- 4 months ago
Meet Tong Gear, the creative force behind Respek Rastawear — a proudly Cebuano brand that started from a barkada’s love for reggae and rasta culture, now crafting custom gig bags, sling bags, and outdoor gear used by musicians across the country. 🎶
Tune in and be inspired by his story of resilience, creativity, and passion for local craftsmanship!
Tune in and be inspired by his story of resilience, creativity, and passion for local craftsmanship!
Category
🛠️
LifestyleTranscript
02:00Sunstar Startup Spotlight, the Island Stories, is a campaign by Isla Lokal in partnership with Sunstar Cebu to help local artists and artisans promote their products from handmade crafts and fashion to food and homegrown innovations.
02:15Isla Lokal is your go-to online marketplace for proudly Filipino products.
02:21You can find locally made creations like native bags, accessories, paintings, home deckers, and even artisanal food.
02:29Just visit www.islalokal.com, add to cart, pay, and we'll handle the delivery locally and internationally.
02:38But before we begin, let's check our live viewers.
02:42Hello, hello.
02:43Let us know where you are watching from.
02:46And if you're into reggae or Rasta vibes, drop a heart in the chat box below and say hi to our guest as well.
02:55So, without further ado, let's meet our guest.
02:58He's a proud Cebuano, a creative who turned his passion for reggae culture into a brand that's now known across Cebu, Mindanao, and even Luzon.
03:10Please welcome the owner of Respect Rastawear, Tong Geer.
03:17Hi, sir.
03:17Good morning.
03:18Good morning.
03:19Kumusta man?
03:21Okay na man.
03:22Welcome to the show.
03:23Bridge na baguan.
03:24Okay.
03:25Normal rajud na, sir.
03:26Welcome to the show, sir.
03:28And can you share us about your business, Respect Rastawear, and how it started?
03:36Respect na so good na siya way back 2017.
03:41Nagsugod na siya, binarkada lang nga, koan.
03:45Nag-printa-printa yung mga t-shirt, mga reggae concept.
03:49Nya, na, inspire man me yung mga reggae, koan nga, koan, nga tukar, nga, na, hilig yung mga reggae.
03:58Nya, pagkahuman, nilakaw ang mga dagang panahon, nandun na siya, nandun na siya, nandun na siya, nandun na siya, nandun na siya, nandun na siya.
04:06Nag-anam-anam siya ganun sa mga banda, ako mga amigo rapod.
04:10So, mga oto?
04:12Kusug man sa Jude ang reggae, never said kayo siya.
04:15I don't know, ha, murag, ni-fade out ba ang reggae since 20, I think, mas kusug siya mga 2005, going, koan.
04:27Ni Siki, mas nanon, manon siya, no?
04:30Sa ako, alam mo, murag, murag, isaka siya, isaka siya.
04:32O, no, murag, mas nanon siya, mas daghan ang ni-adapt sa community sa reggae, nga, koan.
04:39So, you are a band member.
04:42Do you play instruments?
04:43Dili, pero ma-play ko instrument like Jimby lang.
04:46Jimby.
04:47So, murag ko, ano siya?
04:49Basic, basic lang yung gagayo.
04:50Fun project lang yung did siya.
04:52Oh, yeah, yeah, yeah.
04:52So, how come nag-start man ka, like, do you have idea or nanaba kay background sa kanang pag-print, pag-tahi, and all?
05:03Uh, sa tahi, sa swing industry na ako i-experience sa una kayo, ako iyoan mangod, nanahe sa nice shop.
05:11Mm-mm.
05:13One time, ako amigo nga banda, itry siya yung ingon nga magpabuhat siya yung bag, shout out ni Winta, Winta na free.
05:22Ah, patry ko magpabuhat siya bag, na Jimby ba, ako lang kitry.
05:27Ba't tingin kayo ipagkawaman.
05:28Pero, na-ok raman siya ni Soda ni, sa carport.
05:31Motod, hindi ito nagsugod nga, na-na, yung mga kauban po nga, nasa banda, ang pabuhat po, hantod, nadibilap na lang ako na,
05:39marag nanindot na siya gamay, hantod, hantod, lagang katuigan, nanindot, naman, nadibilap na ginako siya, ang quality na ana, iso na ng quality, o.
05:48So, it started with a gigbag.
05:50Oo, gigbag it siya.
05:51So, gigan sa gigbag, explored to, to t-shirts.
05:56So, talas, also, ah, t-shirt, t-shirt gig ko na ako na.
05:59Ah, t-shirt first.
06:00T-shirt first.
06:01Hmm, marag na, kita siyang kama-ukas na yung kagiguan.
06:04Oo, marag kita siyang potential na yung mutahik ko.
06:06Matawag, yung kagig, encourage ko niya.
06:08Siya nag-encourage ko niya, mawag yun ay ako, hindi kalimutan niya.
06:11So, nag-start ka, t-shirt, gigbag, so, unsa pa man ang other products that you are offering?
06:16Ah, like, mga bucket hat, like, parehani.
06:19Yeah, this one.
06:19Oh, nice.
06:21Mga pitaka, mayhani.
06:23So, merch, good siya, no?
06:24Oh, merch.
06:25Ang concept is reggae.
06:26Ang, basta, ini-kuhan, basta, kaya lang na ako, mga coin purse, basta, puro ragyan reggae concepts, ya.
06:33So, nganong mystic ka sa reggae?
06:36Tungton sa, mahilig sa kog reggae.
06:39Magig din mo, brand.
06:40Magig din ako, brand.
06:41So, um, I always hear this since, um, mom said ako ang background, dilik, wala ako sa kuan sa banda, but I always have ka ng reggae people around me, kaya kung kuya, akong mga cousins are band members, nasa sila yung reggae.
06:57So, Puhako, and Akka, and now Faya, mo na ilang evolution of bands.
07:04But I always hear the word respect, respect.
07:07So, can you tell me, ang sama ng respect na term sa reggae industry?
07:14Ang respect, ma'am, ang kanina ko, brand, di ako nagkuha o kanang, koan, idea.
07:20Ako lang ibig say o word ba, spelling ba.
07:24So, dihagi ko nagsugod na nga, koan nga words.
07:28Respect, respeto ba.
07:29Dihagi ko nagsugod.
07:31So, kanang, kanang educate me, no, kaya wala kayo kakuan sa reggae, no, nga.
07:38Kanang respect geek ka na siya ni Bob Marley.
07:41Kanang, ano, kanina doon ba, sa tiyag mga words.
07:44He's a very wise na singer, songwriter.
07:48Diha siya nagsugod na nga.
07:49Oo.
07:50So, inyo na lang siya ang gi-adapt.
07:51Okay, i-adapt lang na ako, siguro, sa tungod siya, sa kahilig na ako ngayon.
07:56Huwag nindot na siguro niya.
07:57Ako lang gi-swair yan.
07:59Actually, swairag niya ako sa oon ako.
08:01Swairag it siya.
08:02Oo.
08:03So, ato nga tayo, muna manimuhang feeling,
08:06g-reach out ka, can you do this for me, ano-ano.
08:09Sa first time na mong print of t-shirt,
08:12I think mga 13 pieces ata.
08:16Ito, basta kami lang, mga barakada rin ba,
08:19kamera po yung sulot.
08:21Antod nga,
08:22so, yun ko na ito, baligya.
08:24Silk screen pa to?
08:25Oo, silk screen.
08:27Nahalim man po,
08:28ako na,
08:29dili ako yung silks ka matira.
08:31Na, ams ako igagaw sa Manila, mam.
08:33Nga, ang ilang negosyo yung ana po.
08:34Okay.
08:35Printagin sila.
08:37So, ako ikontak rin to,
08:38so,
08:38printahin ko na ako, ano, ako itrya yung baligya.
08:41Sama ito.
08:42Dihan ito nagsugod,
08:4313 pieces ata.
08:44Antod,
08:46nahalim,
08:48usap na po,
08:48usap, usap.
08:49Antod,
08:50nidaghan naging siya,
08:51nakatag naging siya,
08:52nakatag naging siya sa resibo.
