- 21 hours ago
- #kmjs
GRUPO NG HINDI BABABA SA 50 GURO MULA SA IBA’T IBANG PAMPUBLIKONG PAARALAN, LUMAPIT SA KMJS MATAPOS MALUBOG SA UTANG SA LENDING COMPANIES
PAALALA: Maging disente sa pagkomento.
Isang liham ang dumating sa #KMJS— panawagan mula sa mga guro na araw-araw nagtuturo pero umuuwi nang wala nang natitira sa kanilang sahod. Ang pera kasing kanilang pinagpaguran, napupunta lang lahat sa pambayad-utang.
Dahil kasi sa kanilang salary loan na pinatungan ng napakalaking interes dagdag pa na ipinrenda nila ang kanilang ATM cards... sina Ma’am, tuluyan nang nabaon sa utang!
Sila ang nagtuturo kung paano mangarap, kung paano umangat. Pero sa sarili nilang buhay, unti-unti na pala silang nilulubog ng utang?!
Panoorin ang Kapuso Mo, Jessica Soho Special Report.
"Kapuso Mo, Jessica Soho" (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture.'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
PAALALA: Maging disente sa pagkomento.
Isang liham ang dumating sa #KMJS— panawagan mula sa mga guro na araw-araw nagtuturo pero umuuwi nang wala nang natitira sa kanilang sahod. Ang pera kasing kanilang pinagpaguran, napupunta lang lahat sa pambayad-utang.
Dahil kasi sa kanilang salary loan na pinatungan ng napakalaking interes dagdag pa na ipinrenda nila ang kanilang ATM cards... sina Ma’am, tuluyan nang nabaon sa utang!
Sila ang nagtuturo kung paano mangarap, kung paano umangat. Pero sa sarili nilang buhay, unti-unti na pala silang nilulubog ng utang?!
Panoorin ang Kapuso Mo, Jessica Soho Special Report.
"Kapuso Mo, Jessica Soho" (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture.'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Category
😹
FunTranscript
00:01May isang daang mga teacher ngayon, lubog sa utang sa lending companies.
00:14Isang sulat ang dumating kamakailan sa aming programa.
00:18Hindi reklamo, kundi panawagan mula sa mga teacher na araw-araw nagtuturo
00:25pero umuuwi nang wala nang natitira sa kanilang sahod.
00:30We are writing to you with tears in our eyes and a desperate plea for help.
00:34We are public school teachers suffering from total garnishment imposed by lending companies.
00:40Ang pera kasing kanilang pinagpaguran, lahat na pupunta lang pambayad utang.
00:47Nang dahil kasi sa kanilang salary loan na pinatunga ng napakalaking interest,
00:53dagdag pa na isinanla o iprinenda nila ang kanilang ATM cards,
00:59si na ma'am, tuluyan ng nabaon sa utang.
01:03Hindi naman po kami magigipit kung hindi nila kinuha lahat.
01:06Talagang baon na baon na po kami.
01:08Iniisip ko po talaga kung paano, kung paano po sa survive.
01:12Kasi wala niyo po talaga.
01:13Kahit pang masahe po pagpumapasok,
01:16ang gahagilap po ako kung saan ako makakira.
01:20Sila ang nagtuturo sa ating mga kabataan.
01:23Kung paano mangarap, kung paano umangat.
01:26Pero sa sarili nilang buhay,
01:29unti-unti na pala silang inilulubog ng utang.
01:33Kailangan mo magturo, kailangan mo maging okay.
01:35Kahit may dinadala kang problema pagharap mo sa mga estudyante mo.
01:38Meron na daw pong nagpakamatay.
01:40Namatay mo dahil sa depresyon.
01:48Ang mga teacher na namumroblema sa kanilang lumulobong mga loan,
01:53bumuo ng grupo.
01:54Meron na sila ngayong mahigit limampung miyembro.
01:58At ang ilan sa kanila,
01:59naglakas loob na magpa-interview
02:01para bigyang mukha
02:03ang nagpapahirap sa maraming public school teachers ngayon.
02:08Ang nagpadala ng mensahe sa aming programa,
02:11ang single mother mula Dasmarinas City sa Cavite,
02:15ang makabansa teacher na si Ma'am Macy.
02:17Ma'am Macy, nakailang cycle po kayo ba ng utang?
02:21Nagsimula po yung utang na yan ay 2005
02:24kasi po nung panahon na po na yun,
02:26yung asawa ko po kasi on and off din ang trabaho niya.
02:28Magkano yung initial na inutang niyo?
02:3040,000.
