00:07Mga ka-RSP, itinuturing po ang pagdating ng isang newborn bilang pinakamasayang yugto para sa isang pamilya.
00:15Pero sa likod ng mga ngiti at picture perfect moments, marami sa ating mga bagong ina ang dumadaan sa matinding
00:23lungkot, pagod at takot.
00:26Tama ka dyan, Profi. Hindi ito simple yung pagkapagod lang dahil baka ang kinakaharap na ay postpartum depression or PPD.
00:37Isang seryosong usapin na hindi dapat ikahiya, kundi dapat nating maunawaan at masalusyonan.
00:43At para gabayan tayo sa tama informasyon, mga kasama natin ngayong umaga sa Sene Doc, si Dr. John Apolimandak Sostomo,
00:51isang eksperto sa Family and Community Medicine.
00:53Good morning, Doc. Welcome pa sa Rise and Shine, Pilipinas.
00:56Good morning, Profi, Fee, and Ma'am Leslie. Salamat po sa pag-invite sa akin dito po sa Rise and
01:01Shine, Pilipinas.
01:02Thank you for being with us this morning and I love the energy!
01:06Diba? Talagang very RSP.
01:08Ayan, Doc. Jona, tanong na po natin para sa kaalamang po ng lahat, ano ba yung malinaw na pagkakaiba ng
01:16karaniwang baby blues lang sa postpartum depression?
01:20Kailan ba dapat mag-alala po ang mga nanay?
01:23Yung panganak po, Ms. Leslie, isa po talaga siyang malaking pagbabago sa buhay ng isang babae.
01:30And pagkapanganak po natin, bumababa yung mga hormones.
01:34And ito po yung nagdudulot ng pagbaba din po sa mood ng babae.
01:38Okay. Up to 80% ng mga kababaihan, Ms. Leslie, maaari po maka-experience ng baby blues.
01:44Yung tinatawag na bumababa yung mood, nalulungkot, pwede pong mairita o laging pagod.
01:52Especially mga 2 to 3 days after mga anak, hanggang mga 1 to 2 weeks after, pwede pong normal pa
02:00rin yung baby blues.
02:02Pero kung halimbawa yung mga sintomas, lumalala na ng more than a few weeks, tapos nakaka-apekto na rin sa
02:09pag-aalaga kay baby at sa pag-aalaga ni mami sa kanyang sahili.
02:14So, maaari po siyang sintomas ng postpartum depression. And importanteng makapagpatingin o mahingi po ng tulong kaagad.
02:23And hindi naman po siya sign ng panghihina. Kahit po mga normal na babae, pwede pong kaharapin yun.
02:29Okay. Doc, ano-ano mga pangunahing sintomas itong PPD na dapat natin bantayan?
02:34So, sa mga family members po natin, importante na maging observant po sa mga sintomas na ito.
02:40Kasi minsan, akala po ng babae normal lang. So, more than 2 weeks po na sobrang nalulungkot or nadedepress, irritable,
02:49walang gana sa pagkain,
02:52hirap po makatulog, at saka sobrang pagod, at saka minsan po sobrang iyakin na kahit wala pong dahilan, umiiyak po
03:02siya.
03:02So, ito pong mga senyales na ito, um, observahan ng family members, at importante nga po makahingi ng tulong ng
03:10maaga.
03:11Okay.
03:11Doc, meron din yung parang ano eh, yung paggalit yung nanay sa baby.
03:16Isa rin yun sa, ano, pwede rin.
03:19Kasi po yung postpartum depression, medyo naka-apekto siya sa bonding po ng mother and ng baby.
03:25So, hindi po gano'n kaganda yung interaction ni baby at mommy kapag ang babae po may postpartum depression.
03:33So, minsan hindi na siya nakapaglaro ng maayos, hindi na siya nakabasa ng maayos sa baby, or yung neglect.
03:41Oo.
03:42So, parang medyo irritable.
03:44O, dapat binabaitin ang pamilya yan.
03:46We cannot disregard or invalidate the emotions of the mothers na naranasan ito.
03:51Well, Doc, para sa mga ama, partners naman, Doc, what could be their role?
03:59Para masiguro, syempre, nasusuportahan nila on this journey.
04:03Kasi, I mean, that's a thing talaga na nangyayari sa ating mga nanay.
04:07So, maganda po na natanong mo niyo po yan, Pro Fifi.
04:10Kasi usually, pagka-parenting, iniisip natin, cargo lang ng babae.
04:14Pero, well, in fact, it's a team effort po between the partner and yung ina.