08:54Antod,
08:54iabot,
08:55di one time niabot yung Mindanao,
08:56basta mga,
08:57sa t-shirt pa to.
08:58T-shirt lang.
09:00Oto,
09:00pagdagan sa mga pilaka,
09:02kawan,
09:02to eg,
09:03mo to,
09:04gisod na ning bag dahil,
09:05mga bags.
09:06Dihan na sagsugod.
09:07So, nagsugod siya yung t-shirt nyo,
09:08confident na kahinay-hinay.
09:10Murag na confident ako sa kuburan bitaw nga,
09:12murag nindot siguro na eh.
09:15Ako nalang gibarugan ba ang brand?
09:17Ako nalang siya gibarugan.
09:18So, eight years since,
09:20start ka.
09:21Oh, eight years.
09:21So, daghan na ka,
09:22mga napagawas niya,
09:23mga products also.
09:25Oh, daghan, daghan.
09:26So, everything is customized?
09:28Oh, customized siya, ma'am.
09:30Customized kit siya.
09:31So, kay Lahilahi,
09:32isad ba ya,
09:32o different music instruments,
09:34lahilahi, isad sila pa friends.
09:35O, namasay,
09:36naman po'y,
09:37mga bandang adi reggae,
09:39naman hindi ka na,
09:40naging aning adi sa,
09:41hindi,
09:41saan ako butangan.
09:41O, nasa't.
09:43Depende na dyan.
09:45Pero pwede isad sila mo request
09:46na brand name mo na,
09:48or band name nila.
09:50Kay customized man.
09:51So, lahilahi, no,
09:52dili lang siya,
09:53gigbag,
09:54nasad siya eh,
09:55in aninga bag,
09:56this is very nice,
09:57for beach,
09:57beach bags,
09:58yes or no.
09:59Butang lang nila mo siya,
10:00kunlan.
10:01Pwede na to siya,
10:02mafocus.
10:03Nice siya,
10:03kaya ganyan siya,
10:04magmasood.
10:05Pakabol.
10:06O, pakabol siya.
10:08Like,
10:08hilig kayo niya,
10:09mga reggae,
10:10ginani ka ng,
10:12labi na with the,
10:13ka ng magchilang ba?
10:16So,
10:16kanis siya,
10:17nice,
10:17very nice.
10:18So,
10:19since taas man siya,
10:20pwede nini mo siya,
10:21ihigot.
10:23Then,
10:23pwede siya,
10:24matus,
10:24ah,
10:24modela niya.
10:27So,
10:27nice siya,
10:28like,
10:30pwede siya,
10:30ginani.
10:31Pari sanay mo,
10:32lana.
10:32Ganyan na kaya.
10:34Or,
10:35hindi mo siya,
10:35hindi,
10:37o an?
10:39Ito lang.
10:40Pwede nga,
10:41saan ko.
10:45Then,
10:46like this.
10:48So,
10:48pwede siya,
10:49hanggang.
10:50Very nice.
10:51How much for this,
10:52sir?
10:53Ah,
10:54three.
10:55Para na'y idea,
10:56nga itong mga viewers.
10:58Saan na,
10:59kaya baligyara mo ko,
11:00nag-350.
11:01350?
11:02350.
11:03Guys,
11:04350,
11:05Rasha,
11:05guys.
11:06Sir,
11:07medyo kwan eh,
11:07siguro gamay.
11:09Okay,
11:10parain mong effort,
11:11excuse ha?
11:11Parain mong effort,
11:13kay,
11:14you know,
11:14350 for this.
11:15Ah,
11:16350.
11:17Then,
11:17this one.
11:18Ito,
11:19ah,
11:20550.
11:21550,
11:22guys,
11:22so nice.
11:23Nindad siya pa ang gifts
11:24for Christmas also.
11:26Kanay kahit.
11:27Tag-200 raman eh?
11:29200.
11:30So,
11:30you say,
11:32customize,
11:33and then,
11:34you also have collections,
11:36limited editions.
11:37Oh,
11:37like sa mga t-shirts,
11:39mga design ako na,
11:40ito yung mga limited edition.
11:42So,
11:42usually,
11:43like that.
11:44Pilara ni Kabuok?
11:4530 pieces,
11:46mga nag-ipagawas na ako sa una,
11:47pero,
11:48mawala giwa na na ako
11:49mabalik o go-an.
11:51Pero,
11:51persayan mo akong pagawas,
11:52ana,
11:52nahurot man sad.
11:53Hurot da yun.
11:5430 pieces,
11:54marami na bilhin.
11:55Panahon nga,
11:56pareserve ko daan.
11:57Pwede rin,
11:58pwede rin.
11:59Pwede rin.
11:59Pwede rin.
11:59Pwede rin.
11:59Pwede rin.
12:00Pwede rin.
12:01But this one is nice.
12:03Nindut siya.
12:04Nya,
12:04kanang,
12:05if ever mag-collection ka,
12:07naaban niya,
12:08available for December
12:08para sa itong mga viewers.
12:10Karoon,
12:10wala.
12:11Basin,
12:12basin,
12:12hindi.
12:12So,
12:13tanawa yan,
12:13Facebook,
12:14guys.
12:15Update lang ko sa page.
12:16Respect Rasta,
12:18where?
12:19Respect Rasta,
12:19where?
12:20Respect Rasta,
12:20where?
12:21So,
12:22so,
12:23kanin siya,
12:23no?
12:23Nindut,
12:24said siya,
12:24kaning mga wallet also,
12:26nice niya,
12:27pang gifts,
12:28for Christmas.
12:28Saktog yung pang gifts
12:29sa Christmas.
12:30Nice niya,
12:31labi na ng mga hiligid kayo
12:33sa reggae industry,
12:35kasi anything reggae.
12:36Then,
12:36nindut,
12:37said,
12:37if you can show,
12:38if we can show it,
12:39sir,
12:39kanang,
12:40ihambag,
12:40katong,
12:41laini mga designs,
12:42not very reggae,
12:43but there is a very minimal logo lang.
12:46So,
12:46nindut,
12:46said to siya,
12:47katong colorful nga bags.
12:49So,
12:50for kids,
12:50no?
12:50Backpacks,
12:51school bags.
12:53So,
12:53kanasaman to siya,
12:53mabalik sir,
12:54kay basig natin yung mga viewers nga,
12:56ganahan na to.
12:58Mga school bags o backpacks,
12:59kaysa ka,
13:00order giyo siya ka sa karan,
13:01made to order giyo.
13:02Made to order giyo.
13:03Pwede rin agadun tako mag-stack,
13:05pero kaso di na ako makayas ako tayo mag-stack pa ko.
13:09So,
13:09ang nahita po,
13:11sa kutod's murder,
13:12anah lang ako buhatan,
13:13kay akor mong gudusa.
13:14So,
13:15ikaw tanan,
13:16nag-gasay mong business.
13:17Then,
13:18you have a full-time job,
13:19di ba?
13:19Oo,
13:19naa,
13:20naa.
13:20Naasa siya yung full-time job.
13:21So,
13:21giyo'n sa maninimu pag-manage tanan,
13:23sir,
13:23nga ikaw tanan?
13:25Koan lang yun?
13:26Time management lang giyo.
13:29Koan?
13:31Sa,
13:31ako ang itrabuhan kay madadaramang oras dito,
13:35inig,
13:36out na ko,
13:36anak kumukuan?
13:37Di pa ka magmugna.
13:38Oo,
13:39gana kumumugna.
13:40Malagay,
13:41i-balance balance ngayon ng time kay,
13:43pataylawas na datong daily,
13:45datong i-balance.
13:45Pero naamang kay physical store,
13:47nga maka-visit sila,
13:48di ba?
13:49Naara,
13:49naara siya.
13:50Pero,
13:50dili siya yung store,
13:52giyo.
13:52Display lang.
13:53Display lang siya,
13:54mararasyag ka nang,
13:55sa tawaganin ka,
13:57mararasyag,
13:58actually,
14:00boarding house,
14:01mga guna,
14:01di bilap lang na ako,
14:02nga moraguan.
