00:00Mültecilerin Avrupa toplamına entegrasyonu hem ekonomik hem de kültürel boyutlarıyla tartışılıyor, iş gücü, eğitim ve sosyal yaşam ve kültürel katılım konularında son 10 yılda neler değişti, sorunlar ve fırsatlar neler, işte bu konuyu sosyolog ve psikolog Cemil Şahinoz'la birlikte değerlendireceğiz.
00:22Cemil Bey hoş geldiniz yayınımıza.
00:25Hoş bulduk, merhabalar.
00:26Merhaba, Cemil Bey Avrupa'da yaşlanan bir nüfus var ve aynı zamanda uzman iş gücü eksikliği tüm bu konular tartışılırken mültecilerin istihdamı bu açığı sizce kapatabilecek mi?
00:40Evet öncelikle bahsettiğiniz gibi Almanya 10 seneli bir süreçten geçiyor yani bu soruyu cevaplayabilmek için belki de çok kısa bir bu 10 seneye bakmak gerekiyor.
00:49Hani 2015'te Merkel'in meşhur sözü vardı, biz bunu başaracağız sözü ve bu söz toplumda hem destek hem de büyük tartışma oluşturmuştu.
00:58O günden itibaren birçok şey değişti.
00:59Almanya hem siyasi, sosyal, ekonomik olarak derinden etkilendi.
01:03Hatta ondan önce de bir toplumda hani bir değişim noktasına doğru gidiyordu.
01:07Yani mülteci akını bir aslında kategorizatör etkisi oluşturdu.
01:10Mesela milat olarak 2010-2011 senesi söylenir.
01:142010 senesinde bazı ilk ırkçı söylemler normalleşmeye başlamıştı biliyorsunuz.
01:202010'da, 2015'e kadar cami saldırıları çoğalmıştı.
01:232013'te AFD ırkçı söylemleriyle kurulmuştu.
01:272014'te PEGİDA yani İslam karşısında yürüyüşler düzenlenen bir grup vardı.
01:31Dolayısıyla 2015'te yani büyük mülteci akını başlayınca böyle bir zemine oturdu.
01:35Ve yani resmi makamlara göre baktığımız zaman 1.1 milyon mülteci geldi Almanya'ya.
01:41Başlangıçta tabii insanın yardım ruhu ön plandaydı.
01:44Gerçekten birçok insan yani birçok kuruluş gelen insanlara yardımcı oldu.
01:48Her şehirde, her köyde yani yardım kampanyaları düzenlendi.
01:53Fakat zamanla uyum, iş istihdamı sorunları başladı.
01:56İşte güvenlik endişeleri başladı, sosyal gerilimler de artmaya başladı, belediyeler zorlanmaya başladı.
02:01Örneğin işte ilk seneler genellikle genç erkekler geliyordu.
02:04Bunların da iş istihdamını dolduracağı düşünülüyordu.
02:08Aileler sonradan geldiler.
02:09Fakat bu ilk gelen gençler spor salonlarında, işte küçük dairelerde aylarca kaldılar.
02:14Almanya'nın bürotatik yavaşlılığı sebebiyle yani kimileri senelerce doğru düz bir eve çıkamadılar.
02:20Hepsi tabii ki zorunlu Almanca dil kurslarına gittiler, Almanca öğrendiler.
04:23Bu nedenle işte dil kurslarına gitmeniz gerekiyor.
04:26Uyum kurslarına gitmeniz gerekiyor.
04:28Yani bu sebeplerden dolayı mültecilerin 10 sene önce gelenlerin iş alanında kendileri göstermeleri,
04:36iş bulabilmeleri, meslek eğitimine girmeleri baya bir uzun zaman aldı.
04:41Almasına rağmen yine de bu demin de bahsettiğim gibi açıklık devam ediyor.
