00:00Herkese merhaba. Bugün Türkiye'nin gündemine adeta bomba gibi düşen şu meşhur yeni açılım tartışmalarına mercek tutuyoruz.
00:07Peki ama yeni açılımın arka planı nedir?
00:09Müyesser Yıldız'ın o çok konuşulan ve oldukça detaylı analizinden yola çıkarak,
00:14sadece o duyduğumuz siyasi söylemleri değil, kapalı kapılar ardındaki toplantıları, istihbaratın vizyonunu ve işin içindeki uluslararası planları adım adım inceleyeceğiz.
00:24Gelin hiç vakit kaybetmeden hemen başlayalım.
00:26Bu analizi tamamen kaynak metnimize sadık kalarak beş ana başlıkta toparladık.
00:31Önce eski ve yeni açılım söylemlerine bakacağız, sonra Orta Doğu'da yeni sözleşme vizyonunu, istihbaratın çözüm perspektifini,
00:39yeni ulus devlet arayışını ve en son da ikinci yüzyıl ile Cumhuriyet tezatını ele alacağız.
00:44Birinci bölümümüz olan eski ve yeni açılım ile hızlıca başlıyoruz.
00:48Kaynak makale çok ilginç bir noktaya, aslında bugünkü siyasi söylemlerin on küsur yıl önceki ilk çözüm sürecindeki açıklamalarla
00:55nasıl da birebir aynı olduğuna dikkat çekiyor.
00:58Şöyle bir geçmişe dönüp dönemin İçişleri Bakanı Beşir Atalay'ın sözlerini hatırlayalım.
01:02Ne diyordu o zamanlar?
01:04Bu bir taviz süreci değil ve uluslararası bir mekanizma asla devrede değil.
01:08Yazarımız geçmişteki bu söylemlerle bugünü karşılaştırdığında inanılmaz bir benzerlik yakalıyor.
01:13Bugün de siyaset sahnesinde aynı o yerli ve milli vurgusu kelimesi kelimesine tekrarlanıyor.
01:18Makalenin iddiası çok net.
01:20Aslında süreç değişmedi, sadece tabirca ise derin dondurucudan çıkarılıp önümüze yeniden ısıtılarak konuldu.
01:27Peki, eğer söylemler gerçekten dondurucudan çıkarıldıysa, bugün perde arkasında tam olarak neler pişiyor?
01:33İşte bu noktada ikinci bölümümüze, Orta Doğu'da yeni sözleşme fikrine geçiyoruz.
01:38Bunu anlamak için de 10 Kasım'dan tam bir gün önce Ankara'da yapılan o çok kritik toplantıya uzanmamız gerek.
01:44Düşünün, Ankara'nın göbeğindesiniz.
01:47Orta Doğu Araştırmaları Merkezi, ORSAM ve Oxford Üniversitesi ortaklaşa bir etkinlik düzenliyor.
01:52Başlıkta epey iddialı.
01:54Orta Doğu'da yeni bir bölgesel toplum sözleşmesi arayışı.
01:57Ve sıkı durun, toplantının açılışında TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş kürsüye çıkıp,
02:02bizzat Türkiye modeli adını verdiği yeni bir vizyon açıklıyor.
02:06Kurtulmuş'un orada kurduğu şu cümleye dikkat çekiyor yazarımız.
02:09Mesele sadece silahların bırakılması falan değil, asıl mesele emperyalistlerin bölgemizde dağıttığı halkların yeniden toparlanması ve bir arada olmasının yolunu açmak.
02:18Yani olayı saf bir silahsızlanma değil, zınırları aşan, devasa bir bölgesel toplanma projesi olarak çerçeveliyor.
02:24Bu Türkiye modeli dedikleri şeyin hedefleri de cidden muazzam bir boyuta ulaşıyor.
02:30Dağılmış bölge halklarını toplayacaksınız, ortak bir bölgesel kadar çizeceksiniz,
02:34emperyalistleri kapı dışarı edeceksiniz ve bunu da Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesi olarak sunacaksınız.
02:41Kaynak metnimiz burada çok çarpıcı bir paralellik kuruyor.
02:44Bu vizyonun aslında geçmişte bazı uluslararası aktörlerin dilinden düşürmediği,
02:48o meşhur yeni Osmanlı millet sistemi kavramıyla ne kadar örtüştüğünün altını çiziyor.
02:53İşin siyaset ve uluslararası toplantı ayağı böyleydi.
02:57Peki ya istihbarat?
02:58Hemen üçüncü bölümümüz olan istihbaratın çözüm vizyonuna geçelim.
03:02Aynı toplantıda konuşan bir diğer çok kritik ismin MIT Başkanı İbrahim Kalın'ın sözlerine yakından bakıyoruz şimdi.
03:09Analize göre İbrahim Kalın, çözüm için salt silah bırakmanın kesinlikle yetmeyeceğini söylüyor.
03:14Sorunun tam kalbinde, toplumun bir kesiminin hissettiği o dışlanma, eşitsizlik ve hak kaybı algısının yattığını belirtiyor.