14:04Moraog store nga,
14:05naalang nakadisplay nito nga,
14:07kung mga ubra.
14:09Pwede na kayo,
14:09visit nila,
14:10kay accessible naman.
14:11Sige,
14:11suti sila sir,
14:12asa sila.
14:13Asa sila.
14:13Maara mami,
14:13mahin mo tang sa,
14:15Lopes Haina Street,
14:16Lapu-Lapu City,
14:17open mercado,
14:18dool lang kayo.
14:19Dool lang sa simbahan.
14:22Simbahan sa rigla,
14:23Lapu-Lapu.
14:24Oo,
14:24sige.
14:25So dool lang kayo siya guys,
14:26if matumog Lapu-Lapu,
14:27or if you're in Lapu-Lapu,
14:29dumduma lang ninyo,
14:30at dool lang ninyo.
14:31So makita,
14:32Ramanda Dayo,
14:33makita ba mo sa ways,
14:34or sa map sir?
14:35Sa map,
14:35makita miya sa map,
14:37pero kung,
14:39ma-add to gin mo,
14:40di mo kita sa store gin ako,
14:42kayo mo suod pa magamay.
14:43Pero pwede na mga tana,
14:45basta na aras dool.
14:46Pwede sad,
14:47if mag-lisod mo,
14:48pwede rin kayo mo
14:49mong message ni sir
14:50sa Facebook daan.
14:51Pwede rin.
14:52Okay,
14:52para mas ma-guide mo niya
14:54kung asa,
14:55yun ni siya nga koan.
14:56So sir,
14:57balikan ako
14:57ang imahang pagka
14:58one-man show,
15:01aning tanan,
15:02kaya di ba nilalim,
15:03sugikan sa pagpagpangita
15:05sa mga raw materials,
15:07pa doon sa pag-design,
15:09ikaw mismo ang mutahe,
15:11and marketing.
15:12Which of these,
15:14aning process
15:15ang medyo challenging
15:16para ni mo?
15:20Siguro ang,
15:21koan,
15:21pag-prosiso.
15:23The process itself.
15:24Sa proseso,
15:25sa pagbuhat.
15:26Kaya di lalim.
15:28Kaya,
15:29murag mga,
15:30pamunalan tayo mo.
15:32Bigi siya lalim.
15:33Kaya,
15:33kung anong siya,
15:34kanang,
15:35ang paghimulang sa paket,
15:37ang pagput together.
15:38Dako umgud siya.
15:39Padid,
15:40kahit siya tahiyon.
15:41Bigi siya basta-basahin mo.
15:43So,
15:43hansun ni tanan?
15:44Or nakay machine?
15:45Machine.
15:45Naasin siya machine.
15:46Naasin siya machine.
15:46O,
15:47listen,
15:47sa kaya ikoan tanan.
15:48So,
15:49for maura na ako,
15:50na-list done.
15:51Ang pag,
15:51kuwan lagi yun.
15:52Pag,
15:53trabaho,
15:54raba.
15:54What's that,
15:55kay plans to hire more people
15:57to help you?
15:58Na ako'y plan,
15:59ma'am.
16:00Nagpalit na ako,
16:00mga,
16:01machines.
16:02Like machine na,
16:03na ako'y pinalit.
16:05Plano na ako.
16:05Mang hired ako,
16:06kaso,
16:07listen kay pangitaon,
16:08mangod ang kuwan,
16:09matrabaho,
16:09hindi basta-basta
16:10sa mga trabaho ba.
16:12Naaman,
16:12pero,
16:13naanasin sila yung mga trabaho,
16:14ilaha ba?
16:15Nagkawaling ko na po.
16:16Ang plano na lang na ako'y,
16:19ako'y nalang,
16:19mga kaliwat dito,
16:20sa mga.
16:21Malala ako trinihon,
16:22dahil mo na akong machine
16:24dito ng upan.
16:25Malala ako,
16:26ako mga pag-umangkon siguro,
16:28ay babot ang panahon.
16:30At least,
16:31mawa ang gita,
16:32mawa ang gita,
16:33mga tao,
16:33mawa ang gita.
16:34At least,
16:35ang naani,
16:35nagpabilin ba?
16:36Puhon ba?
16:36Puhon lang.
16:37Maway mo hang legacy.
16:38Marag legacy,
16:39bitang.
16:39Brand legacy ni Mo Siya.
16:41Masayangan kung,
16:42masayang ba?
16:43Bitang,
16:43kaya na noong,
16:44biyapod judgan.
16:46So,
16:46production itself.
16:48But,
16:48good thing,
16:49it's a good problem,
16:51man said,
16:51na,
16:53wala ko,
16:53wala yung muhi mo,
16:54but it's a good problem
16:55kay,
16:56meaning,
16:56daghanag,
16:57nagrequest for it.
16:58Nigro ang inyong business.
17:00Oh, nigro,
17:00siya.
17:01Pero,
17:01mo ang gudso jud na,
17:02kung one-man show ka.
17:04At least,
17:04ang transition to training it,
17:06or giving it to us,
17:07other people ba?
17:07Listen, listen.
17:08Okay.
17:09Labi na ang quality control.
17:10Ikaw ba ang type,
17:12na,
17:12grabi kikaka.
17:13The way I see it,
17:14sa iyo mga products also,
17:16nindot kikisha pag-aib.
17:17Oo, ma'am.
17:18O,
17:18ako lang,
17:19panalitan siguro na ako'y mananahe.
17:22Stricto,
17:22hindi ko anong quality.
17:24Kung un-say ako,
17:24nasugdan nga quality,
17:25mawagin na ako ipadayon.
17:26Siguro.
17:27Siguro lang.
17:28Kay,
17:28listen man,
17:29panalitan mo,
17:31mo,
17:31mo,
17:32pa,
17:32job out ko,
17:34ang quality malahe na.
17:35So,
17:37ang branding na ito,
17:37madaat na po.
17:38Dili na ikaw.
17:39O,
17:39dili na ako.
17:39Dili na na ikaw.
17:41So,
17:42base,
17:42maabot ng panahon siguro,
17:44kung maabot ginag panahon,
17:45ang quality na aga.
17:46Mas lisod ra ba ni,
17:48ang,
17:49another problem,
17:50or another challenge ra ba,
17:52is,
17:52customer support,
17:54may kanaganing,
17:55lisoad kayo mo.
17:55Ano na,
17:56lahi naman na yung quality ka na.
17:57Lisoad ka na siya pagsagang,
18:00nanginana.
18:00So,
18:01it's also good na,
18:02we have to be careful ba,
18:03kung kasanin mo siya i-outsource,
18:05or kinsain mo ang,
18:06binlan na nang atas.
18:07Kinangla ng pingan,
18:08ginanin mo nga po.
18:09Maginay pinaka-importante yung quality.
18:11O,
18:12tinuod yun.
18:13So,
18:13apart from that,
18:14how's your marketing like?
18:16Giyunsan ni mo siya pag-market,
18:18or is it,
18:19chicken na lang ba ni mo,
18:20because you're in the industry,
18:22or was it also a little bit,
18:24challenging for you?
18:26Sa marketing noon,
18:29nagbasil yung linggit ko sa koan,
18:30sa online,
18:32sa Facebook,
18:32sa page.
18:33Pero,
18:34ang marketing yun,
18:35nagso good gini sa mga banda,
18:36mga amigo na akong mga banda.
18:39Ang first time,
18:40yun akong nisalig nga koan,
18:42ato,
18:42perkorit mo,
18:44sunod,
18:45ang,
18:46basta naghan,
18:47mga rigi kasagaran,
18:49ang koan.
18:50Ang peace of mind eh,
18:52shout out,
18:52peace of mind,
18:53mga banda,
18:53mga sinausapan na sila,
18:55nisalig na ko.
18:56Sila si Justine,
18:57sa,
18:58mga mamatay,
18:59o mga,
19:00katong mga Jimby.
