- 3 gün önce
YAŞANAN DEĞİŞİĞİM İNSAN HAYATINI NASIL ETKİLİYOR? “DÜNYA DEĞİŞTİKÇE”
Başarılı sunucu Eda Özdemir’in sunduğu “Dünya Değiştikçe”, her geçen gün küreselleşen dünyanın toplum üzerindeki etkilerini masaya yatırıyor. Popüler kültürden teknolojik gelişmelere, alternatif tedavi yöntemlerinden tıp alanındaki gelişmelere kadar birçok konuyu uzmanlarına soran Dünya Değiştikçe, izleyenleri için önemli bilgiler paylaşıyor.
Dünya Değiştikçe’de; alışkanlıklar, yaşam tarzları, sağlıklı gıda tüketmenin önemi, ekolojik dengedeki değişiklikler gibi pek çok konu, uzmanların değerlendirmeleri ışığında ele alınıyor. Dünya değiştikçe neler değişiyor? Bu değişim insanların yaşamını nasıl etkiliyor? Değişime ayak uydurmak için neler yapmalıyız? Tüm bu sorular, Dünya Değiştikçe ile Ülke TV ekranlarında yanıt buluyor.
Dünya değiştikçe insanların hayatında yaşanan değişimi gözler önüne seren program “Dünya Değiştikçe” her pazar 15.00’te Ülke TV’de…
Başarılı sunucu Eda Özdemir’in sunduğu “Dünya Değiştikçe”, her geçen gün küreselleşen dünyanın toplum üzerindeki etkilerini masaya yatırıyor. Popüler kültürden teknolojik gelişmelere, alternatif tedavi yöntemlerinden tıp alanındaki gelişmelere kadar birçok konuyu uzmanlarına soran Dünya Değiştikçe, izleyenleri için önemli bilgiler paylaşıyor.
Dünya Değiştikçe’de; alışkanlıklar, yaşam tarzları, sağlıklı gıda tüketmenin önemi, ekolojik dengedeki değişiklikler gibi pek çok konu, uzmanların değerlendirmeleri ışığında ele alınıyor. Dünya değiştikçe neler değişiyor? Bu değişim insanların yaşamını nasıl etkiliyor? Değişime ayak uydurmak için neler yapmalıyız? Tüm bu sorular, Dünya Değiştikçe ile Ülke TV ekranlarında yanıt buluyor.
Dünya değiştikçe insanların hayatında yaşanan değişimi gözler önüne seren program “Dünya Değiştikçe” her pazar 15.00’te Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00İNTRO
00:01Ülke TV ekranlarından herkese mutlu bir gün diliyorum.
00:18Dünya Değiştikçe programına hoş geldiniz değerli izleyiciler.
00:21Enerji dünyasında dengeler hızla değişiyor.
00:24Merkezi sistemler, dağıtık yapılar, yeni teknolojiler ve küresel örnekler artık enerjinin geleceğini şekillendiriyor.
00:32Ve bu dönüşümün ne anlama geldiğini konuşacağız.
00:35Sayın elektrik yüksek mühendisi ve enerji uzmanı Bünyamin Kurt bizlerle hoş geldiniz.
00:39Hoş bulduk.
00:40Bünyamin Bey çok önemli bir konu aslında.
00:43Yenilenebilir enerji ve enerjimin dönüşümü bugün sizinle konuşacağız.
00:47Son dönemde yaşanan bazı örnekler var aslında hepimize şahit olduk.
00:50Enerji sistemlerinin dayanıklılığını yeniden tartışmaya açtı aslında bu yaşananlar.
00:56Bu çerçeveden baktığımızda büyük ve merkezi sistemler mi yoksa dağıtık yapılar mı daha güvenli oluyor?
01:03Şimdi günümüz özellikle son 10 yıldır dağıtık sistemlere doğru kaymaya başladı.
01:08İşte 100 yıldır mevcut kömür santralları, nükleer santrallar veya diğer gaz santrallarıyla daha çok merkezi alanda yani şehir dışlarında veya şehir çevresinde büyük santrallar kuruluyor.
01:20Ve diğer illere doğru enerji transfer ediliyordu.
01:24Evet.
01:24Yani büyük iletim hatlarıyla.
01:25Ve tamamen bir merkezi sistemle enerjilerimiz evlerimize kadar gelir, iş yerlerine, sanayiye kadar ulaşıyordu.
01:33Ama son işte 10-15 yıldır özellikle güneş ve rüzgarının çok hızla yayılmasıyla dağıtık sistem.
01:38Yani artık tüketimin olduğu yerde enerji sistemleri çok kurulmaya başladı.
01:42İşte bu da milyonlar oldu.
01:44Çatılarda, arazilerde ve benzeri her yerde güneş sistemlerinin çok yaygın olması dağıtık bir sistem dediğimiz sistem bu.
01:52Yani artık sayı çok fazla ama küçük güçlerde milyonlarca çatıda, iş yerinde veya başka alanda.
02:00Bundan dolayı bunlar dağıtık sistem diyoruz.
02:02Bunlar son 100 yılımızın, bu 100 yılın enerji sistemi.
02:08Yani artık merkezi sistemlerin vazifesi çok etkin değil.
02:12Yani gün geçtikçe bu daha da dağıtık sistemlere dönüşmeye başladı.
02:16Bunun avantajları daha fazla.
02:18Neden derseniz özellikle siyasi savaşlarda, krizlerde ve benzeri zamanlarda düşman eğer sizin kaç büyük santralınız vursa ne yapar?
02:27Sizin enerjiniz kesiyor.
02:29En son Venezuela olayında gördük.
02:31Veya daha önce Irak olayında, Suriye olayında 3-5 tane santralı vurduğu zaman düşman kuvvetleri o ülkenin enerjisini tamamen devre dışı bırakabiliyor.
02:40Ülkeyi karanlığa boğuyor. En iyi silahlara da sahip olsanız, en teknolojik silahlara da sahip olsanız, enerjiniz gittiği zaman onlar hiçbir fonksiyon görmüyor.
02:47Ama dağıtık sistemlerde özellikle depolamalarla beraber yapıldığı zaman, yani milyonlarca yeri vurması mümkün değil.
02:54Bundan dolayı dağıtık sistemler stratejik olarak da önemli.
