Situplaringding.
07:05Dito ho sa Situplaringding.
07:07Dito ho sa Situplaringding.
07:12Tama po.
07:12So nasukol yung mga rebel.
07:14Oo, bala.
07:15Malaki hong bala ito.
07:16So may mga M14 ho sila.
07:18So may mga puno rito na makikita mo yung mga tinamaan.
07:22Kasama si Fabilyar sa labing siyam na nasawi sa inilabas namang pahayag ng CPP o ng Communist Party of the
07:30Philippines, kinumpirma nila na miyembro nila si Fabilyar.
07:34You're maintaining na 24 firearms recovered and 19 yung namatay. Pag minatch, you're saying armed lahat yung namatay.
07:45I think the investigation, yung pro-NIR will be the one who will magsasabi ho. Because after the encounter, immediately
07:55we requested for the SOCO to conduct the processing.
08:01Pero ang mga pamilya ng dalawa sa labing siyam na mga namatay, umaalma sa paratang na puro sila mga miyembro
08:09ng NPA, katulad ni Ruel Sabilyo.
08:17Ordinaryo lang daw itong magsasaka ayon sa kanyang kapatid na si Rosemary.
08:23Sabado, April 18, nang huli raw nilang nakitang buhay ang kapatid nilang si Ruel.
08:29Abilang namu-baog, naalang siya sa mga among mga tita. Pagka linggo, hindi siya bumalik.
08:35Monday, nagtaka na yung magulang. Sinanap nila sa mga evacuation center. Wala naman.
08:40Kailan nyo nabalitaan na namatay siya?
08:42Lunis.
08:43Sa online nyo nakita?
08:44Sa social media, o.
08:46Anong reaction nyo nung nakita nyo na gano'n?
08:49Ano mo, nagtaka kami kung bakit nandoon siya?
08:51Hindi ba niya na ikwento?
08:53Hindi.
08:53Ano to? Sibilyan ba siya o sumama sa NPA sa pagkakaalam mo?
08:57Sibilyan ata, ma'am?
08:58Sibilyan hindi siya sumali sa NPA.
09:01Araw-araw nandiyan siya kanila eh. Sa aming pagbirepahin namin yung wala siyang armas.
09:04Ito yung huling picture.
09:06Sa site na, ma'am. Wala na siyang buhay.
09:07Hindi namin matanggap.
09:09Hanggang ngayon ma'am, hindi makasalita yung magulang niya.
09:11Ilang tama ng bala, napa-otopsin nyo pa ba?
09:14Hindi na.
09:15Hindi na.
09:15Pero nakita namin, tatlo.
09:17Dito sa batok, saka dito, saka dito sa taguidira.
09:21Malaman namin yung kapatid, sir.
09:25Hindi na deserve, sir.
09:29Taklong buwan nang nawawala ang anak na babae ni Tatay Arturo na si Jolinda na 15 anyos lang na namaalam
09:38lang daw para mamasukang maging kasambahay.
09:42Nagulat na lang daw si tatay nung nabalitaan niya sa Facebook na kasama ito sa labing siyam na napatay.
09:49Tatay Arturo, kamusta ho kayo?
09:52Okay mo lang mam, pero makasakit din sa kuwang bata na ang nana siya na.
09:58Ano ho nangyari dun sa anak nyo?
10:00Nanangir naman na si nato na magkabulan siya mam.
10:03Tapos wapukukabalo kung asa siya nakita ang buwan, ang gabaho.
10:09Nawala siya, tapos hinanap nyo. Gano'ng katagal ho siya nawala?
10:13Magkabulan.
10:13Sabi nila yung NPA daw yung mga namatay.
10:16Huwala ko ka, kuwa na naman.
10:18Ako siya, istorya nga muna.
10:20Hindi yung istorya, magtabaho siya.
10:22Nasaan na po yung bangkay ng anak nyo?
10:25Nilubong na.
10:26Nilubong na.
10:27Nilubong na.
10:27Nilibing na.
10:28Nakikiramay ako tangha.
10:30Dalawa sa labing siyang nanamatay o ang tinatawag na ngayong Toboso 19,
10:36mga estudyante ng University of the Philippines.
10:40Sa UP Diliman, student counselor, si Alisa Alano.
10:45When you put it in a ballot.
10:47Sa interview niya sa Philippine Collegian, ang student publication ng UP,
10:52punong-puno ito ng buhay.
10:54Lalo trademark niya ang kanyang pulang buhok.
