- 9 saat önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:26İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:32İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:12İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:30Bu boğazı da İran'ın lehine kapatacağı yönünde tabi ki burada Hürmüz Boğazı'nın kapatılması dünya ekonomisine enerji piyasasına olumsuz
00:01:40etkiler getirmişti ve savaşın kilitlenme noktalarından biri haline geldi.
00:01:44Vabül Mendeb'te de böylesi bir durum gerçekleşir mi?
00:01:48Bu neler getirir taraflara?
00:01:51Bir bilgiyi daha verelim.
00:01:53Tabi ki burada ateşkes söz konusu savaş devam edecek mi etmeyecek mi bunu konuşuyoruz.
00:01:58Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki ablukası sürüyor ama Amerikan medyasına yansıyan haberlerde uçak gemilerinden birinin Amerika Birleşik
00:02:07Devletleri'ne döneceğini, o da Gerald Ford'un olacağı söyleniyor.
00:02:11Tabi ki bu da Amerika Birleşik Devletleri'nin ablukayı hafifleteceği belki de savaşın yeniden başlamasının önündeki bir engel ya da
00:02:21en azından başlamamasına dair bir umut teşkil ettiği yönünde de görüşler söz konusu birçok bilgi gelişme var.
00:02:29Diğer taraftan da Amerikan Savaş Bakanı Pete Hexet'in kongrede özellikle demokrat üyelere karşı verdiği savunma bugün yine onların karşısına
00:02:41geçti.
00:02:4260 günlük süreden bahsedildi ve bu soruldu bunu kesinlikle kabul etmediğini belirtiyor.
00:02:4760 günlük sürenin de yarın dolacağını bir gün kaldığını belirtelim.
00:02:53Ama Amerika Birleşik Devletleri'nde Başkan Donald Trump'ın bu kanunu ve bu süreyi çok umursamadığı görülüyor.
00:02:59Evet bunların hepsini toparladıktan sonra Fatih Fuat Tuncer, savaş nereye gidecek?
00:03:04Yeniden başlayacak mı? Hürmüz konusunda Amerika Birleşik Devletleri bir anlaşmaya varacak mı?
00:03:08İran'la hangi noktadılar?
00:03:10Yani aslında düşük düzeyde görüşmelerin devam ettiği yönde bilgiler de geliyor.
00:03:14Sizce neler oluyor?
00:03:15Erhan Bey tabi 28 Şubat'tan bugüne devam eden bir süreci bazen yükseldiğini bazen işte ateşkesle devam ettiğini görüyoruz.
00:03:25Ama bu son ateşkes özellikle Trump'ın işte süresiz ateşkesi elbette süresiz olmayacaktır.
00:03:32Ya bir anlaşma çıkması bekleniyor ya da bazı meselelerin halledilmesi bekleniyor.
00:03:38Özellikle işte Arakçı'nın işte son İslamabad işte oradan Rusya oradan umman ziyaretleri aslında İran'ın bir çıkış yolu aradığını
00:03:49ve bazı meseleleri istişare etmeye çalıştığını bizlere gösteriyor.
00:03:54Ve özellikle Rusya'dan bir destek talebinde olduğunu görüyoruz ki Trump da bugün yaptığı açıklamada işte Putin'in İran'la ve
00:04:02özellikle Uranyum meselesiyle ilgili kendisiyle konuştuğunu
00:04:07Trump'ın da Putin'e bence siz Ukrayna meselesine odaklanın oradaki meseleyi çözün dediğini gördük.
00:04:16Ve tabi bir yandan da Hürmüz meselesinde farklı yaklaşımlar var ki işte Trump'ın Avrupa'yı bir şekilde bu meseleye
00:04:28katmak istediğini
00:04:29ama Avrupa'nın meselenin tarafı olmak istemediğini görüyoruz ve bunun sonucunda da işte bugün Avrupalı liderlere örneğin işte Almanya Başbakanı
00:04:38'na yönelik sözleri gündeme geldi.
00:04:42Aynı zamanda İtalya'ya.
00:04:44Tabi İspanya'da.
00:04:45Tabi o zaten İspanya zaten Trump'ın gözdesi şu aralar.
00:04:51Şimdi bütün bunlar aslında Trump'ın meseleyi ya tek başına çözeceğini ya da makul bir çıkış aradığını gösteriyor.
00:05:00Tabi bu sessizliğin ve işte bölgeden haberin bölgeyle ilgili haber akışının kesilmesi tabi iki ihtimali akla getiriyor.
00:05:10Ya yeniden saldırıların başlaması ya da bir anlaşmanın çıkması.
00:05:15Ve bence bu belirsizliğin tam ortasında olduğumuz bir dönemdeyiz.
00:05:20Sanki birkaç güne bir şeyler daha netleşecek gibi görünüyor.
00:05:25Çünkü işte Trump'a bugün yeniden yakıt fiyatları sorulduğu zaman o da dedi ki işte İran nükleer silaha sahip olmadığı
00:05:35zaman düşecek dedi.
00:05:36Yani uranyum meselesi nükleer meselesi çözülenene kadar hürmüz meselesinde geri adım atmayacağız dedi Amerika Birleşik Devletleri.
00:05:43Ama aynı zamanda İran'da geri adım atmıyor.
00:05:47Tabi krizi yükseltenlerin bu krizi ne kadar ilerletebilecekleri ve hangi noktada vazgeçebilecekleri meselesi bence krizin çözümünde belirleyici olacaktır diye düşünüyorum
00:06:01Erhan Bey.
00:06:02Evet tabi krizin çözümünde burada Babil Mendeb adımı da hangi noktalara getirecek Seliman Bey?
00:06:10Tabi İran tarafından gelen bir açıklamaydı bu.
00:06:13Husilerin Babil Mendeb boğazında kapatacakları yönünde.
00:06:17Şunu da belirtelim.
00:06:18Tabi ki burada enerji dağılımında dünyada körfezin çıkışı olduğu için hürmüz çok önemli ama
00:06:24diğer taraftan da dünya ticaretinin de belki de kalbinin attığı nokta Kızıldeniz'den sonrası.
00:06:30Tabi ki orada Mısır'a giden o yol çok çok önemli ama o yola da işte Babil Mendeb'ten girilebiliyor Kızıldeniz
00:06:39'e.
00:06:39Şimdi burada hürmüz dünyayı bu kadar allak bullak etmişken Babil Mendeb üzerinde de bir hakimiyet kurarsa İran-ı Husiler vasıtasıyla
00:06:48bu dengeleri nasıl değiştirir Amerika Birleşik Devletleri'nin daha sert bir tutum almasını
00:06:53ya da dünyadaki Trump'ın çok kızdığı destek vermeyen dostlarının bir anda Trump'ın yanında birleşmesini mi sağlar?
00:07:03Bu adım İran'a artı mı getirir eksi mi getirir?
00:07:06Valla sorduğunuz soruda cevabı aslında saklı burada sizinle yaptığımız programlarda
00:07:11yer yer ifade ettim belki kısıtlı kalmıştır.
00:07:14Mesele Babil Mendeb'in münasır bir şekilde değerlendirmesi olunca bu soru özelinde şöyle söyleyebilirim.
00:07:22İran evet bunu aynı Hürmüz Boğazı'nda olduğu gibi bir koz olarak kullanmaya çalışıyor ama bence bu bir blöf.
00:07:29Yani bunu açık ve net bir şekilde söyleyebilirim.
00:07:31Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti ve blokaj evet savaşı başlatan taraf Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail olduğu için
00:07:39İran'ın doğal savunma refleksi olarak algılanıp başta körfezdeki Amerikan müttefiklerinin konsolidasyonunu etkiledi.
00:07:47Daha sonra Avrupa Birliği'nin bu meselede Amerika Birleşik Devletleri'nin yanında değil
00:07:52Evet sebebi sen oldun diyerek karşısında olmasına neden oldu.
00:07:57Ama Babil Mendeb meselesi sadece bir hidrokarbon yakıtlarının çıkışı değil.
00:08:05Aynı zamanda Asya Pasifik'ten gelen bütün malların Avrupa'ya ve Afrika'ya gidecek olan bütün malların dolaşımını etkileyecek bir mesele.
00:08:13Burada gıda da devreye giriyor.
00:08:14Tabii ki burada gıda da devreye giriyor.
00:08:15Burada aklınıza gelebilecek bütün elektronik ürünler devreye giriyor.
00:08:20Hatırlarsa izleyicilerimiz pandemi döneminde Süveyş kanalında bir Çin konteynerı tıkamıştı Evergreen diye.
00:08:29Ve bu Avrupa'daki pek çok ürünün fiyatının birkaç ay içerisinde çok hızlı bir şekilde yükselmesine sebebiyet verdi.
00:08:37Bu tıkanıklığı neredeyse iki buçuk ay boyunca açamadılar Süveyş kanalı içerisinde.
00:08:43Süveyş kanalına giden yol nereden geçiyor?
00:08:45Babil Mendeb'ten geçiyor.
00:08:46Yani Babil Mendeb'te de böyle bir tıkanıklığı aşamazlarsa ve böyle bir açıkçası blokaj gerçekleşirse ben İran'ın taraftardan daha çok
00:08:56düşman kazanacağı noktaya evrileceğini düşünüyorum.
00:08:59Evet bu politik olarak söylemsel olarak ya ben bugün Hürmüz'ü yaptım Hürmüz'ü benden beklemiyordunuz.
00:09:05Yarın da Babil Mendeb'i kapatırım diyerek kullanılabilir.
00:09:10Evet masanın bir kozu olabilir bu çok doğal bu çok normal ama ben bunun fiiliyata geçirilmesinin İran açısından gerçekten çok
00:09:18ama çok riskli bir noktaya durumu taşıyacağını düşünüyorum açıkçası.
00:09:22Belki Donald Trump'ın stratejilerinde Amerika'nın stratejilerinde meseleyi daha da kaşıyarak sürüncemede bırakarak ateşkes görüşmelerinin çapını daha da uzatarak
00:09:36ve bu belirsizliğe sürükleyerek İran'ı evet böyle bir hatalı hamleye zorlamak da olabileceğini düşünüyorum.
00:09:43Eğer böyle bir hamleyi yaparsa ki dediğim gibi çok da yapacağını düşünmüyorum bu bir blöf olarak algılıyorum politik bir blöf
00:09:48olarak algılıyorum ciddi anlamda küresel çapta bir tepkiyi tetikleyecektir.
00:09:56Hürmüz Boğazı'ndaki blokajı kendisi için ekonomik olarak avantajlı olmasa bile şu an İran'ın ciddi problemler çektiğini biliyoruz.
00:10:05Çünkü ikili bir blokaj var bir de Amerika Birleşik Devletleri'nin getirmiş olduğu orada bir kuşatma var.
00:10:09Fakat politik anlamda rahat çünkü verebileceği tek cevap oydu ve onu verdi.
00:10:15Bu bir meşruiyet kazanmış durumda.
00:10:17Ama Babil Mendebin meşruiyet kazanabilecek veyahut İran'ı kazandırabilecek herhangi bir durum yok.
00:10:22Zaten İran vekalet unsurları tarafından sadece Amerika Birleşik Devletleri değil hem NATO tarafından hem Batı İttifakı tarafından Atlantik Biloğu tarafından
00:10:32çok ciddi şekilde eleştiriler alıyor.
00:10:35Yemen'deki durum da aynı şekilde.