02:57Tüketildiği yerde, üretildiği yerde tüketildiği için enerji kaybı da yok denecek kadar az.
03:02Çünkü çatınızdan direkt evinize iniyor veya iş yerine geçiyor.
03:06Dolayısıyla iletim hatlarında da bir kaybı yok.
03:08Dolayısıyla bu yönüyle dağıtık sistemler artık geleceğimizin olmazsa olmazı.
03:12Daha avantajlı.
03:13Tabii ki avantajlı.
03:14Diğerinin dezavantajları mı daha yüksek? Nasıl değerlendiriyorsunuz?
03:16Yani özellikle dediğimiz gibi iletim hatlarında çok büyük enerji kaybettiriyor, enerji tasarrufunu engelliyor ve stratejik olarak savaşlarda ve benzeri durumlarda ve enerji şebekesinin çökmesi durumunda en son İspanya'da olduğu gibi veya daha önce ülkemizde veya başka ülkelerde olduğu gibi birkaç santralın devre dışı kalması ülkeyi karanlığa boğabiliyor.
03:36Bunun da çözümü artık dağıtık sistemler akıllı şebekelerle beraber.
03:41Akıllı şebekelerle beraber.
03:43Şimdi enerji, enerjide konusan yeni kavramlar var.
03:46Bunlardan biri de güneş çağı.
03:49Şimdi güneş ve rüzgar enerjisi hızla yükselişe geçti.
03:52Sizce gerçekten bir güneş çağına mı giriliyor?
03:54Nasıl değerlendiriyorsunuz?
03:55Tabii onda hiçbir tartışma yok.
03:57İki numaralı grafiği arkadaşlar ekranına getirebilirlerse.
04:01Burada göreceğiz.
04:02Bu sene kurulan güneş santralların %80'den fazlası güneş santralı.
04:07Yani diğer türlü kömür, gaz, petrol, rüzgar ve benzeri hepsinin bir araya topluyorsunuz %12, %15, %17.
04:14Kalan %83 civarı da tamamen güneş.
04:18Yani güneş diğer tüm santralların hepsinden 4-5 kat daha fazla kurulmaya başladı.
04:23Bu açıdan bir güneş çağı başladı.
04:24Güneş çağının avantajları şundan dolayı.
04:26Yani artık sudan daha ucuz tabiri caizse.
04:28Bir panele getiriyorsunuz 30-40 belki 50 yıla kadar size elektrik üretiyor.
04:33Bir enerjiye, güneşe para ödemiyorsunuz.
04:37Bedeva Allah'ın size sunmuş olduğu nimet.
04:39Yani fabrikadaki sizin şey nedir o temel ürünümüz bedevaya geliyor.
04:47Bu bakımdan girdiğiniz bedava olduğu için güneş santralı diğer enerjilere tamamen ucuz olduğu için.
04:53Bundan dolayı çok yaygınlaşıyor.
04:56Bundan dolayı güneş çağı desek hiç kesinlikle yanlış değil.
04:58Ekrana gelen gönüsel ne anlatacak bize?
05:00Yani gördüğünüz gibi çok uzun en üstteki grafik güneşe ait grafik.
05:04Diğerleri alttaki rüzgar ikinci sıradaki doğal gaz ve kömür de çok azaldı.
05:08Nükleer de neredeyse yok denecek kadar.
05:11O da 5 gavet belki kuruldu ya da kurulmadı bu sene.
05:14Yani güneşin %1'i kadar dahi nükleer kurulmadı.
05:18Bundan dolayı yani ham madde olayı fabrikada siz ürün üretirken ham madde belki en önemli pay tutar veya işçilik de, işçi de çok çalıştırmanız lazım.
05:27Güneş santrallarında bunun ikisi de yok.
05:29Kömürde, rüzgarda hem ham madde yapar ediyorsunuz hem kömür ve nükleerde hem de çok işçi çalıştırmak zorundasınız.
05:36Güneş santralında işçi de çok az çalıştırıyorsunuz.
05:39Mesela bir akkuyu gibi yerde 20 bin insan çalışması gerekiyorsa güneş santralında aynı büyükteki bin kişiyle rahat idare edebilirsiniz.
05:48Aynı şekilde akkuyu da siz urayma mahkumsunuz.
05:51Dışarıdan enerji gelecek veya kömür almak zorundasınız Avrupa'da şeyden, Amerika'dan, Kolombiya'dan, Avustralya'dan.
05:56Ama güneş ülkemizde muazzam.
05:59Bu yönüyle yani rekabet edecek hiçbir enerji yok güneşle.
06:02Güneş çağına hoş geldiniz.
06:03Güneş çağına hoş geldiniz.
06:05Güzel anlattınız.
06:05Şimdi enerji dönüşümü konuşulurken fosil yakıtlar da aslında tamamen gündemden düşmüş değil.
06:11Yanılıyor muyum?
06:12Doğrudur.
06:12Şimdi petrol önümüzdeki yıllarda küresel enerji dengesi içinde nasıl bir rol oynamaya devam edecek?
06:18Bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
06:19Petrol tabii son yüzyılda ekonomimizin ve dünyanın genel ekonomilerinin en önemli etkendi.
06:25Yani tartışmazsız petrol fiyatlarına göre her şey belirleniyordu.
06:29Günümüzde hala etkisi var önemli oranda.
06:32Yani birdenbire enerji dönüşüm olmaz biliyorsunuz.
06:35Ama artık petrol yerini güneş elektrik almaya başladı.
06:39Elektrik araçlarda gördüğünüz gibi bugün ülkemizde de çok hızlı elektrikli araçlar ilerliyor.
06:44Her ne kadar yeterli olmasa da Avrupa'da, Almanya'da, Çin'de.
06:48Çin'de şu an satılan arabaların yüz elliden fazlası elektrikli.
06:51Yani petrolün orada ihtiyacı çok azalmaya başladı.
06:54Daha doğrusu artık 5-10 yıl sonra belki 20 yıl sonra artık petrolü pek fazla konuşmayacağız.
06:59Böyle giderse 5-10 yıl sonra petrolün değeri daha da azalacak.
07:03Ama şöyle bir 15-20 yıl daha etkinliğini devam ettirecek.
07:07Bu noktada arkadaşlar grafiği getirebilirse eğer...