04:45Evet. Peki tüm bu konuştuğumuz başlıkları düşünecek olursak,
04:49sizce iş gücü piyasasında mülteciler bir fırsat mı yoksa rekabet kaygısı mı doğuruyor?
04:56Rekabet kaygısı belki başlangıçta ırkçı bir söylemle söyleniyordur.
05:02Yani ilk 2015'te mesela mültecilerin geldiğinde bunu çok sıklıkla duyuyorduk.
05:08Yani mesela AFD üyeleri şöyle diyordu veyahut Peggy Dadem'in bahsettiğim üyeler şöyle diyordu.
05:13Ya biz zaten iş bulamıyoruz şimdi geldiler onları iş bulacak diye.
05:16Ama zamanla bunun tamamen gerçek dışı olduğunu gördük.
05:20Hiçbir mülteci başka bir yani burada daha önce yaşayanın işini aldığı bir durum yok.
05:25Öyle bir şey de yok. İstatistikler de bunu göstermiyor.
05:28Araştırmalar da bunu göstermiyor.
05:30Dolayısıyla zaten öyle olsaydı ne olurdu?
05:33Yani gerçekten de işsizlik olanı belli gruplarda azalırdı.
05:37Ve iş işsizlik ihtamı da azalmış olurdu.
05:39Yani gerek kalmazdı ama öyle bir şey yok.
05:40Tam tersini görüyoruz.
05:41Araştırmalar da bunu gösteriyor ki ne kadar mülteci işe alsak da bu bir fırsattır.
05:47Bu bir bizim için yani Almanya için genelde bir kullanabilmesi gereken bir fırsattır.
05:52Dediğim gibi bahsettiğim gibi tam olarak net olarak gerçek potansiyel şu an kullanıldığını düşünmüyorum.
05:58Ama bu fırsat değerlendirilmesi gerekiyor.
06:01Evet aslında bu bir fırsat ve önemli bir potansiyel de var diyorsunuz.
06:05Bir diğer konu da aslında dil meselesi.
06:08Dil desteği aslında mülteci çocukların eğitime uyumunda belirleyici bir faktör.
06:14Sizce Avrupa ülkeleri bu konuda yeterince yatırım yaptı mı?
06:17Dil konusunda Avrupa ülkeleri özellikle Almanya'ya yatırım yaptığını söyleyebiliriz.
06:23Az önce de bahsettiğim gibi dil kursları işte uyum kursları mecbur.
06:27Zaten Almanya'ya geldiğiniz zaman mülteci olarak geldiğiniz zaman mecburen dil kurslarına, Almanca kurslarına gitmeniz gerekiyor.
06:34Bu neden Almanya'da düzenlendi?
06:37Şimdi yine eskiye bakıldı işte 20-30 sene önceki Almanya'ya gelenlere bakıldı.
06:42O zamanlar dil kursları yoktu veyahut işte uyum kursları yoktu.
06:45Zorunlu değildi. Vardı ama zorunlu değildi.
06:47Zorunlu olmayınca kimse gitmiyordu.
06:49Çünkü zaten işe gidiyorsunuz, dil kursa ne zaman gideceksiniz?
06:53Bu 10 sene önce işte mültecilerin geldiğinde, 2015 senesinde büyük bir akım olduğunda bu yasa değiştirildi.
06:59Demin de bahsettiğim gibi çalışma izni verilmedi.
07:03Karşılığında Almanca öğrenme izni veyahut işte mecburiyeti hatta verildi.
07:08Uyum kurslarına gitme mecburiyeti verildi.
07:10Buraya gerçekten yatırım yapıldı. Bunu söyleyebiliriz. İnkar edemeyiz yani.
07:13Evet. Aslında bir diğer konu da ikinci nesil gençler.
07:17Yani mültecilerin çocukları.
07:19Onların kendilerini daha çok göçmen mi yoksa yeni vatanlarının bir parçası mı olduklarını hissettikleri konusunda neler aktarırsınız?
