00:00Evet, hoş geldiniz. Gündem malum, Türkiye'nin son günlerde çokça konuştuğu yeni bir siyasi açılım tartışması var.
00:06Peki, arka planda gerçekten neler oluyor?
00:08Siyasette kelimeler sadece sözden ibaret değildir biliyorsunuz.
00:11Bazen koca bir stratejiyi gizlerler.
00:14Biz de bugün taraf tutmadan tamamen önümüzdeki veriler ve açıklamalar üzerinden bu işin röntgenini çekeceğiz.
00:20Niyetimiz, bu karmaşık tabloyu, o değişen söylemleri ve alttan alta kaynayan gerilimleri sizin için olabildiğince netleştirmek.
00:27Konuyu dağıtmamak için hızlıca bugünkü yol haritamıza bir bakalım.
00:31Önce başlangıçtaki devlet formülünü konuşacağız, ardından o ani politika değişikliğine, sonra da çerçeve ve kök yasa arasındaki semantik savaşa değineceğiz.
00:40Sonrasında silahsızlanmanın ötesindeki taleplere ve önerilen yasal takvime bakıp, en sonunda da meşruiyet paradoksuyla bugünkü incelememizi toparlayacağız.
00:49Hemen birinci bölümle, yani başlangıçtaki devlet formülü, önce silah bırakma stratejisiyle başlayalım.
00:56Sürecin en başında MHP lideri Devlet Bahçeli'nin çıkışıyla ortaya konan devlet aklı formülü aslında gayet netti.
01:04Birinci adım, örgüt tamamen silah bırakacak ve kendini tasfiye edecek.
01:08İkinci adım, ancak bu şart sağlandıktan sonra meclis o bireyler için yasal düzenlemeleri hayata geçirecek.
01:14Yani son derece kronolojik, önce eylem, sonra yasa mantığına dayanan oldukça katı bir beklenti vardı ortada.
01:21Ama tam bu noktada çok çarpıcı bir durum var.
01:24Bu önce silah bırak duruşu o kadar hızlı evrildi ki insan ister istemez şunu soruyor.
01:31Bu kadar sağlam, bu kadar net sıralanmış bir formülün neredeyse bir gecede,
01:36evet kelimenin tam anlamıyla bir gecede tersine dönmesine ne sebep oldu?
01:40Bu da dizi ikinci bölüme getiriyor, ani politika değişikliği, yani silah bırakmak için yasa yapmak.
01:48Sadece birkaç gün içindeki şu baş döndürücü hız değişimine bir bakın.
01:5310 gün önce TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, önce tamamen silah bırakılsın diyordu değil mi?
01:58Geçen cumartesi yine kurtulmuş, terör işinin %80-90 bittiğini söyledi, sonra birden işin seyri değişti.
02:05Birkaç gün geçti geçmedi, AKP sözcüsü Ömer Çelik çıkıp örgütün silah bırakmasını sağlamak için yasal bir çerçeveye ihtilaç duyulduğunu belirtti.
02:14Hemen ardından da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Efkan Hala, meclis kapanmadan bu çerçeve yasanın hızla hazırlanacağını doğruladılar.
02:21Anlayacağınız, önce silah bırakın talebinden, o silah bırakmayı teşvik etmek için, önce yasa çıkaralım noktasına ışık hızıyla geçilmiş oldu.
02:29Peki bu geçiş bizi nereye götürüyor?
02:32Üçüncü bölüme, çerçeve ve kök yasa tartışmasına.
02:35Masada tam anlamıyla bir kelime savaşı var.
02:38Zamanlamadaki bu ani kayma, aslında arka plandaki devasa bir anlaşmazlığın da üstünü örtüyor.
02:44Hükümet tarafı, örgütün tasfiyesini hızlandırmak için önerilen bu yeni mevzuata kod veya çerçeve yasa diyor.
02:51Fakat karşı tarafa, yani DEM ve PKK cephesine baktığınızda, onlar ısrarla kök yasa demeyi tercih ediyorlar.
02:59Şimdi, alt tarafı bir kelime ne fark eder demeyin, siyaset dilinde bu iki kelime aslında iki bambaşka dünyanın kapısını aralıyor.
03:07İşte ayrımın kilit noktası tam da burası.
03:10Hükümet meseleyi, terörsüz Türkiye'ye ulaşmak için 50 yıllık bir terör sorununun çözümü olarak sınırlandırıyor.
03:16Karşı taraf ise bunu, barış ve demokratik toplum sürecine ulaşmak için 100 yıllık bir Kürt sorununun çözümü olarak yorumluyor.
03:23Yani düşünsenize, bir taraf olaya tamamen asayiş, güvenlik ve terörün bitirilmesi penceresinden bakarken,
03:30diğer taraf bunu bir asırlık, sistemik bir meseleyi sıfırdan inşa etme fırsatı olarak okuyor.
03:35Hal böyle olunca, dördüncü bölümümüzdeki konu kaçınılmaz hale geliyor.
03:40Silahsızlanmanın ötesindeki o talepler.