19:02Justin Humaua,
19:03sa Tampol Tabay,
19:04si Ryan Pantalion,
19:06buhat Jimby sila,
19:07na mga,
19:07maanay sila,
19:08mga tawahan na nisalig na ko,
19:10pabuhat,
19:10o mga ayana.
19:11Di akong nagsugod nila,
19:13antod ni,
19:14ni indoors na lang nila,
19:15siguro sa mga barkado,
19:16oh,
19:16dito pabuhat,
19:17o,
19:17gusog ba ang competition
19:20when it comes to gig bags,
19:22or,
19:22diri sa Cebu,
19:23or even sa Visayas?
19:25diri sa Cebu,
19:25mam,
19:26wak ko ka fail
19:26ang competition man,
19:28kay,
19:29siguro,
19:29ang,
19:29ang dako nga,
19:32mamahatay yun sa to,
19:33ang Ubic Gig case set out,
19:34si Carl eh,
19:36si Carl,
19:37mga amigos na ako na kayo,
19:38murag wak mamay nag-ingon nga,
19:41mag-competition me,
19:42kay amigo mag-god me,
19:43anak naman siya nga,
19:45ayaw dul,
19:45buhat, buhat di akong,
19:46anak nga,
19:47anak nga,
19:47murag iksoan rami ba,
19:49walamay nga,
19:49dinumtanay nga,
19:50koan wala,
19:51bisag parihamig product,
19:55wala,
19:55wala siya mangingon nga,
19:56ayaw pagbuhat,
19:57anak,
19:57ako po dahil pagbuhat,
19:58anak nga,
19:59upin rikid ka siya,
20:01malapasalamat kayo,
20:01anak nga,
20:03siya po,
20:03usap po na siya,
20:04nag-encourage na ako,
20:05napabuhat ton ko ba,
20:07very nice,
20:07very nice,
20:08Shuvik gig case na siya,
20:09Carl,
20:10saludo kay ikaw na niya,
20:12very good no,
20:13kay wala kayo sila,
20:14ng,
20:15moment akong nanotis,
20:17if you're in one community,
20:18and even if you offer the same product,
20:21or on sa,
20:22wala kayo yung competition,
20:25kay,
20:26o sarang good mo ka community,
20:27ang namang gani,
20:29minainterviewed diri before,
20:30same-same po siya,
20:32same industry,
20:32same ko,
20:33instead gani nga,
20:35baka nang mag,
20:36may kinuhay o client pa,
20:38magpinasahay na client,
20:39hindi naman nila kaya,
20:41maragming,
20:41ato na lang dito,
20:42puno na ko,
20:43o pari kami,
20:44yung big gig case,
20:45pasapasa,
20:46labinag na i,
20:49na i-client nga,
20:50mo request,
20:50pari aling li,
20:51mga regiconsip,
20:52usahay,
20:53ipasa niya na ako,
20:54so kanandili,
20:56kayo siya problema nung,
20:57least would man said good,
20:58ni king magnegosyokan niya,
20:59humane mo huna-huna,
21:00ay mukupitin siya na lang yun permit,
21:02o hindi,
21:02magsilbi,
21:03para na ako,
21:03part magyud na nga,
21:05you look into,
21:07ka nang,
21:08around you,
21:09kinsa o unsay,
21:10ka nang pwede nga mo ma-improve,
21:12ana,
21:13pero it's very,
21:13very hard nga,
21:15sa i-mung 24-7,
21:16i-mung huna-huna-huna-huna,
21:17i-mung ha na lang yung competition,
21:19because,
21:19that is just a dot,
21:21sa i-munghang business,
21:23daggan pa kayo,
21:24dapat i-consider,
21:25so,
21:25akong advice po,
21:26is,
21:27ayuhut da ang i-munghang energy,
21:29i-munghang uras,
21:31to think how to beat the competitors,
21:34always,
21:34Jude,
21:35think about your customers first,
21:37not your competitors,
21:38because,
21:39gamayra kay na sila nga,
21:40part sa i-munghang business,
21:42although,
21:43naakay,
21:44you have to have sound judgment about it,
21:46but,
21:46again,
21:47focus on the customers,
21:49and the community,
21:51rather than the competitors,
21:52mogid said na,
21:53ang akong,
21:54na-learn,
21:55over the years,
21:56of being in the business po,
21:58and,
21:59from what I learned from you guys,
22:01na,
22:02in any ganing industry,
22:03instead nga,
22:04magkupitin siya,
22:04ay magtinabangay,
22:05tinabangay,
22:06muna yung nga kanindot siya,
22:07which is also,
22:09sa kaning na industry,
22:11ni Lanisir,
22:12is,
22:13reggae,
22:14no,
22:14best Jude,
22:15to approach,
22:16especially,
22:17if na kay mga,
22:18customize,
22:18and also,
22:19you start with the community,
22:21always start with the community,
22:22or,
22:23we have what we call,
22:24the captured audience,
22:26so,
22:27si Tong Gear,
22:28ni start sa,
22:29o business,
22:30because there is a need,
22:31in the community,
22:32there is a,
22:33a want,
22:34or a,
22:35murag ko,
22:35a desire nga,
22:37request nga,
22:38ganahan mi ani,
22:39so,
22:39nindot na siya,
22:41nga,
22:41that's how you start a business,
22:43nga na,
22:43na ganinidaan,
22:45kaysa,
22:46out of the blue,
22:47I just want to make a bag,
22:48pero,
22:49kakahibaw,
22:50kinsa imong target audience,
22:52so,
22:52murag yung kagato,
22:52target bisagkinsa,
22:54punyawak kaibaw,
22:55nilihay day na sila,
22:56di ba?
22:57So,
22:57the good thing with this,
22:58is,
22:59you already have the community,
23:00and the community itself,
23:01sila mismo,
23:03ang ni request,
23:04which is,
23:05mo,
23:05yung nakanindot sa,
23:06so,
23:07if anything,
23:08you're planning to do a business,
23:09you always start with the community,
23:11that you belong to,
23:12if na ka sa reggae industry,
23:14so,
23:14others,
23:14mangood,
23:15will think,
23:15ay,
23:15gamayro man na nga market,
23:17di ba?
23:18gamayro man na market,
23:19ang reggae industry,
23:20pero,
23:21the thing mangood,
23:22if the more mangood ka,
23:23mas tight,
23:25imuhang market,
23:27mas more na noon,
23:28magawas imong creativity,
23:30kay,
23:30always man siya nga,
23:31ah,
23:32reggae,
23:32anything reggae,
23:33so,
23:34you started with t-shirt,
23:35gig bags,
23:36now,
23:37mas maka-explore ka,
23:38ah,
23:38explore now,
23:38di ba?
23:39so,
23:39bako sir,
23:40ah,
23:40explore now,
23:42so,
23:42mga reggae na na,
23:43ganit,
23:43kaysa,
23:44mayun ka,
23:45I want to make a bag,
23:46but what kind of bag,
23:47what's the concept,
23:49so,
23:49always,
23:50start with the community,
23:51think,
23:52ah,
23:52kung saan,
23:52ang naka-unique ni mo,
23:54un-saman kay,
23:55your community will be the one to help,
23:57or will be your word of mouth,
24:00and that's the most powerful marketing,
24:02even up to now,
24:03kay,
24:03anong magamit pa,
24:04mga kag-influencers,
24:05nga na naman kay community,
24:06so,
24:06they're your influencers na,
24:08di ba?