10:57Ako po si Alisa Alano, ang chairperson ng League of Filipino Students UP Diliman.
11:01Alisa Alano is the Head of Education and Research Committee of the USC,
11:06kung saan inaalam niya yung social reality ng bansa.
11:10For the USC to have initiatives na mag-forward nung demands nung mga communities na yun.
11:17We go with the rural communities para alamin yung social reality doon.
11:21Hindi membro ng NPA si Alisa Alano.
11:24It is a massacre because the fact na 19 yung victims, 19 daw yung namatay,
11:30and walang casualties sa part ng military.
11:33Apat na tama sa likod, ayun yung initial findings.
11:39Kabilang din sa mga namatay, ang tinatawag nilang peasant organizer na sina Errol
11:45at estudyante rin ng UP Open University na si Maureen.
11:49Nag-start siya as yung volunteer nung last election.
11:55From there, nag-start siya na magturo sa mga bata.
11:59Iba-ibang places na yung mga pinupuntahan niya.
12:02Bulacan at Batangas.
12:04Hindi ako naniniwala na NPA si Maureen.
12:06Paano natin malalaman yung sagot?
12:10Pinatay na nga nila eh.
12:12Hindi ko na imagine na ganun yung magiging ending niya.
12:16Kasama rin sa mga nasawi ang community journalist na si RJ Lidesma, 30 anyos.
12:23Dating pinuno ng League of Filipino Students, Bacolod.
12:27Taong 2022, naging nominee rin siya para sa kabataan party list.
12:33Nagtrabaho rin bilang manunulat at editor ng paghimutad alternative media na nakabase sa Negros.
12:40Yari kami din subong mag-hotlags ng updates sa mga kalainlain nga presintong ang ikatuan namun.
12:46Ang madalas na kinover daw ni RJ sa iba't ibang mga bayan ng Negros.
12:51Mga issue patungkol sa land grabbing at sa kalikasan.
12:55Kakilala niya at naging kaibigan na rin ang kapwa niya human rights activist na si Father Melvin.
13:02Siya yung nag-i-expose ng mga balitang hindi naririnig.
13:05Halimbawa po yung palm oil plantations, yung mga solar farms.
13:08Being community journalists, isa po yun sa kanyang commitment.
13:11To involve himself to the community,
13:14they will testify, and I myself will testify that RJ is not an NPA.
13:18Hindi siya kumbatan.
13:19Nakita po natin yung bandolier po ay pinatong lang at hindi siya nakatali.
13:23And at the same time, baliktad po yung pagkalagay.
13:26At wala pong hawak na baril si RJ sa picture na pinapapost sa social media.
13:32Isang linggo pa ang lubipas mula nung nangyari ang insidente sa tuboso
13:37nung lumabas ang balita na kabilang pala sa mga napas lang ang dalawang Filipino Americans.
13:44Si Lyle Prijoles, 40 anyos mula sa California sa Amerika.
13:49At Kai Sorem, 26 anyos mula naman sa Washington.
13:54Mga miyembro raw sila ng anak bayan USA.
13:57Pustisya para sa Negros 19!
14:00Ayon sa pahayag ng kanilang mga pamilya nitong Merkoles,
14:04nagpunta sa Negros ang dalawa sa paghangad nila na makilala
14:09ang pinag-ugatan ng kanilang lahi o Filipino roots.
14:13It was his compassion, curiosity, and determination to help more that brought him to Negros.
14:19Our family migrated abroad many, many generations ago, but Kai still wanted to learn more about our ancestry.
14:27Sangayon naman kami dito sa panawagan ng mga pamilya magkaroon ng independent, an objective, an impartial investigation
14:34dahil 19 ang patay dito at hindi pwedeng hayaan na ganun na lang ang significance ng kamatayan nila.
14:46Nung kasagsagan ng kaguluhan, napilitang magsipagbakwit ang anim na raang mga residente ng barangay Salamangka.
14:58Naibalik na naman sila after 48 hours.
15:02They were also given the proper provisions.
15:15Nakausap ko ang kapitan ng barangay, si Romeo Sulta.
15:19Ngayon lang daw ito nangyari sa kanilang lugar.
15:22Yung 19 ho na namatay, mayroon ho bang taga rito?
15:25Actually, mayroon yung bata po.
15:27Beforehand, hindi namin alam na mayroon talagang kasama.
15:31Alaman namin yan, ang cream na.
15:33Masakit para sa amin kasi kawawa ng mga tao, para natruma sila.