07:11Kaç numara?
07:114 numaralı grafik.
07:16Orada göreceğiz yani elektrikli, 3 numaralı grafik pardon.
07:21Petrol ne kadar fazla petrolde tasarruf ettiğini gösteriyor.
07:25Mesela en üstteki ülke Brezilya.
07:26%94'e kadar fosil yakıttan tasarruf ediyor elektrikli araçlara geçerse.
07:31Birleşik Krallık'ta yani İngiltere'de %81 ikinci sırada, Çin işte 159 dördüncü sırada.
07:37Böyle biz artık petrolden kurtulmanın da en hızlı yöntemi elektriklenmeye geçmemiz lazım.
07:44Hem elektrikli araçlar, hem elektrikli sı pompaları, hem diğer alanlarda dünya artık bir elektriklenme çağına gidiyor.
07:50Yani bir güneş çağı var, bir de elektriklenme çağı ikisi beraber aslında.
07:53Sadece güneş değil, güneşle beraber elektriklenme çağı diyebiliriz bu çağın ismine.
07:59Evet söylemiş olduğunuz başlıklar çok kıymetli.
08:01Onlara da dönüş yapacağım ama şimdi enerji dönüşiminin birçok ekonomiyle kesişen tarafı da var.
08:06Doğru.
08:07Değil mi? Bunu da azımsamamak lazım.
08:08Şimdi hani Türkiye'de yastık altında var olduğu söylenen ciddi bir altın varlığı.
08:14Doğru.
08:15Bunlar konuşuluyor.
08:16Peki bu kaynağın güneş enerji yatırımlarında ne kadar etkili olduğunu düşünüyorsunuz?
08:21Sizce mümkün mü?
08:21Yani Anadolu Ajansı'nın haberinde de göreceğiz.
08:25500 milyar dolara yakın yastık altında bir Türkiye'de potansiyel altın bulunuyor.
08:30Çok iddialı bir rakam değil mi?
08:31500 milyar dolar yani muazzam bir rakam.
08:34Türkiye ekonomisini çok canlandırılacak bir rakam.
08:37Bizim bütçemizden de biliyorsunuz çok yüksek bu rakam.
08:41Evet.
08:41Türkiye devlet bütçesinden.
08:43Yani bunun önemli bir kısmını güneş santrallarıyla halkımıza yatırım imkanı verilse ekonomi çok büyük kazanır.
08:50Yani bu sene Almanya'da 17 bin megawatt kuruldu.
08:53Ondan bataryalarıyla beraber yaklaşık 20-25 milyar dolarlık bir yatırımdı bu.
08:58Yani sadece halkın yaptığı.
09:00Bu muazzam bir rakam.
09:01Her yıl enerjiye 25-30 milyar dolarlık yatırım.
09:05Halkımız eğer önü açılırsa prosedür ve bürokrasideki engeller kaldırılarak milyonlarca çatı.
09:11Aynı Avrupa Almanya'daki gibi bu rakam, bu yastık altındaki altınlar ekonomiye kazandırabiliriz.
09:19Yani bazen dışarıdan çok borç aramak için mücadele ediyoruz.
09:22Çok fazla tavizler vermek zorunda kalıyoruz.
09:24Çok yüksek faizler ödemek zorunda kalıyoruz.
09:25Maalesef.
09:26Onun yerine halkımız bu altınlar çıkartır, yastık altından kendi çatısını enerjiye sarı altın.
09:31O da güneş sonuçta sarı.
09:33İkisi de sarı.
09:34Bu enerji daha da değerli aslında.
09:35Tamam altın bazen önümlerde güzel bir para kazandırıyor ama enerji sürekli kazandırıyor.
09:41Altın bazen çok durağın gidiyor ama enerji sürekli değer.
09:44Savaşların, krizlerin en önemli sebebi de biliyorsunuz enerji.
09:48En son Venezuela'daki olayın arka planında da yatıyor.
09:50Trump'ın uyuşturucu, eroin falan onların hepsi hikaye arkasında büyük bir an.
09:55Çünkü Venezuela en büyük petrol rezervine sahip dünyada.
09:58Dünyada en yüksek.
09:59Ona el koymak için yaptı.
10:00Açıkça da söylüyor zaten.
10:02Yarın bir gün elektrikli araçlar, elektrikli ısı pompalar ve elektrifikasyona geçildiğinde
10:06petrolün dediğimiz gibi belki bir 10-15 sene sonra değeri iyice azalacak.
10:10Bundan dolayı artık enerji yine güneş ve benzeriyle altından daha kıymetli olmaya başlayacak.
10:16Bizim de devlet yetkililerinden işte beklentimiz Almanya'da bu sene 1 milyona yakın yine
10:22güneş santralı kuruldu.
10:24Önüne açılması, halkı yatırımcıya dönüştürmesi lazım.
10:27Halk yatırım yapması için de kazanılması lazım az çok.
10:29Yani sadece öz ihtiyaç talepli güneş santralı pek mantıklı değil.
10:33Sadece çatıda kurup işte sadece kendi öz ihtiyacımı karşılayacağım değil.
10:37Tüm Avrupa ülkelerine devlet genelde hakkını veriyor.
10:40Yani şebekeye fazlasını veriyorsunuz.
10:42O zaman devlet de size karşılığını piyasa fiyatından verirse dahi yetiyor.
10:47Hem buradan devlet biraz da üzerine koyarak kazanabilirdi.
10:49Hem devlet kazanır hem millet kazanır.
10:51Karşı taraflı diyorsunuz her iki tarafta kazanmış oluyor.
10:54Şimdi bu dönüşümü daha erken yaşayan ülkeler var ki bu ülkelerin de deneyimleri de önemli.
10:59Siz uzmanlığınızı Almanya'da tamamladınız.
11:03Enerji dönüşümü bugün hangi aşamada hem onu merak ediyorum.
11:07Hem de bu süreçten çıkarılacak temel derslerle ilgili neler ifade edeceksiniz?
11:10Yani beş numaralı grafikte gösterirse Almanya güneş santrali ve rüzgarda öncü dünyada diyebiliriz.
11:17En ünlü ülkelerden birisi enerji dönüşümünde.
11:21Bizden epey geridelerdi yenilenebilir enerji.
11:23Bizi geçtiler.