07:28Şöyle mültecilerde henüz yani tam olarak ikinci nesilden bahsedemeyiz.
07:33Çünkü daha birinci nesildeler.
07:35İkinci nesil dediğimiz hani burada doğacak çocuklar daha yeni bir şekilde oluştuğu için.
07:40Fakat şunu biliyoruz. Genelde ikinci nesil gençler daha iyi umum sağlıyor.
07:45Hatta bunun için dil kursları da yaygınlaştığı için okullarda entegrasyon programları da sürüyor.
07:53Dolayısıyla ikinci nesil hatta sosyolojik olarak baktığımız zaman genelde üçüncü nesil Almanya'da daha fazla uyum sağlayabileceğini düşünüyoruz.
08:01Ama mülteciler için şu an için bunu söylemek biraz erken olacaktır.
08:06Genel olarak baktığımız zaman ikinci nesil daha fazla uyum sağlayacaktır diye düşünüyorum.
08:10Evet yani ikinci ve üçüncü nesiller için aslında konuşmak biraz erken dil desteğinden de bahsettiniz.
08:18Peki eğitim sisteminde eşit fırsatlar sağlanamazsa uzun vadede ne gibi toplumsal sonuçlar açığa çıkacak sizce?
08:25Evet zaten bu Almanya'nın en büyük sorunu.
08:28Yani Almanya uluslararası pizza araştırmasında da yani eğitim sisteminin birçok ülkede araştırma konusu olduğu pizza araştırmasına baktığımız zaman
08:39Almanya en çok dikkat çeken konu fırsat eşitliği olmaması.
08:43Yani belli gruplar aynı motivasyonu gösterseniz de aynı çabayı gösterseniz de farklı değerlendirebiliyorsunuz.
08:53Bu Almanya'nın çok ciddi bir konusu.
08:54Bu sadece işte yeni gelen mülteciler için geçerli değil farklı gruplar için de geçerli.
08:59Almanya'da yaşayan yabancılar için de geçerli, Türkler için de geçerli, farklı başka gruplar için de geçerli.
09:05Bunu sağlayamadığınız zaman yani eğitimde fırsat eşitliğini sağlayamadığınız zaman zaten iş konusunda da o eşitliği sağlayamıyorsunuz.
09:14Bu devam ediyor.
09:15Kişi kendisini dışlanmış hissediyor.
09:17Kişi kendisini toplumdan bir şekilde uzaklaştırmaya, izolasyona düşebiliyor.
09:23Yani bu konu gerçekten Almanya'nın çok büyük bir yarası.
09:27Bunu sistematik olarak değiştirebilmek için öncelikle paradigma, kafadaki düşünceler değişmesi gerekiyor.
09:33Yani kafadaki insana bakış akışı değişmesi gerekiyor.
09:37Aynı şekilde aynı çabayı gösteren kişilerin hangi nereden, hangi renkten, hangi dilden, hangi kültüren olursa olsun aynı şekilde değerlendirebilme mekanizmaları geliştirmesi gerekiyor.
09:48Bunun yani uygulandığını henüz almaya da görmüyoruz ama birçok araştırma olsun, birçok yani üniversitede yapılan söyleşilerde olsun her zaman söz konusu olur ama ciddi manada bir buraya yönelik bir adım görmüyoruz.
10:07Evet, aslında eğitim başlığında entegrasyonu ve uyumu konuştuk ama bir de mültecilerin kültürel katılımı söz konusu ve kültürel katılım deyince de akla gelen ilk durum genelde din ve dernekler oluyor.
10:22Sizce bu olanlar uyumu kolaylaştıracak mı yoksa ayrışmayı mı derinleştirecek, neler aktarırsınız?
10:28Kesinlikle camiler olsun, dernekler olsun, Almanya'da spor kulüpleri olsun entegrasyonda önemli rol oynuyorlar gördüğümüz o.