00:10:36Yani hatta ve hatta Yemen'de Yemen üzerinden Babil Mendeb hamlesi gelirse hali hazırda bölünmüş olan Körfez'in birliğini maalesef kendi
00:10:48eliyle sağlamış olur yani.
00:10:50O sebepten dolayı kendilerini bu kadar avantajsız bir duruma düşüreceklerini ben düşünmüyorum.
00:10:55Evet burada tabii Körfez'de özellikle Birleşik Arap Emirlikleri'nin son dönemdeki hamlelerini OPEC hamlesini de göz önüne aldığımız zaman sizin
00:11:03dediğiniz nokta bir hayli önemli.
00:11:06Alihan Bey sizin görüşünüz nedir?
00:11:08İran bunu yaparsa bir hata mı yapmış olur?
00:11:11Ya da tarihi bir hata mı yapmış olur?
00:11:13Tarihi bir adım mı yapmış olur?
00:11:14İran'ın zorlamaması lazım.
00:11:16İran hep zorladı zorladı şansını.
00:11:18İşin sonunda geldiğimiz noktada bugün Trump hani evet çok abartılı ifadeler kullanmakla biliniyor vesaire ama
00:11:24hani Trump diyor ya biz 30-40 sene geriye götürdük İran'ı diyor.
00:11:28Belki 30-40 sene olmasa da bir 10-15 sene bence geriye götürdüler yani çünkü
00:11:32bayağı ciddi altyapı bombalamaları oldu.
00:11:35Köprüler, hastaneler, okullar vesaireler bombalandı ve
00:11:38hani evet Amerikan'ın ve İsrail'in yaptığı insanlık dışı, uluslararası hukuk'a aykırı vesaire vesaire ama
00:11:46sonuç itibariyle İran gerçekten çok zarar gördü.
00:11:48O yüzden İran'ın bu işi tırmandırmak yerine bence aşağı indirmesi lazım ki
00:11:55gerilimleri böyle bir şeyi kaşımaması hiçbir şeyi mümkün mümkün kaşımaması lazım.
00:12:00Ben teslim olsun demiyorum elbette ama işin uzaması sonuçta şu
00:12:04hani biz çoktan çok azdan az gider diyoruz ama bu durum o geçerli değil.
00:12:10Çünkü hani karşıdaki çok daha kuvvetli ve hani şu da var
00:12:15kafayı takarsa Trump'ta elinde çok büyük etki var Amerikan başkanlarında bu tip konularda
00:12:20ve bunu bayağı şeyde zorlayacaktır yani hani
00:12:23bütün Tahran'a ilk bak gibi vesaire gibi bombalama gibi hala bu ihtimal var evet durdu şu an son birkaç
00:12:33iki hafta falan oldu herhalde yanlış hatırlamıyorsam.
00:12:36İki haftaları falan durdu ama bu da şey demek değil.
00:12:39Hep böyle durmuş bir şekilde kalacak demek değil.
00:12:42Tekrardan başlayabilir.
00:12:45Başlamasını iki taraf da istemiyor elbette ama şunu da görmek lazım yani
00:12:51evet İran bir zafer demek belki şey ama İran kazanımlarla devam ediyor şu an ama
00:12:57bu da çok da sürdürülebilir değil.
00:12:59Zaten Amerika da buna güvendiği için hala İran'ı sıkıştırıyor sıkıştırıyor.
00:13:03Çünkü hep şey konuşuyoruz ya savaşın en başından beri bir güç dengesizliği var.
00:13:09Aradaki güç farkı çok büyük yani İsrail artı Amerika İran'a karşı çok çok
00:13:13dengesiz bir güç olayı var burada.
00:13:18O yüzden de bunun bence çok hani İran'da çok zorlanması lazım bazı şeyleri diye düşünüyorum
00:13:23açıkçası.
00:13:24Bana kızacak insanların bir kısmı eminim ama bunlar da gerçekler.
00:13:27Evet tabii ki Amerika Birleşik Devletleri'nin de burada ne istediği çok önemli.
00:13:31Tabii İran'ın özellikle müzakereler ve görüşmeler devam ederken sık sık dile getirdiği
00:13:35bir konu temsilcilere ve yetkililere vasıtasıyla Amerika Birleşik Devletleri'yle ne zaman
00:13:41masada otursak ve bir anlaşma noktasına gelsek Amerika Birleşik Devletleri'nin çok
00:13:45dürüstçe davranmadığını hem dünyaya hem de kendilerine çok sık bir şekilde net bir
00:13:51ifadeyle ortaya koyuyorlar.
00:13:52Yani burada tabii ki Amerika Birleşik Devletleri'nin tutumu da önemli.
00:13:56Özellikle bu sizin de bahsettiğiniz ateşkes döneminde tüm dünya biraz daha ateşin
00:14:01durmasından memnun, biraz normalleşmeye mi doğru gidiyor, bu iş sürünce müde mi kalacak,
00:14:06savaş unutulacak mı?
00:14:07Ama diğer taraftan da Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in genelde bu tip yenilenme
00:14:13süreçleri yaşadıklarını ve bunları bir stratejik olarak düşmanlarına karşı kullandıklarını
00:14:18görüyoruz.
00:14:19Bazı haberler de geliyor Fatih Bey.
00:14:21Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in en kaba tabiriyle boşalan cephaneliğini
00:14:27doldurduğu, gerekli hazırlıklarına ya da rotasyonunu yaptığı personel açısından ve
00:14:32yeniden İran'a saldırmak için hazır olduğu yönünde.
00:14:38Bu strateji Trump'ın gerçekleştireceği bir strateji midir?
00:14:42Trump'ın kafasındaki bu mu?
00:14:43Yani hemen hemen her gün açıklama yapıyor, her yaptığı açıklamada farklı bir şey
00:14:47söylüyor, gündemi sürekli değiştiriyor.
00:14:51Trump, Pentagon'un, SENTCOM'un, İsrail ordusunun hazırlıkları devam ederken dikkatleri
00:14:57başka noktaya mı çekmeye çalışıyor?
00:15:00Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail yine vuracak mı İran'ı?
00:15:02Tabii bu noktada bölgeden gelen haberlere özellikle İsrail tarafından son açıklamalar
00:15:10şu, eğer İran nükleer meselesi noktasında İsrail'in dediği noktaya gelmezse yediden
00:15:16askeri operasyonun gündeme gelebileceği yönünde.
00:15:19Tabii şunu görüyoruz, hani Şubat'tan bugüne işte Hürmüz'deki gemi trafiğinin
00:15:26yüzde doksan beş azalması ki işte dünyadaki petrol arzının yüzde yirmisi buradan geçiyor
00:15:34ve yine son işte Birleşik Milletler'in açıklamasına göre küresel ölçekte gıda fiyatlarının
00:15:40yüzde beşin üzerinde arttığı dünya genelinde ki bu kimi ülkelerde yüzde on, kimi ülkelerde
00:15:46yüzde üç ama bu çok ciddi bir artış ve hem ekonomik durgunluk anlamında hem de
00:15:53küresel piyasaların buna ne kadar dayanabileceği noktasında birçok tartışma var.
00:15:59Ama bizim gördüğümüz son birkaç gündür hem İran'dan gelen açıklamalar, işte Amerika
00:16:06gemilerinin yeri işte denizin dibidir gibi açıklamalar hem de Amerika Birleşik Devletleri'nden
00:16:13Trump'tan gelen açıklamalar aslında sanki askeri retoriye geri dönüleceğinin bir işareti
00:16:19ki işte Pakistan tarafından da son birkaç gündür yeni bir açıklama gelmediğini düşünürsek
00:16:28sanki yavaş yavaş askeri seçenekler ön plana çıkıyor gibi görünüyor Erhan Bey.
00:16:33Evet tabii burada Amerikan Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları Alihan Limoncuoğlu
00:16:40çok net şekilde İran'ın çok zarar gördüğünü söyledi.
00:16:43Yani belki Trump'ın abarttığı kadar değil ama 10-15 yıl geriye gitmiş olabileceğini söyledi.
00:16:48Trump şöyle bir ifade kullanmış.
00:16:50Mağarada oturuyorlar ve tüm liderleri ölü, etraflarındaki herkes öldü, füzeler her yere
00:16:55saçılmış durumda, donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, hiçbir şeyleri yok.
00:17:00Tahran'ın tam ortasından ateş edilme korkusu olmadan uçabiliriz.
00:17:04Çünkü uçak savarları yok, hiçbir şeyleri yok ifadesini kullanıyor.
00:17:10Amerikan Başkanı bu tip ifadeleri çok kullandı ama İran'da, Tahran'da bu gece saatlerinde
00:17:16de ilginç bir olay ortaya çıktı.
00:17:19Onu da söyleyelim.
00:17:20Tahran'ın çeşit noktalarında hava savunma sistemlerinin aktif hale geldiği bilgisi geçiliyor.
00:17:25Bazı ufak çaklı patlama sesleri duyulmuş ama alınan bilgiye göre bu bir saldırı değil.
00:17:30Onu da söyleyelim.
00:17:31Hava savunma sistemlerinin küçük hava araçları ve gözetleme İHA'ları karşısında aktif hale geldiği
00:17:38ve savunmaya geçtiği yönünde.
00:17:39Şimdi ki bu Teslim Haber Ajansı'nın geçtiği, İran kaynaklı bir haber.
00:17:44Şimdi diğer taraftan buna baktığımız zaman Donald Trump'ın da haksız olduğunu görüyoruz.
00:17:48Yani en azından tabii ki çok gelişmiş, dünya üzerinde sayılı hava savunma sistemleri olmadığını
00:17:54hepimiz biliyoruz İran'ın çok net bir şekilde ama en azından iyi ya da kötü İran'ın
00:17:59bir hava savunma sistemi var.
00:18:00Bu haberden de bunu anlıyoruz.
00:18:03Tabii ki savaşın ilk günlerinden itibaren baktığımızda 12 gün savaşını da göz önüne
00:18:08aldığımız zaman haklısınız ama tabii burada Rusya ve Çin'le İran'ın özellikle bu ateşkes
00:18:13süresince ne gibi işbirliklerinin yaptığını da bilmek gerekiyor.
00:18:19Bunu da vakıf değiliz, onu da söyleyelim.
00:18:21Tamamen olasılık üzerinden konuşuyoruz.
00:18:24Seliman Bey, bu Tahran'daki hareketlilik hava savunma sistemlerinin aktifi olması
00:18:30belli ki orada bir gözetleme faaliyeti yapıyordu.
00:18:34Amerika Birleşik Devletleri ya da İsrail'in bir keşif faaliyeti sürdürdüğünü görebiliyoruz.
00:18:39Ama en azından şunu söyleyelim, Alihan Bey çok iyi değil kötü dedi ama en azından
00:18:45bir hava savunma sisteminin iyi ya da kötü bilemiyoruz.
00:18:48Olduğunda ortaya koyuyor herhalde bu haber.
00:18:51Yani elbette.
00:18:51Trump'ın dediği gibi değil, çok değil.
00:18:53Yani tabii ki özellikle F-35'lerin ve Amerikan kurvazörlerinden fırlatılan güdümlü
00:19:02füzelerin tahribatı, etkisi, tonajı çok fazla.
00:19:08Hava savunma sistemleri yerine İran'ın drone sistemlerine ve balistik füze sistemlerine
00:19:16de yatırım yaptığını biliyoruz.
