00:00To be continued...
00:30Nakasama po natin ngayon si Dr. Manuel Luna, isang internist endocrinologist para bigyan tayo ng mahalagang impormasyon.
00:37Good morning po, Doc, at welcome po, Sir Vaisenstein, Pilipinas.
00:40Good morning po.
00:41Mala, Dennis Trillio po, si Doc.
00:42Kaya, Dube Dennis Trillio, ang ating doktor ngayong mabaga.
00:45Doc, good morning.
00:45Good morning po, good morning po.
00:47Okay, Doc, una sa lahat, ano po ba itong metabolic syndrome at paano ito naiba sa karaniwang pagkakaroon ng diabetes
00:53o yung high blood?
00:54So, ang metabolic syndrome po ay pinagsamasamang kondisyon sa isang pasyente.
01:01So, meron siyang mataas na blood sugar, mataas na blood pressure, mataas na timbang,
01:08specifically yung malaki po ang waist circumference sa waist.
01:12Ay, wala siya nun.
01:13Mataas na triglyceride, tsaka bababang HDL or yung good cholesterol.
01:18So, pagpagsamasamahin po itong mga kondisyon sa isang pasyente, ang tawag po natin dito is metabolic syndrome.
01:24So, kapag kunyari ba obese ka, automatic ba nito high blood ka na at saka may hypertension ka na?
01:31Hindi naman po, no?
01:32Meron po tayong mga pasyente na may obesity or excess weight, pero wala namang hypertension or diabetes.
01:38Pero mataas po yung chance na if you have obesity, pag may obesity or excess weight,
01:43na magkaroon ng hypertension, mataas din po yung chance na magkaroon ng diabetes, and other complications.
01:49Okay.
01:49Yun na nga kasi ang tatanong ko.
01:51Dahil sinabi ni Doc, kapag medyo mataas yung waistline, no?
01:54Eh, ako, Doc, nagpa-check up ko last year, mga bandang September, no?
01:59Ako'y active sa sports.
02:03Bagsaka ko lahat.
02:04Okay.
02:04I mean, I mean, hindi maganda yung mga resulta.
02:07Okay.
02:09Very important yan, Sir Ody, kasi marami tayong patients na
02:12mukha silang maganda ang katawan, and yet, pag-tingnan natin ang mga laboratories,
02:18yung bagsak, kasi tayo po mga Filipinos ay, we are thin on the outside, but we are fat on the
02:24inside.
02:25Okay.
02:25So, two feet, tawag sa atin, no?
02:27Hindi tayo mukhang obese.
02:29And yet, pag-i-check natin yung mga laboratory test, may fatty liver,
02:33may mataas na triglyceride,
02:35yun na nga, mataas ang bad cholesterol.
02:37So, kaya very important ang screening.
02:38Parang nakuha mo lahat.
02:40Parang sinapuk mo lahat yun, ha?
02:41Thank you, Lord.
02:42Nag-check up ako.
02:43Okay naman ako.
02:44Parang nangingit pa.
02:45Well, maghintay ka ng side of the road.
02:47Ano ka ba?
02:47Hindi ko naihintayin kasi yung lifestyle kasi, saka sa food.
02:51Ay, na nga yun eh.
02:52Hindi tayo dapat makampante, Miss Yesis or Ody na.
02:55Ay, payat naman ako eh.
02:56So, okay lang.
02:58So, proper diet and exercise pa rin.
03:01So, para po sa awareness ng lahat, kunyari, obese ka.
03:05So, paano mo malalaman na, or may mga senyales ba na malalaman mo,
03:09teka, diabetic na ata ako, or may hypertension na ako.
03:12So, kapag may metabolic syndrome, usually, ang sign lang po is obesity plus waist circumference.
03:20But, kung mayroon na pong pagtaas ng sugar, Miss Leslie, makaka-feel ka rin po ng signs na,
03:26halimbawa, ihi ng ihi, laging ohaw, laging gutong, or nangangayayat, no?
03:32Oh, naku.
03:33Okay naman yung katawan.
03:34Pati nangangayayat.
03:36Pumapayat, nalalabo yung mata, ano?
03:38Or hindi gumagaling ng mga sugat.
03:40Ito po yung mga ilang senyales po ng diabetes or pagtaas ng sugar.
03:45Parang napatahimik ka.
03:46Dok, parang tinatakot mo ko ngayon umaga dahil na kami yan, nararanasan ko ngayon, ano?
03:50So, yun po yung mga ilang signs, no?
03:53Parang clues na, ay, baka mataas ang blood sugar.
03:56Baka kailangan ko na magpacheck up ulit.
03:59Okay.
04:00Okay.
04:00Para sa ating mga kababayan, pinoy tayo, eh.
04:03Ano ba yung mga pinanggagalingan ng diabetes?
04:08Siyempre yung...
04:09Kanin.
04:09Kanin, sugar, intake.
04:12So, ano ba yung maipapayay mo sa ating mga kababayan para, all in all, makaiwas sa ganitong sakit?
04:18Opo.
04:18Sir, all the Thai Filipinos, tama po kayo.
04:21May baseline, high risk po tayo to develop diabetes.