15:37Kasi iba dyan, 75 years old, 80 years old.
15:41Ngayon lang nananasan nilang ganyan.
15:43Mayroon pang estudyante lang ganyan.
15:46Sabi ko, wala man na courtesy sa amin.
15:48Yung dalawang tagayuki.
15:50Yung dalawang filam.
15:52Wala din.
15:53Mga banyaga, wala rin.
15:54Wala din.
15:55Sabi ko nga, kung nandito lang sila, magpasalamat kami.
15:58Dahil?
15:59Kasi malaman nila anong kabuhayan namin dito.
16:02May panawagan po kayo sa mga kinaukulan?
16:05Sa nalaman, hindi na maulit-ulit.
16:09Kailangan tulong-tulong pa at isa sa atin.
16:12Kasi pag mayroon yan, hindi makatulong sa atin yan.
16:15Tayo ang nagsira sa banya natin.
16:18Pinaguri ang Sugar Bowl of the Philippines.
16:21Ang isla ng Negros.
16:23Top exporter ng asukalang Pilipinas noong dekada 70.
16:27Pero ang buhay ng mga magsasaka rito, hindi sintamis ng tubo.
16:32Actually, hindi na rin kami nagulat ang nangyari.
16:34It was just a matter of time.
16:35Parang siyang nagnanaknak na sugat ng Negros.
16:39Ang Negros ay isang napakalawak na region na andyan yung konsentration kasi ng mga landlord.
16:47Kumita talaga ng tabo-tabo sa tubo.
16:49At napapabayaan nila yung mga ordinaryong mahumayan sa Negros.
16:53Yung asinero nag-provide lang education, pagkain, trabaho, patay, kasal, bunyang, lahat.
17:01There are land orders to give them the correct wages.
17:04There are land orders to not.
17:05The problem here is that yung tao sa asyenda, very difficult for them to get out because they have nowhere
17:11to go.
17:12Noong dekada 80, ito ang larawang nakita ng buong mundo tungkol sa kalagayan ng Negros.
17:19Ang batang butot balat na si Joel Abong.
17:23Kung nagkaroon ng issue sa pag-i-export natin ng asukal, ang Negros ang tinamaan dyan.
17:28Sa mga nakalipas na dekada, wala gaano ipinagbago ang buhay rito.
17:33Ang mga mahirap noon, mahirap pa rin. Hanggang ngayon, nagkakanda kuba na sa pagtatanim at pagaanin ng tubo.
17:43Ayon sa ilang mga sakada o mga magsasaka ng tubo na aming nakausap, ang kita nila kada araw, isandaan hanggang
17:51dalawang daang piso.
17:52Mahirap kayo, ako matanda na, hindi mo kung magkawin, magkawin, magkawin, magkawin, magkawin, magkawin, magkawin.
18:09Sa hindi tiyak na presyo ng asukal sa international market at ang pag-angkat naman ng gobyerno
18:21ng imported na asukal para dito sa Pilipinas, walang kasiguraduhang may ginhawang paparating.
18:30Ito ang itinuturong dahilan kung bakit noon hanggang ngayon may mga sumasanim sa mga armado.
18:38Parang slave labor na halos ang dating. Kaya laging maraming sumusupot dyan ng mga NPA
18:44para labanan itong tinatawag ilang peudal na mga pamamalakad sa Negros.
18:48Sa mga tao sa Negros ay maayos lang ang pamumuhay.
18:51Kung maayos silang pinapasahod, kung maayos yung kanilang kita sa tubo mga kanyan, mawawala naman yan eventually.
18:58Dito rin daw ang mga problemang pinag-aaralan ng mga researcher at community journalist
19:04katulad ni na Alisa Alano at RJ Lidesma.
19:07Kung ikaw ay halimbawa mananaliksik or journalist, hindi ka naman google ka lang ng google eh.
19:13Pumunta ka sa area, mag-emerge ka doon at aralin mo kung ano talaga yung nangyayari.
19:17May karapatan tayo lahat na aralin ng lipunan.
19:20That doesn't mean na kung kasama ka ng mga NPA o pumunta ka sa NPA area, eh NPA ka na
19:26rin.
19:26Sabihin na natin, let's say, research. I was asking the people of that certain sitio.
19:32Wala namang nakahalubiro ng mga estudyante na they were saying that they will be doing research.
19:39Wala rin nakakita sa kanila doon.