11:25Bu sene dediğimiz gibi 17.500 megawatt kuruldu.
11:27Bizim 15 yılda kurduğumuz toplam güneş santrali yaklaşık olarak 25.000 megawatt.
11:33Yani onların bir yılda kırdığı 17.000.
11:34Bizden nüfuslar daha az.
11:36Bizden güneşlenmeye geliyorlar biliyorsunuz aynı zamanda.
11:38Ama bizden çok çok daha iyi değerlendiriyorlar.
11:42Güneş santralları yaklaşık 120.000 megawatta çıktı.
11:47Bizde dediğimiz aramızda dağlar kadar fark.
11:49Yani güneşi değerlendirmemiz gerekiyor.
11:51Güneş denizinin üzerinde yüzüp güneşten faydalanmamak bizim ayıbımız olur.
11:55Bunun için güneşi biraz önce bahsettiğimiz altınların da güneşe dönüşüp yatırıma dönüşebilmesi için iki önemli sıkıntımız var.
12:04Bir, EPDK tarifelerindeki tarifelerin şu an subvensyonlu olması, bu elektrik tamam halkımızı ucuza alıyor gibi gözüker ama bu taraftan güneş santrali yatırımını engelliyor.
12:14Orada ihtiyaç sahipliğine devlet teşviği devam etmesi gerekiyor.
12:17Yani bu ne demek?
12:19Fakir, faturasını ödemeyenler devlet teşvihine devam etsin.
12:22Ama herkese diyelim ki en zengin insanlar bile bu teşvikten faydalanan devlet onu bütçeden ödemek zorunda kalıyor.
12:28Geçen seneler 500 milyarın üzerinde bir para ödedik devlet bütçeden.
12:32Bu da bütçe açığını azaltıyor, arttırıyor ve enflasyonist baskıyı arttırıyor.
12:38Enflasyonda da en önemli etkenlerden birisi.
12:40Onun yerine halkımızın ön açısı, kendi sahasında hem enerji tasarrufu sağlanır, hem büyük enerjiye katkıda bulunur,
12:46hem kömür ithalatını, doğal gaz ithalatını muazzam bir şekilde düşürür, hem altınları yatırıma kazandırmış oluruz.
12:53Her yönlü kar yani.
12:56Vatandaş bazından baktığınız zaman da biraz da bilinçlenme eyleyle alakalı değil mi?
13:00O da öyle de ama vatandaş yatırım yapıp da kar kazanamadı, zarar ettiği zaman yatırım yapmıyor.
13:07Bir iki kişi bunu herkes açıkladı, bize gelip de sordukları zaman bu yatırım karlama dediği zaman biz açıkça gerçeği söylemek zorunda kalıyoruz.
13:13Normalde 5 yılda kendini amorti edecek bir sistem diyoruz.
13:15Şu anki hem tarifeler hem de prosedürle 20 yıla çıkıyor.
13:20Ona da kimse yatırım yapmıyor.
13:22Uzun vadede mi geliyor?
13:24Yani 4-5 yıl daha fazla.
13:25Siz bir de güneş santralında şu şey var, öz tüketim için neden olun?
13:29Mesela bizim ülkemizde yine aylık mahsuplaşma var.
13:33Siz kış ihtiyacınıza göre kursanız güneş yazını 4-5 kat daha üretiyor.
13:37Doğru mu?
13:37Doğru.
13:38Siz kışın ihtiyacınıza kurduğunuz o diğer 4-5 kat enerjiyi ne yapacaksınız?
13:43İsterseniz hepsini depolayamazsınız ki o da mümkün değil.
13:45Hem çok çok pahalı olur.
13:47Şebeke vermek zorundasınız mecburiyetten.
13:49Ya da şalter indirmek zorundasınız.
13:51Niye enerjimizin şalterini indirelim ki bu muazzam bir stratejik kaynak?
13:55Onun da karşılığı verilmesi lazım işte.
13:59Şu an siz ürettiğiniz enerjinin maliyeti 1,5 TL civarı.
14:03Devlet size 1 TL verdiği zaman diyor ki insan ben zarar edeyim.
14:05Niye şebekeye vereyim?
14:06Ondan dolayı kurmuyor.
14:08Onun verilmesi lazım.
14:09Depolayamıyorsunuz da o kadar büyük enerjiyi.
14:11Çünkü 3 ay boyunca bataryaları siz depolamanız mümkün değil.
14:13Tamam kışın falan belli oranda depolayabilirsiniz o mantıklı ekonomik ama yazın 3-4 ay boyunca enerjiyi depola onu da kışın kullanma o pek mantıklı bir şey değil.
14:23Biraz meşakkatli mi?
14:24Çok pahalı ve rentable değil onun mantığı yok.
14:29Anladım.
14:30O açıdan şebekeye verilen enerjiyi devlet alması lazım.
14:32Yani normal enerji fiyatlarının uygulası bizim mevzatımız, tarifelerimiz sorunu yok.
14:38Millet yatırımı yapar.
14:40Şimdi enerji dönüşümü dendiği zaman ulaşım da insanın aklına geliyor ki ulaşım tarafında da aslında enerji dönüşümü hızlanıyor.
14:47Burada ne var?
14:48Elektrikli araçlar var.
14:49Şimdi ister istemez insanlar merak ediyor.
14:51Elektrikli araçlar mı yoksa hibrit araçlar mı diye bir kıyas oluyor.
14:56Acaba hibrit araçlar gerçekten çevre dostu mu diye soruyoruz.
15:00Hibrit araçlar tabii bazı yönleri avantajları var.
15:05Şöyle ki yani özellikle uzun yolda ya da işte…
15:09Kaç kilometre hıza kadar?
15:11Kaç kilometre kadar hıza kadar mı?
15:13Evet.
15:13Hibrit ondan sonra yakıta geçiyor olduğu söyleniyor ya.
15:16O daha çok sizin elektrik bölümü bittiği zaman hibrit devreye giriyor batarya.
15:22Şimdi oradaki avantaj şehirler arası uzun yollarda ya da şarj istasyonu olmadığı ya da biraz avantaj da ama çevre dostu konusu biraz sıkıntılı.
15:35Yani Avrupa'da yapılan önemli bir kurumun yaptığı araştırmada %75 oranında devam ettiriyor emisyonları.