04:25Kung baga, nasa lahi po natin yun.
04:27Mapapansin po natin, kung kakausapin natin, mga makakasalubong natin,
04:32almost everyone sa atin may kamag-anak or kakilalang may diabetes po, no?
04:36So, kung baga, man doon na yung risk, eh.
04:39So, for us to avoid, para maiwasan natin yun, or mabawasan man lang yung risk,
04:43eh, tama po si Ma'am Leslie, proper diet, healthy lifestyle.
04:46And free po yun.
04:48Free po ang maging healthy.
04:49Free po ang maging active, no?
04:51Yung 30 minutes a day, di ba, na aerobic exercise, libre naman po yun.
04:56And then, pag-choose ng proper diet, healthy options ng mga food, free din po yun, no?
05:02So, yan na lang po, proper diet, healthy lifestyle.
05:06Kasi may risk na talaga tayo.
05:08Andiyan talaga yung risk.
05:09Nag-exercise na rin ako.
05:10Maging proud ka sa akin.
05:12Proud ako sa iyo.
05:13Of course, gusto natin lahat maging healthy.
05:15Pero, ano ba yung pinakasekreto dito, do?
05:17Kasi, minsan, yun na nga, no?
05:20Kagaya ko, personal experience,
05:23lagi active ako sa sports.
05:25Basketball.
05:25Yan.
05:26Yun nga lang, yung pagkain ko, medyo pasaway talaga.
05:29Masarap ako kumain.
05:30Dahil mayroon tayong programa ditong mga sarap Pinoy, mga ganyan.
05:34Pinupuntahan ko talaga lahat yun.
05:36So, ano ba dapat paguhin?
05:38Factor din ba yung pagkapuyat?
05:40Ang puyat, yes, may factor po.
05:42Pero, hindi sasabihin natin talagang totally correlated.
05:45Okay.
05:45Ang puyat po sometimes is associated with diabetes.
05:49Primarily because, doon sa puyat na yun, kakain pa po kayo.
05:52So, parang nadi-disrupt pa yung hormones.
05:54So, sa food pa rin siya bumabagsak.
05:55Oo, yung calories pa rin po natin.
05:57Calorie po is very important, no?
05:59Sa pag pinag-uusapan natin ng metabolic syndrome, ang obesity.
06:03Kaya nga, sabi natin, calorie reduction dapat po tayo.
06:07Para yung number ng calories na pumapasok, mabawasan.
06:11Mabawasan din po yung chance to develop obesity.
06:14Gano po ba kadelikado itong metabolic syndrome?
06:18Ano yung mga worst case scenarios sa pwedeng mangyere?
06:20Ms. Leslie, tinatawag natin ang metabolic syndrome as silent killer.
06:25Nako.
06:25Oo, kasi most of the times, wala namang pong nararamdaman ang isang taong mataas ang cholesterol,
06:32mataas ang blood pressure, and blood sugar.
06:35So, kapag hindi po nakapag-patest, hindi natin napansin,
06:38they may increase the risk po of development ng heart problems, heart attacks, stroke, no?
06:45And kung walang diabetes, magka-diabetes.
06:48So, maraming mga complications associated pag hindi po natin napansin or pinansin ang metabolic syndrome.
06:54Okay, itong metabolic syndrome, ano po yung range ng age na kung saan magiging normal na ito?
07:02So, pwede po siyang mag-develop at any age, pero pataas ng pataas na age, pataas din po ng pataas
07:08ang risk.
07:09Ang risk or chance ng pagkakaroon ng metabolic syndrome.
07:14Primarily because yung metabolism natin bumabagal na rin po as we age.
07:18Age 30, bumabagal na nga po ang metabolism po natin.
07:21So, yan, age 30.
07:23Oo, mag-30 na ako this year.
07:25Yes!
07:26O, kaya nga nagkakaluli deficit ako.
07:28Kaya nga sabi ng make-up parties kanina, pumayat ka.
07:31O, eto pang huli na lamang po, Dok.
07:34Mensahe na lang po siguro para sa ating mga ka-RSP,
07:37ang kahalagahan na dapat mag-iingat tayo when it comes to our food intake
07:42and also dapat proper exercise talaga.
07:45Change ng lifestyle.
07:46So, to everybody po, alam naman natin mataas na yung risk natin as Filipinos,
07:51but we can avoid naman.
07:53Maaari po natin maiwasan sa pamamagitan po ng proper diet,
07:56healthy lifestyle, and huwag po tayong ma-assure
07:58na maganda po ang ating pangangatawan.
08:01Age 35, dapat na po tayo magpacheck annually ng ating mga lung test.
08:05Ayun na nga, no?
08:07Kasama na sa pag-iingat dyan yung proper diet.
08:10Yes!
08:10So, si Joshua, pag kausapin natin,
08:12kasi last week lang kumain ng limang steak, eh.
08:15Ano?
08:15O, limang steak ata yung binanatan, eh.
08:17Ako, Joshua, ha?
08:18Well, maraming salamat po, Dok, ha?
08:20Nenovel Luna sa pagbabigay ng informasyon
08:22at kaalaman patungkol sa sakit ng metabolic syndrome.
Comments