00:19:17Elbette ki S-300 kalibresinde veya Amerikan F-35'inin isabet almasına sebebiyet veren
00:19:26nadir de olsa Çin hava savunma sistemleri seviyesinde bir İran'a verilmiş olan bir destek
00:19:33var.
00:19:33Bunu görüyoruz.
00:19:34Ama yeterli yani yeterli mi sorusu?
00:19:37Evet.
00:19:38Yani dört başı mamur bir yeterlilikte değil.
00:19:42Kaldı ki biz hava savunma sistemleriyle övünen İsrail'in bile bu savaş içerisinde
00:19:48hava savunma sistemlerinin çok da yeterli olmadığını gördük.
00:19:53İran'la kıyaslayınca tabii ki bu farklı taktikler.
00:19:56Yani İran şunu diyor, ben darbe alabilirim, füzeler isabet edebilir.
00:20:02Fakat ben de karşılığını en iyi savunma saldırıdır stratejisiyle vererek kendi balistik
00:20:09sistemlerimle, kendi SİHA sistemlerimle hem çevre ülkelere hem de İsrail'e karşı
00:20:16hem de Amerikan donanmasına Körfez'deki belli bir vuruş isabeti sağlarım.
00:20:22Ben de bunun intikamını böyle alırım diyor.
00:20:24Bu bir savaş taktiği.
00:20:25İran'ın tabii hem toplumsal konsolidasyonu da yer yer sağladığını da gördük biz açıkçası.
00:20:32Tamam hani insanlar ölmesin, hiçbir sivil hedef vurulmasın ama sanırım bu şöyle oldu.
00:20:42Yani realist bir perspektiften bakarsak meseleye İran toprakları hedef aldıkça
00:20:48biz toplumun daha çok rejimin arkasında, daha çok yönetimin arkasında konsolidasyon olduğunu gördük.
00:20:53Yani böyle de bir yönetimsel anlamda da bir işlevselliği de oldu.
00:20:57Yani bu hava savunma sistemlerindeki bazı eksikliklerin.
00:21:01Yine de dediğiniz nokta bence yani eksik miydi değil miydi sorusundan ziyade siz dediniz ya
00:21:07bir ön keşif, bir hazırlık bu çok daha önemli.
00:21:11Bu çok daha önemli çünkü Amerika Birleşik Devletleri 20 gündür gerek saldırarak devam ettirdiği,
00:21:19gerekse durarak devam ettirdiği ateşkes süreci içerisinde hızlı bir lojistik takviye yapıyor kendisine.
00:21:26Ve ben Fuat abiye sorduğunuz, Fuat hocaya sorduğunuz soruyu buradan alayım.
00:21:31Bir saldırı gelir mi demiştiniz ona.
00:21:34Ben en azından bu işin sonunda bir kritik bir hava saldırısı bekliyorum.
00:21:39Çünkü masada anlaşılamayacak gibi gözüküyor.
00:21:41Kaldı ki bugün Hameney'in yapmış olduğu bir açıklama basında ciddi şekilde yer aldı.
00:21:50Fars Körfezi günü kapsamında yapmış olduğu bir açıklamaydı.
00:21:55Bu açıklamayla birlikte Körfezi'deki rejimin değiştiğini, Hürmüz Boğazı'ndaki rejimin değiştiğini,
00:21:59İran'ın tam hakimiyet sağladığını belirten bir cümleydi.
00:22:03Bunu defaatte ben dile getirmeye çalışıyorum.
00:22:05Burada uluslararası su yollarının ve Boğaz rejiminin İran lehine değiştirilmesi de ayrı bir handikap yaratacaktır İran için.
00:22:14Bu konuda neden bu kadar ısrar ettiklerini açıkçası masayı da kitleyecek bir şekilde ısrar ettiklerini anlamakta zorlanıyorum.
00:22:22Çünkü bu uluslararası hukukla da tamam Amerika Birleşik Devletleri yani kız çocuklarının bulunduğu okulu bombalayarak,
00:22:29sivil hedefleri vurarak vs. çok mu uluslararası hukuka riayet ediyor?
00:22:34Hayır, etmiyor ama İran'ın şu anda dünya kamuoyunun desteğine ihtiyacı var.
00:22:38Ki Hamene'nin yapmış olduğu açıklamada bölge ülkelerini ortak bir yönetişime çağırıyor Körfezi üzerinde.
00:22:45Tamam bu çok güzel, bu rotadan devam edin.
00:22:47Ama buradaki hakimiyeti kendinize pay biçerek değil, ortak bir konsorsuyum üzerinden devam edin.
00:22:52Daha meşru bir zemine getirin bunu.
00:22:54Yani burada tamam karşıda savaştığınız Amerika, Amerika'ya galebe çaldığınızı toplumunuzu anlatmaya çalışıyorsunuz.
00:23:00Fakat bunu anlatırken su yolunun rejimini değiştirmeniz ne Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kabul görecektir,
00:23:07ne de uluslararası deniz hukuku anlaşmaları içerisinde bir yeri vardır.
00:23:11Ki bu meseleden sonra zaten başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere Avrupa'dan da yer yer sesler geldi.
00:23:16O zaman her ülke kendi sahip olduğu su yollarının tam anlamıyla kontrolünü eline alsın.
00:23:22O zaman küresel ticaret sıfırlansın vesaire vesaire diyerek hatta burada iki ülkede örnek gösterildi.
00:23:28Birisi biziz, birisi Mısır.
00:23:30Ciddi anlamda bir tedirginlik başlatmış oldular.
00:23:32Az önceki Babül Mendeb meselesiyle de paralel bir şekilde yani İran'ın burada yapması gereken şey uluslararası kamuoyunu ürkütmemek.
00:23:39Hatta ve hatta zaten körfezdeki ülkelerin bir Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı güvensizliği var.
00:23:44Bu güvensizlikle birlikte bu yönetişim unsurunu ön plana koymak ama onun yerine ya ben körfezi kapattım, Hürmüz artık benim tamamen
00:23:53kontrolüm altında.
00:23:54Hem askeri hem idari hem ekonomik anlamda.
00:23:56İşte Babül Mendebile kapatabilirim demeniz size yer yer eksi yazıyor böylelikle.
00:24:01Evet burada Alihan Bey şimdi bu Hürmüz Boğazı'nın rejiminin değiştirilmesiyle ilgili İran'ın isteği.
00:24:10Selim Hanım Bey şöyle dedi yani İran'ın aleyhine dönebilir çok net bir şekilde.
00:24:15Yani İran burada hakimiyet elde ettim diye sevinirken bir anda işler bambaşka noktaya gelebilir.
00:24:20Burada bir de dünyadaki boğazların rejimine, değişimine, belki de ülkelerin farklı görüşler ortaya koymasına ki Malakka Boğazı'yla ilgili
00:24:29hemen Endonezya, Malezya'dan da açıklamalar gelmişti bunlar gündeme geldiği zaman ki o boğazda tıpkı burada olduğu gibi iki ülke tarafından
00:24:36paylaşılan boğazlar.
00:24:37Tabii burada Cebeli Tarık Boğazlı var yine iki ülke tarafından paylaşılıyor.
00:24:42Ama sizin verdiğiniz örnekteki gibi tek bir ülkenin hakimiyetindeki boğazlardan da bahsedersek bizim boğazlarımız gibi ya da başka boğazlar gibi.
00:24:51Şimdi burada İran'ın bu hamlesi ve bunun kalıcı olabilmesi dünya üzerindeki tüm boğazların hukuki şu anki durumunu net bir
00:24:59şekilde değiştirebilir mi?
00:25:00Yani bu bir deprem etkisi, domino etkisi yaratabilir mi?
00:25:03Öncelikle bizim boğaz rejimi biraz farklı diğerlerinden.
00:25:06Bizim ülkemiz de biraz sui generis yani biraz farklı diğerlerinden.
00:25:10Çünkü bizim ülke Birinci Dünya Savaşı'ndan sonraki anlaşmalarla kuruldu ki Montreux'de yani boğazlar sözleşmesi de aynı şekilde İkinci Dünya
00:25:17Savaşı hemen başlamadan evvel
00:25:18bizim fırsatla istifade doğru diplomasıyla becerdiğimiz bir şey aslında.
00:25:22Fakat bu ülkelerin çoğu, bu rejimlerin çoğu veya bu boğaz rejimlerin çoğu İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulduğu için tamamen
00:25:29neredeyse farklı kurallar üzerine şey yapıyor.
00:25:31O yüzden de bizim boğazlar üzerindeki yetkimiz hemen hemen her boğazdan çok daha farklıdır.
00:25:36Onu bir kenara koyalım.
00:25:37Bizim boğaz çok karıştırmıyor onları şimdilik bence.
00:25:41Ama şu mühim, dediğiniz gibi aslında birçok şeyi değiştirmeye gebe olur.
00:25:46Ama ben şunu da düşünüyorum.
00:25:48Nasıl bölgedeki körfez ülkeleri Amerika'ya karşı bir güvensizlik içindelerse en azından rejimler ki aslında çoğunlukla halklar da İran'a
00:25:56karşı da benzer güvensizlikler içindeler.
00:25:58Çünkü İran'ın o Şii hilali projesi, işte bölgedeki Arap Şiiler üzerinde kendi Şiilik üzerinden bir nüfus alanı açmaya çalışması,
00:26:09oradaki nüfus dengelerine göre politika yürütmesi, işte kuvvetli %30 Şii olduğu için oraya başka bir politika.
00:26:14Bahreyn'de daha kalabalık bir Şii nüfusu olduğu için orası olarak,
00:26:17oraya başka bir politika vs. yapması hem rejimlerde hem de oradaki aslında çoğunluk, ezici çoğunluk olan Sünni Araplar'da birçok tedirginlik
00:26:26yarattı.
00:26:26O yüzden de onu bir, onu da koymamız lazım.
00:26:30O yüzden de Selman Hocam çok doğru bir şey söyledi, yani İran'ın sempatik gözükmesi lazım.
00:26:38Çünkü Amerika çok daha kuvvetli, yani Amerika'nın isra bir araya geldikleri zaman çok çok daha kuvvetli.
00:26:43O yüzden de sempatik gözükmesi gereken İran.
00:26:46Fakat bence burada şu mesele devreye giriyor.
00:26:49Selim Hocam anlattı anlattı, belki vakit yetmezliğinden o kısma girmedi.
00:26:53Şimdi şöyle bir şey var, iki kere falan budandı İran'ın siyasi ve aslında dini iktidarında büyük bir boyut.
00:26:59Böyle olunca da ne oluyor?
00:27:02Tecrübeli, iş bilen, kontakları olan diplomatlar, işte diplomatlar derken siyasi aktörler diyelim daha doğru ifadeyle, yoklar artık öldüler çünkü.
00:27:12Yani bombalandı ve öldüler.
00:27:14Veya şu an İran'da bir sanki darbe yönetimi var.
00:27:17Varmış gibi yani.
00:27:19Yani fiili bir darbeden bahsetmiyorum hocam elbette ama bir darbe olmuştu sanki daha tecrübesiz insanlar gelmiş gibi.
00:27:26Ve işin şeyi de şu, çok daha büyük bir ülke, çok daha küçük bir ülkeye saldırdığı için bu durumlarda çok
00:27:33büyük ihtimalle daha marjinal gruplar, daha radikal gruplar iktidara gelir ki İran'da da böyle oldu.
00:27:39Daha genç, çünkü insan gençleştikçe kendi siyasi görüşlerimizi bile düşünürsek 20 sene evvelki halimizde şimdiki çok daha yumuşak, daha orta
00:27:48yaşlı değil mi hocam?