19:41Ang Amon research doon sa Tuboso, hindi pa namin nakuha ang result kasi natay din yung researcher namin
19:48na nanghingi kami ng tulong na siya pumunta doon, na si RJ Lidesma.
19:52Sabi rin ho nila, sampo lang daw yung miyembro nila doon sa 19 na namatay.
19:57Iyon lang daw ang armado. Ano hong masasabi nyo doon?
20:01Matinding kasi nungalingan ho yun. Sinasabi nila na yung mga minors na nirekrut nila are civilians.
20:07Narinig naman ho natin siguro yung interview nung isang magulang ng minor de edad
20:13na mahigit isang buwan na niyang inahanap yung anak niya.
20:17So these are indications na talagang itong bata na to is nirekrut na ng armadong grupo ng CTG na to
20:23para maging child warrior.
20:25E yung dalawang estudyante ng UP, yung dalawang Phil Am, at yung community journalists.
20:31Sibilyan daw ho yun, hindi daw mga miyembro?
20:34Naniniwala naman po tayo na yung civilians are not terrorists, activists are not terrorists,
20:39journalists are not terrorists, students are not terrorists.
20:42But the moment na humawak ka ng barel doon sa spectrum of security natin,
20:47e ibang usapan na yun.
20:49Nakita natin dito, they are armed, they are with this terrorist group.
20:52We have to historicize, I think, yung track record ng security forces, including AFP, including BNP,
21:00especially coming from a human rights lawyer.
21:03May track record sila that they planned evidence.
21:06They have track record of even staging crime scenes.
21:09Well, the evidence would speak for itself.
21:12Yung investigation ay ginakonduct na nga ng another third party entity.
21:15Kami po ay fully cooperative dito sa investigation na ito.
21:20Nakita nyo naman po yung mga lumabas din po na photos dito.
21:27I mean,
21:32hindi ko naman sinasabing kailangan mamatay ng mga sundalo,
21:36pero isa ang sugatan, hindi pa malala.
21:38Nag-re-raise ng question yun.
21:39Kung talagang totoong matindi yung palitan ng putok,
21:43kaya nga kami nanawagan ng independent investigation.
21:48Sa gyera man o sa sagupaan, may sinusunod na mga alituntunin o batas,
21:55katulad ng Geneva Convention.
21:59Yung tinatawag nilang ordi combat,
22:01kung baka nahuli mo,
22:02or di na makakalaw, di na makakalaban.
22:04Mananagot sa batas dapat.
22:05So, huhulihin mo.
22:06Kung sugatan, paayos mo yung sugat, dalhin mo sa korte.
22:09Kasi kung wala tayong batas ng digma, eh labo-labo na yan.
22:13Di ba? Diyan ang nangyari yung mga massacre.
22:15Sa gitna ng mga pagdududa at espekulasyon,
22:19ang tanong,
22:20enkwentro nga ba ang nangyari o massacre?
22:24The burden ngayon para mag-explain
22:26kung paano sila at bakit sila napatay ay nasa military,
22:29na sila naman ay hindi naman nila tinatangging pinatay nila.
22:33Hindi mo yun dapat ishift yung burden na yun doon sa taong namatay na.
22:38Isa sa mga lagi naming nire-remind sa aming mga tropa,
22:41the international humanitarian law,
22:43yung pagpalo sa rule of engagement.
22:45Most of our troops are Catholics and we value life.
22:48But we are mandated by our duty na kailangan namin gawin.
22:52Factual naman pong sabihin na,
22:54ako 41 years na ako akong journalist eh,
22:59mula noon hanggang ngayon,
23:00yun pa rin po yung kalaban, kahirapan.
23:02At yung kahirapan yan po yung sabi nila,
23:05nagbe-breed ng rebellion,
23:08kung bakit may mga sumasali po
23:09sa mga paliwang grupo sa mga kalaban ng gobyerno.
23:14Ano masasabi niyo hundo?
23:16Well, totoo naman po yun na issue, na kahirapan.
23:21But we must remember na this is a democratic form of government.
23:27Nasa democraticong ano po tayo, gobyerno.
23:30Isang component ho ng democratic democracy,
23:32ang pagiging aktivista.
23:35So, we need to know the difference between the activism and extremism.
23:42Hindi lang sa tuboso may nangyaring karahasan,
23:46meron din online.
23:47Hindi siyang katanggap-tanggap.
23:49Napakinggan natin yung mga testimonya ng pamilya,
23:52gano'ng kasakit,
23:53para marinig yung mga ganun na mga pasaring na naging corn beef,
23:58yung kanilang mga anak.