24:08so,
24:09mora sa ito ako,
24:09ang,
24:11go on,
24:11anyway,
24:12so,
24:13un-saman ang,
24:14um,
24:14future ni Respect,
24:16un-saman ay mo ang mga plans,
24:19ah,
24:20sa pagkakaroon,
24:22siguro,
24:23pero,
24:23nag-planong ikaw nga,
24:24koan,
24:25kanang,
24:25i,
24:27mas nindot ng itong mudako,
24:28gibagay mo,
24:29mo,
24:29koan,
24:30pag ito,
24:32na ako'y production,
24:33siguro,
24:33production team na,
24:34o, production team,
24:36kay,
24:37maluoy ko sa akong mga client,
24:39kay,
24:39magpa-abot taong,
24:40kung sa mahuman,
24:41nga na ba,
24:42pasensya kay ninyo,
24:43tanana,
24:43ako rata ako sa,
24:45unay ako,
24:46kaproblemahan o sahay,
24:47ng client,
24:48kay,
24:48usay,
24:49i-cancel na lang,
24:51ah,
24:51naipa,
24:51nine times,
24:52naiuban nga ako,
24:53pero mga buotan,
24:53i-cancel nila,
24:55tro,
24:55into,
24:56koan lang,
24:56kayo,
24:56mayo,
24:57pag-historya,
24:57nga,
24:57kansilo na mo,
24:58kay,
24:58need na,
25:00oh,
25:00need na,
25:01koan na,
25:01maglaen,
25:02kayo,
25:03sabot sa ko,
25:04anak,
25:04kay,
25:04ako may,
25:05ako may nag,
25:06kuwan po,
25:07ako oras,
25:07good,
25:08lisoed ko,
25:08maglisoed ko,
25:09kapas ba,
25:10maram sabot,
25:11maram sabot sa mga buotan,
25:12na masyad dila tanana.
25:12So usually, sir,
25:13nakalinyan na nadaan.
25:14Oo,
25:15nakaline up,
25:15kayo na magka-schedule,
25:16nadaan,
25:17usay mong good mom,
25:18kay,
25:18dili na ako makaya,
25:19usay,
25:19labi na ako yung trabaho,
25:21di maabutan sa target nga,
25:23na date nga ako,
25:24i-butang,
25:26pero kasagaran,
25:27maigo man,
25:28pero naagi time nga,
25:29kuwan.
25:29So,
25:30kadaabi yung mga,
25:31di hindi mo ma-foresee na.
25:32Na naman ako yung trabaho.
25:34Oo.
25:35Siguro,
25:35waw ako yung trabaho,
25:36nag-fulltime ko,
25:37ano,
25:38100% ginakako,
25:39ama,
25:40hindi ko,
25:40siguro,
25:41nanako,
25:41pero may.
25:42So,
25:42what can you say,
25:43sa mga tao nga,
25:45kay,
25:45karun,
25:46you have a job,
25:47no,
25:47gano,
25:48na kay side gig.
25:49Some will think,
25:50nga,
25:50lisud,
25:51manggudungan nun.
25:52But,
25:52sa mga ma-advise sa mga tao nga,
25:55I know you're in the medical industry,
25:56sister is in the medical industry,
25:58at the same time,
25:59ang iyahang part-time business,
26:02is into reggae,
26:04na siya sa music.
26:04So,
26:05medyo,
26:05kung ano,
26:06lahi siya,
26:06gindas gig.
26:07Talibas siya sa lahi.
26:08Talibas siya.
26:09Dinsan siya opposite,
26:10pero dinsan sila partner,
26:11di ba?
26:12So,
26:12unsay ka nang ma-advise ni mo sa mga tao,
26:15like,
26:15labi na sa mga bagong natubo,
26:17nga,
26:17very passionate about things,
26:19nga,
26:20but,
26:20at the same time,
26:22confused whether or not they will follow the career,
26:24that they want,
26:26and also the passion that they have.
26:28Unsay mo ma-advise?
26:30Siguro,
26:31kung,
26:32ganahan mo mag-negosyo in the future,
26:38kaya negosyo li sud,
26:40mangon kay negosyo sudlan.
26:42Ang uban mangon mag-negosyo,
26:44kaya negosyo nila karun,
26:46pila ka mans mo abot,
26:48bilis siya ka-income,
26:50mahawa dahion,
26:50buhian,
26:51anabitaw?
26:52Horag dalik bitaw,
26:52sila mo surinder.
26:53Correct.
26:54Dalik sila mo surinder.
26:55Pero,
26:56niya,
26:57usapod,
26:58kung,
26:58unsan ang imuha,
27:00ginigosyo,
27:01mahal lagi na siya,
27:04tagay ginag-importance siya,
27:05yung ginigosyo,
27:07naagi kay passion banga.
27:09Imuha ginag-totokan siya,
27:11dilik kay doa,
27:12di mangon ni doa-doa ang negosyo,
27:14dilik ni siya doa-doa,
27:16kinanglan ni siya g-effort,
27:17dugo o g-singot niya muna.
27:21Kinanglan ni siya g-effort yun.
27:23Tili kay doa-doa ang negosyo kayo.
27:25Nagkoan mo ko ni kuwarta,
27:27kanang,
27:27mukaan ka ba mo?
27:28Invest ka.
27:29Invest ka.
27:31Diliman mahimong,
27:31hindi ka mo investan eh.
27:33Correct.
27:34So,
27:34anabalang siguro,
27:35kung nagplano sila mag-negosyo,
27:37anabalang.
27:39Dili mo surinder o g-dali.
27:42Anabalang siya.
27:43Correct.
27:43Kaya ikaw ni-survive ka for 8 years.
27:45For 8 years,
27:47hantod ka ron,
27:48gibarug.
27:48Ako rao sa gani.
27:49For 8 years.
27:51For 8 years,
27:52ikaw rao sa tanan.
27:54Yan, non-stop na niyong order
27:55since you started.
27:56Oo, non-stop na.
27:58So, pag-ingon nga,
27:59himuhi kong t-shirt,
28:00after that,
28:01bags, gig bags,
28:02sunon-sunon na na.
28:03Pero ginagmay siya sa ona,
28:04pero nag-anamig siya ka,
28:06ana.
28:06So, Mona,
28:07karo,
28:07naghintan na taon siya production team.
28:09Makanya,
28:10ako ang plano.
28:12So,
28:12babasig na,
28:14ganaan mo,
28:15apply
28:15as part of the production team.
28:18Pwede na mo mo message.
28:20Pwede na gin kaayon.
28:21Yan,
28:22willing sa gumutrin.
28:23Kung nahi gusto ganyan mo,
28:25tahi ganyan nga,
28:25kanang,
28:26kanang,
28:27kanang kinaksingkasin
28:29sa ganyan nga mo,
28:30kanang,
28:31nga mo trabaho nga.
28:33Pwede na gin gumutrin nila.
28:35Trineho na ko sila,
28:36kan.
28:37Tahi.
28:38Like sa bag industry.
28:39Kay Lison man yung bag industry ganyan.
28:41Lison, ang bago e.
28:42Lison.
28:42Hindi mo kumananahin, no?
28:43Pero the way I see it,
28:44observing it lang, no,
28:46from other people.
28:47Lison ang bags,
28:48actually.
28:49Kay mas,
28:49mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:50mas,
28:51mas,
28:51especially gig bags,
28:53kay dagang siyang pockets,
28:54dagang compartments,
28:56ang cushion,
28:57no?
28:57Customized,
28:58man.
28:58Good.
28:58Lison kay siya,
28:59kay,
28:59kung sa'y gusto sa client,
29:01dapat,
29:01mawagin na yung masunod.
29:02Correct.
29:03Mawagin na yung masunod.
29:05So,
29:05non-stop na siya, no?
29:06So,
29:07eight years niya.
29:07But was there a point in your life
29:09for that eight years?
29:13What's that point in your life
29:17nga niya,
29:17nakakapoy naman?
29:19Pag,
29:19koan maw,
29:20pag kamatay,
29:20ako papa.
29:22Yeah.
29:23Marag na daon ko ato.
29:26Pero,
29:26until na yung recovery,
29:27lagi hapon.
29:30Usa mo ko tos plano,
29:31nagadaas plano ba nga?
29:33Basig mo bumdain,
29:33ipang angat-angat na gamay,
29:35ano ba?
29:36So, yung papa,
29:37yung inspiration for this.
29:39So,
29:39so,
29:39so,
29:39so,
29:40maybe he is very,
29:42very,
29:42of course,
29:43he is very proud
29:44with where you are now.
29:45Siguro.
29:47Nga.
29:47Nalipay na siya,
29:48yung rotos at siya.
29:49Nga,
29:50naabot ka din hi.
29:51So,
29:51all the more,
29:52nga yung mga nang bitbitun
29:53for how many years,
29:54kaya part pa dahi mo
29:55hangpapaan ni nga.