04:20So, sa partner po, sa part ng partner, importante po na makamusta niya man lang yung partner niya kung kamusta
04:26po yung mga changes sa panganganak.
04:28Kasi often po, iniisip natin, physical aspect lang yung nagbabago.
04:32Well, in fact, meron pong emotional aspect, mental aspect, talagang nababago yung hormones ng babae, di po ba, ma'am,
04:40Leslie?
04:41Nakon.
04:42Oo.
04:42Nanganganak na.
04:43Hindi pa nga ako nanganganak, nagbabago na yung hotel.
04:45Ay, naku, hindi.
04:46Wag naman sana.
04:47Pero, yung mga ganyan mga lalaki eh, dahil pag naakilan sa itsura.
04:51Pero, syempre, pag naging nanay, may maging changes.
04:54Correct.
04:54Nag-iba rin yung mood ng lalaki.
04:56Ayusin yung mga buhay ninyo.
04:57Hindi lagi pasarap tayo.
04:59Ayan na.
05:00And then, yung pwede pong gawin ng partner, of course, makatulong din po sa mga gawain bahay.
05:06Para malasan yung mental health ni mami.
05:08Mga gawin ng dia pair.
05:10Correct.
05:10Dapat kasama rin dyan.
05:11Saka shifting.
05:12Shifting.
05:13Shifting schedule.
05:15At saka tama nga po, yung pag-aalaga kay baby, maging participative din po yung partner.
05:20Ayun.
05:21At saka po, ma-insure man lang na nakakakain.
05:24At saka nakakaligo si mami.
05:26Yes.
05:27Para po magkaroon din siya ng self-care.
05:29Yan.
05:30Oo.
05:30Kasi parang kapag ganyan, nakakalimutan na nung nanay yung sarili niya eh.
05:34Tapos pag nakita na yung salamin, parang, ay, parang alam mo yun,
05:38nakikita na yung changes, medyo parang iba yung nararamdaman.
05:41Or, gaya nga nga nga bagay ni Doc kanina, no reason at all,
05:44bigla na lamang may e-hack or whatsoever.
05:46Kailangan na mag-unawa.
05:47Talagang kailangan ng support ng partner.
05:50Ano po ba yung mga karaniwang treatment options po para sa postpartum depression?
05:54Ligtas ba na may inumin na gamot kahit kung ano, nagpapabreastfeed si mami?
05:59So, una naman, kapag nagsususpensya na mayroong postpartum depression,
06:03yung isang ina, maganda po na magpatingin sa isang primary care doctor,
06:07may be it an OBGYN or a family medicine doctor,
06:11para ma-assess at ma-screen kung siya ba ay nagkakaroon lang ng baby blues
06:16or postpartum depression na.
06:17Ngayon, kung na-diagnose ng postpartum depression,
06:20depending on the degree of severity,
06:23pwede magkaroon ng psychotherapy o yung tinatawag na doc therapy,
06:27consisting po ng mga counseling ng mga professionals natin,
06:31like psychologists and psychiatrists.
06:33And pwede rin mag-reseta yung doktor kung kinakailangan ng mga antidepressants.
06:38So, regarding naman sa breastfeeding,
06:41so safe naman at ligtas na uminom ng antidepressants kahit nagpapasuso.
06:45Kasi po yung benefits ng breastfeeding,
06:49ina-outweigh pa rin niya yung risks ng pag-inom po ng mga gamot.
06:53At very small lang po talaga yung dumadaan dun sa gatos ng mommy
06:58and di naman po maka-affect kay baby.
07:00Exclusive para kay baby.
07:01Ma'am, may breastfeeding congress.
07:04Tell us more about that since you've mentioned about breastfeeding.
07:06Go ahead.
07:07Okay, so this coming August 19 to 20, 2026,
07:11meron pong National Breastfeeding Congress na mangyayari po dito sa Tagaytay.
07:16So, doctors and even not just doctors,
07:18but yung mga nagpapabreastfeed po,
07:20all breastfeeding advocates can attend.
07:22And kung kailangan nyo po ng more information,
07:25pwede naman po mag-check ng social media account sa Facebook.
07:29Sa inyo, yung ako mismo, because you're a content creator also.
07:31For more information on your social media accounts.
07:33So, for more information,
07:35you may visit facebook.com slash Filipino Mommy MD
07:39for more evidence-based mom tips,
07:42motherhood life, and all about medicine.
07:45Yun.
07:46Maraming maraming salamat, Doc Jonas,
07:48sa mga pabahagi ng kaalaman tungkol sa postpartum depression.
07:53Thank you, Doc.
07:53Thank you, Doc.
07:54Bye-bye.
07:54Bye-bye.
Comments