00:27Ravis Awareness Month
00:56Ravis Awareness Month
01:01Okay, so ang rabies po ay isang viral infection. Nakukuha po natin yan sa kagat ng hayop. Yung rabies virus
01:12po, namumuhay po yan sa laway or sa saliva ng mga hayop.
01:16Kaya kapag po tayo ay nakagat, yun po nagkakaroon ng opportunity yung virus para makapasok sa katawan natin. Kumakalat po
01:25yung virus, makaakyat po sa ating nervous system.
01:28So, once nakarating po yun sa utak natin, naapektuhan na po yung brain natin. Nagkakaroon po tayo ng tinatawag na
01:38encephalitis.
01:39Kaya yung mga pasyente po na nagkakaroon ng rabies infection, nagkakaroon po sila ng change in behavior, nahihirapan sila huminga,
01:50naapektuhan yung muscle movements nila, takot sila sa tubig, may confusion sila.
01:55So, unfortunately, kapag nakarating na po yung virus sa central nervous system or sa utak, wala pong lunas yung sakit
02:05na ito. And almost always fatal po yung rabies infection.
02:12Nako, delikado talaga. Kaya dapat maging maingat tayo. Doc, ano-ano po ang mga karaniwang sinyales o sintomas ng rabies
02:20sa tao na dapat bantayan?
02:23Okay. Medyo ano, in the first few days or even weeks or months, dun sa tinatawag natin, dun sa period
02:36po from the bite hanggang sa magkaroon ng sintomas yung pasyente,
02:40minsan po parang flu-like symptoms lang po yung nararamdaman ng patient. So, pwede siyang lagnatin, may panghihina ng katawan,
02:49para lang pong may trangkaso.
02:51So, ganun lang po sa simula. Pero kapag po ang virus po ay napunta na po sa nervous system natin,
02:58at lalo na po kung nakarating na po siya sa brain natin,
03:03nagkakaroon na po ng difficulty in swallowing yung patient, may confusion, parang balisa siya, wala siya sa wisyo, ganun po.
03:13May fear of water, may confusion, agitation, and then usually tuloy-tuloy na po yun hanggang sa maging fatal po
03:22yung situation.
03:24Okay. Doktora, eto po, para sa kaalaman ng ating mga kababayan, ano po ba yung paunang lunas o first aid
03:30kung sakasakaling ang kamag-anak natin eh nakagat po ng hayo?
03:37Yes. So, very important po kapag po nakagat kayo ng hayo, ang una niyo pong gagawin is to wash the
03:45wound with soap and water po,
03:47or running water po, or umaagos na water po yung panghugas natin.
03:53Then, 15 minutes po dapat nakababad sa dumadaloy na tubig yung sugat, no, sasagunan po ng antibacterial soap,
04:01and then afterwards po, yun po yung unang step, that will actually decrease the chances of infection already.
04:11Malaking-malaking bagay po yun para maiwasan po yung rabies infection.
04:15Pero more importantly po, is to have the patient checked by a doctor para ma-assess po yung sugat,
04:23makita po kung kailangan ng, kung anong klaseng bakuna po yung kailangan ng pasyente,
04:29kasi nagmamatter po yung exposure kung saang parte ng katawan na kagat, may dati na ba siyang bakuna.
04:38So, kailangan, importante po yung consultation and assessment para mamanage po natin yung mga animal bites.
04:44Doc, pag-usapan natin ng onti yung myths, no, kasi there are some saying na hindi ka naman basta talaga
04:50mahawaan ng rabies,
04:52kung halimbawa ang kinagat ka ng isang alagang nasa bahay palagi,
04:57o kaya naman kapag ikaw ay, kailangan daw pag nakakagat ka ay sisip-sipin daw ng isang albularyo,
05:05yung sugat, o kaya naman, kailan yung rabies maging effective, Doc,
05:10kahit kapag kinagat ba o kahit nakakalmot lang, tell us more, Doc.
05:14Okay. So, very good question yung kagat lang ba or kahit kalmot.
05:19Kasi, like I said kanina, yung virus po, yung rabies virus,
05:24yan po ay namumuhay sa laway ng animal.
05:27So, di ba yung mga asot po, sa mahilig po silang dilaan yung mga paws nila,
05:32yung mga koko po nila.
05:33So, kahit po scratch lang, yan po ay considered as rabies exposure po.
05:40Okay. So, hindi lang po sa kagat, nakukuha din po ang rabies sa kalmot ng hayo.
05:46At the same time po, kapag po kayo po ay natalsikan po ng laway ng isang animal sa bibig
05:54o sa mata sa mga mucous membranes natin, yan po ay considered pa rin po as a rabies exposure.
06:00Kailangan pa rin po ng bakuna.
06:02Ngayon, regarding naman po sa kung nasa bahay naman po yung pets namin,
06:08hindi naman po lumalabas.
06:11To be safe, we still encourage that you get vaccinated against rabies,
06:16kahit po pet dog po ninyo or pet cat po ninyo nakakagat or nakakalmot sa inyo.
06:21So, in 2024 po, more than 50% of rabies cases in the Philippines po ay nakakagat po ng sarili
06:30nilang pets.
06:31Kaya po, very important po, part of responsible pet ownership, of course, is to vaccinate your pets.
06:39But, it's also our responsibility to protect ourselves.
06:43So, kahit po, house pets lang sila, even the slightest exposure po kasi pwede pong sumalis itong virus na ito.
06:53So, important na magpavaksin pa rin po.
06:56Well, tayo mga Pinoy profi, talagang mapagmahal sa hayop.
07:00Kaya kung paminsan-minsan, alam mo yung nilalamping tayo ng ating alaga,
07:06hindi natin alam, baka yung laway, bumuun na pala sa ating dugo.
07:09So, pinaka-importante pa rin magpacheck up kagad.
07:12Pero, Doktora Samina, kaugnay po ng Rabies Awareness Month,
07:15ano po ba yung magiging tema ng Department of Health at ano po yung layunin nito para sa publiko?
07:21Okay, ang layunin po ng ating, ang temang rabies-free na pusat-aso, kaligtasan ng pamilyang Pilipino.
07:30So, ang ibig sabihin po nito, kung bakunado at malusog ang alagang aso at pusa natin,
07:36nababawasan po ang panganib ng rabies sa ating mga tao.
07:41And, ang kaligtasan po ng pamilya ay nagsisimula sa responsible pet ownership or responsabling pag-aalaga ng mga hay.
07:50On that note, Dokt, maraming salamat po, Dokt, Samina Kusir Khan,
07:55sa pagbabahagin po ninyo ng inyong kalaman tungkol sa sakit na rabies.
08:00Maraming salamat, Doktora.
08:03Thank you, bro.
Comments