29:57Inturagay po si papa ni mo.
29:58Dili,
29:59siya.
29:59Koan,
30:00ahilig lang siya yung music.
30:01Hmm.
30:02Pero,
30:03kanta-kanta rato ya,
30:04ng mga video-key.
30:05Pero,
30:05hilig yun siya.
30:06Atong mga papa,
30:07video-key king.
30:07Oo,
30:08video-key king bang.
30:09Mahilig yun siya yung mga yana.
30:10Hmm.
30:11Beto.
30:12So,
30:12mora itong na time.
30:13Pero,
30:14normally,
30:14mga gud,
30:15naamang gud,
30:15yun na,
30:16dips and business,
30:17dips and spikes,
30:18gud na.
30:19Muubo,
30:20saka naman.
30:21But in terms with
30:22kanang,
30:23kanang demands,
30:25wala mag-yud na hunong.
30:26Always,
30:27majo na support sa community.
30:28Naagya po.
30:29Muulang yud na yun ang
30:30ka-advantage po,
30:31if you start with a community.
30:33Mojo na ako emphasize,
30:34always.
30:35Because people will come to me,
30:37kung sa'yo nito yung negosyo.
30:39I always ask them,
30:40kung sa'yo mo naman yung ganahan?
30:41Oo,
30:42mo na.
30:42Ask sa mga kadapita best.
30:44Hindi man pwede nga mag-negosyo
30:46ko ubag,
30:47pero,
30:47ako hilig ubags.
30:48Oo,
30:49ka na,
30:49mo na.
30:49Usa po na.
30:50Or because lang,
30:51kay uso ka rin ang mga,
30:53mga,
30:55for example,
30:56uso ka rin ang,
30:56ang shoes, no?
30:58Kung sa'yo trending,
30:59mo sa'yo naligosyo.
31:00Ay ka na ako ah,
31:01kay gusto,
31:01kay mo ay trending,
31:03hali na siya.
31:03Nindut na siya nga inside.
31:05But consider,
31:06na if there is a trending,
31:08makaride ba ang imuhang
31:10passion for it?
31:11Because,
31:13if wala kay passion,
31:15mawagid ang fire.
31:15Mawa,
31:16mawagid,
31:16tinat.
31:17Why fire?
31:18Wala joy fire nga,
31:19I think it's really
31:21your koan,
31:22ka nang,
31:23un sa'y hilig ni mo,
31:24because,
31:24at one point,
31:26you mentioned nga,
31:26na-down ka for a little bit,
31:28ketungod na,
31:29at times,
31:29sa imong life nga,
31:30na kung ano,
31:31but easier for you
31:32to pick yourself up,
31:34if,
31:35mawagid mo ganahan.
31:35mawagid mo ganahan ako.
31:37Diha mo go,
31:38judka,
31:38mubalik,
31:39circle back to,
31:40asa judka ganahan.
31:42And,
31:42mangita po,
31:43dangin mo mga koan nga,
31:44uy,
31:45bye,
31:45asa,
31:45or brah mo na yun,
31:46tawag na brah.
31:47Brah.
31:49Asa naman imuhang koan,
31:51kanang,
31:52in business.
31:53Pangitaon,
31:53gilip.
31:54Pangitaon,
31:54judka.
31:55So sir,
31:56imuhang audience,
31:57or imuhang mga customers,
31:59you mentioned,
32:01dili lang Cebu.
32:02Dili lang Cebu.
32:04Dabao,
32:05Mindanao,
32:06Luzon,
32:07naanah,
32:07Luzon.
32:08So kanin sila,
32:08word of mouth ni Tanan.
32:10You never tried boosting on Facebook?
32:12Wala,
32:13wala kay boosting mo.
32:14So puro sa rajudin,
32:15mga kaingan.
32:16Ako amang ko,
32:16nag-boosting ko sa Facebook,
32:18makuyawan ko,
32:20kaya basing mudaghan ang client,
32:22order ba?
32:24Basing ako na ba yung madato,
32:25iwati mo na,
32:26diha,
32:26kaya di ma nakakaya,
32:27mga siya,
32:27order.
32:28So,
32:28kung sa'y mo suod,
32:29maoran ni ako,
32:30asad,
32:31makaya,
32:32kanarap itang makaya,
32:32makaya na ako sa trabaho,
32:35maoran na ako ah.
32:37Kaya lahat naman itong i-boosting,
32:38di ba?
32:39Daghan na ka ay musod.
32:40Daghan na ka inquiries.
32:41O,
32:41mga,
32:42mga,
32:42mga inquiries,
32:43daghan na ka.
32:44Basing mabuang na ko.
32:47Basing,
32:47sige na lang kagabsin,
32:48di ba?
32:48Lagi.
32:49Eh,
32:49lisod,
32:49sa at bayan,
32:50na kay karyer nga giko ah.
32:52Di sa chukomu,
32:52discourage yod nga.
32:54Kay,
32:55lain-lain magudog,
32:55perspective ang tao.
32:56Naip other people nga,
32:57I want a career,
32:58at the same time,
32:59the business.
33:00Pwede na ninyo dungan nun.
33:02Sayangan mo ko sa trabaho ako.
33:03O.
33:04Kauan sa,
33:05kanang,
33:05raglab sa na akong trabaho ako dito.
33:07Hmm.
33:08Sila dung halab.
33:09Sayangan ko ba?
33:09Kasi give up na ako ba?
33:11Di ko ka give up ni lab.
33:12Give up ko ni.
33:14O,
33:14mo mo na ako na-una usahay.
33:16Mag full-time nalang kakakunon.
33:17Kanaan sa ko dito.
33:19Hmm.
33:19Yan nabit ang urang maduha.
33:20Ah, dungan nun lang.
33:22As long as kaya ni mo.
33:23Kaya raman.
33:24As long as kaya ni mo.
33:25Kaya rakin siya.
33:26Although mo ano,
33:26hindi naman dyo tanong.
33:27Nga mo focus na sa business.
33:28Sinuunan mo tayo 24 hours.
33:29O,
33:30tungaon lang na ninyo mo.
33:31O,
33:31tungaon lang na ninyo mo.
33:31So,
33:31hindi mo lang kalansihan.
33:32Balansihan lang ninyo mo.
33:33Kaya raman.
33:34Hindi lang kikang magtinapulan.
33:37Kaya rakin siya.
33:38Pero maabot mga gudyon ng tapul.
33:39Kung hindi lang hindi mo hilig.
33:41Basta di mo hilig.
33:42Hindi mo hilig.
33:43Ganun eh.
33:44Gamay nga ko.
33:44Ano si piyat.
33:45Hindi lang ko ana eh.
33:46Or,
33:47makaka-feel di ko ana, sir.
33:49Wala na.
33:49In my part,
33:51koan po ko.
33:52I'm into kanang
33:53digital marketing po.
33:56But at the same time,
33:57ganahan dyan kayo ko art.
33:59Ganahan dyan ko painting.
34:01So,
34:02if maabot ang time nga
34:03kanang kapuy ba
34:04or koan,
34:06I will always pick up
34:06my paintbrushes.
34:07Di yan dyan ko mas mo.
34:09But I think it goes the same
34:10with you nga.
34:12Kanang
34:12naaganik kay karyer imuha
34:14or nakaimuhang trabaho.
34:16But if times
34:16kayo morag kapuy man
34:18or unsa,
34:18mubalig ko kasi
34:19mong industry.
34:20Inaw ka music
34:21or mag-think ka
34:23o design sa t-shirt.
34:25Mawaarang kakapuy na yun mo.
34:26Oo.
34:27Kung nagdiging ka kabantay
34:28nga,
34:28las dos naman di ayoy.
34:29Ano again.
34:30Kasigi pa makagpanahi
34:32or kasigi pa kaghimu
34:33o concepts.
34:34Di ba?
34:35Sakuan.
34:36But when it comes to
34:36concepts, sir,
34:39unsa'y concepts nimi
34:39usually for t-shirts?