15:40Yani elektrikliğinin çeyrek oranında ancak bir çevreye dost oluyor.
15:45Yani elektrikliğinde %100 çevreye dostu bir enerji kullanıyorsanız hibritlerde %25 sadece.
15:51Bu yönüyle hibritleri çok tavsiye etmiyoruz mecbur olmadığı durumda hariç.
15:56O mecbur olanlar artık işte çok uzun yola gidip gelene veya şarj istasyonu çevresinde bulunmayanlar biraz geçişli olarak kullanabilir ama
16:04genel olarak tavsiye edeceğimiz kesinlikle %100 elektrikli.
16:10Hibritlerin bir yüzü şu yönü de sıkıntılı.
16:11İki tane çift motor olduğu için hem içten yanmalı hem de elektrikli.
16:16Arıza da çok yapı yani karmaşık bir yapısı var.
16:19Dolayısıyla gider masrafları da yüksek.
16:21Bu yönüyle hibritlerden mümkün olduğunca uzak kalmak lazım.
16:25Eğer zorunlu ihtiyaçları hariç onlarda da mecburen artık geçiş için.
16:29Şimdi siz her zaman elektrikli araçlardan yanasınız.
16:31Bunu her programda söylüyorsunuz.
16:33Çünkü siz de kullanıyorsunuz.
16:34Ama şöyle bir handikap var.
16:38Eğer yanlışın varsa düzeltin.
16:39Şarj.
16:40Evet.
16:41Böyle bir sıkıntı var mı ya da?
16:44Bizim bu elektrik araçlarda durumumuz neyi onu özetleyelim.
16:47Altın numaralı bir arkadaşlara tabloyu getirirse.
16:50Yani elektrik araçlarda kişi başına düşen araçlarda gerçekten epey gerideyiz.
16:55Geçen seneler %90 bin küsürdeydi.
16:57Bu sene 300 küsür bine çıktı.
17:00Yani biraz bu sene arttı.
17:03İyi gidişat ama yeterli değil.
17:04Yani şu an biz 400-500 binlerde satmamız gerekiyordu.
17:08200 bin civarı satıldı.
17:09Yani %50'sine yakını en az şu an elektrikli satmamız lazım.
17:13Şimdi bize kıyaslama yapılırken şarj istasyonumuz çok deniyor.
17:16İşte araba başına çok Avrupa'dan daha iyi izleniyor.
17:20Şimdi bir kere arabamız zaten az elektrikli araç.
17:22Bir de bunlar paralel artması gerekmiyor.
17:24Siz Avrupa'da siz yeterli kilometrede bir şarj istasyonunuz yok ve belli bir yerde sadece birikmişse şehir içinde
17:33veya belli bir bölgede ne yapıyorsunuz?
17:35Yolda büyük sıkıntı çekiyorsunuz.
17:37Ben programdan önce de anlattım.
17:39Buraya gelirken çok yerde sıkıntı var.
17:41Ya şarj istasyonları dolu ya işte AVM'lerde başka bir sıkıntı da var.
17:46Çoğu yerde ekstra bir de park ücreti ödüyorsunuz.
17:49Vatandaş ucuz elektrik kullanıp daha tasarruflu araç kullanayım derken
17:54AVM'de bir de şarj ücreti kadar veya daha fazla park ücreti ödeyince ne yapıyor?
17:58O biraz insanların çekiciliğini araçlarını azaltıyor.
18:02Bunun yerine çok daha yaygın Avrupa'daki gibi ve belirli aralıklarla genelde şarj istasyonunun
18:10yeterliğini kilometre başına düşen şarj istasyonu bazında hesaplanıyor.
18:14Yani araç başına değil.
18:16Yani siz belli sayedeki araç şarj istasyonuna ulaştığınız zaman yani o zaman araç başına düşen
18:22çok önemli değil.
18:24Çünkü araç sayısı çok artsa da yeterli sayede ulduğu zaman çok fazla etkilemez.
18:28İkinci bir sıkıntı da şu şarj istasyonlarında yani Almanya'da Avrupa'da evlerde şarj istasyonu çok yaygın.
18:39Yani mesela Almanya'da şu an milyonlar var.
18:41Neden?
18:42Çoğunun imkanı fazla.
18:45Bizde apartman hayat olduğu için apartmanda kurmak zor biraz.
18:48Yani prosedür çok fazla sıkıntılı var.
18:51Komşular sıkıntı yapıyor.
18:52Prosedür biraz zorluyor.
18:54İzinler biraz zor.
18:56Dolayısıyla biz apartman hayatına dayalı çoğu Türkiye'de.
18:59Bu biraz kişisel şarj istasyonu sayısında maalesef epey azaltıyor.
19:05Bu yönüyle de halka açık kamudaki şarj istasyonu daha fazla olması lazım.
19:09Avrupa ile bir de kıyaslarken onu göz önüne bulundurmak lazım.
19:12Yani Avrupa'daki insanların daha çok kendi özel evleri var ve daha fazla kurabiliyorlar.
19:17Ve prosedür de apartmanları da daha kolay orada.
19:20Şimdi şunu söyleyenler de var.
19:22İşte yarım saat, kırk dakika ya da bir buçuk saat.
19:24Hatta siz beş saatten bahsediyorsunuz.
19:27Bu evlerde evet.
19:28Şimdi bu kadar beklemektense yakıt alıp yollarına devam etmek kimilerinin daha çok işine geliyor.
19:34Şimdi benim aracım da elektrikli değil.
19:36Düşünüyorum ne kadar sürede dolmalı?
19:38Sağlıklı süresi nedir?
19:39Şu anki mevcut durum nedir?
19:40Yeni teknolojilerle on dakika kadar falan düşürenler var da bunlar daha yeni yeni gelişiyor.
19:47Ama ortalama yüzde yirmi ile yüzde seksen arası yarım saat kırk dakikada doluyor şu an Türkiye'deki arabaçlar.
19:54Yani yarım saat kırk dakika.
19:55Uzun yolda kahve molası verdiğiniz zaman rahat bir şekilde doldurabiliyor.
20:00Eğer şarj istasyonu yeterli varsa sıra beklerseniz sıkıntı ama.
20:04Onun dışında evde beş altı saat sürmesi çok sıkıntı değil.
