00:00Malunggay, totoo kayang kaya nitong buksain kahit ang mga malalang sakit, katulad ng cancer?
00:12Lantanggulay na raw ang 56 anos na si Alma.
00:16Oktubre nitong nakaraang taon, nakaratay lang siya sa kama.
00:20Ang buhay niya, tinaningan na.
00:23Si Alma kasi na diagnosed ng stage 4 colon cancer.
00:27Physically draining, mentally draining, emotionally draining siya, lalong-lalong sa finances.
00:33Pero makalipas lang ang halos isang taon si Alma.
00:36Heto, patuloy na lumalaban at unti-unti na raw niyang tinatalo ang cancer.
00:43Ang kanya raw naging sandata ang araw-araw na pag-inom at pagkain ng isang gulay na libre niya lang daw na pipita sa kanilang bakuran.
00:53Ito ang gulay na paboritong isahog sa munggo at tinola.
00:59Malunggay!
01:00Ako masabi sa malunggay, basta malakas siya, malakas ang esensya ko.
01:04At hindi lang daw si Alma ang makakapagpatutuo sa visa nito.
01:08Laging country-free po ako dahil sa malunggay.
01:10Malunggay talaga yung pinaka-effective.
01:14Alam na nating napakasustansya talaga ng malunggay.
01:17Pero gaano katutoong mabisa rin itong pangontra kahit pa sa cancer?
01:23Dito sa kanilang tahanan sa Naik-Kavite, patuloy na nagpapalakas ngayon si Alma.
01:29Wala raw siyang iniinom na gamot at ang nagsisilbi na lang daw niyang maintenance
01:33ang araw-araw na pag-inom at pagkain ng malunggay.
01:38Kahit ngayong sapsoy na hindi naman dapat lagyan, nabububuran ko ng malunggay yan.
01:42Tatlong beses sa isang araw rin siya kung uminom ng malunggay tea
01:46o yung homemade na pinakuloang dahon ng malunggay.
01:49Ang mga malunggay ni na Alma, libre lang daw na pinipitas ng kanyang anak na si Christine
01:55sa bakura ng kanyang hipag.
01:58Kanya itong hinimay-himay, hinugasan at pinakuloan.
02:07Titis ko ng lahat ng pait kasi yun ang maganda sa katawan.
02:11Setyembre nitong nakaraang taon, nung bigla raw bumagsak ang katawan ni Alma.
02:16Nangwala lang ko ng gana, unti-unti ako nangangayayat.
02:18Sukala lang ng suka. Sabi ko, nagtali mo na ako sa ospital.
02:21Hanggang sa nalaman niya na maliban sa kanyang diabetes,
02:25meron na pala siyang stage 4 colon cancer.
02:28Kitang-kita ko talaga sa ultrasound.
02:30Malit pa sa butas ng lapis yung dadaanan na lang ng pagkain ko.
02:33Nakatakip na yung mga bukol-bukon.
02:35Na-diagnose din siya ng pitong iba pang mga sakit.
02:38Pati baga ko, naapektuan na. Pati pantog. Tinapyas na.
02:43Si Alma, na-confine sa ospital sa loob ng mahigit dalawang buwan.
02:49At kasabay ng paghina ng kanyang katawan,
02:52ang paglobo ng kanilang hospital bill.
02:55Sobrang draining siya kasi umabot po kami ng 1.7 million.
03:00Dahil sa lumalaking gastos,
03:02nagdesisyon na ang mag-anak na sa bahay na lang magpagaling si Alma.
03:06Dito na rin siya kumapit sa herbal medicine.
03:09Kahit naman noong mahiligit talaga ako sa malunggay,
03:11alamang ko rin na maraming beneficyo yung malunggay.
03:15Matapos ang isang buwan na wala raw mintis na pag-inom ng katas ng malunggay,
03:20napansin daw nila ang pagbabago kay Alma.
03:23Nanumbalik yung lakas niya, pati yung glow niya.
03:26Parang mas gumanda pa siya kesa sa dati.
03:28Ang kanyang colon cancer naman, unti-unti na rin daw, gumagaling.
03:34Natingil yung pain na sinisigaw ko sa hospital.
03:38Yung panasalamat ko sa paghinoon na binigyan niya ako ng buhay.
03:42Nakikita lang na may mga components ang mga dahon ng malunggay.
03:47Yung pinagbasihan lang po nun ay cancer cells at mga daga.
03:51So wala pa po ng human subjects.
03:54Ang malunggay o moringa olifera, kilalang superfood.
03:58Mataas siya sa beta-carotene, meron siyang quercetin, magnesium, calcium, especially vitamin C.
04:05Mataas ang antioxidant properties niya.