00:27:49Hocam daha genç ama Fuat hocam da ben de.
00:27:5220 yıl öncesine göre farklı bir ideoloji demesiniz.
00:27:54Aynı ideolojideyim ben 14 yaşından beri aynı ideolojideyim ama hayata dair bazı görüşlerimiz yumuşuyor ister istemez yani.
00:28:01O yüzden de şu mühim bence hani İran'ı değerlendirirken İran'daki karar alıcılar, karar vericilerin büyük çoğunluğunu çok tecrübeli ve
00:28:13çok iş bilen siyasetçiler olduğunu düşünmemiz lazım.
00:28:17Kaldı ki bence bu en başından beni engellenebilirdi.
00:28:21Amerika ile oturup konuşulsa, belki şey ummanın yerine Türkiye'de yapılsa bile bu ertelenebilirdi en azından belki.
00:28:28Daha tecrübelisi bile birçok hata yapmışken daha genci ve daha tecrübesizlerin daha çok hata yapacağını göreceğiz diye düşünüyorum.
00:28:35İnşallah yapmazlar.
00:28:36Temennim yapmayacaklarıyla çünkü şu iş bitsin, benzin fiyatları, mazot fiyatları aşağı insin ve bir de özellikle de şu dünya siyasetindeki
00:28:45odak noktası çok hızlı bir şekilde uzakta o Asya'ya kaysın ki biz de Türkiye'de rahat hareket edebiliriz.
00:28:52Evet tabi oralara kayar mı bu konu biraz zor gibi görünüyor.
00:28:57Küba yapacaklar gibi duruyor ya.
00:28:59Tabi ki bu Amerika Başkanı Donald Trump'ın Çin seyahati de önemli.
00:29:05Bu da çok konuşuluyordu.
00:29:07Diğer taraftan burada Boğazlar konusunda özellikle Hürmüz Boğazı konusunda Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler nezdinde bazı girişimleri de oldu.
00:29:18Güvenlik Konseyi'nde bu kararların alınması Rusya ve Çin'in aleyhte ya da çekimsel oylarıyla alınamamıştı.
00:29:28Abluka'nın hemen öncesi Amerika Birleşik Devletleri'nin.
00:29:30Abluka'nın öncesinde.
00:29:31Yani burada tabi ki Rusya'yı bilmiyoruz ama Çin'in negatif etkilendiği iddia ediliyor.
00:29:37Diğer taraftan Amerika Birleşik Devletleri'nin çok oyalanmasından mutlu olduğunu söyleyenler de var.
00:29:41Bu tip yorumlar da yapılıyor ama ikisi de bu işin Birleşik Milletler'de çözülmesini de istemediler.
00:29:49Bu çözümsüzlüğün devam etmesinin stratejik olarak kendileri için daha faydalı olduğunu ortaya koydular.
00:29:54Ama dünyayı da gün geçtikçe de olumsuz etkiliyor.
00:29:57İşte görüyoruz şu anda canlı olarak Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçmiyor.
00:30:03Dünya Enerji Piyasası'nın her zaman söylüyoruz %20-25'i arasında bir miktarı karşılayan bir boğazdan bahsediyoruz.
00:30:11Şimdi bu uzadıkça neler olacak yani burada daha fazla uzaması işte iki ay bir yıla uzar mı bu çözümsüzlük?
00:30:22Buna dünya kaldırabilir mi?
00:30:24Amerika Birleşik Devletleri ve İran için de bu olumsuzluk teşkil ediyor çok net.
00:30:29İran için de bir fayda yok burada ama sizce nereye kadar devam edecek?
00:30:33Bu Hürmüz konusunda neden bir anlaşma sağlanamıyor?
00:30:36Hürmüz konusunda bir anlaşma sağlanamamasının bence temel sebebi şu.
00:30:41İşte masaya oturanın İran ve Amerika Birleşik Devletleri olduğunu biliyoruz ama bu meselenin bir de üçüncü tarafı var İsrail.
00:30:49Yani İsrail bu masanın neresinde masada yokken bu masa ne kadar güvenilebilir?
00:30:54Çünkü İsrail'in ne yapacağı, nasıl davranacağı, meseleyi hangi yönden ele alacağı noktasında bence hem Amerika Birleşik Devletleri emin değil
00:31:04hem de İran emin değil.
00:31:06Ki buradaki temel mesele bence güvensizlik.
00:31:08Ama sizin dediğiniz noktadan Amerika Birleşik Devletleri bu işi sürdürürse ne olur?
00:31:14İşte piyasa tahminlerine bakıyoruz.
00:31:17Ağır üretim yapan veya işte bugün dünyanın küresel tedarik zincirini yöneten devletlerin neredeyse birçoğunda iflasların olması.
00:31:26Çin'de, Hindistan'da, Avrupa Birliği'nde.
00:31:29Şimdi Çin'de ve özellikle Avrupa Birliği'nde işte üretimin durması, işte iflasların olması mutlaka yeni işte B planı olan ülkeler
00:31:39vardır.
00:31:40Veya işte ticaret aksının yeniden kurulmasını öngören.
00:31:43Acaba insanın aklına da şu geliyor.
00:31:45Acaba Amerika Birleşik Devletleri buradaki ablukayı uygularken acaba Çin'i mi iflas ettirmeye çalışıyor?
00:31:52Çünkü Çin'in ciddi anlamda, şimdi biz diyoruz dünyanın %20'si diyoruz ama Çin'in enerji ihtiyacına baktığımız zaman o Çin
00:32:02'in enerji ihtiyacının %20'den çok daha fazlasını oradan aldığını,
00:32:07dünyanın tedarik zincirinin enerji ihtiyacına baktığımız zaman çok çok çok büyük bir krizden bahsediyoruz.
00:32:15İran ile Çin arasında kayıt dışı da bir ticaret olduğunu biliyoruz.
00:32:18E tabii ki.
00:32:18Şimdi bir de petrol fiyatlarının...
00:32:20Çok yumuşak bir ifade oldu.
00:32:21Gölge filolar vasıtası.
00:32:24İllegal ticaret gibi oldu.
00:32:26Şimdi 200 dolar seviyesine petrol fiyatının çıkması ihtimali herhalde bu ihtimalle bambaşka bir dünyaya uyanmamız demek.
00:32:37Ki ilk program çok tartışmıştık.
00:32:41Alihan Hocam Amerika'da pompa fiyatlarının ne kadar önemli ve ne kadar seçmen için hassas olduğundan bahsetmişti.
00:32:48Bugün yine Donald Trump'a sorulan soru buydu.
00:32:52Benzin bu sabah 4.30 oldu dolar olarak ifadesi kullanılıyor.
00:32:57O da diyor ki evet biliyor musunuz İran'ın elinde nükleer silahı olmayacak.
00:33:00Benzin fiyatları düşecek.
00:33:02Bu savaş bittiğinde.
00:33:03Ama bu da bence Amerikan seçmeni veya işte vergi mükellefi için bir de bu savaşın maliyetini ödeyecek mükellef için yeterli
00:33:11bir cevap değil.
00:33:12Çünkü o mükellef sabah evden çıkıp işte istasyona gittiği zaman o fiyatı gördüğü zaman bambaşka bir algıya kapılıyor.
00:33:22Tabii bunun işte üretim maliyetine yansıması, doğalgaz maliyeti, işte evdeki elektrik maliyeti.
00:33:28Hani bunu Amerika Birleşik Devletleri'nin sübvanse edebilmiş hali bu.
00:33:33Hani biz hürümüzden petrol çıkarmıyoruz diyor ama Amerikan vatandaşı bununla muhatapsa Avrupa'daki insan veya işte hürümüzden enerjisini getiren insan için
00:33:46veya o ülkenin vatandaşı için durum çok daha ağır olacaktır.
00:33:51Yine İran ekonomisinden bahsettiniz hani ne kadar dayanabilir diye.
00:33:55Evet İran'a zaten bir ambargo vardı ama işte Çin'le arka kapı diplomasisiyle veya bölge ülkeleriyle yürüttüğü de bir
00:34:04petrol ticareti vardı.
00:34:06Sizin bahsettiğiniz gölge filoları üzerinden hem Rusya'dan hem de İran'dan çıkan.
00:34:11Sen üzerinden Rusya'dan özellikle gıda tedariği konusunda önemli yardımlar aldığı yönünde de haberler yansımıştı medyaya.
00:34:18Ve o karayoluyla taşınan tırların içinde gerçekten gıda alıp olmalı da sorgulanmıştı.
00:34:24Ama sonuç itibariyle Rusya'dan da istediği gibi ticaret yapabiliyor, yardım alabiliyor Türkmenistan'a.
00:34:29Ve tabii şimdi bir de öngörü İran ekonomisinin yüzde altmış, yüzde yetmiş daralması.
00:34:34Hani şimdi Fulya Hanım'da Tahran sokaklarından günlük bilgilendirme yapıyor.
00:34:40Tabii bizim gördüğümüz işte direnen coşkulu bir halk ama biz şunu da biliyoruz.
00:34:46Nereye kadar bu coşku ve direnme?
00:34:48Bir de Seliman Hocam'ın belirttiği gibi ağır bir hava bombardımanı olduğu zaman o sokakların bambaşka bir haleti ruhiyeye bürüneceğini
00:34:58de biliyoruz.
00:34:59Bir de Alihan Hocam'ın bahsettiği nokta çok önemli.
00:35:02Biz şu an İran'ı kim yönetiyor bilmiyoruz.
00:35:04Sadece geçtiğimiz hafta Hocam hatırlar işte İran Dışişleri Bakanı öldüğü haberi çıktı, tutuklandığı haberi çıktı, gözaltına alındığı haberi çıktı.
00:35:17Çünkü kendisinden herhangi bir paylaşımı görmedik günde.
00:35:21İşte 3-4 tane açıklama yapan Dışişleri Bakanı bir anda sessizliğe büründü.
00:35:25Ya fiili devlet başkadının sağlık durumunu bilmiyoruz.
00:35:27Evet.
00:35:28Tamam bu bir strateji taktik vesaire deniyor ama ben o kadar ikna olmuyorum ya.
00:35:32Herhangi bir ses kaydı, herhangi bir görüntüsü, fotoğrafı seçildiği günden itibaren yayınlanmadı.
00:35:37Yani işte şey deniyor kalçası yanmış, bacağı yanmış, yüzü yanmış vesaire.
00:35:42Ama şai ya bunların hiçbiri gerçek değil mi bilmiyoruz dedikodu yani.
00:35:47Yani son olarak hocam şunu eklemek isterim.
00:35:50Şimdi mesela İran hocamın belirttiği gibi aslında bir duruş sergiledi.
00:35:55Ve bu duruşun dünyada kabul edilen işte algının alıcısı da oldu.
00:35:59Ama ne zaman ki işte Arakçı'nın hürümüzü açıyoruz açıklamasına devrim muhafızlarından bir azar yediğini gördük.
00:36:09Ve bu tüm dünyanın önünde yapıldı.
00:36:12Bence o andan itibaren işte Trump'ın iddia ettiği gibi İran'da bir ikilik, üçlük birçok farklı yönetimin olduğu.
00:36:19Ve aslında asıl yönetenin veya işte Arakçı'nın eline o listeyi verenin devrim muhafızları olduğu noktasında ciddi bir tartışma var.
00:36:29Bu da şu var işte kriz anlarında savaşı yönetmek ayrı bir şey, diplomasiyi yönetmek ayrı bir şey.