20:07Siz akşam gelip takabilirsiniz.
20:08Öğleden sonra gelip takabilirsiniz.
20:10Evdeki şarj istasyonları kendinize aitse uzun olması önemli değil.
20:14Çünkü orada AS dediğimiz yani alternatif akımla şarj yapıyor.
20:18O biraz yavaş şarj yaptığı için uzun olması önemli değil.
20:22Ama halka açık olan yerlerde maalesef biraz yetersiz olduğu için çok insanlar beklemek zorunda kalıyor.
20:27Ya dolu.
20:28Sıralar dolu.
20:29Ya çalışmayanlar oluyor.
20:31Bir de her bizim kendine göre app'i var.
20:33Yani uygulaması var.
20:35O da bazen sıkıntı yapıyor.
20:37Bazen ayarlamak bile 15-20 dakika sürüyor.
20:40Bunların hepsi kolaylaştırıp merkezi bir gerekçesi sisteme de geçmesi lazım.
20:44Bir kere kurulduğu zaman çoğunda yapabilme imkanı olursa çok güzel olur.
20:48Şimdi enerji dönüşümü deyince elektrikli araçlardan sonra ısıtma ve soğutma tarafı.
20:54Evet.
20:54Şimdi bu da işin çok önemli kısmı.
20:57Bunu da atlamayalım lütfen.
20:58Isı pompalar evet dünyada hızla yayılıyor.
21:00Hatta çok fazla konuşuluyor.
21:02Bunun itirakındayız.
21:03Fakat Türkiye'de bu teknolojinin yaygınlaşması için hangi koşullar gerekiyor?
21:08Hangi koşulların oluşması lazım?
21:09Yani ısı pompasının maliyetlerinden biraz şey yapalım.
21:14Şu bir sonraki grafik yani yedinci grafik tabloyu arkadaşlar getirirse orada göreceğiz.
21:23Isı pompaları normalde doğal gaza göre daha hem çevre dostu hem temiz enerji kullanıyor.
21:30Hem de kendi enerjimizi kullanabiliriz orada.
21:34Yani dışarıdan Rusya'dan veya şu an LNG'yi Amerika'dan, Fransa'dan, İngiltere'den, Almanya'dan LNG'yi sözleşmeler yaptık.
21:42Onun yerine mesela halkımızı doğal gazı ısı pompasına yaygınlaştırırsak yaklaşık 3-4 kat daha ekonomik olabiliyor.
21:51Neden?
21:52Çünkü mesela siz aylık ortalama 2 bin liralık doğal gazı ödeseniz elektrikte bu 500 lirası sizi rahat kurtarır.
21:59Şu anki maliyet karşılaştırması değil mi?
22:01Evet, maliyet karşılaştırmasına.
22:02Yani ısı pompasının tek dezavantajı biraz başta maliyeti yüksek.
22:08Yani 100-150 bin lira daha fazla ödüyorsunuz normal doğal gaz kombisine göre.
22:12Ama aylık olarak giderek doğal gazı 2 bin lira 3 bin lira ödüyorsanız elektriğe 500 lira bin lira arasında ödüyorsunuz.
22:19Yani aynı ısı pompası elektrikle çalışıyor.
22:22Ve petekleri yine devam kullanabiliyorsunuz.
22:26Yer altından ısıtma, yerden ısıtma için de geçerli.
22:29Daha önemli.
22:31Dediğimiz gibi kendi enerjimizi, elektriğimizi kullanabiliyoruz.
22:34Doğal gaz fiyatlarının şu an o da sübvansiyonlu, elektrik gibi.
22:37O da işte bizim ısı pompasının engellendiğinin sebeplerden birisi.
22:40O dediğimiz 500-600 milyar devletin bütçeden ödediğinin önemli büyük bir kısmı da doğal gaza sübvans ediliyoruz.
22:47Yani Rus gazını sübvans etmiş oluyoruz öylelikle.
22:49Onun yerine mesela kendi ısı pompalarımızın önü açılsa, şu an mesela 7 milyon tane, Fransa'da 6-7 milyon civarı ısı pompası.
22:59Bize 50 bin civarıdan bahsediliyor.
23:02Yani %1 bile değil.
23:04Nüfusu Fransa'nın 68 milyon bizden de epey az.
23:06Buna rağmen 7 milyon civarı bir ısı pompası var.
23:09Yani bu muazzam.
23:10Dünyada 200 milyonu aştı.
23:11Geleceğin en çok işte goğal gazın alternatifi, petrolün alternatifi nasıl elektrikli açsa, doğal gazın alternatifi de ısı pompası.
23:19Bundan dolayı da ısı pompasının açılması için bir sübvansiyonların elektrik, güneş santrallarının önü açılırsa,
23:27bir de güneş santrallarıyla kombine yapıp çok ucuza mal edebiliyorsunuz yani güneşlerin elektriğini karşılayarak.
23:32Evet.
23:33Mümkün olduğunca enerji fiyatları, sübvansiyon olayını devlet bir an önce kaldırmaya başlaması lazım.
23:41Onun yerine sadece ihtiyaç sahiplerine ödenmesi gerekiyor.
23:45İkincisi halka tanıtılması lazım.
23:47Bu da halk bilmiyor, ısı pompası ne diyor.
23:49Yani sokakta sorsanız bin insandan biri, bir ikisi belki zor bilir.
23:53Avrupa'da Almanya'da dediğimiz gibi bu milyonlara yayıldı.
23:56Almanya'da daha keza milyonlarca adet var.
23:58İşte İngiltere'de benzeri ülkelerde, Norveç'te neredesin?
24:03Evlerin çoğunluğu şu an şeyde tamamen ısı pompası.
24:08Avrupa'nın çoğu ülkesinde bu artık milyonlara yayıldı.
24:11Bize de inşallah hem tanıtım yapılması lazım, hem maliyet olarak dediğimiz gibi sübvansiyonlar düzenlenmesi lazım.
24:19Düzenlenmesi lazım.
24:20Bu koşullar oluştuğu sürece, daha sonra daha doğrusu bizde de yaygın hale gelecek.
24:25Evet tabii ki.
24:26Bir de güneş santralliyle beraber yapılabilirse daha da muazzam olur.
24:29Daha da.