34:42Asa man na
34:43magsugod,
34:43unsa man imuhang
34:44design process?
34:46Ang concept na ko
34:48sa t-shirt,
34:49yung ano yung
34:49ngayon yung
34:49ngayon yung
34:50ngayon yung
34:50ngayon yung
34:50ngayon yung
34:51ngayon yung
34:51ngayon yung
34:51design-design,
34:52like mga
34:53pang skate-skate
34:54nga design.
34:57Di ba,
34:57ka nang rigi
34:57na yung mga,
34:59di lang natin
34:59mention,
35:00yung mga daundaho,
35:01nga nga,
35:01nga nga,
35:01nga nga,
35:02nga nga,
35:02nga yung mga design
35:03kasagaran yun
35:03sa kwan,
35:04sa rigi nga,
35:05sa rasta nga,
35:07design.
35:07It revolves around it.
35:11Naara,
35:12naara diha.
35:13Naara diha nga.
35:14Nag-toy-toy krasya
35:15nga nga nga nga nga
35:16nga nga nga nga nga.
35:16Concept.
35:17So,
35:17like,
35:18naabay times nga,
35:19are you like
35:20some other people nga,
35:22maring,
35:22if na-design,
35:23i-sketch daan,
35:24or it's always in the mind lang sa,
35:27then i-develop lang ni mo,
35:28how do you usually
35:29put them together?
35:31Naasad,
35:31sa huna-huna,
35:35i-sketch na ako sa kwan,
35:38ako nalang ipapinalize ako kaila,
35:41kay dilim ako kama-umok,
35:42kung anong sagyad ka ng singa na na.
35:44Digital.
35:44Digital kwan.
35:46So,
35:46concept na ako,
35:47ipasa na ako sa ako amigo,
35:50or katong ako i-gagaw,
35:51padibilap dito na ako,
35:53pag-awas na nga mo,
35:54printa.
35:55Mahala na siya.
35:56Digital.
35:57At least it's like,
35:57ikaw na po yung digital.
35:59Ah, di na,
36:00di na mada hagin.
36:00Di na mada.
36:01So,
36:02important thing you said,
36:03Kaayu,
36:04like even if you're a one-man show,
36:06for example,
36:07sa i-mong ha,
36:08sir,
36:08na,
36:08na one-man show tuod siya,
36:10but he knows how to outsource.
36:12Un sa i-mong tips in outsourcing?
36:16Some of the tasks,
36:17or some of the processes sa i-mong ha?
36:19Outsourcing,
36:19like what?
36:21Like example,
36:22dili iku kamaoan ni nga part,
36:23ako ni outsource,
36:24or ako ipapang i-koan.
36:26Like sa koan,
36:27sa printing.
36:28Sa printing na ako.
36:30Outsource na siya.
36:32Ang ako,
36:33na ang design na doon,
36:34design,
36:35pero ipaprintan ako,
36:36sa ako,
36:36igagaw rapod.
36:38So,
36:38at least kailan mo?
36:39O, kailan ako,
36:40igagaw.
36:40Pwede suod sa Judbaya kayo,
36:43if imuhuntanan gani?
36:44Like mga ingani,
36:45mga printing ane,
36:46sa ako o sa inimigo,
36:47naasalim sila i-printahanan sa,
36:50sa,
36:51kung ano dito,
36:51sila po la po,
36:52si Earl.
36:53Naasalim sila ilan negosyo,
36:56ang ane man po,
36:57sales ka ng sublimation.
37:00Sublimation.
37:00Kanina yung mga sublimation,
37:02mga design mo,
37:03mga ane.
37:04Pero in terms with raw materials,
37:05sa mga bags ni mo,
37:08wala na kayo problem.
37:09Wala na,
37:10nakaraman na makapalit,
37:11nakaraman sa sibo,
37:13mapita ko mga problema niya.
37:15Pero naay,
37:15uban na,
37:16usahay nga,
37:17mga problema ko sa akoan,
37:19sa material,
37:19labi ng customize man eh,
37:22sila yung mga color,
37:23nga ganahan bitaw,
37:25ang mga pangitaan,
37:26magkaya magpaagi.
37:26Printed na?
37:27Ang mga printed na.
37:29Kapangitaan,
37:29magpaagi.
37:30So, if mo,
37:31customizer ka ng,
37:33o sa kabag,
37:35so,
37:36dili kaing nga,
37:37kung,
37:38customization,
37:39dapat duha tuluan na,
37:40or usah kabagreg yun,
37:41ana.
37:41Usah kabagreg na siya.
37:44So, kung,
37:44for example,
37:45band ko,
37:46magpahimokong t-shirt ni mo,
37:48like,
37:48lima ka book,
37:49you also entertain the five,
37:51or do you have minimum?
37:53Sa ako,
37:54kung di man ako,
37:54yung mga printa,
37:55ang ako igaga,
37:56o ilang minimum
37:57kay 15 to 30,
37:58oh, 30,
37:59manata,
38:00oh, 30.
38:02Mga na ila,
38:03minimum sa ako,
38:03mahal ba yan
38:04ang kuwan sa silkscreen?
38:06Mga na ila.
38:08Pero naman siguro,
38:09yung band,
38:09nga mo,
38:09so,
38:10mo kuwan na na.
38:12Can you show us a sample?
38:14Di ba,
38:14you're wearing a band,
38:15kuwan,
38:16a band shirt,
38:17so,
38:18this is a band shirt from,
38:19Faya.
38:20Faya,
38:21so,
38:21hi Faya.
38:21Faya,
38:21shoutout ya,
38:22salamat.
38:23Faya is a new band.
38:25I know it because,
38:27one of the members,
38:28si Jim Jim,
38:29is my cousin.
38:30Hi, Jim.
38:30Ako mga amigo,
38:30Faya.
38:31Yeah.
38:32Bag-ura ni sila,
38:33nag-adto sa naga,
38:35kay naan ni sila,
38:36gigig dito also.
38:38I met the,
38:39one of,
38:40a few of the members.
38:41So,
38:42ilahan ng kuwan,
38:43kanang,
38:44bag-una nila,
38:45nga,
38:46nga band.
38:46So,
38:47you also make,
38:48t-shirts for bands,
38:50nga,
38:5115,
38:51ang minimum.
38:52Puwede rapod,
38:53puwede rapod,
38:54pero wapag waka try,
38:55o,
38:55mga band shirt gyon,
38:56nga nang makuag magbanda.
38:58Kanang ako,
38:59a t-shirt,
38:59t-shirt,
38:59sa ko aro gina brand.
39:02Ba't ka ni,
39:02kustomize ni,
39:03gipa request yud ni,
39:04gipa himo jo kanila ni.
39:05Kan ni,
39:06ilahagin ni,
39:06ilahagin ni.
39:08Ah, sila na maligya.
39:08Sila yga release ane,
39:10sila yga release ane.
39:11Ah,
39:11kapalit lang,
39:12supporta kanila.
39:13Ah, okay.
39:14Nindot man tayo.
39:15Ah, naaday sila.
39:17Oo, naaday sila.
39:18Band shirt nila, ma'am.
39:19Ah, gipalik yan sa tayo nila.
39:20Band shirt.
39:21Okay, okay.
39:22So,
39:22mungutan na kung Jim Jim,
39:23na nakipalit po ko.
39:25Supporta rin ang mga gudmi.
39:26Okay, okay.
39:28Sige.
39:28So,
39:29nindot no,
39:29nga ko,
39:30nindot siya nga,
39:31kanang,
39:32nindot dyan.
39:33Ako dyan na always emphasize,
39:36community nga,
39:36nagtinabang nga yun.
39:38Because,
39:38naagot to yung mga guests din hin,
39:41nga in the shoe industry also,
39:42shoe repair.
39:44I'm so happy and,
39:46I'm happy to know nga,
39:48wala kaayoy,
39:49inagaway yung kuan.
39:52Naamay federation for bands,
39:53diri?
39:54Sa Cebu?
39:55Hambot lang ka,
39:56sa mabok.
39:57Dili ko.
39:57Ah, okay.
39:58So, ito kaayas ako.
