00:00Bismillahirrahmanirrahim.
00:02Esad Mansur Tefsiri
00:03Bakara Suresi 215. Ayet
00:07Kendilerine harcamayı hak etmiş kimseler.
00:11Harcamanın sırası nasıl olur?
00:13Baba evladını malından istediği kadar alabilir mi?
00:17İslam fakirlik sorunu nasıl çözdü?
00:20Neye harcayacaklarını sana soruyorlar.
00:23De ki ne hayra harcamışsanız,
00:25O, babaanneye, yakınlara, yetimlere, miskinlere ve yolda parasız kalanlar olsun.
00:32Zira neye hayır yaparsanız Allah onu kesin olarak bilir.
00:36Bakara 215.
00:38Müminler harcamak için yarışıyorlardı.
00:41Cimriliği bilmiyorlardı.
00:43Resulullah'a koşuyorlar.
00:45Bir şey kazandık onu nerede harcayacağız diyorlardı.
00:48Çünkü kazandıklarından kıyamet günde sorulacaklarını biliyorlardı.
00:52Ayrıca cenneti kazanmanın yolunun Allah uğrunda harcamaktan geçtiğine kesin olarak inanmışlardı.
00:58Bu nedenle Kur'an-ı Kerim'de harcamakla ilgili birçok ayet geçti.
01:02Bu ayetler Allah uğrunda ve gösterdiği hayır yollarda harcamaya davet ediyor,
01:07daha doğrusu emir veriyor.
01:09Cimriliği kötülüyor ve yasaklıyor.
01:12Ne de ki Müslümanlar ya canıyla ve malıyla fedakalık göstermesiyle tanınır.
01:16Canıyla ve malıyla Allah için fedakalık göstermezse, o insanda kesinlikle hayır yoktur.
01:22Ondan uzak kalmak gerekir.
01:23Ne arkadaşlığa yarar ne de davaya yarar.
01:26Zor durumda seni bırakıp kaçar.
01:28Davadan vazgeçe ve taviz gösterir.
01:31Bu asırdaki Müslümanların büyük kısmının hastalığı budur.
01:35Bu nedenle küfür egemenliğine boyun eğmeyi fedakallığa tercih ettiler.
01:39Zira döneminde yüksek değerlere yayılan İslam hilafet devleti yıkıldıktan sonra
01:44batının maddi, materyalist kültürü dünyaya hakim olduğu gibi İslam dünyasına hakim oldu.
01:50Oysa İslam ruhani, insani ve ahlaki değerleri hakim kılmak üzere çok hüküm gösterdi.
01:56Maddi değeri ihmal etmedi.
01:58Fakat onu yalnız maddi değer olarak sırf menfaate dayalı bir şey olarak bırakmadı.
02:04Onu Allah'la ilişkiyi idraktan ibaret olan ruh ile mecz etmiştir.
02:08İnsanın menfaati görmeye çalışırken şerif hükümleri gözetmesini gerekli kıldı.
02:13Herhangi bir maddi iş yaparken Allah'la bağ kurup helali haramı bileceği gibi
02:18her malda Allah'ın hakkı ve diğer kimselerinin hakkını gözetlemeyi elzem kıldı.
02:22Zira mal, mülk ve her şey Allah'a aittir.
02:26Onun iznine bir şey mülk edinir ve onda tasarruf edilir.
02:30Bir mülk yolunu veya bir tasarruf şeklini yasaklamışsa ona boyun eğilmelidir.
02:35Allah sana mülk edindirdiği zaman bu mülkte herkesin hakkını açıkladı.
02:40Bu ayette bir kısmını anlatmaktadır.
02:43Baba ve anne muhtaç durma düştüğünde hakları başta gücü olan çocukların üzerindedir.
02:48Nitekim Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem sen ve malın babana aittir diye buyurmuştur.
02:54İbn-i Hanbel ve İbn-i Maceh.
02:56Sen ve malın babana aittir.
02:59Muhakkak ki evlatlarınız en temiz kazandıklarınız şeydir.
03:03Öyleyse onların kazandıklarından yiyin.
03:05İbn-i Hanbel, İbn-i Maceh, Ebu Davud.
03:09Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu.
03:27Bu hadiste muhtaç olanların bakım hususunda evla olanların sırasını gösterdi.
03:32Önce anne, zira çalışmakla mükellef değildir.
03:37Sonra baba fakir ise çocuğun ona bakması gerekir.
03:40Sonra kız kardeş çalışmakla mükellef değildir.
03:43Muhtaç ise ona bakmak gerekir.
03:45Sonra erkek kardeş eğer fakirse ona bakmak gerekir.
03:49Ondan sonra sırayla en yakın akrabalara yardım edilir.
03:52Büyük anne, büyük baba, hala, amca, teyze, dayı vs.
03:58Mirasçı ise zekattan verilmez.
04:00İnsan asıl parasından verir.
04:02Mirasçı değilse zekattan verir.
04:05Evla olan onlardır.
04:07Yakınları aciz olunca veya iş bulamayınca
04:10veyahut gelir sahibi olmayınca fakir olurlarsa
04:13zengin veya gücü olan mirasçı akrabaları üzerinde hakkı vardır.
04:18Onlardan geçimlerini temin ederler.
04:20İslam hilafet devleti olunca
04:22zengin akrabalara fakir akrabaların ihtiyaçlarını temin etmesi için zorlar.
04:27Bundan sonra diğer Müslüman fakirlere bakma sırası gelir.
04:30Müslümanların, yetimlere,
04:32miskinleri ve yolda parasız kalanları harcaması gerekir.