24:00At again, we're talking about persons here.
24:02Totoo silang mga tao.
24:04That is a systematic tactic
24:06ng pagdidi-humanize ng mga alleged members ng New People's Army.
24:12May nagawa pa raw magpakalat ng di-umano, fake,
24:16nalarawan ng babaeng pula rin ang buhok.
24:19Katulad ng kay Alisa,
24:21na meron ding dalang armas.
24:23Pero kapag in-reverse search,
24:25kuha pala ng isang babae sa bansang Myanmar.
24:28Kung titignan mo ng account,
24:29naka-lock,
24:31walang totoong identity,
24:33at paninirampuri po.
24:35Cyber libeling yun at red tagging.
24:37Ang Philippine National Police
24:39ang nag-iimbestiga ngayon
24:41sa pinangyarihan ng insidente
24:42at nagsagawa rin ng otopsy
24:45at paraffin test
24:46sa labi ng mga napatay.
24:48Tumanggi silang magbigay ng iba pang mga detalye
24:51dahil kasalukuyan pa raw ginagawa ang investigasyon.
24:55Ang Commission on Human Rights
24:57nagsasagawa na rin daw ngayon
24:59ng isang independent investigation.
25:02Ito po ay posibleng kaso
25:04for a violation of international humanitarian law
25:07on the part of the armed forces of the Philippines.
25:11Of course, yung protection po na yun ng batas
25:13ay available lamang
25:14kung itong mga civilians na ito
25:16ay hindi nakisali doon sa hostilities.
25:18Pero kung sila po ay sumama sa hostilities,
25:21kahit po sila ay civilian,
25:23yung protection po ng international humanitarian law
25:25ay hindi na-available.
25:26Samantala, nito lang Merkules,
25:29idineklara ng munisipyo ng tuboso
25:32na persona non grata
25:34o hindi katanggap-tanggap
25:36ang CPP-NPAN-DFP
25:39sa kanilang bayan.
25:40Isa ang lepros
25:42at yung people's army
25:43ang iba
25:44hindi
25:45tumot kay sila
25:47ang tinon
25:48na nagkala
25:49o kagumot
25:51sa lepros island region
25:53o sa tibok kasyon
25:55sa kabilang banda
25:57may mga protesta rin
25:59at panawagan
26:00para sa katarungan
26:01sa mga napaslang.
26:02Justicia!
26:04Para may mangrin ng duyo!
26:06We are appealing
26:07na sana
26:07wala nang patayan.
26:10Pinakaimportante siguro sa amin
26:11iwasan na po
26:12pagdadahas
26:13ng mga militar
26:14na nadamay ang mga
26:16sibilyan
26:17nga mga magsasaka.
26:19Hindi na tayo makipaglaban
26:20sa kapwa Pilipino natin
26:21o ang mga kapatid natin.
26:23Naanyayahan namin
26:24inatitira sa kanilang grupo
26:25to return to the faults of the law.
26:27Ang iniisip ngayon
26:28ng mga tao
26:28ay away lang yan
26:29ng NPA
26:30tsaka military.
26:31Actually, hindi.
26:32Away ito
26:33ng mga maliliit
26:34na mamamayan ng negros
26:36laban dun
26:37sa sistema
26:38umiiral dun
26:38na hindi talaga sila
26:40binibigyang pansin.
26:41Hindi sila nakikinabang
26:43sa biyayan
26:44ng lupa ng negros.
26:45Yan ang problema.
26:47Dekada na
26:48ang binibila
26:49ng mga hidwaan
26:51sa ating lipunan.
26:52Mga sundalo
26:53kontra mga rebelde
26:55o mga tinatawag
26:56na terorista.
26:57May kanya-kanyang
26:59ipinaglalaban
27:00at paniniwala
27:02Pilipino
27:03kontra Pilipino.
27:05Pero hanggat
27:07hindi natitigil
27:09ang sakitan
27:10at patayan
27:11sa mga tubuhan
27:12ng negros
27:13hindi lang
27:14asukal
27:15ang aanihin
27:16kundi
27:18tugo.
27:22Thank you for watching
27:24mga kapuso.
27:25Kung nagustuhan nyo po
27:26ang video ito,
27:28subscribe na
27:29sa GMA Public Affairs
27:30YouTube channel
27:32and don't forget
27:33to hit the bell button
27:35for our latest updates.
Comments