03:22Yani mesele sadece fiziki bir eylem değil, derinlere kök salmış o algıları, o toplumsal psikolojiyi de onarmak.
03:30Makalemiz Kalın'ın bu vizyonunu üç temel adım üzerinden okuyor.
03:33Birincisi, demokratik haklar ve kültürel farklılıklar meselesinin yüzleştirerek ele alınması.
03:38İkincisi, buna uygun yeni yasal zeminlerin tasarlanması.
03:41Ve analizde bilhassa altı çizilen üçüncü nokta.
03:44Hani o örgütün lider kadrosunda oluşan, peki bize ne olacak endişesi var ya,
03:48işte bu kaygının yönetilmesi ve geri dönüşleri sağlayacak yasal adımların atılmasına yönelik verilen sinyaller.
03:55Tabii asıl kritik nokta ne biliyor musunuz?
03:57İbrahim Kalın'ın vurgusuyla, bu meselenin artık sadece kendi sınırlarımız içindeki bir iç politika konusu olmaktan çıkmış olması.
04:03Konu bütünüyle sınırları aşıyor.
04:06Suriye'yi, Irak'ı, İran'ı içine alan ve komşu ülkelerdeki toplumsal bütünleşmeyi de gerektiren koskoca bir bölgesel meseleye dönüşüyor.
04:14Siyaset dedik, istihbarat dedik, geldik dördüncü bölüme.
04:17Yeni ulus devlet arayışı.
04:19Yazarımız, tüm bu arka planın bir de uluslararası akademik tarafına oradaki entelektüel vizyonan ışık tutuyor.
04:25Ve Ankara'daki o bahsettiğimiz toplantıda sahne alan çok kilit bir isme odaklanıyor.
04:30Kim bu isim?
04:32Galip Dalay.
04:32Kendisi sıradan bir katılımcı değil.
04:34Hem Oxford Üniversitesi temsilcisi hem de o meşhur İngiliz düşünce kuruluşu Chatham House'un kıdemli araştırmacısı.
04:41Yazarımız Dalay'ın bu çift yönlü uluslararası bağlantılarını özellikle vurguluyor.
04:45Neden mi?
04:46Çünkü bu yeni politikaların o yerli ve milli söyleminin aksine salt iç dinamiklerle şekillenmediğini,
04:52işin çok ciddi bir uluslararası boyutu olduğunu göstermek istiyor.
04:55Hatta makale hedeflenen ideolojik yapının aslında ne olduğunu göstermek için Dalay'ın Time dergisinde yayınlanan bir analizinden alıntı yapıyor.
05:03Dalay orada çok net bir şekilde 20. yüzyıldan kalma ulus devlet modelinin artık yetersiz kaldığını ve Türkiye'nin farklı kimlikleri
05:11kapsayan yeni bir ulus devlet anlayışına ihtiyacı olduğunu söylüyor.
05:14İşte bu detay tartışmayı basit bir barış sürecinden çıkarıp bildiğimiz devletin kimliksel yapısının baştan aşağı yeniden tanımlanması noktasına çekiyor.
05:23Ve geldik son bölümümüze.
05:25İkinci yüzyıl ve Cumhuriyet.
05:27Yazar tüm bu anlattığımız parçaları birleştirip anlatıyı müthiş bir zamanlama zıtlıyla zirveye ulaştırıyor.
05:33İnanın bu tezat makaledeki o temel eleştirinin adeta bel kemiği durumunda.
05:37Takvimlere iyi bakın.
05:39Tarih 9 Kasım, Ankara'da o toplantıdayız ve yeni bölgesel toplum sözleşmesi, yeni ulus devlet gibi sınırları aşan yepyeni modeller havada
05:49uçuşuyor.
05:50Aradan sadece ve sadece 24 saat geçiyor.
05:53Tarih 10 Kasım, Atatürk'ü amma törenlerindeyiz ve aynı yetkililer bu kez kürsüye çıkıp Cumhuriyet'in o klasik kazanımlarını, üniter
06:01yapısını ve bağımsızlığını asla taviz vermeden koruyacaklarını söylüyorlar.
06:05Yazar işte tam da buraya, sadece bir gün arayla yaşanan bu devasa söylem uçurumuna dikkat çekerek duruma çok derin bir
06:12eleştiri getiriyor.
06:13Ve makaleden süzülüp zihnimize kazınan o çarpıcı soruyla bugünlük bu incelememizi noktalıyoruz.
06:19Komşu ülkelere yayılan bu devasa bölgesel planlar ve kapsayıcı yeni ulus devlet tasarımları, Cumhuriyet'in yıllardır oturmuş o kurucu temelleriyle
06:27gerçekten bir arada yaşayabilir mi?
06:30Yoksa aslında izlediğimiz şey, devletin en temel yapısının baştan aşağı yeniden şekillendirilmesi süreci mi?
06:36Bu sorunun cevabı, şüphesiz önümüzdeki dönemin en büyük tartışması olacak.
06:41Kaynak meyitlerinizi temel aldığımız bu analizde bizimle olduğunuz için çok teşekkürler.
06:45Bir sonraki de görüşmek üzere, hoşçakalın.
