00:00Bugün masaya oldukça iddialı bir kavramı yatırıyoruz, milliyetçi dış politika.
00:04Yazar Mehmet Bacaksız tarafından sunulan bu çerçevenin ne anlama geldiğine,
00:09temel argümanlarının ne olduğuna gelin hep birlikte daha yakından bakalım.
00:13Şimdi, bu konuyu daha rahat anlayabilmek için 6 ana başlığı ayırdık.
00:18En temelden yani dış politika nedir sorusuyla başlayacağız ve adım adım ilerleyerek
00:23en sonda peki bunu kim yapacak gibi kritik bir soruya kadar geleceğiz.
00:28Hazırsanız yolculuğumuza başlayalım.
00:31Evet, ilk bölümümüz dış politika nedir?
00:33Her şeyden önce aynı dili konuşmamız lazım, değil mi?
00:36Yani dış politika dediğimizde bu çerçevenin sahibi tam olarak neyi kastediyor?
00:41Temeli buradan atalım.
00:42Tanım aslında oldukla basit ve kapsayıcı.
00:45Yani bir devletin kendi sınırları dışındaki herhangi bir devletle veya kurumla kurduğu her türlü ilişki.
00:52Siyasi, ekonomik, kültürel hiç fark etmez.
00:55Düşünün ki bir ticaret anlaşması da bunun içinde, bir öğrenci değişim programı da.
01:00Yani aklınıza sadece böyle büyük stratejik hamleler gelmesin.
01:04Ve işte, bütün meselenin kilitlendiği noktaya geliyoruz.
01:08Yazar burada bir tavsiye vermiyor.
01:10Adeta bir kural koyuyor.
01:12Diyor ki, bir devlet kendi çıkarlarını yani milli menfaatlerini korumak istiyorsa,
01:18dış politikasının milliyetçi olması bir tercih değil, bir zorunluluktur.
01:23Bakın, bu çok iddialı bir cümle.
01:26Bütün bu analizin temel taşı, ana fikri tam olarak bu.
01:30Peki, tamam.
01:31Milli politika dedik.
01:32Ama bu ne demek?
01:33Yani bunun ilkeleri, kuralları ne olmalı?
01:36Gelin şimdi bu politikanın temel direklerine bakalım.
01:39Burada birkaç temel prensip öne çıkıyor.
01:41Birincisi, bu politika günlük olamaz.
01:43Kısa, orta ve uzun vadeli planlara dayanmalı.
01:46İkincisi, öyle yöneticilerin kişisel fikirlerine göre şekillenemez.
01:50Devletin anayasasına, temel ilkelerine bağlı kalmalı.
01:54Maceraya yer yok deniyor.
01:55Ve belki de en önemlisi, hükümetler gelir geçer ama bu dış politika ana hattıyla devam etmeli.
02:01Yani bir devlet politikası olmalı.
02:04Ve bu maceracı planlardan kaçının maddesini desteklemek için çok çarpıcı bir tarihsel gönderme yapılıyor.
02:10Deniyor ki, bakın Enver Paşa'nın kişisel Alman hayranlığı koca bir imparatorluğu sona götürdü.
02:17Bugün de yeni Osmanlıcılık gibi planlar devlet için aynı derecede tehlikeli olabilir.
02:22Yani mesaj çok net.
02:24Kişisel hırslar ve maceralar felaket getirir.
02:27Peki, teoriyi anladık.
02:29Şimdi gelelim pratiğe.
02:30Bu ilkeler mevcut uluslararası düzende, yani anlaşmalar ve kurumlar bazında nasıl bir karşılık buluyor?
02:37Hadi bakalım.
02:37Burada ortaya atılan ilk adım oldukça radikal.
02:41Deniyor ki, oturup mevcut bütün anlaşmaları tek tek masaya yatıracağız.
02:46Milli menfaatleri hangisi uyuyor, hangisi uymuyor diye bakacağız.
02:50Ve uymayanlar, işte onlar yeniden düzenlenecek.
02:54Hatta somut örnekler de veriliyor.
02:56Yazarın gözünde özellikle Avrupa Birliği ile yapılan iki anlaşma,
02:59yani 1995 tarihli gümrük birliği ve 2013 tarihli geri kabul anlaşması bu zararlı listesinin en tepesinde yer alıyor.
03:09Ama bakın, buradaki yaklaşım her şeyi yıkıp atalım değil.
03:12Bu çok ilginç.
03:13Mesela NATO için ABD çıkarlarına hizmet ediyor eleştirisi var ama NATO'dan çıkalım denmiyor.
03:18Onun yerine NATO'da kalalım ama Avrupa ordusuna katılma kozunu da masaya sürelim gibi daha stratejik bir öneri sunuluyor.