10:36Çünkü entegrasyonun en büyük etkeni iş ve okul dışında bu alanlarda gerçekleşiyor.
10:41Yani uyum dediğimiz zaman sadece eğitim, okul ve iş değil bu en önemli parçası ama özellikle bir kişinin dışarıda hayatını nasıl sürdürdüğü önemli.
10:49Yani kişi bir dernekte, bir camide, bir STK'da bulunuyorsa ortamatik olarak yaşadığı ortama, şehre, bölgeye bir katkı sunuyor ve dolayısıyla daha çabuk uyum sağlıyor.
11:03Çünkü benimsiyor, yaşadığı bölgeyi, şehri benimsiyor.
11:07Onun için yani dernekler olsun, camilerimiz olsun entegrasyon çok önemli rol oynadığını düşünüyorum.
11:12Evet, peki göçlerle birlikte bu mevcut kültürel çeşitlilik Avrupa için sizce bir zenginlik mi?
11:18Yoksa bir kimlik krizine yol açabilir mi ilerleyen zamanlarda? Neler düşünüyorsunuz?
11:24Kimlik krizine yol açacağını düşünmüyorum.
11:26Özellikle genç nesile baktığımız zaman ister işte yabancı uyruklu olsun, ister Alman olsun fazla bir şekilde yeni bir kimlik yani arayışı değil de yeni bir kimlik zaten oluşmak üzere.
11:37Yeni bir kültür oluşmak üzere.
11:38Özellikle gençler arasında öyle bir sıkıntı görmüyorum.
11:40E tabii ki bazı işte yaş grupları belki işte Almanya'nın havası değişti, Almanya'nın şekli değişti gibi tarzda bir görüntü oluşmuş olabilir.
11:50Ama uzun vadeli baktığımız zaman buna bir kimlik krizi değil de yeni bir kültürün doğuşunun sancısı olarak ben değerlendiriyorum.
11:57Evet şu an bir kriz var, evet şu an bir çatışma var, düşüncelerin de çatışması var, ırkçılık da alevlendi.
12:03Ama geleceğe baktığımız zaman ümit var olarak, pozitif olarak, müsbit olarak bakmayı tercih ediyorum.
12:10Çünkü gidişat aslında onu gösteriyor.
12:12Yani bir kriz, kimlik krizinin değil yeni bir kimliğin oluşturacağını gösteriyor.
12:17Evet, şimdi 2015'te mülteci akımını başlatan en önemli sebep biliyorsunuz ki Suriye Savaşı'ydı.
12:25Peki bugüne yani 10 yıl sonraya baktığınızda sizce göç sebeplerinde neler değişti ve öne çıkan başlıklar neler?
12:33Evet, biraz değişiklik oldu tabii ki.
12:36Yani Suriye Savaşı uzun seneler ana nedendi.
12:38Özellikle Suriye'den, Irak, İran, o bölgelerden birçok insan Afganistan'dan Almanya'ya geldiler.
12:45Fakat Orta Doğu ve Afrika'dan gelen göçmen sayısı da son 10 yılda arttı.
12:50Bir de Almanya'nın özelliği tabii ki Avrupa Birliği içerisinden de Romanya, Bulgaristan ve Polonya gibi ülkelerden çok işçi gücü geliyor.
12:58Bu da çeşitlilik artıyor yani toplumda.
13:01Sadece işte belli bir coğrafyadan insan gelmiyor.
13:05Avrupa Birliği içerisinde de birçok insan özellikle işçi, çalışmak için Almanya'ya geliyor.
13:10Bu da bence bir zenginliktir.
13:12Bu da demin de bahsettiğim gibi toplumu farklılaştırıyor, toplumu genişlettiriyor, bir fırsat oluşturuyor.
13:18Sadece hani belli bölgeden gelen insanlar yok.
13:21Evet, çok önemli konu başlıklarında değerli görüşlerinizi aktardınız.
Schreibe den ersten Kommentar