24:29Peki şimdi tabloya bir bütün olarak bakalım.
24:31Bünyamin Bey.
24:332025 yılında devreye alınan yeni kapasitelere şöyle bir baktığımızda güneş var, rüzgar var, nükleer ve kömürü birlikte değerlendirdiğinizde nasıl bir enerji karnesi görüyorsunuz?
24:43Şu 8. grafiği getirirsek, biraz önce gördük ama biraz daha detaylı bakabilirsek orada.
24:498. grafikte.
24:50İlk 6 ayda 380 bin megawatt dünyada güneş santralli kuruldu.
24:57380 bin.
24:59Rüzgar yaklaşık 60 bin megawatt, doğal gaz 15 bin megawatt, kömür ve nükleer 5-10 bin megawatt.
25:06Yani onlar kömür ve nükleerin güneş ve rüzgarın yanında esamesi bile okunmuyor tabiri caizse.
25:12Bunun %85'e yakını, %83'ü güneş, %10-15'i rüzgar, kalanlı %5 civarı doğal gaz ve %2-3 civarı da nükleer ve kömür.
25:25Kömür zaten çoğu ülkede bitiyor.
25:28Geçen sene İrlanda da çıktı.
25:30Daha önceki sene İngiltere kömürden çıkmıştı.
25:34Yani kömür santralları tamamen kapattılar.
25:35Fransa'da, İspanya'da %0 civarında.
25:39Yani İspanya'nın da geçen sene son verme hedefi vardı.
25:42Şu an resmi haber ulaşmadı ama büyük ihtimalle çıkmış olması lazım.
25:46Ama çıkmasa dahi bu sene engeç çıkar bu gidişatla.
25:49Bundan dolayı geleceğin, biraz önce bahsettiğimiz güneş çağı kesinlikle var.
25:54Bu ilk 6 aydaydı.
25:56İkinci 6 ayda da hemen hemen aynı.
25:59Nükleere de yatırım pek yok.
26:00Çünkü çok masrafı yüksek.
26:02Yani maliyeti çok yüksek.
26:04Siz güneşe 3,5-35 dolara megawatt saatini mal ettiğinizi nükleerde yaklaşık 200 dolara mal ediyorsun.
26:116-7 kata daha fazla.
26:13Bundan dolayı güneş muazzam bir şekilde ülkemizin üzerinde parlıyor.
26:18Bu parlaklığı kaybetmeyelim.
26:19Yani yolumuz her zaman güneş enerjisine çıkıyor.
26:22Tabii ki.
26:23Ve sonrasında rüzgar enerjisi var.
26:25O diğer detay deniz üstü rüzgar başlığı.
26:29Bu da gündemde.
26:29Şimdi deniz üstü rüzgar enerjisinde potansiyelimizden sıkça söz ediliyor.
26:34Bunu biliyoruz ama siz ne ifade edeceksiniz?
26:35Bu alanda biz neredeyiz?
26:37Offshore rüzgarın avantajları nelerdir?
26:39Biraz da bunları anlatır mısınız bize?
26:41Deniz üstü rüzgar dünyada çok yaygınlaşıyor.
26:44Özellikle İngiltere bunun önceliğini çekiyor.
26:47Ülkelerden İngiltere'de var, Amerika'da var.
26:49Amerika gerçi Trump dönemiyle biraz bu işi bazı teşvikleri azalttı.
26:54Rüzgar'a karşı Trump kuşları bahan ediyor.
26:58Kuşlar tamam ölüyor bazı kuşlar da trafiğe de çıkmamamız lazım.
27:02Çünkü trafikte ölen kuş sayısı araçlara çarparak rüzgar santrallardan binlerce kat fazla.
27:08Yani o zaman arabaşları trafiğe de çıkarmayalım.
27:10Tamam her enerjine negatif fak tefek yönler var ama getirisi %90 da negatif yönü %10 ise ne yapacağız onu tercih edeceğiz.
27:19Rüzgarda bulunan.
27:20Yani Trump'ın işte İngiltere'ye de siz Kuzey Denizi'ndeki rüzgar santralları çok zararlı onları kaldırın diye biliyorsunuz.
27:27Başta geldiğinde hemen tehdit de bulundu.
27:29Fosilcilere bedel ödüyor Trump.
27:32Yani fosil lobisi onu destekledi ve bunun şu an bedelini ödüyor.
27:39Ondan dolayı güneşe rüzgara taşı bir düşmanlık da yapıyor tabiri caizse.
27:45Ve Paris İklim Anlaşması'ndan da çıktı.
27:48Trump her zaman onu yapıyor ama daha önceki demokratlar tekrar girmişti.
27:53Yine girecekler büyük ihtimalle.
27:54Ve bundan dolayı Trump'ın bu kirli enerjilere dönüp teşvik politikalara bizi bağlamaması lazım.
28:01O kendi haline kirli enerjiyi teşvik ederse etsin.
28:05O bizim temiz ülkeye ve ekonomik enerjiye yönlenmemizi engellememesi lazım.
28:09Çünkü Trump'ın bir de hedefi sadece kirli temiz değil.
28:12Bu kendi kirli kaynaklara çok sahip olduğu için petrol, gaz, kömür bunları satmak istiyor.
28:19Amacı asıl bu.
28:20Yani milyar dolarları yüzlerce milyar dolar kazanıyor bu işten.
28:23Ve eğer insanlar temiz enerjiye yönelirse bunları satamayacak.
28:28Yani amacı düşmanlık etmesine ki sebep bu.
28:30Bizi sömürmek, başka ülkeyi sömürmek bunlara boyun eğmemek lazım.
28:34İnşallah siz sesinizi duyuruyorsunuz zaten.
28:36Şimdi geldiğimiz noktada enerjinin kullanım biçimi var.
28:41Bu da değişiyor.
28:42Elektrik çağı.
28:43Son dönemde evet sıkça kullanılanlar arasında ki siz işin içindesiniz zaten daha iyi biliyorsunuz.
28:48Elektrik talebinin hızla artacağı bir döneme giriyor muyuz?
28:51Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
28:53Bir de bu talebi karşılamak için yenilenebilir kaynaklar yeterli olacak mı acaba?
28:57Yani on numaralı grafik getirilirse AB için mesela Avrupa Birliği için.
29:02Evet.