00:36:37Ve devrim muhafızların bu diplomatik süreci yönetmekte mahir olup olmadığı noktasında bence herkesin şüphesi var.
00:36:44Çünkü devrim muhafızlarının da işte en üst düzey komutanları da birkaç kez öldürüldüğünü, işte silsilenin değiştiğini biliyoruz.
00:36:53Onun için ben İran tarafındaki bu krizin tırmandırılması sürecinin İran için çok pozitif olduğunu düşünmüyorum açıkçası.
00:37:01Evet devrim muhafızlarının lideri şu anda Ahmet Vahidi.
00:37:04Bu İran'da önemli söz sahibi isimlerden biri olduğu yönetimi kimilerinin iddia ettiği gibi,
00:37:12Alihan Bey'in de belirttiği gibi, sizin de belirttiğiniz gibi sanki görünmez bir darbeyle birlikte İran'da yönetimi ele geçirdiğini
00:37:20ve artık son sözü onun söylediği söyleniyor.
00:37:23Seliman Bey siz katılır mısınız? Gerçekten Ahmet Vahidi bu kadar etkin mi?
00:37:27Yoksa Ahmet Vahidi isminin bir önemi yok, iş devrim, zarar örgütü, organizasyon içerisinde.
00:37:32Çok zor bir soru.
00:37:33Hocam bunu bilebiliyor olsa bence bizde oturmuyordu.
00:37:35Başka bir yerde.
00:37:36Ben bilsem de otururum ya seninle.
00:37:37Eyvallah.
00:37:38Ama Ankara'da bir yerde oturuyordur daha çok diye düşünüyorum bunu biliyor olsaydı.
00:37:41Ne iyi bilirseniz biz de Ankara'da bir yerde oturmak çok zor Alihan Bey ya.
00:37:44O çok kolay olmuyor.
00:37:46Ben Ankara'da olduğum için biz oturabiliyoruz.
00:37:47Ne güzel mülkünüz var sizin.
00:37:50Şöyle söyleyeyim.
00:37:53Buna işaret eden güçlü verilerimiz var elimizde.
00:37:56Evet doğru.
00:37:58Bu işlevsel olarak İran için yani eğer devrim muhafızları böyle bir darbe yapıp
00:38:06ve hali hazırda hiç var olmayan veya çok zor durumda olan ciddi anlamda hayati riskler taşıyan bir lider üzerinden konuşuyorlarsa
00:38:14veyahut bunun üzerinden politika şekillendiriyorlarsa gerçekten bu 10 sene sonra 15 sene sonra ciddi anlamda film sektörünün çok ilgiyle takip
00:38:24edeceği bir konu olur.
00:38:26Ama eğer böyle bir durumda İran Amerikan hava bombardımanı altında ağır bir şekilde ezilirse ve bu durum ortaya çıkarsa rejim
00:38:37değişikliğini işte o zaman konuşuruz.
00:38:39İşte o zaman konuşuruz.
00:38:40Çünkü bütün konuşmalar velayeti fakif makamının otoritesi üzerinden yapılıyor.
00:38:46Bütün kararlar bu otorite üzerinden halka meşru kabul ettiriliyor ve halk da zaten bu otoriteyi korumak için sokaklarda hatta ve
00:38:55hatta sadece İran değil.
00:38:56Yani Hizbullah da bu otoriteyi korumak için alayı İsrail'e karşı mukavemeti sürdürmeye çalışıyor.
00:39:05Yemen'deki hareket de bu otoriteyi korumak için Babil Mendeb meselesiyle ortaya çıkıyor.
00:39:11Bu çok riskli ve SIA yönetişiminin belki de yani eğer başarısızlığa uğrarsa belki de ya hep ya hiç hamlesi olarak
00:39:26akıllarda kalır.
00:39:28Çünkü bunu işte Klaus Schwitz'in savaşın sisi diye bir tabiri var.
00:39:34Bu savaşın sisi altında görmemiz bilmemiz pek mümkün değil.
00:39:38Ama bu sis kalktıktan sonra bu sis aydınlandıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri eğer istediğini alamadan dönerse evet bu belki bir
00:39:46noktada artı olabilir.
00:39:48Ve Hamene'in zaten mevcudiyetinin olmadığına ilişkin bir bahaneyle tekrardan bir propaganda yoluyla yeni bir lider üzerinde uzlaşılabilir.
00:39:56Ama Amerika Birleşik Devletleri ağır bombardımanla İran'ı tahrip eder ve böyle bir durum söz konusuysa böyle bir darbe söz
00:40:04konusuysa
00:40:05bundan da halk desteği yani yönetimden de mevcut yönetimden de halk desteği çok ciddi ölçüde çekilir.
00:40:12Yani artık beklenilen o Amerika Birleşik Devletleri'nin ve İsrail'in de belli noktalarda beklemiş olduğu bir ayaklanmayı da görebiliriz
00:40:21diye düşünüyorum.
00:40:22Ama sorunu kesin bir cevabı yani özet geçecek olsak bende yok.
00:40:25Evet İran'da devrim muhafızlarının söylendiği gibi ülke üzerinde yönetimi ele geçirdiği hakimiyeti aldığı düşünülürse
00:40:34savaş bittikten sonra bu gücü geri vermeyi ne kadar isteyecek sorusu da beraberinde geliyor.
00:40:41Kısa bir ara vereceğiz aradan sonra konuklarımızla birlikte değerlendirmelerimizi sürdüreceğiz efendim.
00:40:59Tekrar birlikte izleyenler Amerikan Başkanı Donald Trump Beyaz Saray'da bir kararnameyi imzaladıktan sonra
00:41:06ki başkanlığının ikinci döneminde bunu sık sık yapıyor.
00:41:09Basında aslında hasbiyal edebilmek için bu kararnameleri nasıl imzaladığını bir bahane olarak ortaya koyduğunu söyleyebiliriz.
00:41:15Önemli açıklamalar yaptı.
00:41:17Bu tabii ki ilk bölümde biraz değindik biraz daha detaylandıralım.
00:41:22Özellikle İran konusunda NATO müttefiklerini biraz eleştirdi.
00:41:28Almanya'daki Amerikan askerlerinin çekmeyi değerlendirmesi sorulmuş Trump'a.
00:41:35Bunun yanında evet Almanya ile birlikte İspanya ve İtalya'dan da askerlerimizi çekebiliriz ifadelerini kullanıyor.
00:41:43Ve NATO'nun İran konusunda ABD'ye hiç destek olmadığını savunuyor.
00:41:49Söz konusu iki ülkeden askerlerini çekme hususundaysa muhtemelen olabilir.
00:41:56Neden yapmayayım? İtalya bize hiç yardımcı olmadı.
00:41:59İspanya ise berbat davrandı diyor.
00:42:02Diğer taraftan tabii Almanya'ya konuyu getiriyor.
00:42:04Bu arada Ukrayna konusunda da eleştiriler Avrupa'ya.
00:42:08Onlara ihtiyacımız olduğunda orada değillerdi.
00:42:11Bunu unutmamalıyız ifadelerini kullanıyor.
00:42:14İran'ı gösteriyor.
00:42:15Yani Ukrayna konusunda ABD'nin Avrupa gibi destek olmaması eleştirileri karşısında bunu söylüyor.
00:42:21Tabii ki burada Almanya Başbakanı Friedrich Merse yönelik eleştirileri İran'ın nükleer silaha sahip olma ihtimalinden rahatsız olmadığını savundu.
00:42:32Kendisi berbat bir iş çıkarıyor.
00:42:35Göçmenlik sorunları var.
00:42:36Enerji sorunları var.
00:42:37Her türlü sorunları var.
00:42:38Ukrayna konusunda büyük bir sorunu var.
00:42:41Çünkü o karmaşanın içinde değerlendirmesini yapmış.
00:42:47Evet Alihan Bey, Trump herkese eleştirilerini çok net bir şekilde göndermiş.
00:42:53Tabii burada önemli bir nokta var.
00:42:56Avrupa'nın önemli ülkelerinden bahsediyoruz.
00:42:58Almanya'ya önde gelen ülkeleri.
00:43:00Burada Fransa'yı biraz es geçmiş herhalde Macron'un üzerine son dönemde çok fazla gittiği için biraz onu kenarda bırakmayı
00:43:06tercih etmiş.
00:43:07Diğer taraftan İspanya'yı siz de mümkündünüz.
00:43:10Hocam, Fuat hocam anlattı.
00:43:11Çok net bir şekilde İspanya'yla durumu belli.
00:43:13Ama İtalya'da özellikle Meloni'nin son dönemdeki çıkışları ki Trump'ın Papa'yla karşı karşıya gelmesinden sonra Meloni'nin çok
00:43:22net bir çizgi değişimini yaşadığında söyleyebiliriz ki Trump'la iyi anlaşan liderlerden biriydi.
00:43:27Burada Almanya, İtalya, İspanya ama İngiltere hep kenarda.
00:43:31İngiltere'yi çok görmüyoruz.
00:43:33İşte o zaman da aklımıza şu geliyor.
00:43:37Kral biliyorsunuz Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret etti.
00:43:40Orada da çok net, 3. Charles'ın çok net göndermeleri var Trump'a karşı.
00:43:46Gerçekten günlerce bunu konuştu.
00:43:50Çok akıllı bir adam.
00:43:52Yani bu da Amerika Birleşik Devletleri ve NATO ülkeleri arasındaki çatlakta ülkelerin hepsini saydık.
00:43:59Fransa'yı da yanlarına koyabiliriz ama İngiltere sanki biraz daha farklı bir noktada duruyor.
00:44:04İngiltere Amerika Birleşik Devletleri'nin istediklerini evet yapmıyor ama tam da karşısındaymış gibi çok net düşmanıymış gibi de durmuyor.
00:44:11Diğer taraftan da Amerika'da İngiltere'yi çok karşısına almamaya gayret ediyor.
00:44:17Charles'ın ziyareti de İngiltere'nin özgüveninin Amerika karşısında bir hali yerinde olduğunu gösterdi herhalde.
00:44:23Bunların hepsini toplarsak NATO ile ilişkilerinde Trump zor durumda mı?
00:44:26Valla arada benim konuları da geliyor.
00:44:28O yüzden memnunum.
00:44:31Kral Charles'ın, Kral Charles demeye de hala alışamadım ama Kral Charles dedik çünkü 35 sene 50 sene.
00:44:37Kral Charles'ın konuşmaları şey bir kere, bu bir imaj tazeleme bir kere.
00:44:43Bu gezilerin amacı Amerika'daki İngiltere Birleşik Krallık imajının tazelenmesidir.
00:44:49Bir de şöyle bir şey var, Amerikan toplumu nedenini bilmiyorum ama Amerikan toplumun böyle kraliyet aileleri, krallık vesaire gibi şeylere
00:44:56çok düşkün toplum olarak.
00:44:59İngiltere'de çekilen o kraliyet dizileri vesaire bile aslında Amerikalılar için çekiliyor.
00:45:03Nasıl Türkiye'de bazı diziler Orta Doğu veya Türkistan coğrafyası için çekiliyorsa aslında aynı şekilde bazı o İngiliz dizileri de aslında
00:45:11Amerika için çekiliyor.
00:45:12Amerika'da, Kuzey Amerika için yani Amerika ve Kanada için inanılmaz popüler.
00:45:15O kraliyet ailesi, kraliyet ailesi şey falan.
