00:00Herkese merhaba, yeni incelememize hoş geldiniz.
00:02Bugün gündemin tam kalbine dalıyoruz.
00:05Biliyorsunuz son günlerde siyasette taşlar ciddi anlamda yerinden oynadı.
00:09Biz de bugün gazeteci Müyesser Yıldız'ın kaleme aldığı ve çok tartışılan o yeni siyasi çözüm süreci analizini masaya yatırıyoruz.
00:17Peki ama kim ne istiyor, denklemlere de tıkanıyor, ortadaki çelişkiler neler?
00:23Taraf tutmadan, sadece kaynağımıza odaklanarak bu karmaşık tabloyu sizin için haritalandıracağız.
00:28Hazırsanız bu siyasi açılım denklemini çözmeye başlayalım.
00:33Müyesser Yıldız, analizine aslında hepimizin duyduğu o fitili ateşleyen cümleyle başlıyor.
00:38MHP lideri Devlet Bahçeli'nin o net çıkışı, örgütü feshedip silahları bıraktır, umut hakkından yararlan.
00:45Yazara göre bu tek cümle yeni siyasi denklemin tam merkezinde duruyor.
00:49Adeta kurucu bir değişken.
00:51Bütün tartışmalar bunun etrafında dönüyor.
00:53Peki ama bu zemin üzerine yepyeni bir siyasi süreç inşa edecek kadar sağlam mı?
00:58Gelin önce bu incelemenin adımlarına hızlıca bir bakalım.
01:01Yol haritamız 5 ana duraktan oluşuyor.
01:041. Yeni siyasi denklem.
01:052. Baş müzakerecinin tanımı.
01:073. Giderek genişleyen talepler.
01:094. Meclisten gelen açıklamalar.
01:12Ve son olarak havada kalan o cevapsız sorular.
01:15Hemen ilk bölümle yeni siyasi denklemle başlıyoruz.
01:18Şimdi yazarın dikkat çektiği o büyük kilitlenmeyi, o açmazı tam olarak anlamak için masadaki iki ana aktörün formüllerine bakmamız lazım.
01:27Kaynağımıza göre iktidarın yaklaşımı tamamen güvenlik odaklı ve adım adım işliyor.
01:31Yani önce tam silahlanma sağlanacak, istihbarat ve ordu bunu teyit edecek ve ancak ondan sonra yasal düzenlemeler devreye girecek.
01:39Ama bir de madalyonun diğer yüzü var.
01:42Dem parti cephesi bambaşka bir sıralama istiyor.
01:44Onlara göre İmralı'daki Abdullah Öcalan'ın öncelikle yasal bir zeminde baş müzakereci olarak resmileşmesi şart.
01:51Yani düşünün bir taraf önce tam silahlanma ve teyit derken diğeri önce resmi statü ve muhataplık diyor.
01:57İşte yazarın haritasında sistemin kilitlendiği yer tam olarak burası.
02:01Gelelim ikinci bölüme.
02:03Baş müzakereciyi tanımlamak.
02:05Yazar burada özellikle Dem parti'nin ısrarla kullandığı bir kavramı büyüteç tutuyor.
02:10Baş müzakereci.
02:11Bu öyle rastgele seçilmiş bir kelime değil.
02:13Dem parti grup başkan vekili Sezai Temelli'nin şu sözleri durumun ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor.
02:19Bu artık sadece defakto olarak değil, yasal bir zemine de kavuşmalıdır.
02:23Kaynağımızın analizine göre burada hapisteki bir figürü doğrudan resmi bir siyasi muhataba,
02:28ulusal bir aktöre dönüştürmek için çok bilinçli, sistematik bir baskı var.
02:31Fiili olanı yasal bir zorunluluğa çevirme çabası.
02:34Peki, siyasi söylemleri bir anlığına kenara bırakalım.
02:38Bu kelimeler gerçekte ne anlama geliyor?
02:40Yazarımız konuyu nesnelleştirmek için doğrudan Türk Dil Kurumu'na bakıyor.
02:44Müzakere, bir konuda fikir alışverişi yapmak.
02:47Peki, baş müzakereci?
02:49O çok daha net.
02:50Bir konuyu çözmek için uluslararası birliklerde ülkesini temsil etmeye yetkili kılınan devlet görevlisi.
02:57Evet, kelimelerin tam ve resmi karşılığı bu.
03:00İşte tam da bu noktada yazar karşımıza çok kritik, adeta zihin açıcı bir soruyla çıkıyor.
03:06Ağırlaştırılmış müebbet almış bir figür, resmi bir devlet görevlisi tanımına nasıl sığdırılabilir?
03:12Hadi diyelim ki bu kavram bir şekilde esnetildi.
03:15Peki, bu kişi tam olarak kimlerle ve hangi konuları müzakere edecek?
03:20Bu da bizi doğrudan üçüncü bölüme götürüyor.
03:23Genişleyen talepler dalgası.
03:25Yazarın analizinden görüyoruz ki, mesele hızla tek bir kişinin yasal statüsü olmaktan çıkmış durumda.
03:30Talepler resmen kartopu gibi büyüyor.