03:26Aynı mantık AB için de geçerli.
03:28Tam üyelik hedefi bir oyalama, bundan vazgeçip üye ülkelerle tek tek ikili anlaşmalar yapalım deniyor.
03:34Yani eleştirel ama aynı zamanda pragmatik bir bakış açısı var.
03:37Şimdi analizimizin odağını biraz daha yakına, adeta haritayı Türkiye'nin çevresine yakınlaştırarak getiriyoruz.
03:45Bakalım bu dış politika anlayışı yanı başımızdaki sıcak bölgeler için ne gibi stratejiler öneriyor?
03:51İlk durağımız Doğu Akdeniz, burada pasifliğe, o bekle-gör politikasına kesinlikle karşı çıkılıyor.
03:57Yunanistan, Kıbrıs Rum yönetimi ve İsrail'in kurduğu bloğa karşı çok daha cesur, çok daha proaktif bir politika izlenmesi gerektiği vurgulanıyor.
04:05Ve bu Doğu Akdeniz stratejisinin kalbine, tam merkezine Kıbrıs meselesi konuluyor.
04:11Bu sonra bakarız denecek bir konu değil, Türkiye'nin güvenliği için hayati bir mesele olarak görülüyor.
04:17Hatta bakın ne kadar net bir önceliklendirme yapılmış, Filistin için harcanan gayretin çok daha fazlası KKTC için harcanmalıdır deniyor.
04:26Bu çok net bir duruş.
04:27Suriye konusuna geçtiğimizde ise yazarın çizdiği tablo biraz daha endişe verici.
04:32Adım adım ilerleyen bir tehdit senaryosu, adeta bir domino teorisi gibi sunuluyor.
04:38İlk adım Suriye'de özerk bir yapı, ikinci adım bu yapının Kuzey Yurak'la birleşmesi ve final adımı bağımsız bir devlet ilanı.
04:47Bu zincir Türkiye'nin güvenliğine doğrudan bir tehdit olarak tanımlanıyor.
04:51Ve bu tehdit algısı sadece komşu coğrafyalarla sınırlı değil, daha büyük bir resme, daha büyük bir plana işaret ediliyor.
04:58Deniyor ki, ABD ve İsrail'in şu anki hedefi İran gibi görünse de bu aslında asıl hedefe yani Türkiye'ye yönelik bir hazırlık.
05:06Peki buna karşı önerilen çözüm ne?
05:08Yine tarihten bir referans yeni bir Sadabat baktı.
05:11Yani Türkiye, İran, Irak gibi bölge ülkelerinin bir araya gelerek kendi güvenliklerini sağlayacağı bir ittifak.
05:17Bölgesel meseleleri bir kenara bırakalım ve şimdi de küresel güçlere bakalım.
05:22Bu politika, ABD ve Rusya gibi devlerle ilişkileri nasıl yönetmeyi öneriyor?
05:29Burada iki süper güç için iki farklı ama ikisi de oldukça pragmatik bir yaklaşım var.
05:34Amerika ile ilişkilerde odak noktası, mevcut anlaşmaları bizim lehimize olacak şekilde yeniden müzakere etmek.
05:40Rusya ile ise bambaşka bir denklem kuruluyor.
05:42Ne düşman olalım ne de tamamen onların yörüngesine girelim.
05:46Tamamen karşılıklı çıkarlara dayalı eşit bir ilişki kuralım deniyor.
05:49Şimdiye kadar ne yapılmalı sorusuna odaklandık.
05:52Stratejileri, ilkeleri konuştuk.
05:55Ama belki de en kritik soru sona kaldı.
05:57Peki bütün bunları kim yapacak?
06:00Bu politikayı yürütecek kadrolar kimlerden oluşmalı?
06:03Cevap tek bir kelime ile özetleniyor.
06:05Liyakat.
06:06Yani dış politikayı yürütecek kişilerin milliyetçi ve vatansever olması yetmez.
06:10Aynı zamanda konusunda eğitimli, bilgili ve tecrübeli olması şart.
06:15Kişisel ilişkilerle, siyasi atamalarla bir yere varılamayacağı, bu işin profesyonellere yani kariyer diplomatlarına bırakılması gerektiği söyleniyor.
06:24Kısacası tecrübesi olmayana büyük elçilik gibi kilit görevler verilmemeli.
06:29Ve işte bu çerçevenin analizi bizi en temeldeki şu soruya getiriyor.
06:34Bir devletin dış politikasını yönlendiren tek bir puslama olmalı.
06:38Her şey ama her şey sadece ve sadece milli menfaatimi dayanmalı.
06:42Bu sorunun cevabı üzerine hepimizin düşünmesi gerekiyor.
06:46Vakit ayırdığınız için teşekkürler.
Yorumlar