00:00Gula ng upo. Maniwala ba kayong kaya nila gawing sombrero?
00:04Hindi.
00:05Ito yung katukong.
00:06Katukong.
00:07Katukong. Ito yung sombrero namin dito sa Abra noong unang panahon, mga panahon ng Kastila.
00:13Sa lakot o katukong sa Ilocano, ang traditional na sombrero na madalas isuot noon ng mga Pilipino.
00:19Bukod sa ginagamit ito bilang proteksyon sa matinding init ng araw.
00:23Ginagamit din ito noon bilang aksesory ng mga taong may mataas na katungkulan o yung mga may mataas na pinag-aralan.
00:30So ipapakilala kita doon sa gumagawa nito. Si Lolo Tiofilo Garcia.
00:37Sombrero ang ginagawa ni Tatay, hindi Tiofilo.
00:42Lasko na yan.
00:44Nimbag nga malam mo ako.
00:46Kami na lang po yung makikiyo po, okay lang. Si Tatay ay hindi masyadong muna magtagalog.
00:52Hindi kasi nasanay siya sa bukid lang.
00:54Oo. So yung lingwaheng alam ni Tatay Tiofilo ay Ilocano?
00:59Ilocano.
01:00Alam mo, yung mother-side ko, mga Ilocano din yan.
01:05At alam ko lang, Manong, Won.
01:07Kaya huwag na ako mag-Ilocano.
01:09Magtatagalog na lang ako.
01:11So, Tay, kailan ho kayo nagsimulang gumawa na ito?
01:15Mga gantong klaseng sombrero?
01:16Itiag damas na siya at lang taga-aralan to yabra.
01:21Ngayon, we doon, we nga, amin nga, pamilya at Ilocano.
01:26Noong bata daw siya, gumagawa na siya niyan. So yung lolo niya at saka yung tatay niya, gumagawa na. So minana na niya yung skill para gumawa ng ganyan.
01:35Lo, gano'ng ka-importante ba? I mean, marami po ba kayong gumagawa na ito? Pati, saan po nanggagaling yung materiales?
01:43Itiag damas na siya at lang taga-aralan to yabra.
01:46Sa ngayon, siya na lang yung gumagawa dito sa Abra.
01:49Pero nung bata daw siya, marami raw silang gumagawa, maraming marunong.
01:53Pero ang nangyari, yung mga tao, yung mga anak, naging profesional, nakapag-aral.
01:59Hanggang sa pagtagal ng panahon, siya na lang yung gumagawa.
02:03Kung hindi niyo na itatanong, bigatin itong si tatay.
02:07Kinilala lang naman si tatay Teofilo, o mas kilala rin Tatay Pilo,
02:11ng National Commission for Culture and Arts, o NCCA,
02:15noong 2012 bilang isang National Living Treasure.
02:19Biniligay ang parangal na ito sa pininakamagagaling niya manlilikha ng bansa.
02:24Chance ko na itong magpabindi sa isang National Living Treasure, Biharos.
02:28Sige, tang, pwede mo ba akong turuan?
02:32Gawa ang katukong sa bunga ng upo na sadyang pinalaki ang katawan.
02:36Kapag naabot na nito ang tamang laki, pwede nang gamitin.
02:40Hinahati at minilinis ang upo.
02:51Iniiwan ang itaas ng parte nito at itinatapo ng iba.
02:57Saka ito lalagyan ng disenyo.
02:595 minutes lang ako gumawa, parang wala nang nangyari.
03:09Kahit siguro 30 minutes, feeling ko wala pa rin mangyayari sa akin dahil syempre,
03:13una muna hindi ko gamay.
03:14Pangalawa, parang napakahirap at napaka-intricate nga ng ginagawa ni tatay upang makagawa lang ng isa.
03:20Sabi ngayon niya, nung medyo may lakas pa siya, matatapos niya in 3 days.
03:273 days!
03:28Because of the intricate designs here on the side.
03:31Noong 2024, may mga estudyante rin na sinuot itong katukong.
03:35Inbis na graduation caps?
03:38Oh ha, mula noon.
03:39Hanggang ngayon, itinataas na ang Abra ang bandera para sa kanilang napakayamang kultura.
03:44I don't know if you think this is a bi-i-i.
03:47All you gotta do is just subscribe to the YouTube channel of JMA Public Affairs
03:52and you can just watch all the Bi-i-Ni-Drew episodes all day, forever in your life.
03:56Let's go!
03:57Yee-haw!
Comments