02:31So nagsimula kayo sa 40,000 na utang?
02:33Sa 40,000 o po tapos 60,000.
02:34Gaya raw ng maraming public school teachers
02:37nang nagipit noon si Ma'am Macy
02:39sa salary loan din siya kumapit.
02:43Ang siste sa ganitong pautang,
02:44matik na kinakaltas ng mga PLI
02:48o Private Lending Institution
02:50ang bayad ni na Ma'am
02:52mula sa kanilang sweldo
02:53o yung tinatawag na salary deduction.
02:56May mga accredited daw na PLI
02:58ang Department of Education o DepEd.
03:01Pero si Ma'am Macy,
03:02sa isang non-accredited na PLI lumapit,
03:06mas madali raw kasing ma-approve ang loan doon.
03:09Mas kaunti rin ang hinihinging requirements.
03:12Sa kanila po yung mas madali kami nakakuha pag-emergency.
03:14Yung mga loan po namin sa banko
03:16na kinakaltas ng DepEd,
03:17may ano po na hindi muna agad kami makapag-renew.
03:20Dahil na kailang loan daw si Ma'am Macy
03:22at hindi niya nabayaran ng buo ang kanyang utang,
03:25lumobo ito sa interest at penalties.
03:29Lumalaki ng lumalaki ng computation sa kanila.
03:31Gawa nga po na malaki po yung kanilang tubo.
03:33Kaya taong 2018, napilitan siyang mag-loan ulit
03:37at ang kanyang inutang P195,000.
03:413.5% ang interest nito kada buwan
03:45at kailangan niya itong bayaran sa loob ng tatlong taon.
03:50Kinailangan din niyang isanla
03:52o iprenda ang kanyang ATM card sa inutangan niyang PLI.
03:56Pero laking gulat na lang daw niya
03:58nung natanggap na ang perang kanyang inutang.
04:01Nung pong naloan ko na yun na P195,000
04:03ay hindi ko naman po nakuha ng buo.
04:05Pero ang binigay nila sa inyo ay?
04:07P18,000 lang po nung pinarenew nila sa akin
04:09para nga daw pang bayad sa previous na utang.
04:13Yung utang ko po na yan na P195,000 po.
04:15May mga naibayad na rin po ko dyan, Ma'am.
04:17Kung susumahin mo nga po ay haris na bayad na po
04:20sa principal na pagkakautang.
04:22Kaya lang po, nung dumating po yung pandemic,
04:242 years po ako almost hindi nakapag...
04:26Nakakapagbayad naman po nakakapagsulong
04:28pero hindi doon sa exactong hinihingang halaga nila sa akin
04:31every month.
04:32Namatay po yung asawa ko na ako lang po talaga
04:33yung mag-isang nagtatagawid sa limang anak ko.
04:35Tapos ayun po, hindi na po nakapagulo
04:37kasi kailangan po siyempre unahin muna yung pagkain ng mga anak ko.
04:39Pero pag kuinenta nyo ho,
04:41since 2005,
04:42lahat po nang naibayad nyo,
04:44mga magkano na ho?
04:45Siguro, Ma'am, nasa 200 or 300.
04:48Kasi may mga resibo naman po ako dyan, Ma'am.
04:49So, dapat bayad na ho kayo?
04:51Ganun ho sa estimate nyo?
04:52Tama ho ba?
04:53Kaya lang po kasi,
04:54ang inilalaban din po ng lending,
04:56kailangan daw po din nilang makuha yung penalty,
04:59tapos yung interest.
04:59Pero dahil din doon,
05:01hindi kayo makawala.
05:03Opo.
05:03Mayroon na po,
05:04nagbigay na po sila ng demand letter sa akin.
05:06Tapos hanggang sun-sunod na,
05:07rate of execution na,
05:08kasi wala na nga daw po ako naibayad.
05:10Pero kung tutuusin,
05:11bayad na po ako eh.
05:12Tapos ibinalik po po nila sa 418,000,
05:15kasama na po doon yung 42,000 cost of suit
05:17sa small claims daw po.
05:20Dahil dinimanda kayo,
05:21pati yung cost ng pagdemanda nila sa inyo,
05:23sa akin po nila pinabayaran.
05:25Tapos ang nangyari nga po sa court,
05:27doon nga lang po nila ako pinapirma sa labas
05:29ng isa pang joint agreement.
05:31Kasi syempre pong teacher po kami,
05:32ayaw po namin ng kahihiyan,
05:34kaya kung ano-ano po yung mga pinapirmaan sa amin,
05:36sige lang kami.