04:36İnsan önce annesi ve babasıyla harcamaya başlar.
04:39Bundan sonra diğer akrabalara yönelir.
04:42Ondan sonra diğer Müslüman fakirleri arar.
04:44Miskinler, yoksul olanlardır, hiçbir şeye malik olmayan insanlardır.
04:50Fakirleden daha aşağıdırlar.
04:52Fakir insan elinde bir şey vardır fakat yeterli değildir.
04:56Yiyeceği, giyeceği ve meskeninin masraflarını kapatamayan kimsedir.
05:00Fakat o sarp yokuşu geçemedi.
05:03O sarp yokuşun ne olduğunu sen ne bilirsin.
05:06O bir köleyi azat etmektir veya şiddetli bir açlık gününde kendisiyle yakınlığı olan bir yetimi veya toprak üzerine sürünen bir
05:14miskini yedirmektir.
05:15Beled 11 ila 16
05:17Burada miskinin ne olduğunu açıkladı.
05:21Toprak üzerine sürünen kimsedir.
05:23Eğer zengin olursa veya fakir olursa Allah onların işini üstlenmekte daha evladır.
05:29Nisa 135
05:31Burada zenginin tersinin fakir olduğunu gösterdi.
05:35Bunun manası muhtaç kimsedir.
05:37Zira zekatın 8 sınıf olarak gösteren Tövbe suresini 60. ayette fakirler bir sınıf olarak gösterirken
05:44miskinleri ayrı bir sınıf olarak gösterdi.
05:47İslam hilafet devleti herkesin yiyeceği, giyeceği ve meskenini temin etmesini sağlayacaktır.
05:52Onun üzerinde bir vacibedir.
05:55Kimse çalışmaya müktedir olursa kendisi temin etmelidir.
05:59Müktedir değilse, aciz ise kendisine yardım edebilecek yakın zengin akrabaları yoksa
06:04hilafet devleti onun işini üstlenir ve temin eder.
06:07İslam toplumda fakirler ve miskinler durumlarını gizlemeye çalışırlar.
06:11İffetlidirler.
06:12Allah bunları överek şöyle buyurdu.
06:15Allah uğrunda, cihatta, mahsur kalan ve bu nedenle rızıklarını kazanmak için
06:20yeryüzünde dolaşamayan fakirlere harcama yapmak haktır.
06:23Bu mücahit fakirlerinin şerefli olup sadakayı almak üzere
06:26yüzsüzlük etmedikleri için bunların durumlarını bilmeyen cari kimseler
06:30onları zengin olduklarını sanır.
06:32Ancak sen onların simalarından ne olduklarını tanırsın.
06:36İşte, bunlar için ne hayrı harcarsanız Allah onu tam bilir.
06:40Geceleyin ve gündüz, gizlice ve aşkar harcanların Allah indinde ecilleri vardır.
06:45Onlar için korku yoktur ve onlar üzülmez.
06:49Bakara 273-274
06:52Eğer, harcamak isteyen kimse fakirliğini gizleyen fakirleri arıyor ve bulamıyorsa,
06:58o zaman yoksulluğu görünen miskinlere harcaması gerekir.
07:01Bu nedenle, ayette fakirleden söz etmedi.
07:04Zira kendi ellerinde bir şey var.
07:07İhtiyaçlarını zorlukla kapatmaya çalışıyorlar.
07:09Onların gizli olanları aranır.
07:11Nidekim İslam toplumunda bir fakirin veya bir miskinin kalması caiz değildir.
07:17Bu kapitalist sistemin tersidir.
07:19Kapitalist sistemde servetlerin çoğu az ellerde birikir ve bu aşırı zenginde memleketi ekonomik olarak yürütürler.
07:26Diğer insanlar ise fakir kalmalı, ancak çalışabilecek ve kapitalistlere hizmet edebilecek için olanlara bir miktar verilebilir.
07:33İşçiler bile makine olarak yaşatılır.
07:37İslam ise Allah'ın yarattığı nimetlerden herkesin istifade etmesini ve bununla rahatlamasını siyaset edindi.
07:43İktisadi dengeyi sağlamak, fakir ile zengin uçurumu daraltmak,
07:48daha doğrusu hilafet devletinde her yaşayan kimseye zengin etmek iktisadi siyasetin hedefi olarak gösterildi.
07:54Allah şöyle buyurdu.
07:55Yalnız sizden olan zenginlerin ellerine mal ve para dolaşmasın.
07:59Haşır 7
08:00Ayetin sonunda, mümin ne hayır işlerse, ne kadar harcarsa Allah'ın onu gördüğünü ve buna ödül verdiği gösteriliyor.
08:09Allah kesin olarak bilirin manası, Allah bunu ödüllendirir.
08:14Zere kadar hayır işlerse, Allah onu ödüllendirir demektir.
08:18Bu ödüllendirme hem dünyada, Allah uğrunda harcayan kimsenin malı bereketli olur,
08:23hem de ahirette onun sebabı bol olur ve günahları sildirir.
08:27Böylece Müslüman hem dünyada hem de ahirette mutlu olur.
08:30Bu şekilde İslam toplumunda yüksek değerler gerçekleşir.
08:34İnsanlar birbirlerine yardım ederler ve dayanışma olur.
08:38Demokratik layık kapitalist toplumun tersidir.
08:40Bencilliği tanımazlar, menfaatçi olmazlar,
08:43kazandıklarını Allah'ın gösterdiği şekilde harcarlar ve herkesin hakkını verirler.
08:47İzlediğiniz için teşekkür ederim.
