00:00There were hundreds of millions, hundreds of millions and billions of people
00:08who went out to the accounts of a very high official,
00:13they were able to earn their money.
00:17They were able to say that it was a demolition job,
00:22because it was an authentic record.
00:32Pilipinas, gising na.
00:34Kakaapon po ay pinagpatuloy ng House Committee on Justice
00:37ang pagdinig sa impeachment complaint laban kay Vice President Sara Duterte.
00:41Ano naman kaya masasabi ng mga kapuso natin dyan?
00:52Dapat umatin siya sa hearing para masagot niya ang tanong ng taong bayad
00:57kung saan niya ginamit ang pera sa Confidential Park.
01:00At ipasuhin yung mga nawawala sa gobyerno.
01:03Hindi si Sara ang pinupuntirya.
01:05Para matapos na?
01:07Para malaman ng tao na kung may kasalanan siya o wala?
01:10Dapat nga po ay matinas siya para malaman kung ano talaga yung dapat na gawin.
01:19Yan ang issue ating pag-uusapan, lilinawiin at hihimayin.
01:23On record.
01:24Sa unang hiris.
01:28At kaunday po niyan, mga kapanayan natin ngayong umaga,
01:31House Committee on Justice Member,
01:32Akbayan, Party List Representative, Chell Jokno.
01:35Kongchel, good morning sir. Thank you for joining us.
01:38Good morning Ivan.
01:39Good morning sa lahat ng nanonood at makikinig.
01:42Kongchel, we are on record now.
01:43Please make us make sense of what happened yesterday.
01:46Ang daming siro.
01:48Millions, billions.
01:49Ipinresenta po kahapon mga ebidensya kaugnay
01:51ng umano'y unexplained wealth ng BSE.
01:54Please walk us through your takeaways.
01:56Kongchel, ano ba ang mga lumutang sa inyo kahapon na mahalaga?
01:58Well, unang-una yung dumabas ng mga records galing sa Anti-Money Laundering Council.
02:06Kasi kung natin nakita na ang pumasok sa mga accounts ni Vice President Sara Duterte,
02:14yung neto na, ay umabot sa 2.87 billion pesos.
02:20Talang yun naman na kanyang dineklara sa kanyang SALN,
02:24yung Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth noong 2024,
02:28ay nasa 88.5 million pesos lang po.
02:33Kaya anong ay bakit gano'n ng napakalaking pagkakaiba
02:37dun sa dapat na-declare niya,
02:41dun sa actual na na-declare niya.
02:44Para po sa mga nanonood,
02:46anong ibig sabihin pag yung bank transactions
02:49apparently hindi tumutugma dun sa deklaradong
02:54Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth sa SALN.
02:58Sa batas kasi natin, sa ilalim ng Republic Act 6713,
03:02lahat ng mga lingkod bayan ay required na magsabi
03:05pagpasok nila ng pamahalaan at bawat taon pagkatapos nun,
03:10kung ano yung kanilang ari-ariang assets at kung ano yung mga utang nila
03:15para malaman kung ano yung tinatawag nga na net worth
03:19o yung kabuoan ng mga kanilang properties at assets.
03:25Ngayon, importante yan dahil siyempre ayaw natin
03:28na habang nakaupo ang isang opisyal,
03:31ay meron siyang makukuhan pero na hindi lehitimo.
03:34Kaya napakahalaga ng unang SALN at yung mga sumusunod na SALN
03:39dahil dun natin makikita kung ano yung dinideclare nilang lehitimong kinikita,
03:44at kung meron tayong, kung lalabas halimbawa tulad dito
03:49na sa records ng AMLA ay napakalaki palang pera
03:54ang pumasok sa kanilang mga account,
03:57ay nakakapagtaka yun dahil yun ang tinatawag natin na
04:00ill-gotten o unexplained wealth na dapat ipaliwanag ng lingkod bayan.
04:06Dito sa punto ng SALN, we may also point out, Congressman,
04:10na hindi ho ito ang unang pagkakataon na may na-impeach na opisyal ng gobyerno over SALNs.
04:16Hindi ho ba?
04:17Yes, si dating Chief Justice Corona, napakalaking issue yun,
04:22yung kanyang hindi pag-declare si SALN.
04:25Naging issue din yan,
04:27although hindi naman natuloy yung impeachment
04:29dun sa isa pang Chief Justice,
04:32kaya Chief Justice Sereno,
04:33although ang nangyari sa kanya ay ko-wara ito,
04:36hindi naman na impeachment.
04:38Isa po po sa mga naging highlights ng hearing kahapon Kong,
04:41yung napasabi na, napa-ediwaw eh,
04:43itong si Congressman Joel Chua,
04:45nang malaman na walang declared bank deposits
04:47o cash on hand sa kanyang SALN si VP Sara from 2019 to 2024.
04:53Realistically, Kongchel, what does this say?
04:56Kasi personally,
04:57o kahit siguro po sa mga kababayan natin,
05:00sino man sa atin,
05:01hindi kayata pwedeng kumilo sa araw-araw na walang cash at all.
05:04What does this tell us?
05:05Yun na nga.
05:07At lalong-lalo na nung nakita natin
05:10na ang dami palang pumasok na pera
05:13sa kanyang mga bank accounts.
05:15Kaya ang tanong dyan ay,
05:19tama ba yung nilagay niya sa kanyang SALN?
05:22Si VP Sara ay matagal na nagpa-file ng SALN
05:26mula pa siya naging mayor sa Davao City.
05:29Kaya alam niya at siya ay abugada,
05:32alam niya yung mga requirements ng batas
05:34pagdating sa SALN.
05:35At kung bakit,
05:36yan ay napakahalaga.
05:38Right.
05:38Kaya iniintay nga sa ano namin
05:41na makarating siya dun sa hearing
05:42para may paliwanag niya.
05:44Ngayon, syempre,
05:45karapatan niya yun kung ayaw niyang pumunta.
05:48But,
05:49kung umabot ang kasong impeachment sa Senado,
05:53mabibigyan ulit siya ng pagkakataon na paliwanag yan.
05:56Dahil ngayon, ang tanong ng taong bayan,
05:58paano nangyari yun na bilyong-bilyong peso pala
06:00ang dumadaan sa kanyang account
06:03samantalang na million-million lang
06:04ang dinideklara niya sa kanyang SALN.
06:07Naging mabigat din po yung testimony ni dating Senador Antonio Trillanes
06:11sa hearing kahapon.
06:12Isa sa mga sinabi niya yung pagtanggap daw ni VP Sara
06:15at ng kanyang pamilya,
06:16kasama si dating Pangulong Duterte ng pera
06:19mula sa alleged drug lord na si Sammy Uy.
06:22What do you make of this, Congressman?
06:24Of course, hindi ho pa natin sinasabing
06:27galing nga sa drug money itong mga nasa account nila,
06:31but do you think we should at least proceed
06:36dito po sa mas malalim na investigasyon
06:38kahugnay ng aligasyong ito?
06:40Well, unang-una,
06:42matagal na ang sinasabi ni Sen. Trillanes yan
06:45at kahapon lumabas na talagang
06:47may confirmation yan
06:49dun sa mga records ng AMLA.
06:52At kung tinatasin natin,
06:54pati mismo yung report ng AMLA
06:56na isinumat niya sa Committee of Justice,
06:58meron silang nabanggit
07:00na tatlong predicate crimes
07:02na sa tingin nila ay
07:04pasok dun sa kanilang nakita mga
07:06covered and suspicious transactions.
07:09Yung una ay illegal drug trafficking,
07:11yung pangalag ay malversation
07:13at yung pangatlo,
07:15yung paglabag sa anti-graph
07:16and corrupt practices do.
07:18And hindi pa natin alam mismo
07:20kung ano yung naging basehan nila,
07:22pero yun ang lumalabas
07:24sa kanilang pag-i-investiga.
07:27Itong testimonya ni Sen. Trillanes,
07:30sir, what does this establish?
07:31Naibanggan niya yung mga claims niya,
07:33sinasabi niya all these years
07:35sa mga activities si dati
07:37Pangulong Duterte
07:37at yung account nga nila
07:40ni VP Sara.
07:42Yun ay ebidensya rin
07:44at sumusuporta sa mga lumabas
07:46nga sa AMLA
07:47na sobrang laki na mga pumasok
07:50at dumaan na pera
07:52sa mga accounts ni
07:53Vice President Sara
07:54at sa kanyang may bahay
07:57si Atty. Manscard.
07:59Tapos, Kongchel,
08:01we can't help but notice,
08:02sa hearing po na yan kahapon,
08:04naglabasan yung mga record
08:05ng AMLA
08:06about a public official
08:07from as way back as 2007
08:10may red flags na.
08:11Ang tanong po,
08:12bakit walang ginawa ang AMLA
08:13not even sound the alarm?
08:15Ano pong pwede kayang gawin
08:17ng Kongreso in the way of legislation
08:19para bigyan siguro ng ngipi
08:21ng AMLA o kahit,
08:23I don't know,
08:23perhaps insulate AMLA
08:24from political influence?
08:26Sa palagay ko,
08:28yun ang importante
08:29na talagang mas mabigyan ng ngipin
08:32at hindi lang yun
08:33ng lakas ang mga official ng AMLA
08:36na kahit nakaupo yung mga official
08:39na nakitahan nila
08:41na meron din yan
08:41na malalaking mga pumasok na pera
08:44ay dapat ituloy yung pag-investiga
08:46at agad-agad magkaroon tayo ng pananagutan.
08:51Nakakadismaya na na mula pa noon
08:53ay grabe,
08:54hundreds of millions
08:55tapos umaabot na sa bilyones na pera
08:59ang pumapasok at lumalabas
09:01sa mga accounts
09:02ng isang napakataas na official
09:04mula kung siya ay naging LGU pa lang
09:07ay kailangan talaga
09:09magkaroon ng pananagutan yan.
09:11Napapaisip din ho yung mga tao.
09:14Ito ho mga records
09:15kay VP Sarah
09:17naglabasan ito
09:17because she is being impeached.
09:19E paano ho kaya yung mga official
09:21pa ng gobyerno
09:21baka ho may ganyan ding findings
09:23ang AMLA
09:24na hindi lang natin nalalaman pa
09:25dahil hindi sila nai-impeach
09:27or hindi sila humaharap
09:28sa anumang paglilitis pa?
09:30Actually, kung titignan natin yung mga rules and regulations
09:35na AMLA
09:36meron silang sinasabi na PEP
09:39politically exposed person
09:41ang ibig sa pininon
09:43lahat ng mga lingkod bayan
09:44lalong lalo na yung mga matataas na official
09:46yung mga mababatas natin sa Kongreso
09:48sa Senado
09:50mga high executive officials
09:52vice president
09:53president
09:53cabinet members
09:55ay itinuturing na PEP
09:58o politically exposed person
10:00ibig sabihin dapat
10:01mas mataas ang pagbabantay sa kanila
10:04Yes
10:04sa wikang ingles ay
10:06dapat enhanced due diligence
10:09ang mga banko
10:10at hindi lang yun
10:11pati ang pag-report ng mga banko
10:14at ibang financial institutions
10:15sa AMLA
10:16pag meron naman na
10:19nakalap ng mga informasyon ng AMLA
10:21dapat gagalaw sila
10:23at i-investigin nila agad yan
10:25dahil
10:25siyempre
10:27iba kasi ang lingkod bayan eh
10:29vulnerable sa corruption
10:31Right
10:32may access sa resources
10:34at alam natin
10:35nakita natin sa
10:36pag-investigyan ng mga flood control projects
10:39ay napakalaking mga pera
10:41ang involved jet
10:42So
10:43tama lang na may ganyan na pagbabantay
10:47pero dapat
10:47mas
10:48mas
10:49maingipin pa
10:50ang ating
10:51anti-manilandering council
10:52congressman
10:53itong hearing po kahapon
10:54ay para i-establish
10:55ang probable cause
10:56sa impeachment complaint
10:57ang kasama po ninyong
10:58si representative
10:59sendanya
11:00sinabing sapat na yung basihan
11:02at na-establish na yung probable cause
11:04do you agree
11:04and please tell us why
11:34yes
12:04ang kanyang kanyang
12:05kailangan na kailangan
12:07kailangan ngayon
12:07na ipaliwanag
12:08mismo ni vice president
12:09sara
12:10kung bakit
12:11nagkaganong
12:12kasi
12:13hindi lang
12:14haka haka
12:14ito ay mismo
12:16galing sa records
12:17ng anti-money laundering council
12:19at ito ay batay
12:20sa mga
12:21sinabmit
12:22ng mga reports
12:22ng iba't ibang mga banko
12:24at financial institution
12:26kaya hindi na nila
12:28pwede sabihin na
12:29demolition job lang ito
12:30na paniniira lang sa kanya
12:32dahil
12:33ito ay mismo
12:34mga authentic
12:35na records
12:36ng isang ahensya
12:37ng ating pamahalaan
12:38na inaatasan na
12:40yan nga
12:40ang dapat gagawin nila
12:42iya
12:43babantayan nila
12:43yung mga lingkod bayan natin
12:45para nga
12:46hindi mangyari
12:46yung issues
12:47ng corruption
12:48at iba't ibang mga
12:50predicate crimes
12:51and perhaps
12:51magandang pagkakataon po ito
12:53para sa mga kababayan natin
12:55na kilatisim pa lalo
12:56si VP Sara
12:57lalo't yun nga po
12:58ah
12:59inaalok niya
13:00ang kanyang sarili
13:02ang kanyang serbisyo
13:03para maging pangulo
13:04sa 2028
13:05hindi po ba?
13:06Sana sa mga darating
13:08na halalan ay
13:08mas maging mapanuri pa
13:10ang lahat ng mga butante
13:12sa pagpipili natin
13:13ng mga leader
13:14dahil alam naman natin na
13:15kung sino man ang
13:17nasa
13:18pwesto
13:19ay nakaka-apekto
13:20sa pang araw-araw
13:21natin na kabuhayan
13:23Kongchel
13:24maraming maraming salamat po
13:25sa pagpapaonlak
13:26ngayong umaga
13:27Thank you
13:28Good morning
13:28Nakausap po natin
13:29Congressman Chell Jokton
13:30at Mayan Party List
13:31ang mga issue
13:32pinag-uusapan
13:33lilinawin at ihimayin
13:35on record
13:35sa unang gira
13:36sa pagpapaon lulu
13:38sa pagpapaon lulu
13:41moat na ning
13:42sa pagpapaon lulu
13:42sa pagpapaom lulu