05:38Dahil wala na siyang sinusweldo halos,
05:41problemado si Ma'am Maisie
05:42kung saan huhugot ng pang-araw-araw niyang gastos.
05:47Yung mga po nga pasok po na bonus
05:48sa sahod namin,
05:49hindi na po namin nakukuha.
05:50Yung current balance po,
05:51tsaka available balance,
05:52is zero na po talaga siya.
05:54Misan may mga times na
05:55lumalagpasin sa pagkain,
05:57misan hapon na rin nakakain,
05:59pero okay lang po kasi
06:01sabi ko,
06:02God will provide pa rin.
06:04Pag kami nalang mag-iina,
06:05doon nalang po kumiiyak.
06:07Tapos sa punas luwa,
06:08kinabukasan, okay ulit.
06:09Kasi kailangan mong magturo,
06:11kailangan mong maging okay.
06:12Ang buwanang sahod
06:14ng isang teacher one
06:15o yung starting position
06:17ng isang licensed professional teacher
06:19sa mga pampublikong paaralan,
06:21salary grade 11
06:23o nasa 31,000 pesos.
06:26Maari lang itong tumaas
06:27kapag ang teacher na promote.
06:29Pero kahit meron na raw tinatawag na
06:32expanded career progression system
06:35ang DepEd,
06:36matagal pa rin daw
06:37bago makamit
06:38ang pinaka inaasam-asam
06:40na promotion.
06:42Ang kindergarten teacher
06:44na si Ma'am Christina.
06:45Halos labing dalawang taon
06:46nang nagtuturo
06:47pero teacher 3 pa rin.
06:49Ang kanyang sweldo,
06:51salary grade 13
06:52o 38,100 pesos
06:55kada buwan.
06:56Ang sweldo,
06:57hindi raw ito sapat
06:59sa pangangailangan nilang mag-anak.
07:01Ma'am Christina,
07:02kayo po,
07:02paano ho naman nagsimula
07:04tong problema niyo, ma'am?
07:05Nagkasakit po yung mister ko.
07:07Diabetic po kasi siya.
07:092023,
07:09na hospital po siya at wise.
07:12Talagang hirap na hirap po ako noon
07:13kung saan kukuha.
07:14Yung gamot niya,
07:15bali lahat-lahat,
07:17nasa 1-5 po yun
07:18sa isang araw.
07:19Magkano po ang
07:20nautang niyo
07:22sa lahat-lahat po?
07:23130 po ang nakuha ko doon.
07:252024 po yun,
07:27nakakahulog naman po ako.
07:29Bukod pa kasi doon,
07:30may mga utang din ako sa labas.
07:32Hindi ko na po alam kung paano
07:33kung hahati inyo.
07:34Hanggang sa pumapalya na po ako
07:36ng hulo,
07:37nagkiring po kami,
07:38nagkaroon kami ng compromise
07:39na magbabayad po ako ng ano,
07:42na hindi ko na rin po
07:44na uhulugan.
07:45Ang 130,000 pesos
07:47na inilo ni Ma'am Christina,
07:50lumobo ng
07:51mahigit
07:52350,000 pesos.
07:54Dahil lang
07:55sa interest
07:56at penalty.
07:57So ano hong ginagawa
07:58ng lending company
07:59sa inyo ngayon?
08:01Ngayon po,
08:01dahil po sa sitwasyon nyo.
08:03Nag-garnish po
08:03ang aking account.
08:05So wala po akong
08:05nakukuhang sahod,
08:07kahit piso.
08:08Pati po yung aming mga benefits,
08:10pati yung 13 months,
08:12wala po talaga.
08:12Penong nakarampas ko,
08:14wala po talaga kami hanggang.
08:15Ay,
08:15yung babot paon.
08:17Wala po.
08:18Allowed ho ba
08:20yung
08:21yung ganyang sistema
08:22na parang,
08:24di ba ko ba yung
08:25bank account nyo
08:26sa inyo yun eh.
08:28Well,
08:28may court order,
08:29pero gano'n ho ba
08:30condition nung ano,
08:31nung pinirmahan nyo po
08:33yung mga loan?
08:34Through court order
08:35din po yung
08:36pag-freeze
08:37ng mga accounts.
08:38Sila ba?
08:39Hindi sila please
08:40garnish talaga.
08:41Garnish.
08:42Lahat po.
08:44Ang lupit pala,
08:45no?
08:47Wala po akong alam
08:48na may gano'n eh.
08:49Lahat wala rin
08:50kayo nakukuha.
08:52Bawa pasok po kami,
08:54wala,
08:54wala sa akin.
08:55Di pa kayo quit
08:56sa dami ho
08:57na-garnish sa inyo?
08:59Ano po eh,
09:00351,000
09:02na po ang pinapabayad
09:03sa akin.
09:04Paano nga
09:04ho kayo makakawala
09:05sa utang yan?
09:06Mahikita naman nila
09:07yung
09:09track record ninyo
09:10na hindi nyo
09:11kayang bayaran.
09:12Ba't walang
09:12consideration?
09:14Through messenger,
09:15nakakausap din po namin
09:16ang manager
09:17na
09:25kinahilangan pa rin
09:26ni Ma'am Christina
09:27na magsanla
09:28ng kanyang
09:29cellphone,
09:30laptop
09:30at motorsiklo.
09:32Dagdag pa
09:33sa alalahanin niya
09:34ngayon
09:34ang nakakapanyang
09:36bukol
09:36sa kanyang dibdib.
09:38Baon na baon na po kami.
09:39Isa pa po yung
09:40medyo may problema
09:41po ako sa health ko
09:42kasi talaga
09:43stress na po ako.
09:46Iniisip ko po talaga
09:47kung paano
09:47kung paano
09:48ko ay susurvive
09:49kasi wala na po talaga.
09:51Sino po ang ayaw
09:52na hindi magbayad?
09:53Pero sana naman
09:54yung
09:55makatao
09:56na
09:57bigyan nila
09:58ng ano
09:58paano kung yung
10:00yung teacher na yun
10:01ay
10:03alam nyo po yun
10:04bumigay na po.
10:05Sa tingin ba nila
10:06may makukuha
10:07sila.
10:07Bigyan nila kami
10:08ng karapatan
10:09na mabuhay naman.
10:10Maski pa paano.
10:11Grade 1 teacher
10:13si Ma'am Hilda.
10:14Magtatatlong dekada
10:15na siya
10:16na guro
10:16at katulad ng iba
10:18madalas ding
10:19nagigipit.
10:21Nakapag-loan po ako
10:22sa isang lending.
10:23Ang una po
10:24ang mga term lang po
10:24dun is
10:25one year,
10:26two years.
10:27Hanggang lumaki na raw
10:28ng gusto
10:28ang kanyang loan
10:30at mas malaki na rin
10:31ang kinakaltas
10:32sa kanyang sweldo
10:33kesa sa napupunta
10:35sa kanya.
10:35Nasa 10 or 14K
10:37ang magiging monthly.
10:39Ang sahod ko lang po
10:40is 5K.
10:40Kaya nag-deficit po
10:41nang nag-deficit.
10:43Sinabi ko na po
10:43dun sa lender
10:44pwede po sa
10:45na 3K na lang
10:46yung ibabayad ko.
10:47Ayaw nyo po
10:48mayayag.
10:48Magkano po
10:49ang nautang nyo lahat?
10:5075 lang po
10:51yung nag-start
10:52tapos naging 200 plus.
10:53Yun lang po
10:54yung nakuha nyo
10:5575,000.
10:56Pali ang nangyayari
10:57sa inyo
10:58dahil hindi kayo
10:59nakabaya dun
11:00sa una nyong inutangan
11:01na ngutang kayo
11:02sa iba pang
11:03lending company
11:04para
11:05mabayaran nyo
11:07kaso hindi nyo
11:08rin nabayaran.
11:09So dalawa na ngayon
11:10pinagkakautangan nyo
11:11tas ngayon
11:12pangatlo pa.
11:12Tama ko ba?
11:13Ito na po yung
11:14latest.
11:15Si Ma'am Chona
11:16hindi naman daw
11:17nag-loan
11:18kundi
11:18pumayag lang
11:19na maging
11:20co-maker
11:21o garantor
11:22para sa isang
11:23guro
11:23na nagipit
11:24at kinailangan
11:25niyang tulungan.
11:26So long last
11:27November 2025
11:29so nag-expect po ako
11:30na makukuha ko
11:31yung mga bonduses ko
11:32yung mga allowances.
11:34Then
11:34pagtingin ko sa aking
11:35ATM account
11:36wala na
11:37hindi ko na siya makita.
11:39So sabi ko
11:40saan napunta?
11:41Nakahold lang
11:41doon sa account.
11:43Bakit daw po
11:44nakahold?
11:45Kasi nga po
11:46nabigyan na po
11:47ng court order
11:47yung borrower.
11:49So bali
11:50parang
11:50pati ka with a co-maker
11:51kasama rin po doon.