00:45:18Amerika'da halk herhalde bunun bir yoksunluğunu çekiyor.
00:45:22Böyle bir tarihinin olmamasını diyelim belki de.
00:45:25Kral çağısında çok gerçekten hani İngiliz espri anlayışının güzel örneklerini vereyim.
00:45:33Çünkü çok profesyonel ekipler tarafından yazıyor tabii konuşmalar.
00:45:36Kaldı ki kral çağısında özellikle komediye çok büyük merakı var.
00:45:40Yıllarca prens kendinde, kral olduktan sonra da işte komedi programlarında oynadı.
00:45:45Özellikle işte kanser araştırmaları vakfı vesaire vesaire gibi değişik vakıfların,
00:45:51Birleşik Kral'daki vakıfların komedi şeylerinde hep oynamışlığı da var küçük rollerde vesaire.
00:45:57Yani destek vermek için kral olarak.
00:45:58Evet.
00:45:59Bunun bir önemi daha.
00:46:00Trump'ın da Amerika'daki genelde dövüş televizyon şovlarında.
00:46:03Amerikan güneşi.
00:46:06Şey tabii farklı.
00:46:08Ama aslında bu biraz da şeyi gösteriyor bize.
00:46:11Birleşik Krallığı'nın farkıyla Amerika'nın farkını da gösteriyor.
00:46:14Trump'a çok filmde ve dizide oynadık.
00:46:15Tabii tabii.
00:46:17Şeyde Evde Tek Başına en meşhur herhalde.
00:46:20Evde Tek Başına 2'de.
00:46:22Şu ama güzel bence.
00:46:24Bir tarafta çok geleneksel adetler, gelenekleri görüyoruz.
00:46:29Bir tarafta da kültürü görüyoruz.
00:46:31Bir tarafta aslında Avrupa kültürünü görüyoruz.
00:46:33Öbür tarafta da bir adetler bütünü var gibi.
00:46:37Şimdi biz de İngilizler gibi çok eski bir millet olduğumuz için aradaki farkı görüp hamleyebiliyoruz.
00:46:44Çünkü Amerika'da eğer bulunduysanız bileceksinizdir.
00:46:47Bir yere gidersiniz ve size gösteren.
00:46:48Burası çok eski.
00:46:50120 yıllık falan diye.
00:46:51Benim büyüdüğüm sokan başındaki çeşme 1300 yılından kalma.
00:46:55Yani şeyden 500 sene.
00:46:57Çok eski diye gösteren şeyden 500 sene eski.
00:47:01Tabii Trump'a Magna Carta'yı hediye etti ya.
00:47:04Kral.
00:47:05Yani o bile farklı bir...
00:47:06Koşuna kral olmamış dedik değil mi o hediyeden sonra?
00:47:09En dikkat çeken göndermelerinden biri Amerika Birleşik Devletleri'nin kuruluşuna gönderme.
00:47:13250 yıllık bir ülkesiniz.
00:47:14Bizim için dün gibi ama diyor.
00:47:15Yani tabii ki bizim tarihimiz ne kadar derin ve büyük.
00:47:20Buna benzer çok göndermesi oldu.
00:47:21Geçtiğimiz gün diyor yani.
00:47:23Just the other day dedi.
00:47:24Çok gerçekten hoş.
00:47:27Latif konuşma eski tabirle.
00:47:29Ama şu önemli.
00:47:31Yani zaten Birleşik Krallık'la Amerika arasında bir çekişme olduğunu biz biliyorduk.
00:47:35Bu zaman zaman böyle daha yumuşak şekilde tabii bunların şeye çıkmıyor.
00:47:40Bunlar böyle direkt bir kavga edecek şey değil.
00:47:42Özellikle Birleşik Krallık'a da tarzı bu değil kesinlikle.
00:47:44İş çok çok çok zorlanması lazım Birleşik Krallık'ın ne diyelim boks erdivenlerini takması için.
00:47:51Onu şey yapacağız.
00:47:52Tabii şu mesele Almanya işi enteresan.
00:47:55Çünkü Almanya ne yaparsa yapsın.
00:47:57Yani muazzam bir hani İsrail'den daha İsrailci politika şey yapıyor ki vatandaşların çoğunun itirazına rağmen artık.
00:48:06Yani şey de enteresan.
00:48:07Çünkü Alman toplumunun geçirdiği dönüşümü de izliyorum ben.
00:48:10O da çok enteresan.
00:48:11Çünkü hem AFD'nin yükselişi yani Almanya için Alternatif Partisi'nin yükselişi hem onu kontrol edemiyorlar.
00:48:18Hem İsrail yalnız politika yaptıkça AFD daha da yükseliyor.
00:48:23O da enteresan.
00:48:25Almanya'da bir krize doğru gidiyoruz biz.
00:48:27Çünkü işte ona şey diyorlar firewall yani işte AFD'nin etrafını çevirip onu koalisyon almama yoluna gidiyor.
00:48:34Fakat gittikçe oyu artıyor.
00:48:36Özellikle de Alman rejimi değil şu anki Alman rejimi 2 Jüzyıl Savaşı'ndan sonra inşa edilen Alman rejimi tamamen İsrail
00:48:45yanlısı bir politikada izlemiş de olsa.
00:48:48İşte halk bunu kabul etmediği için bir işin içinden çıkılmaz bir hale geliyor.
00:48:53Belki de bir seçim sonra olmasın da iki seçim sonra filan tek başına iktidara geldiğini veya artık bir koalisyon alınmak
00:49:00zorunda kaldığını göreceğiz Almanya'da.
00:49:03Bu çok Almanya için çok çok büyük bir şey.
00:49:06Fransa dediğiniz gibi biraz daha şey ama NATO'ya baktığımız zaman net bir şekilde şunu görüyoruz.
00:49:10NATO işinde...
00:49:11Bu arada şu görüntülerde canlı kral Charles ve eşi Bermuda'ya inmiş.
00:49:16New York'talardı Bermuda'ya inmiş.
00:49:18Arkadaşlarımız hemen yakalamış canlı olarak da ekrana getiriyor.
00:49:21Tabi orada Amerika Birleşik Devletleri'ne gittikten sonra...
00:49:25Oranın da kralı.
00:49:26Çünkü kamuveltin...
00:49:27Bu kadar çok var ki...
00:49:28Evet kamuveltin bir parçası.
00:49:30Tabi Avustralya ve Kanada gibi önemli büyük ülkeler de var bunların içerisinde.
00:49:34Onu da söyleyelim.
00:49:35Bermuda'nın da kralı.
00:49:37İzleyiciler şeyden bilecektir.
00:49:39Birçok ülkenin bayrağının böyle en köşesinde sol üst köşesinde Birleşik Krallık bayrağı vardır.
00:49:46O ülkelerin hepsi hemen hemen hepsi diyemeyen azından bağımsız ülkeler dahi olsalar kral olarak Birleşik Krallık kralını yani kral Charles
00:49:54'ı kral olarak görürler.
00:49:55Aslında devlet başkanı olarak simgesel olarak.
00:49:57Simgesel olarak da olsa.
00:49:58Charles ki orada bir gönderme de yaptı.
00:50:00Dünya Kufası'na bir gönderme yaptı.
00:50:02Beraber ev sahibiyiz.
00:50:03Evet aslında devlet başkanları olarak sizin de biz ev sahibiyiz şu anda.
00:50:07İfadesini kullandığı ilginç.
00:50:10Tabii şeyde sonuçta futbol olduğu için mesele yani bizim futbol olduğu için İngilizler daha avantajlı oluyor tabii bunda.
00:50:18Şu mühim son olarak şunu da söyleyeyim uzattım özür dilerim ama konu biraz geniş olduğu için hocalarım herhalde beni affedecektir.
00:50:24Her zaman Amerika İngiltere falan denk gelmiyor.
00:50:26O sebepten dolayı seni dinlemeyi biz seviyoruz bu konuları.
00:50:30Teşekkür ederim sağ olun.
00:50:31Şey kısmı önemli burada.
00:50:33Bu ilişkinin geleceği nereye doğru gidecek?
00:50:37Mesela işte bazı zamanda mesela Suriye'deki değişimde evet Türkiye belki başı çeken ülkeden bir tanesi de ama Amerika ile İngiltere
00:50:45biraz anlaşır gibi oldu.
00:50:47Şimdi bir ilişki bir gergitli bir ilişki var.
00:50:50Hep bu şeyden bahsediyor ya uluslararası ilişkilerce arkadaşlarım hocalarım da olmak üzere bir kompartman siyasetinden bahsediyorlar.
00:50:56Sanırım Amerika ile en çok Deniz hocamız bahseder bundan ama Amerika ile İngiltere'de bu kompartman siyaseti de uyguluyorlar aslında.
00:51:05Biz sadece bölgesel güçler için değil küresel güçler için de geçerli bir kompartman siyaseti.
00:51:10Bazı bölgede çatışıp bazı bölgede de bir araya gelebiliyorlar demek ki.
00:51:14Ama asıl beni ilgilendiren veya asıl beni Avrupa ülkelerini konuştuğumuz için geleceğim buraya belki hocalarım devam eder buna Yunanistan'ın
00:51:23durumu.
00:51:23Şimdi aynı anda bir, bunu söylemek biraz ağır olacak ama neredeyse bir Alman sömürgesi haline gelmiş.
00:51:29Çünkü ekonomik olarak Avrupa Birliği politikaları ve işte Frankfurt'taki Merkez Bankası vs. bağlı olduğu için neredeyse bir Alman sömürgesi haline
00:51:37gelmiş bir ülke.
00:51:38Hem bundan hem de maalesef modern Yunan kimliği tamamen türkofobi üzerine yani Türk korkusu, Türk endişesi, Türk nefreti üzerine inşa
00:51:47edildiği için de var.
00:51:48Bunlar tamamen Türkiye'nin karşısında yer almak için de yani ikisi perçinlenmiş bir şekilde diyeyim bir arada bir Yunan şeyi
00:51:55var.
00:51:56Şimdi bu ne kadar sürdürülebilir Yunanistan için ben bunu çok merak ediyorum.
00:51:59Bir de şu var çünkü Yunan halkı da bakın şu da önemli.
00:52:03Bir de ben çok konuştum çok özür diliyorum ama bir de beni önden bahsetmem lazım.
00:52:07Hani İtalya'ya biliyorsunuz.
00:52:09Yunan halkı biliyorsun sola çok daha yatkın bir halktır ve şunu da kabul etmek lazım.
00:52:13Yunan halkı tabii ki Türk halkı kadar değil, Müslüman değiller ama bu meselede daha çok Filistin destekleri, İsrail'in karşısında
00:52:19bir halktır.
00:52:20Buna rağmen?
00:52:21Buna rağmen Yunanistan özellikle Yunanistan'daki merkez sağ hükümet de aynı neredeyse Almanya kadar yani İsrail'den çok İsrail'ci gibi.
00:52:29Meloni'ye gelince şunu söylemek lazım.
00:52:31Meloni'ye günümüzde az kalan bir siyasetçi türü.
00:52:35Meloni ideolojik bir siyasetçi.
00:52:36Siz dediniz ya hani Trump'la arası iyiydi, iyiydi diye.
00:52:40Meloni'nin Trump'la arası iyiydi evet, Trump bir batıcı bir siyasetçi ama aynı zamanda şunu unutmamak lazım.
00:52:47Faşizan partilerin kökeninden gelen ideolojik de bir siyasetçi.
00:52:51Ve İtalya'da şimdi genelde Avrupa'da sol partiler Filistin'i destekler ama İtalya'da bu geçerli değil.
00:52:57Macaristan'da bu geçerli değil.
00:52:58Bazı bunların istisnaları var.
00:52:59Yani Filistin yanlısı sağ partilerin oldu.
00:53:01Veya sağ geleneklerin oldu diyeyim daha doğru ifadeyle.
00:53:04Meloni de aynı şekilde bu gelenekten geliyor.
00:53:06Yani aslında Meloni'nin geldiği gelenekte zaten Filistin'i destekleyen birisi.
00:53:11Bir katolik yani şu katolik camianın Filistin'deki durduğu nokta çok bariz belli.
00:53:17Evet.
00:53:18Bir de papayla Netanyahu'nun.
00:53:20Oraya gelmeden bile yani o tabi o işi perçinledi muhakkak.
00:53:24Ama oraya gelmeden bile Meloni ideolojik bakan birisi yani.
00:53:27Anlı'ya da biliyorum hani şeye ait olduğu ideoloji zaten benim çalıştığım ana çalışma konularından biri de olduğu için de
00:53:33iyi bildiğim de bir şey.
00:53:35Bu net çok net yani.
00:53:38Zaten az bile yani ben beklediğimin altında bile gitti yani Meloni.
00:53:43O da işte sizin de söylediğiniz gibi Trump'ı da çok Trump'la arası yani hem Amerika'yı destekleyen seven
00:53:48biz hem de ayrıca sizin söylediğiniz gibi Trump'la da arası iyi olduğu için Trump'ı çok kızdırmayayım çok üzmeyeyim
00:53:52gibi davrandı.
00:53:53Davrandı ama o da bir yere kadar gitti işte buraya kadar.
00:53:56Evet Fatih Bey sizin değerlendirmeniz nedir?
00:53:59Tabi Trump birçok konuda sıkıntılar yaşıyor.
00:54:03Birçok konuyla ilgilenmek zorunda.
00:54:05Savaşın kendi kamuoyuna anlatmak istiyor.
00:54:10Desteğini yeniden kazanmak istiyor.
00:54:12Seçim öncesi bir hayli zor görünse de.
00:54:14Diğer taraftan demokratlar bastırıyor ve tabi ki Avrupa ile NATO ile NATO ülkeleriyle uğraşıyor.
00:54:19Sadece Orta Doğu'da İran'la uğraşmıyor.
00:54:22İsrail'i memnun etmeye çalışıyor.
00:54:24Körfez ülkelerini memnun etmeye çalışıyor.
00:54:26Bir hayli sıkışmış durumda.
00:54:27Diğer taraftan bu Kral Çağız'ın seyahati de gerçekten bu açıklamaların damga vurduğu bir seyahati oldu.
00:54:34Çünkü nezaket ölçüsünde bir seyahat gerçekleştirildi.
00:54:38Güzel sözler söyledi.
00:54:39Ve gidinceye düşünülüyordu.
00:54:40Ama İngiltere Kralı'nın açıklamalarına baktığınız zaman bilmiyorum çok mu fazla niyet okumuş oluruz, fazla yorumlamış oluruz ama
00:54:49İngiliz İmparatorluğu'nun yeniden sahaya dönmeye başladığını mı göstermek istedi Kral Çağız, Amerikan Başkanı Donald Trump'a?
00:54:58Yani biz sizin tahmin ettiğiniz kadar güçsüz değiliz, gücümüzü de artırıyoruz.
00:55:02Siz güçler düşüyorsunuz, gerekirse biz sahneyi doldururuz mesajım verdi.
00:55:07Şimdi Erhan Bey gerekirse sahneyi doldurmak veya yeniden dönmekten öte bence Charles, aslında Alihan Hocam da galiba aynı şeyi söylemek
00:55:16istedi.
00:55:17Hani bizi yok sayamazsın, hani biz buradayızın mesajını verdi.
00:55:22Aslında hani İngiltere şunu demek istiyor bence.
00:55:25Biz hep varız, hep var olacağız.
00:55:27Hani eskiden de vardık, siz yokken de vardık, siz varken de varız.
00:55:31Hani sen görevi bıraktıktan sonra da var olacağız.
00:55:34Çünkü şunu da unutmayalım, hani Donald Trump dönemi kendinden önceki Amerikan başkanları döneminden çok daha farklı.
00:55:41İşte siyasilerle kurduğu diyaloglar, işte dünya diplomasisindeki davranış tarzı, dünya ekonomisine bakış açısı, diğer tüm Amerikan siyasetçilerinden çok daha farklı.
00:55:54Ama biz alışılagelmeyen ne gördük sizin belirttiğiniz gibi?
00:55:58Herkes şunu dedi, bu kadar ortalık karışırken, işte Donald Trump İngiltere aleyhine birçok söz söylemişken,
00:56:06işte Charles'ın ki bence İngilizler de böyle düşünmüştü, bilmiyorum Alihan Hocam belki medyasını takip etmiştir.
00:56:13Hani sanki Charles'ın ne işi var böyle bir dönemde, Amerika Birleşik Devletleri'nde gibi.
00:56:18Hani bu kadar İngiltere aleyhine konuşan bir başkan varken.
00:56:24Ama şu var, kral tam tersi bir karakter sergiledi.
00:56:28Çünkü biz Charles'dan bu Amerikan ziyareti dışında, bilmiyorum benim aklımda kalan bir açıklaması yok kral olduğundan bu yana.
00:56:35Charles beklenen aksine hocam, çok sık olacağı bekleniyordu Charles'ın.
00:56:41Bilmiyorum, belki de bu benim ön yargım diye düşünüyorum.
00:56:45Hepimizin ön yargısıydı bu arada, ben de aynı kanaatteydim.
00:56:47Fakat çok yumuşak, çok akıllı ve çok da sempatik, yani İngiliz şartlarına göre çok da sempatik.
00:56:53Yani bize sempatik değil kendi halkına.
00:56:55Çok sempatik de bir krallık dönemi geçiriyor.
00:56:59Beni de şaşırtıyor hepimizi yani.
00:57:02Tabii Charles'ın şöyle de bir şansı oldu.
00:57:05Uzun süre bu krallığa hazır.
00:57:07Bence fazla uzun.
00:57:08Hani çok fazla provasını yapmış olabilir.
00:57:10Eğer bir gün kral olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne gideceksem bunları bunları söylerim diye.
00:57:16Yaşıyla ilgili siz biraz önce insan yaş aldıkça biraz daha yumuşuyor ifadesini kullanmıştınız.
00:57:21Herhalde yani bu kadar bekledikten sonra da nereye kadar yumuşayacaksınız?
00:57:25Burada biraz daha yumuşak politika.
00:57:27Şimdi bu açıklamalarından sözünüzü lütfen unutmayın.
00:57:31Çok sert, agresif çıkışları da oldu.
00:57:33Yani özellikle Beyaz Saray'ın o 114 yangını ile ilgili göndermesi.
00:57:37Yani biz zamanında buraları yakıp yıkmıştık da, sizinle savaşmıştık da çok biraz böyle diplomatik nezarkedi zorlayan bir tarzı da, agresif
00:57:48bir tarzı da oldu.
00:57:49Esprili olunca bunlar söylenebiliyor.
00:57:52İngilizlerin tarzı böyle.
00:57:53Meclislerindeki atışmaları da genelde.
00:57:55Trump'ın hediye ettiği bağımsızlık bildirgesine karşı olarak bence gayet muadil bir cevap olmuş kendisine.
00:58:04Yani bu hediyene alaka diye de sorabiliriz.
00:58:06Yani düşünün ki Yunanistan ziyaretimizde bize morakat devamı ile alakalı bir tablo ediliyor.
00:58:11Yani söver çıkarsın oradan yani.
00:58:13Tabii ki.
00:58:13Bu yapılmıştı.
00:58:15Sizin hemşehriniz, eski dişişleri bakanı hatırlarsınız.
00:58:19Al onu.
00:58:21Evet, evet.
00:58:23Buradan da selam olsun Mevlüt Bey.
00:58:25Evet, sözünüzü kestin buyurun.
00:58:26Tabii Charles'ın bu çıkışları bence dünya siyasetine yeni bir renk getirdi.
00:58:34Ki artık işte Trump'a muadil, Trump'a cevap verebilen ve Trump'ın beklenen karşılığı veremediği bir karakter çıktı.
00:58:43Çünkü zerafetle yapıyor yani.
00:58:45Tabii.
00:58:45İşte İngiliz ve Amerikan arasındaki farkı var.
00:58:47Ve Trump nasıl davranacağını da bilemedi.
00:58:49İşte Macron'un atışmasında işte karısından yumruk yiyen adam hala yüzü mor geziyor gibi.
00:58:55Veya işte Kanada eleştirilerine hani çıkıp Kanada benim diyen bir kral.
00:59:01Ve Trump bir cevap veremedi.
00:59:03Hani eyaletse siz de bizim eyaletimizsiniz gibi aslında bir göndermede bulundu.
00:59:08Ki şu da var, bence bu İngiltere'de herhalde çok büyük bir heyecanla karşılanmıştı.
00:59:13Ben bir ara endişelendim, Diana'dan bahsedecek diye Trump ama öyle bir şey yaşamadık Allah'a şükür.
00:59:18Tabii şimdi şu var, işte Trump karakterinin karşısına yeni bir karakter açıldı.
00:59:25Bence artık medya daha fazla Charles'tan deme çalmak isteyecektir.
00:59:30İşte nereye gittiyse açıklamalarını takip edecektir.
00:59:34Bu da sanki İngiltere'deki o işte Trump'ın karşısında çok süklüm püklüm kaldık.
00:59:40Veyahut işte birçok kez hükümette işte özellikle Ukrayna Savaşı sonraki süreçte.
00:59:46Beklenmeyen bir şey yani hükümetten beklenen hatan kraldan gelmesi.
00:59:51Aslında bu da işte Donald Trump'ın esip gürlediği bir dönemde.
00:59:55Ki buna ek olarak Putin'in de bütün Doğu Avrupa'ya işte orası bizimdi işte tarihi olarak bize ait, Ukrayna
01:00:03bize ait söylemine karşı çalsın.
01:00:06Madem dünyada siyaset bu şekilde yapılıyorsa ben buna hazırım, ben bunu yaparım.
01:00:11İşte bir yetmiş yılda bunun için çalıştım, prova ettim.
01:00:14İşte uzun ömür verdikçe herhalde annesi kadar yaşarsa kral Charles'ın daha uzun konuşulacağı yeni bir dönem açıldı diye düşünüyorum
01:00:25ben.
01:00:25Seliman Bey sizin yorumunuz nedir?
01:00:27Burada tabii ki sadece İngiltere tarafı değil diğer tarafta Avrupa'nın diğer ülkeleriyle de Trump'ın yaşadığı soru.
01:00:33Burada İngiltere'nin çıkışı, İngiltere'nin Trump'ın tırnak içinde saldırdığı bu ülkelerle birlikte hareket etme ihtimalini göz önüne alarak
01:00:41yorumunuzu merak ediyorum.
01:00:42Tabii şimdi şöyle, bence Donald Trump'ın da bundan sonraki safhalarda kralı daha çok muhatap alacağını düşünüyorum.
01:00:48Çünkü sever böyle zorlu ve kendisine karşı mukavemet içerisinde durabilecek olan lider.
01:00:54Hazırlanması gerekiyor herhalde.