03:43Karşı tarafın, kök yasa derken tam olarak ne kastettiğini kendi sözlerinden okuyalım.
03:48DEMEŞ Başkanı Tuncar Bakıran, niyetlerinin sadece silahlarla ilgili olmadığını çok net ifade ediyor.
03:54Diyor ki, müzakere eşit yurttaşlık haklarından vazgeçmek değildir.
03:58Hatta Türkiye'nin kök sorununun, cumhuriyetin demokrasiyle tamamlanmamış olması olduğunu savunuyor.
04:04Kısacası onlar için silahların bırakılması, o devasa anayasal talepler listesinin yanında,
04:10inanın sadece küçük bir detay olarak kalıyor.
04:12Bir de Kandil'den Murat Karaylan'ın açıklamasına bakalım.
04:15Karaylan, biz silah bırakacağız demedik, silahlı mücadele stratejisine ara veriyoruz dedik.
04:21Diyerek araya çok kalın bir çizgi çekiyor.
04:23Silah bırakmayı da doğrudan hapisteki liderlere Öcalan'ın özgürlüğüne bağlıyor.
04:28Sürecin ancak bu şartla gelişebileceğini söylüyor.
04:30Yani hükümetin, hadi hemen silah bırakın da yasa çıkaralım beklentisine karşılık,
04:34karşılarında çok daha çetrefilli ve ön koşullarla dolu bir duvar buluyorlar.
04:39DEMSözcüs Ayşegül Doğan da bu durumu pekiştiriyor zaten.
04:42Diyor ki, yapılacak yasal düzenleme sadece bir silahsızlanma yasası olarak görülmemeli,
04:47bu demokratik dönüşümün kök hücresi olmalı.
04:50Anlayacağınız, onlar bu yasayı terörün bitiş noktası olarak değil,
04:54yepyeni bir anayasal sürecin o dönüşümün ilk tohumu olarak konumlandırıyorlar.
04:59İyi de, tüm bunlar ne zaman olacak?
05:01Beşinci bölüm, önerilen yasal takvim.
05:03Kaynaklarımızın aktardığına geri, hapisteki liderin sızdırdığı iddia edilen 3 adımlı çok net bir takvim var ortada.
05:10Birinci adım, o meşhur kök yasanın meclis kapanmadan geçirilmesi.
05:14İkinci adım da, Ekim ayına doğru Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu ve Kayyum Belediye Kanunlarında revizyonlar yapılması hedefleniyor.
05:22Ve üçüncü adım, yani en büyük hedef, o bahsettikleri Kürt sorunu için anayasa değişikliklerinin yapılması.
05:29Görünen o ki, hükümetin çerçeve yasası, aslında karşı tarafın ajandasında çok daha büyük bir anayasal değişimin sadece ilk basamağı.
05:37Şimdi tüm bu karmaşayı toparlayacağımız 6. ve son bölüme geçelim, Meşruiyet Paradoksu.
05:43Bunca farklı beklenti ortadayken, MHP lideri Devlet Bahçeli'nin o sert uyarısını hatırlamamak elde değil.
05:50Ne diyordu Bahçeli? Elikanlı terör örgütlerine harf oyunlarıyla isim değiştirip, Meşruiyet elbisesi giydirme devri kapanmıştır.
05:58Burada özellikle yabancı müttefiklerin terör örgütlerini meşrulaştırma çabalarına çok net bir res çekildiğini görüyoruz.
06:04Ama işte kaynağımızın altını çizdiği o büyük paradoks da tam burada başlıyor.
06:10Bir yandan devletin en tepesinden, o yabancı müttefiklerin meşrulaştırma çabalarına karşı çok sert bir ret söylemi var.
06:17Ama diğer yandan, devletin bizzat kendi inisiyatifiyle yürüttüğü o çerçeve yasa müzakereleri,
06:24hapisteki lidere bir nevi koordinatör statüsü veriyor.
06:27Yani söylemde biz o meşruiyet elbisesini giydirmeyiz denirken,
06:31sahadaki pratik adımlar, örgüt liderine eşi benzeri görülmemiş, yepyeni bir meşruiyet alanı açmış oluyor.
06:38Ve işte tüm bunlar bize o kaçınılmaz, biraz da kafa karıştırıcı soruyla baş başa bırakıyor.
06:43Hükümetin çerçevelediği çözüm ile DEM ve PKK'nın beklediği kök yasa,
06:48birbirinden ışık yılları kadar uzak iki ayrı dünyayı temsil ediyor.
06:52Peki bu siyasi açılım, masadaki bu devasa çelişkilerle yüzleştiğinde gerçekten ayakta kalabilecek mi?
06:58Kelimeler aynı olsa da sözlük anlamları bu kadar farklı iken, kapalı kapılar ardında asıl anlaşılan şey ne?
07:05İp üzerinde yürütülen bu kırılgan siyasi danstan geriye ne kalacak, hep birlikte bekleyip göreceğiz.
07:10Bizden bu incelemelik bu kadar, bir sonraki analizimizde görüşmek üzere.
Yorumlar