29:04Uluslararası Enerji Ajansı'nın hazırladığı grafik bu.
29:07Yani şu en büyük sahadaki yer olan renk alttaki 2050'de neredesiniz %60'ın üzerinde elektriklenme olacak.
29:22Şu an %20 elektriklenme tüm enerjiler içerisinde.
29:24Bu doğal gazı da yavaş yavaş Avrupa Birliği'nin de biteceğini, petrolün, kömürün zaten çok hızlı şu an bittiğini ve Avrupa'nın kömüre tamamen son vermeye başladığını biliyoruz.
29:37Doğal gaz ve petrolde de aynısı olacak.
29:41Doğal gaz da belki biraz daha geç, petrolde de aynı şekilde.
29:452040-2050 arasında Avrupa Birliği doğal gazı da tamamen son vermek.
29:48Biliyorsunuz geçtiğimiz 2027 civarlarında Avrupa Birliği'nin tamamen doğal gaz almayı kararlaştı Avrupa Birliği.
29:57Yani resmi olarak artık Rusya'dan doğal gaz almayacak.
29:59Bu ne demek ki?
30:01Artık doğal gazda fazla ihtiyaçları yok.
30:03Tamam belli ülkelerden az çok karşılayacaklar belli oranda ama bu ama eskisi kadar doğal gazda bağımlı olmadıklarını gösteriyor.
30:10Yani doğal gazda artık yavaş yavaş devri kapanmaya başlıyor.
30:13Kömür kadar hızlı olmasa da aynı şekilde petrolün de sonu.
30:17Belki doğal gazda 20 yıl daha belli etkinliği ağırlığı olacak ama bunun da sonuç olarak petrol gibi çok fazla geleceği kalmıyor.
30:27Çok fazla geleceği olmayacak.
30:28Peki başka seçenekler var mı?
30:31Yani bunların dışında hani az önce yeterli olur mu diye sordum size ama yeterliliğin dışında sunacağına sizin farklı seçenekler var mı?
30:39Burada yenilenebilir enerji kaynakları sonsuz.
30:41Zaten bitme diye bir derdi yok.
30:43Rüzgarın güneşin dünya yaratıldığından beri var.
30:47Allah doğaya koymuş bu kanunu.
30:49Güneş her gün doğuyor sabah akşam batıyor.
30:52Rüzgar her zaman var.
30:53Birbirini dengeleyen tamamlayan enerjiler.
30:55Suyumuz aynı şekilde.
30:56Bu bağlamda yenilenebilir enerji.
31:00Bakın bizim sadece güneş çatılarımızdaki güneş santralı tüm elektriğimizi karşılama fazlasıyla yetebilir.
31:07Eğer her tüm çatılara yapabilsek.
31:0912 milyon tane çatımız var ülkemizde.
31:12Şu anki elektriğimizin iki katı fazla bir elektrik üretebiliyoruz.
31:15Tüm binaların yüzeylerini, cephelerini dahi değerlendirirsek tüm enerjilerimize yeter.
31:20Yani sadece elektrik değil.
31:21Bakın bugün elektrikli araçlar petrolün yerine geçse, ısı pompaları doğal gazının yerine geçse bunların elektriğini dahi karşılayabilecek.
31:29Bu bağlamda yapay zekada elektriği tüketimi arttıracak.
31:33Isı pompası, elektrikli araçlar.
31:35Elektrikli çağı artık her yerimiz elektrik olacak tabiri caizse.
31:41Araçlarda elektrikli araç, arabalar, doğal gaz yerine ısı pompaları, aynı şekilde yapay zeka verim merkezleri.
31:50Elektrik çağı da aynı şekilde güneş çağı gibi günümüzün yeni çağı.
31:55Peki son olarak neler eklemek istersiniz Mühim Bey?
31:59Yani son olarak ekleyeceğimiz, biz potansiyelimiz muazzam yenilenebilir enerjide.
32:04Ülkemiz olarak sadece bunu değerlendirmek kalıyor geriye.
32:09Buna gerçekten değer verirsek, temiz enerji kaynaklarımızın kıymetini bilirsek,
32:14inanın şu an ekonomimiz en büyük darbeye vuran enerji bağımlılığımıza çok büyük çözüm bulmuş olacağız.
32:19Yılda 70-80 milyar doların çok büyük bir bölümünü ülkemizde bırakacağız bu paranın ve enflasyonu kesinlikle azmasını önleyeceğiz.
32:29Enflasyonu kısa sürede düşüreceğiz.
32:31Ve enflasyonu düşürünce bu kalıcı bir düşüş olacak.
32:35Yani şu an biz enerji bazen ithalattaki fiyatlar düşünce enerji kaynaklı enflasyonu azaltıyoruz.
32:41Ama bu kesin bir çözüm olmuyor.
32:433-5 yıl sonra bir kriz geldiğinde tekrar fırlıyor.
32:45Bu kalıcı çözüm kesinlikle ithalattan kurtulmak, ithalattan kurtulmanın ve temizliğe ulaşmanın yolu da %100 yenilenebilirden geçiyor.
32:54Bu da mümkün, hayal falan değil.
32:57Buna özellikle de güneş ve rüzgarda potansiyelimiz muazzam.
33:00Çoğu ülkelerde olmayan müthiş bir potansiyelimiz var.
33:03Buna gereği gibi yaparsak hem ülkemiz güçlenir, hem ekonomimiz güçlenir, hem de çevremiz temiz olur.
33:09Çok teşekkür ediyorum geldiğiniz için.
33:11Yolunuz açık, başarınız daim olsun.
33:12Benim sorularım bitmedi, merak ettiklerim var bir başka programda.
33:15Yeniden sözü bekliyoruz.
33:17Teşekkür ederim.
33:18Çok teşekkür ederim efendim.
33:18Sağ olun.
33:18Ben görüşmek üzere.
33:20Sağ olun.
33:20Ülke TV'de Dünya Değiştikçe programının sonuna geldik.
33:23Elektrik yüksek mühendisi ve enerji uzmanı Bünyamin Kurt bizlerle beraber de haftaya farklı bir misafirimizle buluşmak dileğiyle.
33:30Hoşçakalın.
33:30Çeviri ve Altyazı M.K.
33:34Çeviri ve Altyazı M.K.
33:40İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar