00:00Nako ingat po mga kapuso sa mga tinatanggap nyong tawag mula sa mga hindi kilalang numero at tawag ng mga
00:06posibleng call bots.
00:08Bukod sa pwede kayong mascam, e posible rin i-record ang boses nyo at gayahin gamit ang AI para makapang
00:15-scam ng iba.
00:17Nakatutok si Darlene Kai.
00:22Takot at galit ang naramdaman ng 25 taong gulang na si Camille nang tawagin ng isang unknown number na nagpakilalang
00:29kinatawa ng isang internet service provider.
00:31Isang buwan pa lang siya noon sa tinitirahan.
00:34Nakapagtaka na alam niya agad yung bagong address ko pero parang benefit of the doubt, tapos nagpakabit ako ng internet
00:40kaya meron siyang details ko.
00:41Tunog profesional pero duda pa rin siya kaya ni-record ang kanilang pag-uusap.
01:03Sa isang bahagi ng tawag, ilang beses inulit ng kausap ang tanong dahil hindi sinasagot ni Camille.
01:09Parehong tono at parehong pareho ang bawat salita.
01:13Duda niya, AI ito o bot.
01:16Takot siya dahil dati nang naskam ang kaanak.
01:19Tumawag po kami para i-welcome kayo.
01:21What's the purpose of this call?
01:22Tumawag po kami para i-welcome kayo.
01:24Ha ha ha.
01:26Daya na lang sa iba, hindi niya ko ma-scam.
01:28Sorry, hindi ko kayo marining ng maayos.
01:31Hindi malinaw kung scam mismo ang kausap ni Camille.
01:34Pero ayon sa Cybercrime Investigation Coordinating Center o CICC, meron talagang tinatawag na bot scams o paggamit ng mga scammer
01:42ng artificial intelligence.
01:43It's called an agentive AI.
01:45It mimics processes at meron din siyang recognition ng mga tanong.
01:50So then, ginagamitan din siya ng deep fake technology wherein yung parang boses, hindi na siya robotic, tao na siya.
01:57Bago nito ay kukuha ang scammers ng impormasyon tungkol sa mga bibiktimahin sa mga nahak na database sa mga pribadong
02:03kumpanya o ahensya ng gobyerno.
02:06Pag natawagan kayo ay saka kayo tatanong ng iba pang sensitibong impormasyon na pwede nang gamitin para magpanggap na kayo
02:13at ma-access ang inyong mga account.
02:15Lalo na doon sa pagtatransfer na funds, yung pagtatransfer na mga bank accounts here in the Philippines.
02:21Madalas tayong pinaalalahan na huwag magbibigay ng personal na impormasyon o OTP sa sino mang tumatawag.
02:26Pero ang nakababahala sa mga bot scammers na ito, maaaring sa simpleng pagsagot mo lang ng tawag ay nabiktima ka
02:34na.
02:34Gaya halimbawa ng paggamit nila ng boses mo.
02:37Dahil sa sagot mo sa bot, magagaya na ang boses mo gamit ang AI.
02:41Pati mga boses mo sa mga videos na pinupost online, pwede na rin gamitin para magaya ka.
02:47As the technology gets better, it's almost impossible to tell na if you're hearing someone, if that's really their authentic
02:57voice or it's an AI-generated voice.
03:00At pwede na iyang gamitin para maloko naman ang iyong mga kakilala, kaibigan o kaanak.
03:05Kaya iwasang sumagot sa mga hindi kilalang numero o kung hindi maiiwasan, huwag magbigay ng mga personal at sensitibong impormasyon.
03:13At kung duda, magsumbong sa CICC.
03:16Para sa GMA Integrated News, Darlene Kai, nakatutok 24 oras.
Comments