39:59Okay, sige.
40:00So, sir,
40:00if there are people
40:02you want to thank for,
40:03kinsa manis sila,
40:04ah,
40:05give a shout out
40:07sa iyong mga friends,
40:08sa iyong mga kuan,
40:10supporters.
40:10Mayroon ako mga osa-osa,
40:11tanan,
40:11pero,
40:13ah,
40:13siguro,
40:15pinakauna ang ginoo.
40:16Salamat kayo sa talento,
40:18sa,
40:18sa skill,
40:20nga gihatag.
40:21Ako,
40:21kuan,
40:22pamilya,
40:24ako mga barkada,
40:26tanan,
40:26sa pagsugod pa lang,
40:28si,
40:29kumpare na ako,
40:30pariwinta,
40:32winta season,
40:33pray,
40:33salamat kayo sa pag-encourage.
40:35Tanan,
40:36sa mga bandan akong amigo,
40:38sa,
40:39peace of mind,
40:41sila ni Jamir,
40:42tanan,
40:42tanan mo d'ya,
40:43salamat kayo ninyo,
40:44sila Justin,
40:45Justin Humawa,
40:46sa Tamboltabay,
40:48si Ryan,
40:48Antalyon,
40:50bro,
40:50salamat kayo,
40:51tanan,
40:51sa supportan ninyo.
40:53Kung wala mo,
40:54siguro,
40:55ha,
40:55siguro,
40:56wasan siguro,
40:57kukaroon nga,
40:58ingani,
40:58mamatugbag.
40:59Basta,
41:00kamugi,
41:00naghatag na ko,
41:01morag,
41:03inspiration siguro.
41:05Si Carl,
41:05sa Ubik Gigkis.
41:08Adol,
41:09salamat kayo,
41:09sa pag-encourage po na ako sa una,
41:12nga,
41:12buhat ko,
41:13ingani,
41:14salamat,
41:15Kistanan,
41:16hanto na kapto na ginintahon,
41:18salamat.
41:19So,
41:20sa Luzon,
41:24ako mga,
41:25mabot na tag-Luzon,
41:26mam?
41:26Yes,
41:26sige,
41:27sige,
41:27be in an international,
41:29mention them.
41:30Ako mga,
41:31amigo diha,
41:31mga client ako diha,
41:34salamat,
41:35salamat sa inyo lahat,
41:36sa supportan nyo,
41:38sa Mindanao,
41:38sa Dabao,
41:41usahay,
41:42pasensya mo,
41:43kay Madugay,
41:43usahay,
41:44kaya mga korausa.
41:46Pero,
41:46at least,
41:47salamat,
41:47gapun,
41:47sabot,
41:48gapun mo na ako.
41:48Thank you,
41:50kayo ninyo tanan.
41:52God bless ninyo tanan.
41:55Mabuhay,
41:56ang Rigi community.
41:58Yes,
41:58yes,
41:59yes,
41:59yes.
42:00I agree.
42:01Sa local,
42:02local brand,
42:03local,
42:03mga local na itong mga obra sa Cebu,
42:07mabuhay.
42:09Support tatatanan.
42:11Yes,
42:12yes.
42:12So,
42:12thank you kayo ninyo,
42:14sa mga ni-support ni Tom Gear,
42:16sa Iyahan Business,
42:17and it really means a lot,
42:19no,
42:19if you have a community,
42:21or you are surrounded by people
42:23who support you
42:24with what you love,
42:25or with the things
42:27that you really love doing.
42:28So,
42:29thank you again and again,
42:31and I hope we continue
42:32to support local,
42:33not just,
42:34um,
42:35both,
42:36sa music industry,
42:37sa art industry,
42:38any industry,
42:39any local,
42:40ng mga mugna,
42:41o gubra din hi,
42:43not just in Cebu,
42:44but even in Visayas,
42:45atong mga silingan,
42:46ng mga isla,
42:47no?
42:47So,
42:48we continue to,
42:48to help promote them.
42:51Um,
42:51a little,
42:52koan lang,
42:52a little share,
42:53or one share sa ilang post
42:55will mean so much for them.
42:57And even telling your friends,
42:59or promoting their products
43:00to your friends of friends,
43:02it means so much to them.
43:03It's not just the profit,
43:05but it's the confidence
43:06that builds up every time
43:08there are people
43:09who trust them
43:11with their work.
43:12So,
43:13importante,
43:13good,
43:14for everyone
43:17doing a business.
43:18So,
43:19before we wrap up,
43:21it's time for
43:21our business word of the week.
43:23I carefully chose
43:24this word,
43:25good.
43:26It's resilience.
43:28In business,
43:29resilience means
43:30the strength
43:31to keep moving forward
43:33despite failures,
43:34delays,
43:35or challenges.
43:36It's the ability
43:37to adapt,
43:37to recover,
43:39and rise even stronger
43:40when things don't go
43:41as planned.
43:43So,
43:43resilient entrepreneurs
43:44don't just survive
43:45tough times.
43:46They learn to innovate
43:48and turn setbacks
43:49into stepping stones
43:50towards growth.
43:52So,
43:52just like
43:52Respect Rest Aware,
43:54they started very small.
43:56He started very small
43:58for a simple
43:59shirt design,
44:00but he is growing
44:02stronger
44:03through passion,
44:04creativity,
44:05and hard work.
44:06So,
44:07for eight years,
44:08the resilience
44:13is very commendable,
44:14and it's not really easy,
44:16no?
44:16You have a full-time job
44:19and you run the business
44:21on the side.
44:22You run the business
44:23and you run the design,
44:24concept,
44:25and everything.
44:26So,
44:27there's always that
44:28passion
44:29or resilience
44:30to combine.
44:32It creates
44:32great products
44:33and a good business
44:36for you.
44:37Very sustainable business.
44:39Thank you for being here.
44:45Thank you, Sunstar,
44:47for the opportunity.
44:48Thank you, Sunstar,
44:50and I'm going to shout out
44:51because of your band
44:53per curriculum.
44:54I'm going to be a
44:55band that I'm going to
44:56first time.
44:58At least,
44:59I'm going to experience it.
45:05Thank you so much.
45:06And your story really,
45:08it reminds us that
45:10if we combine
45:11our culture,
45:12perseverance,
45:13resilience,
45:14talent,
45:15we can really create
45:16truly meaningful
45:17for the community.
45:19So, again,
45:20thank you,
45:20kayo ninyo,
45:21sa mga ni-support
45:22labi na sa itong
45:22mga viewers ka ron.
45:24Hello, hello.
45:25Thank you,
45:25kayo ninyo.
45:26And let's continue
45:27to support
45:28local businesses
45:29and local music.
45:31This has been
45:32Sunstar's Startup Spotlight,
45:33the Island Stories,
45:34brought to you by
45:35Sunstar and
45:36Isla Lokal.
45:37Continue to support
45:38locals,
45:38stay inspired,
45:40and keep the respect
45:41alive.
45:42This is Queen Garcia
45:43Dionaldo saying
45:44stay inspired,
45:45stay creative,
45:46and keep supporting
45:47local businesses.
45:48See you next time.
46:06Sunstar's Startup Spotlight,
46:07Sunstar's Startup Spotlight,
46:08Sunstar's Startup Spotlight,
46:09Sunstar's Startup Spotlight,
46:10Sunstar's Startup Spotlight,
46:10Sunstar's Startup Spotlight,
46:11Sunstar's Startup Spotlight,
46:11Sunstar's Startup Spotlight,
46:12Sunstar's Startup Spotlight,
46:12Sunstar's Startup Spotlight,
46:13Sunstar's Startup Spotlight,
46:13Sunstar's Startup Spotlight,
46:14Sunstar's Startup Spotlight,
46:14Sunstar's Startup Spotlight,
46:15Sunstar's Startup Spotlight,
46:15Sunstar's Startup Spotlight,
46:16Sunstar's Startup Spotlight,
46:16Sunstar's Startup Spotlight,
46:17Sunstar's Startup Spotlight,
46:17Sunstar's Startup Spotlight,
Comments