04:08Mabilis yung mabong.
04:09So the more na kinukuhaan mo siya ng dahon, the more na dumadami yung kanyang mga usbong.
04:14Ang tiga-tubigon sa buhol na si Diana, ito rin daw ang naging takbuhan nung na-diagnose siya ng stage 4 Hodgkin's lymphoma, isang uri ng cancer sa dugo.
04:26Dumaan po ako sa bingit ng kamatayan. May taning na din ang buhay ko kasi hindi nag-promise ang doktor na masisave po ako.
04:33Nagdadalang tao raw si Diana taong 2015, nung unang lumitaw ang sintomas ng kanyang cancer.
04:40Nagkaroon po ako ng tubig sa baga po. Hindi ako makatulog ng dalawang buwan yata yun.
04:46Kinalaunan, nakumpirma niyang ito ngay cancer.
04:49Ang paggamot sa kanyang sakit, pahirapan daw, lalot may sanggol noon sa kanyang sinapupunan.
04:56Nung mawala na ang aking lagnat, operation na para sa biopsy po, chemotherapy ka agad.
05:01Ligtas namang naisilang ni Diana ang kanyang anak.
05:04Pero dahil may kamahalan daw ang pagpapak chemotherapy,
05:07kinailangan niyang maghanap ng alternatibong gamutan para sa kanyang cancer.
05:12Blend yung ginagawa ko sa malunggay.
05:15Iniinom ko, nag-improve yung condition ko nung gumagamit na ako ng malunggay.
05:20Ang lymphoma po kasi ay cancer ng kulani.
05:22Ang treatment po sa cancer ng kulani, chemotherapy at saka radiation therapy.
05:27Ang tigamuntin lupa naman na nagka-breast cancer na si Juvie,
05:31walong taon na raw, cancer-free.
05:34Taong 2015, nung meron daw na ka pa na bukol si Juvie sa kanyang kanang dibdib.
05:39Sabi niya sa akin ng doktor ko, tatanggalin lang natin niyang bukol mo dito,
05:43tapos titignan natin kung may mga kulani daw ako sa makilid-gilid.
05:46Hanggang nalaman niya na ang kanyang bukol malignant o cancerous pala.
05:51Stage 1A breast cancer.
05:54Sabi, huwag ka man nga alala gagaling pa yan kasi stage 1A ka pa na.
05:57Buti nga na hadap ng lupat.
05:59Kalaunan, siya'y nagpa-mastectomy.
06:02Tinanggal ang buo niyang suso.
06:04Dahil naman sa takot at gastos, hindi na raw siya sumailalim sa chemotherapy.
06:09Pero nabuhayan daw siya ng loob nung nalaman niya na ang kanyang pinsan,
06:13gumaling diumano sa cancer kahit hindi nagpa-chemo.
06:17Uminom at kumain lang daw ito ng malunggay, kaya ginaya niya ito.
06:22Ina-katask ko yung katask doon kasi hindi sa kutsara.
06:25Three times a day yun, iilawin mo siya, ganun.
06:27Mula raw nung gawin nito ni Juvie, malaki ang kanyang ipinagbago.
06:32Ah, walang Diyos.
06:33Linear survivor na ako ngayon po, diba?
06:35Bunat sa pulian, talagang tumuling sakin.
06:37Laging cancer free po ako dali sa malunggay.
06:39Pero mariing ipinapaalala po ng mga eksperto, mayaman man sa sustansya ang mga dahon ng malunggay.
06:47At sa kabila ng mga testimonya o sinasabing karanasan ng iba,
06:52wala pa rin pag-aaral na makapagpapatunay na efektibo ang malunggay na gamot sa cancer.
06:59When it comes to fighting cancer, it cannot stand alone.
07:02Kailangan pa natin ng more studies para po makita natin,
07:05number one, safe ba siya?
07:07Number two, effective ba siya?
07:09Yun po ay supplement lang.
07:10Maari po may benefit sila nutritionally,
07:13pero po walang evidence na effective po sila alone sa pag-treat ng cancer.
07:18Bagamat mayroong mga pag-aaral na ang malunggay talaga ay nakakatulong,
07:23punta po kayo sa doktor.
07:24Tingnan niyo po kaano yung pwedeng maitulong.
07:26Sa isang bansang napakamahal magkasakit at kapus din ang libreng serbisyong medikal,
07:36hindi nakapagtataka na ang ilan sa malunggay kumakapit.
07:41Pero sana dumating ang araw na ang lunas sa ating mga sakit mas abot kaya,
07:47lalo na para sa mga nangangailangan.
07:53Thank you for watching mga kapuso.
07:55Kung nagustuhan niyo po ang videong ito,
07:58subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
08:02And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
Comments