11:53Maalala nyo ba
11:54kung kasama yun
11:54sa mga pinirmahan nyo po
11:56ng mga papeles?
11:58May kongbe
11:58ganun kondisyon?
12:00Hindi ko lang
12:00hindi nyo na po maalala.
12:01Kasi minsan
12:02sa sobrang kapat
12:03kahit anong
12:05basa mo
12:05kahit anong
12:06pag-iintindi mo
12:06talaga minsan
12:07hindi po mapasok
12:08hindi mo maunawan.
12:09Kasi ang pagkakalam po
12:10sa borrower namin
12:11parang
12:11nag-retire na rin po siya
12:13din sabi ko
12:14ano po yung nangyari
12:15doon sa retirement.
12:16Sabi po niya
12:17nagkahold din daw
12:19nag-iintindi daw po
12:20kasi mayroon din daw po
12:21siyang
12:22kinukumikiran.
12:23Paano po kayo
12:24ngayon ma'am?
12:25Yun yan po ma'am
12:26ang problema ko po
12:27kasi
12:27simula noong November
12:28until now
12:30kahit pa mas
12:31ay po
12:31pagpumapasok
12:33nangahagilap po ako
12:34kung saan
12:34ako makakira.
12:39Tulad ngayon
12:40yung anak po
12:41nangungulit sa akin
12:42kasi mag-iintribuse siya
12:43so kailangan
12:44na napambayad
12:45wala naman
12:45kung maibigas.
12:52Minsan yung
12:52katabi naming tilda
12:53mangungutang ako
12:55ng bigas.
12:55Ang masakla po
12:56sa kaso ninyo
12:58hindi po kayo
12:59yung nangutang eh
13:00pero kayo
13:01yung naipit.
13:02Masakit ko
13:03at mahirap po
13:04yung pang-araw-araw
13:05na pinagdadaanan
13:06na sana na lang
13:08ako na lang
13:09ang namutang
13:09at napakinabangan ko
13:11at ang aking mga pamilya.
13:12Sa pagkakaalam
13:14ng mga guro
13:15meron ng isa
13:16sa kanila
13:17na hindi nakayanan
13:18ng problema.
13:19May isa po ding
13:20teacher doon sa Isabela
13:21ang
13:24namatay ma'am
13:24dahil sa depresyon
13:25dahil nag-garage din po
13:27yung kanyang account.
13:28Nagpakamatay daw po?
13:29Yes ma'am.
13:30Hindi niya nakinaya.
13:31Tatupong anak
13:32yung naiwan sa kanya.
13:34Sa tala
13:35ng Alliance
13:35of Concerned Teachers
13:37tinatayang
13:3875%
13:40na mga
13:40public school teachers
13:42ang baon
13:43ngayon
13:44sa utang.
13:45Kung kukwentahin
13:46kung magkano
13:47lahat
13:48ang kanilang
13:48mga nautang
13:49mula
13:50sa lending companies
13:51at pati na
13:52sa ahensya
13:53ng gobyerno
13:56319
13:57billion
13:58pesos
13:59ganyan
14:00kagipit
14:00ang ating
14:01mga
14:02guru.
14:03Nakapanayam ko rin
14:04si teacher Benjo
14:05ang pinuno
14:06ng Teachers
14:07Dignity Coalition
14:09na siyang
14:09tumutulong
14:10ngayon
14:10sa grupo
14:11ni na
14:12Ma'am
14:12Macy.
14:13Alam niyo po
14:14yung ganitong
14:14sitwasyon?
14:15Yes ma'am.
14:15Na-encounter namin
14:16ito ng maraming
14:17pagkakataon po.
14:18Sa 20 years
14:19na existence
14:20namin,
14:21napakarami na po
14:22neto.
14:22Hindi lamang po
14:23garnishment
14:23ang nagiging
14:24burden
14:25ng mga teachers
14:26sa ma'am
14:26na mga
14:27namugutaw.
14:28Iba po dyan
14:28ay
14:29sinuspend pa
14:30ng PRC.
14:31Dahil
14:32yung mga
14:33lending companies
14:33dinatala nila
14:34sa PRC
14:35yung case
14:36at kinakasuhan
14:37yung ating
14:38mga teacher
14:38ng dishonesty.
14:40May mga ganyan
14:41pang kaso?
14:41Opo, at pinapatulad
14:43naman ito
14:43ng PRC
14:44at yung mga
14:45teacher
14:45ay
14:47sinuspend.
14:48So, nawawala sila
14:50let's say
14:50ng hanggatak
14:51nung buwan
14:52na paguturo.
14:53So, wala
14:54lalo sinasaw.
15:03Ano sa tingin
15:04yung problema?
15:05Diary
15:05lending
15:06stations.
15:06Tinitignan
15:07yung vulnerable
15:08doon sa mga
15:09eskwela
15:09tapos mag-offer
15:10ng loan.
15:11Pumapasok sila
15:12sa school.
15:12Ibig sabihin
15:13bakit ito
15:13pinapayagan.
15:14Yan yung una
15:15na gusto po namin
15:16makikita
15:17ng ating
15:17debt.
15:18Padalawa,
15:19meron pong
15:19policy yung
15:20debt.
15:21Na pwede silang
15:22pumasok
15:22doon sa
15:24debt
15:24mismo,
15:25doon sa aming
15:25payroll.
15:26Legal ho ba
15:27yung pagsanla
15:28ng ATM?
15:29In fact,
15:30may accountability
15:30po yung
15:31book,
15:31yung lender
15:32at saka yung
15:32borrower.
15:33Kapagka meron
15:34po tayong
15:35ganyan.
15:36Pero ma'am,
15:37kapiks at
15:37patalik na lang
15:38yung mga
15:38teacher.
15:39Kung titignan natin
15:40yung usapin
15:41ng relasyon
15:42ng
15:43bangko
15:44tsaka
15:44anong
15:45holder
15:45ng ATM,
15:46bawal yun.
15:47Dapat
15:47ang may hawak
15:48lamang
15:48ng kanyang
15:49ATM
15:49ay yung
15:50tao.
15:51Sa Sanla
15:51ATM,
15:53parang wala pa siya
15:54na particular
15:55na batas
15:56na doon
15:57mismo sa
15:58ganong
15:58klaseng
15:59schema
15:59nakatutok.
16:00Kung lumalabas,
16:01hindi pa siya
16:01rehistrado
16:02at hindi siya
16:03sumunod talaga,
16:04baka maaari
16:04pang maging
16:05staffa yan
16:06o fraud
16:07yang
16:07pwede ikaso
16:08doon sa
16:09lending
16:10company.
16:10Yung entry
16:11level po
16:11namin,
16:12for the longest
16:12time,
16:13yan tumataas.
16:14Kung tumataas
16:14man,
16:14bariya,
16:15compared to
16:15other professions
16:17in government
16:18service.
16:19Gusto natin
16:19tignan din,
16:20bakit nababawal
16:21sa utang
16:21yung mga
16:22teacher?
16:22Una,
16:23yung emergency
16:24medical needs
16:25niya
16:26at ng kanila,
16:26ng immediate
16:27family.
16:28Padalawa po,
16:29yung pag-aaral
16:29ng mga anak
16:30at pag-aaral
16:31niya.
16:32At
16:33pangatlo po,
16:34yung gusto niyang
16:35magkaroon ng
16:36sariling bahay.
16:37At pang-apat
16:37maaab,
16:38Jessica,
16:38nakakadulat po
16:39ito.
16:39Yung kailangan
16:40naming gasusaid
16:41sa aming
16:41pag-tuturo
16:42sa araw-araw
16:43ay kinukuha
16:44pa namin
16:44sa aming
16:45swendo.
16:46Sinubukan
16:46namin
16:47kuna ng
16:47pahayag
16:48ang mga
16:48private
16:49lending
16:50institution
16:50o PLI
16:52na nagpa-utang
16:53kina
16:53Ma'am
16:54Macy,
16:54Christina,
16:55Hilda at
16:56Shona.
16:57Sinubukan
16:57din naming
16:58puntahan
16:59ang kanilang
16:59mga opisina
17:00pero habang
17:01binubuo
17:02ang ulat
17:02na ito,
17:03wala silang
17:04tugon
17:04o reaksyon.
17:06Ano naman
17:06hong ibubuelta
17:07nyo dun sa
17:08lending company?
17:09Pagsabihin,
17:09eh nangutang
17:10kayo,
17:11alam nyo yung
17:11mga condition
17:11na yan.
17:13Tapos ngayon,
17:14eto kayo,
17:14kayo pa ang
17:16parang
17:16agrabyado,
17:18pihado,
17:18ganun po
17:19ang mga
17:19sasabihin
17:19sa inyo.
17:20Ano
17:21hong gusto
17:21nyo sabihin,
17:22Ma'am?
17:22Ang sa
17:23akin lang,
17:25ang pinagbasihan
17:27namin doon
17:27is salary
17:28loan,
17:28which is salary
17:29loan,
17:30o bakit
17:30dumating sa
17:31punto
17:32na lahat
17:32naman
17:33kinuha.
17:34Eh kung
17:34yun
17:35ay may
17:35bibigay
17:36sa amin,
17:36makakapagbayad
17:37po kami.
17:38Diba?
17:39Kasi hindi
17:39naman po
17:40kami
17:40magigipit
17:41kung hindi
17:41nila
17:41kinuha
17:42lahat.
17:43Ngayon
17:43na kinuha
17:44nila
17:44lahat,
17:45wala na
17:45kaming
17:45panggastos,
17:46mangungutan
17:47na kami
17:47sa
17:47tao.
17:48So pagdating
17:49ng araw
17:49na naningil
17:50na yung
17:50tao
17:51na inutangan
17:51namin,
17:52wala rin
17:52po kaming
17:53maibayan.
17:54Kaya parang
17:54talagang
17:55masakit
17:56sa ulo.
17:56Ang Securities
17:57and Exchange
17:58Commission
17:59na siyang
17:59regulatory
18:00body
18:01para sa
18:01mga
18:01PLI
18:02o lending
18:03companies
18:04nag-email
18:05ng kanilang
18:14nakapanayan ko rin
18:16ang Undersecretary
18:17for Finance
18:18ng Department
18:19of Education,
18:20si Attorney
18:21Edson Byron C.
18:22Under the APDS,
18:24ina-accredit po
18:24natin
18:25ang mga
18:25private lending
18:26institutions.
18:28So right now,
18:29meron tayong
18:29100 or so
18:30na mga
18:30private lending
18:31institutions.
18:32Ito po yung
18:32kumbaga
18:33vetted na po sila.
18:34Yung interest
18:35nila,
18:36may cap din.
18:37Right now,
18:37it's I think
18:377 and a half
18:38to around
18:399.6%.
18:40Sana po,
18:41ang hinihikayot po
18:42natin yung
18:42mga guru natin,
18:43syempre,
18:44to first seek po
18:45yung mga
18:46accredited
18:47PLIs natin.
18:48Kasi ito po,
18:48na-review natin,
18:50may track record
18:50na po sila.
18:52Right now po
18:52yung nakita po
18:53natin kanila
18:54teacher,
18:55hindi po
18:56accredited
18:56yung mga
18:57PLI na yun,
18:58yung mga
18:58nagpautang
18:59sa kanila.
19:00So kung
19:00hindi po
19:01accredited,
19:02DepEd
19:02is not really
19:03a party
19:04between
19:05the teacher
19:06and the
19:07PLI.
19:09And ang
19:09guarantee po
19:10kasi supposedly
19:11nung APDS
19:12and our law
19:12itself,
19:13dapat may net
19:14take home pay
19:15po sila na
19:155,000 pesos.
19:17So yung
19:175,000 pesos
19:18na to,
19:19dapat
19:19hindi po
19:20nagagalaw to.
19:21So the problem
19:22Yusek
19:22is yung mga
19:24hindi
19:26accredited
19:26na mga
19:27lending companies.
19:28More or less.
19:29Like,
19:29kinukuha agad
19:30sa kanila
19:31yung ATM nila
19:32nakasanla.
19:33So anything
19:34na po
19:34mapasok doon,
19:35nakukuha po
19:35tuloy ng
19:36lending company.
19:37Yes po,
19:38yun po yung
19:38nangyayari.
19:39Kasi alam din po
19:40ng mga lending
19:41institution na yun
19:42na paminsan,
19:43sagad na po
19:44yung net
19:45take home pay,
19:45meaning
19:455,000 na lang
19:46papasok sa ATM,
19:48kukunin nila yun.
19:49Hindi po kasi kami
19:49party nung
19:50sa teachers
19:52and nung
19:52outside creditors.
19:54So mahirap pong
19:55masanction sila.
19:56But maybe we can
19:57negotiate,
19:58pababain yung
19:58interest,
19:59yung penalties,
20:00yung surcharges,
20:01or onti-unting
20:02mabayaran po.
20:03It's also your issue
20:04kasi kung
20:06problemado yung
20:06mga teacher,
20:07hindi sila
20:07nakapagturo
20:08ng mga bata.
20:09Yes,
20:09baka mag-absent,
20:10paproblemahin nila
20:11yung utang,
20:11saan sila
20:12mangungutang ulit.
20:13We really
20:14do not want that po.
20:15Ang Department
20:16of Education
20:17ay fully supportive
20:18naman po.
20:19So sa lahat
20:19ng bills
20:21na finafile
20:22ng Congress
20:22to increase
20:23the salary
20:23of our teachers.
20:24But syempre,
20:25we also have
20:26to look at
20:26the fiscal space.
20:27Meaning,
20:28we have
20:29roughly around
20:301 million teachers.
20:31So ano po yung
20:32implication
20:33when we increase
20:33all the
20:35minimum wage
20:36ng mga teachers?
20:37And then right now,
20:38meron din po tayong
20:39ECP program.
20:41Ang sinabi po
20:41ng ating Pangulo
20:42tsaka ni Secretary,
20:43wala pong teacher
20:45na magre-retire
20:45as Teacher 1.
20:46So ngayon po,
20:47ang mga promotions
20:48po natin,
20:49massive po.
20:49So hopefully,
20:50that would ease
20:51a little of their
20:52financial difficulty po
20:54kasi substantial din
20:55naman po yung increase
20:55pag na-promote sila.
20:5727 years na pa
20:58sa service.
20:59Kaso po,
20:59sa ngayon,
21:00hindi po kami
21:01na sa school
21:02kasi tag-isa lang po
21:03yung kayang i-promote.
21:05Pero naayos na po
21:06namin lahat
21:07ng aming requirements.
21:08Naghihintay na lang po kami.
21:09Doon ma'am sa part
21:10na po na po,
21:11nangutang kami.
21:13Iaamin naman po namin yun.
21:14Hindi po namin
21:15tinatakasan,
21:16hindi po namin
21:16tinatanggi
21:17ang aming obligasyon.
21:19Sa kanila,
21:19kung meron pa ma
21:20na dapat bayaran,
21:21miling naman po kami.
21:22Ang amin lang ma'am,
21:23bigyan naman po nila kami
21:24kasi ni PISO lah.
21:25Wala na po silang
21:26tinira sa amin.
21:28Hindi po lahat
21:28sa amin
21:29ng mga teacher
21:29o kayang mga asawa
21:30yung mga trabaho.
21:31Paano kami?
21:32Single parent,
21:33iba mga asawa,
21:34mga walang trabaho.
21:36Sana nga yung
21:37silatulong nila
21:38sir Ben,
21:39yung na 15K
21:40ay maaproban na po.
21:42Kasi talagang
21:43malaking tulog po sa amin
21:45bilang guro.
21:47Kasi kami po
21:48as teacher,
21:49hindi lang naman po
21:50talaga yung pagtuturo.
21:52Nandun po yung puso namin
21:54sa mga bata
21:54na talagang
21:56makatulong kami.
21:57Kasi minsan
21:58may mga batang
21:59kapos din
21:59na kailangan namin
22:01pakainin.
22:02Hindi rin namin
22:03matiis na.
22:05May estudyante kami
22:06na walang baon.
22:08Kami,
22:09kahit wala,
22:09sige,
22:10kumuha ka dyan.
22:11Kumuha ka ng
22:12pagkain sa tray.
22:14Kami po
22:15ang magbabayad.
22:16Sana naman po
22:17sigyan nila
22:18kami ng awa.
22:19Yun nga ho,
22:20hindi ko maisip
22:21kasi dapat nga ho,
22:22kayo okay.
22:23Para okay din
22:24yung mga bata.
22:25Kahit hindi po kami
22:26okay,
22:27basta makita namin
22:27yung mga bata.
22:29Para kami
22:30mga artista,
22:31ang tuturo po kami.
22:33Akala nila
22:34okay kami.
22:35Hindi na pwede
22:36patitang,
22:37hindi kami okay.
22:39Pangkaraniwan ng lunod
22:41ang ating mga guro
22:43sa trabaho
22:44sa sweldong kapos.
22:46Kaya marami sa kanila
22:48mula noon
22:49hanggang ngayon
22:50kumakapit
22:51sa patalim.
22:53Pag nangangailangan,
22:55pag nangangailangan,
22:55loan dito,
22:56loan doon.
22:57At sa sistemang
22:58pinaiiral
22:59ng lending companies,
23:01lalo na
23:02yung mga hindi
23:03accredited
23:04ng DepEd.
23:05At kapag
23:06ang ating mga guro
23:07problemado,
23:09paano na
23:10ang edukasyon?
23:14Thank you for watching
23:16mga kapuso.
23:17Kung nagustuhan nyo po
23:18ang videong ito,
23:20subscribe na
23:21sa GMA Public Affairs
23:22YouTube channel.
23:24And don't forget
23:25to hit the bell button
23:26for our latest updates.
Comments