01:00:56Epey, epey.
01:00:57Tabii, tabii.
01:00:58Çünkü hakikaten yaşlı kurt epey bir zorladı bu görüşmeler aslında.
01:01:02Yaşlı aslan diyelim hocam.
01:01:03Aslan diyelim.
01:01:03İngiltere etayası malum.
01:01:06Epey zorladı.
01:01:08Ya sen deyince ben de ne diyeceğimi unuttum.
01:01:10Neyse.
01:01:12İki ülkeyi rakip olarak mı değerlendirmeli?
01:01:16Ben aynen şu şekilde değerlendiriyorum.
01:01:17İki kuzen olarak değerlendiriyorum.
01:01:19Yani sanki aileleri tarafından yer yer birbirine rakip gösterilen ama zorlu durumlarda da bir araya gelmeleri beklenen aynı kandan, aynı
01:01:27aile grubundan iki devlet, iki akraba olarak değerlendirebiliriz.
01:01:32Trump'ın hem Asya Pasifik'teki güvenlik bloğunu ihmal eden hem de aynı zamanda Birleşik Krallık'ın hakimiyeti belki yanlış olur
01:01:43ama etkisi altındaki devletler üzerine mütecaviz tavırları, aynı zamanda müşterek Avrupa güvenlik stratejisini yer yer sekteye uğratan veyahut uğratabilecek açıklamalarına
01:01:55karşı krallığı bir denge ortaya koydu.
01:01:58Washington temaslarında.
01:02:00Yani bu hem Atlantik ilişkilerini Birleşik Krallık lehine olumlu etkiliyor hem de Amerika Birleşik Devletleri'ni Kanada, Avustralya gibi ülkeler
01:02:12üzerinden, AUKUS, Asya Pasifik hakimiyeti üzerinden de bir üstü kapalı bir tenkit içeriyor.
01:02:22Yani buralarda da stratejik güvenliğini ve Amerika Birleşik Devletleri'nin küresel güç olmasından mütevellet oynadığı rolde İngiltere'nin yerini neredeyse
01:02:34tekrar hatırlatan bir görüşme.
01:02:37Bunun hemen öncesine dönelim.
01:02:39İngiltere'de çok ciddi bir kıta Avrupası güvenliğini yeniden dizayn etme üzerine bir çaba vardı.
01:02:46Bu çabanın da en büyük örneklerinden birisi bizim de Sayın Dışişleri Bakanımızın da İngiltere'de ciddi temasları oldu geçtiğimiz haftalar içerisinde.
01:02:55İşte Eurofighter'dan tutalım da stratejik ortaklık çerçeve belgesinin imzalanmasına kadar pek çok mesele gerçekleşti.
01:03:03Bu noktada da ABD'nin Avrupa'ya karşı Ukrayna meselesi üzerinden pek çok işte hoyratça davranışı, güvenlik ikilemleri üzerinden eleştirmesi,
01:03:15asker çekme tehdidi vesaire vesaire vesaire bebenzeri unsurlarda
01:03:19İngiltere'nin yapmış olduğu hamleleri ve tekrar kontrol altında, etki altında tutabildiği ülkelerin altını çizmesi açısından
01:03:29Donald Trump'a karşı ve Amerikan yönetimine karşı ve dahi belki de Donald Trump'tan sonra gelecek olan liderlere karşı
01:03:35önemli bir hamle olarak değerlendirebiliriz ve tekrardan İngiltere'nin kıta Avrupası güvenliği içerisindeki rolünün vurgulanacağı bir döneme giriyor olduğumuzu da
01:03:45bence söylememiz yanlış olmayacaktır.
01:03:47Ki ABD işte Ramstein'dan asker çekecek veyahut işte İtalya'dan asker çekecek veya İspanya'dan asker çekecek.
01:03:55Tamam İngiltere'nin bir ordusu yok ama yeni partnerlerle birlikte kıta Avrupası'nın güvenliğini belki ABD'nin eksilttiği noktalarda doldurabilecek
01:04:07en azından moral bir veya politik bir kabiliyeti sahip olduğunu düşünüyorum.
01:04:12Peki burada biraz anlamak açısından Almanya, İspanya ve İtalya'dan ABD'nin asker çekmesi bu ülkelerin üzüleceği bir durum mu?
01:04:21Evet.
01:04:22Evet, Rus tehdidi hissediliyor. Ben o Rus ayak seslerinin, Almanlar acı bir tecrübesi de var bu konuyla ilgili elbette, endişe
01:04:36verici olduğunu düşünüyorum.
01:04:37İspanya için belki değil çünkü İspanya çok uzak ve büyük ihtimalle sıra bana gelmez diye düşünüyordur.
01:04:43Ama özellikle Almanya için bunun ben ciddi bir tehdit olduğunu düşünüyorum.
01:04:49O hafızada yer etmiş bir şeydir muhakkak.
01:04:52Yerde gizli saklı duyulur mu?
01:04:53Aynı zamanda bir fırsat olduğunu da düşünür müsün Almanya'ya?
01:04:56Ben o konuda çok ufak bir şey yapayım.
01:04:59Almanya'nın genel kurmayın devleti vardır.
01:05:02Yani Alman genel kurmayı köklü bir tarihe sahiptir.
01:05:04Devleti kurar, liderler üzerinde etkildir, politika üzerinde etkildir.
01:05:08İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra bunun böyle olmadığını biz biliyoruz.
01:05:12Ordu düştü vs. vs. vs.
01:05:14Ama yani hocam siz söylediniz AFD'ye yükselirken Alman genel kurmayının da konvansiyonel anlamda Avrupa'nın en büyük ordusu olmak
01:05:21için yeni bir stratejik vizyon ortaya koyduğu meselesini de bütünleştirince.
01:05:26Yani orta vadede Rusya Almanya'ya ha diye de saldırır diye düşünmüyorum.
01:05:30Ama bir 15 yıl içerisinde bu sistematiğin hem Alman savunma sanayisinin gelişmesi, ordusunun gelişmesi, Amerikan askerlerinin çekiliyor olması ve aynı
01:05:39zamanda Almanya içerisinde yükselen AFD ve benzeri nüanslarla birleştirdiğimizde tekrar bir hadi İkinci Dünya Savaşı tecrübe istemeyelim ama 1880'ler
01:05:50Almanya'sı görür müyüz?
01:05:51Hocam bir soru daha ben ekleyeceğim çok özür diliyorum ama çünkü Alihan hocam Alman siyasetine çok hakim olduğu için hocam
01:06:00mesela şu an Almanya'da metrolarda orduya davet yani ciddi bir ordu kuruluyor sanki bu Rus tehdidi bahanesiyle Almanya'nın yeniden
01:06:09bir ordu kurup yeniden güçlenebilir.
01:06:12Aslında bunu bir fırsata dönüştürüyor mu?
01:06:14Bir şey söyleyeyim o sorular Alihan hocama sadece bir dakika bıraktı.
01:06:17Tamam Alman ordu kültürünün çok ciddi olduğunu düşünüyorum ben de özellikle Prusya kültürü.
01:06:21Bunun sebebi de aslında Haçlı seferleri.
01:06:24Almalılar biz Haçlı seferleri hep Ortadoğu olduğunu düşündük ama aslında çok büyük Haçlı seferleri çok zor Haçlı seferleri İskandinavya'ya
01:06:30karşı yapıldı.
01:06:31Prusyalılar da aslında o İskandinavya'ya karşı o Vikiklilere karşı, Pagan Vikiklilere karşı Sistiyanlık getirmek isterken çok geliştiler ve askeri
01:06:38yerleri gelişti.
01:06:39Ve bu çok ciddi bir kültür oluşturdu.
01:06:42Fakat İkinci Dünya Savaşı'nın hemen öncesinde Bohemyalı bir onbaşı geldi ve bütün o düzeri bozdu yani.
01:06:47Bohemyalı bir yetim geldi ve o düzeni bozdu.
01:06:51Avusturyalı yani.
01:06:52Ve eski şeye dönmesi ben eminim şuna da inanıyorum.
01:06:58Genetikte bir yerde var.
01:07:00Yani aslında hocama çok itiraz etmiyorum burada.
01:07:02Genetikte bir yerde var ve o dönecek.
01:07:04Çapon'a da fırsat versen o da döner.
01:07:06Çapon'a da üç kere dönerdi şimdi.
01:07:08Araya gireceğim sıcak bir görüntü biliyorsunuz Amerikan Başkanı Donald Trump'ın katıldığı Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde bir saldırı gerçekleşmişti.
01:07:16Ve o saldırıda bir gizli servis çalışanının vurulduğu belirtilmişti.
01:07:21O görüntüler iki kez yayınlanmış.
01:07:23Programın sonunda hemen o görüntüleri canlı olarak ekrana getirecek arkadaşlarım.
01:07:28Tam vurulduğu anın görüntüleri suikast girişiminde Cole Allen'ın yaptığı saldırıda Amerikan Gizli Servis meyburunu vurduğu görüntüler yayınlandı.
01:07:40Sanıyorum bu görüntünün ardından gelecek.
01:07:43Şimdi bir kez daha izleyeceğiz.
01:07:45Bakalım o vurulma anına ilişkin net bir görüntü varmış.
01:07:50İşte oradan geçiyor.
01:07:52Ve tam kameranın altındaki sanıyorum değil mi?
01:07:56Orada.
01:07:58Evet sırtında polis yazıyor.
01:08:01Gizli servis çalışanı vuruluyor.
01:08:04Tam da kontrol noktasından geçerken bu görüntüyü de sıcağı sıcağın Amerika Birleşik Devletleri'nden paylaşılan bu görüntüyü de size paylaşmak
01:08:14istedik.
01:08:15Amerikan Başkanı Donald Trump'ın katıldığı o çok konuşulan yemekte yaşanan Cole Allen'ın gerçekleştirdiği saldırı anı.
01:08:23İşte pampol tüfekte geçerken oraya bakmadan bile ateş ediyor.
01:08:28İçeride Amerikan Başkanı var.
01:08:30Herkes sohbette.
01:08:33Evet.
01:08:34Ama iş bitmiş gibi gözüküyor.
01:08:35Adamlar indirme onu şey yapıyorsa iş bitmiş.
01:08:38Yani toparlanıyorlar farkındaysanız.
01:08:39Tam gideceklerken bir şeye biraz çalışılmış gibi ya.
01:08:44Onu söyleyebilirim.
01:08:48Evet bilgiler de geliyor.
01:08:51Polis köpeğinin o saldırganın çıktığı odayı görüyorsunuz.
01:08:57En arkada.
01:08:59Tam şeyin arkasında kontrol noktasının hizasında arkada.
01:09:03Orada daha öncesinde polis köpeği de odayı kokluyor.
01:09:06Bir tedirginliği var orada.
01:09:08Bir hissetmiş ama yine de bir müdahale yapılmıyor.
01:09:11Zaten görgü tanıklarının saldırıyı gerçekleştiren kişinin o odada silahını pompolu tüfeğini hazırladığı yönünde.
01:09:2311 polisin içerisinden geçiyor.
01:09:26Evet.
01:09:26Bu görüntülerle birlikte veda edelim.
01:09:28Fatih Fatun Cerah Alihan Limoncoğlu Seliman Yeni Acun.
01:09:31Çok teşekkür ediyoruz.
01:09:32Yayına katkılarınızdan dolayı efendim.
01:09:34İyi akşamlar.
01:09:35Noktaladık. İyi geceler.
Yorumlar