03:33Bakın, denkleme dahil olan farklı grupların istekleri nasıl kademe kademe artıyor?
03:37Pervin Buldan, 9-10 maddelik bütüncül bir af yasasından bahsediyor.
03:41Mustafa Karasu, militanların demokratik siyaset yapabilmelerini sağlayacak yasalar istiyor.
03:46Dem sözcüsü Ayşegül Doğan, çıtayı iyice yukarı taşıyıp,
03:49dünya çapındaki 60 milyon Kürt'ün ulusal haklarının tanınmasını talep ediyor.
03:53Bitmedi, yeni kurulan Kürt Milli Platformu ise,
03:56kendi kaderini tayin hakkı ve resmi dil statüsünün anayasal güvenceye kavuşturulmasını şart koşuyor.
04:01Yani kaynağımızın burada altını kalın kalın çizdiği şey şu,
04:04bu olay artık sadece silah bırakma ya da bireysel af sınırlarının çok ötesine geçti.
04:11Talepler, devletin üniter ve milli yapısında köklü,
04:14yapısal değişiklikler yapılması yönünde devasa bir baskıya dönüşmüş durumda.
04:19Denklemdeki değişkenler o kadar çoğaldı ki,
04:21ilk baştaki silah bırak, umut hakkını al formülü şu an çok ama çok gerilerde kaldı.
04:27Ve yazar çok haklı bir şüpheyle soruyor.
04:30Türkiye'nin üniter yapısını kökten sarsacak bu boyutlardaki sınırsız talepler masaya geldiğinde,
04:35karşılarında muhatap olarak kim oturacak?
04:38Devlet memurları mı?
04:39Adaya gönderilecek akademisyenler ya da gazeteciler mi?
04:43Yoksa meclisten birileri mi?
04:44Yazar, hapisteki bir isimle devletin temel anayasal yapısını müzakere etmenin
04:50lojistik ve hukuki gerçekliğini çok ciddi bir şekilde sorguluyor.
04:544. Bölüm
04:55Meclisten Gelen Açıklamalar
04:57Peki, devasa boyutlara ulaşan bu talepler dalgasına, devletin en üst kademeleri, özellikle yasama organı ne diyor?
05:05Kaynağımız burada, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'un açıklamalarına dikkat çekiyor.
05:09Kurtulmuş'a göre, silahların bırakıldığı ve örgütün kendini feshettiği teyit edilirse,
05:15ihtiyaç duyulan yasaların meclisten geçmesi sadece 1-2 saat sürebilir.
05:19İktidar tarafı, kendi şartları sağlanırsa süreci ne kadar hızlı işletebileceğinin altını çiziyor.
05:24Fakat yazarın asıl odaklandığı yer, bu hız vadenin peşinden gelen o çok sert, o kesin uyarı.
05:31Kurtulmuş açıkça diyor ki, iş yoluna girmiştir, artık buradan dönüş yok.
05:36Allah muhafaza yarım kalırsa, bunun çok ağır bedeli olur.
05:40Müyesser Yıldız, bu sözleri, masadaki denklemi daha da karmaşık hale getiren,
05:45aba altından gösterilen çok net bir sopa olarak yorumluyor.
05:48Ve geldik 5. son bölüme cevapsız sorular.
05:51Tüm bu aktörleri, açıklamaları ve çelişkileri yan yana koyduğumuzda,
05:55yazarın hesabına göre matematik bir türlü tutmuyor.
05:58Ve peş peşe o vurucu soruları soruyor kaynağımız,
06:01hani terör örgütü güvenlik güçlerimizce zaten yenilgiye uğratılmıştı,
06:05hani ayakkabı numaralarına kadar biliniyorlardı ve ülkeyi çoktan terk etmişlerdi.
06:09O zaman bu süreç neden başlatıldı?
06:11Ve daha da önemlisi, sırf süreç yarım kalmasın, geriye dönülmesin diye,
06:15o saydığımız ağır, yapısal talepler kabul mü edilecek?
06:18İncelememizi yazarın kendi sonucundan doğrudan aldığımız,
06:22o çok çarpıcı, kışkırtıcı soruyla bitiriyoruz.
06:25Sürecin çöpe gitmesine önlemek adına,
06:28devletin üniter yapısını sarsacak o ağır taleplere,
06:31eninde sonunda boyun mu eğilecek?
06:33Ve eğer öyleyse,
06:35yarım kalmasının bedeli ağır olur denilen bu denklemde,
06:38Türkiye'nin ödeyeceği o asıl büyük bedel ne olacak?
06:41Bu faturayı gerçekten kim ödeyecek?
06:43Evet, Müyesser Yıldız'ın analizini rehber edinerek,
06:47adım adım haritalandırdığımız bu incelemenin sonuna geldik.
06:50Sizi bu zor ama mutlaka üzerine düşünülmesi gereken sorularla baş başa bırakıyorum.
06:55İzlediğiniz ve dinlediğiniz için çok teşekkürler.
06:57Bir sonrakinde görüşmek üzere.
06:59Bilgiyle ve merakla kalın.
