Skip to playerSkip to main content
  • 5 months ago
Dokumentar Shqiptar; Film Dokumentar
Albanian documentary during the socialist era
Transcript
00:00Transmetuam koncert me Këngtar Kosovar
00:04Vëzhdojmë tani me rubrikën Shkenca Teknika Prodhimi
00:08Në këte emision do cilin përvojën e kërkimeve tona i geologjike
00:11në drejtim të përmbajtjes lëndore të mineraletve
00:14Shpesh, kur është fjala për mineralet,
00:28dë gjem të thuet se gjatë një të mëjori
00:30unë zorën nga nëntoka disa mi raton mineral kromi
00:34Nga fabrikate pasurimi të bakrit gjatë një viti
00:37u prodhuan 100 raton koncentrat
00:39ose kombinati metalurgjik
00:41gjatë një dite përdor disa 10 raton mineral hekurnikel e të tjera
00:45Kështu për një qas të kryojt për shtypja
00:48se kur këtë bësh vetë me minerale si kromi, bakri
00:51apo hekurnikeli, por nuk është kështu
00:54Të gjithë këta zëheror kanë në përbërin e tyre
00:57përveqë mineraleve kryesore
00:59edhe mjafte elementet të tjerë të dobishëm
01:02të cilët i bashkëshoqërojnë ato
01:04Por cilët janë këta element?
01:08Në qëfa raportis asio në doden?
01:10Cilët janë ligjësit që shpjegojnë bashkëshoqërimet të tila?
01:15Ka apo nuk ka leverdi ekonomike shpëtëzimi i tyre?
01:18Këtëre pykjeve dhe të tjera si këto
01:21uje përgjigje skenca e geologjis
01:24Përgjigje skenca e geologjis
01:54Shërbimi geologjikë
02:14Theksoj Shëkuramiz në plenjumin e Komiteti të Partis të Rethi të Mirditës
02:18Kompleksitetin e kërkimeve minerale
02:21Ta konceptoj më gjerë
02:23Duke dhe një përfytërim më të sakt
02:25Për sasin dhe cilësin e rezervave që spullohan
02:27Duke siguruar të dhenat të domosdoshme
02:30Që nevojitën gjatë projektimit për shprytëzim të mineraleve
02:34Si dhe duke bërë një vlerësim të kujdeshëm të të gjithë elementëve të dobishëm
02:39Kryesore shëqerues të vendburimeve që studiohan
02:42Këtu dhe tyra në fushën e geologjis
02:45Në rast të par kërkoj nevojën e studimeve të thella dhe komplekse
02:49Duke sënuar në përdorimin e metodave të reja analitike
02:53Me saktësi e ndjeshmërit e lartë
02:56Punojësit shkendësor të institutit të studimeve gjologjike
03:00Kanë kohë që studiojnë për zbatimin e metodave të kohës
03:03Për një përcaktim të sakt të përbërjes lëndore të mineraleve
03:07Lidhur me këtë, në institut përshvillohen me sukses
03:11Edhe disiplina shkendësore ndihmës se për gjologjin
03:15Si mineralogia, pitrografia, paleontologia, geokimia, kimia analitike e të tjerë
03:23Në sektorin analitik të këti instituti
03:35Kryen studime komplekse për përmbajtin lëndore
03:38Dhe këtu nuk është fjalla për studimin e makro elementove
03:41Por edhe të mikro elementove
03:53Studimive tive kimike të mineraleve kryet në laboratorin analizave spektrale
03:59Analizat këtu ka në rëndësi jo vetëm për diagnostikim të sakt
04:04Por edhe për përcahtimin e parametrave më të përshtatshëm për pasurimin e tyre
04:09Analizat spektrale ndihmonë mjaft gjologjin
04:36Jo vetëm për sasin e kryeris analizave
04:39Por edhe për mundësin që ka kjo në përcahtimin e elementove të dobishëm
04:43Të cilët në rrubë kimike nuk mund të zbulohen
04:46Nga në tjetër, kjo metodë kam di shmërit e lartë dhe kostot të ullet
04:51Për të gjithë elementet metalor
04:53Nga analiza spektrale
04:56Orientojmë analizën kimike për qëfar element është
05:01Ja vlenë të bëhet kjo analiza kimike
05:04Do më thëmë bëjmë seleksionimin e saja
05:06Të ështëti në rastin e kromiteve të përshëmëll
05:10Neve për ne rëndësi të madhe
05:13Si analizë spektrale ka qështje zbulimit të elementve shoqërus të kromit
05:18Si që janë përshëmëll mund të kje dhe elementet e qëmuar
05:21Si që platini dhe të grupit të tjej
05:24Si që janë osë një rriti e tjera
05:27Dhe njëkosisht të orientojmë përshëmëll analizën kimike
05:36Se në qëfar elementit do të përsaktojën për mësakt
05:41Sepse si që djetë analiza jonë është një analizë orientu se gjysasjore
05:45Në mineralet e tjera
05:46Si që është rasti i mineralit të bakërit përshëmëll
05:49Të zbulohen përveç elementit bakërit cili nuk është naturishme
05:53Sa si ati madhe sa kromit
05:55Të përsaktojët përshëmëll element
05:56Njëkosisht edhe gjithë elementet e tjerë shoqërus të tja
06:00Të bakërit
06:02Këtu mund të përmendim neve të për metalin e qmuar të arit përshëmëll
06:07Arit argendit
06:08Njëkosisht edhe elementet e tjerë shoqërus
06:10Si që janë përshëmëll
06:12Kadmiumi, Zingu e tjerë
06:16Neve si specialistës sënojmë në atë që
06:19Me anë në metodave tona
06:20Të rishim gamën e përsaktimevet
06:22Do me thunë të zbulohem elementet tjerë
06:26Që janë në koncentrime akome më të ulta
06:27Edhe që deri sot në ato
06:29I zbulohem ose kemi vështirësi
06:31Edhe dyta
06:33Të rishim shkallën e përsaktimit
06:35Të egzaktisis me pjaltira
06:37Të përtyre elementet në këto minerale
06:40Analiza kimike e mineraleve
06:43Si njëndër disiplinat e sakta
06:45Po gjenë zbatim të gjerë në kërkimet gjologike
06:48Të gjitha ndërmarje të kërkimit gjologik në vendin tonë
06:54Janë bajsur me laborator të tilë
06:57Ku kryen analizat operative të kampionaturave
06:59Që sielin ekspeditat gjologike
07:01Naturisht analizat kemike në institut
07:05Kryen me metodat të saktësis
07:07Dhe ndjeshmërisin lartë
07:08Sepse janë të karakterit kërkimor
07:10Këtu kryen analizat të plotat
07:12Të zerorve të bakrit, kromit
07:14Shkombin dhe silikat, boksideve, fosforiteve e të tjerë
07:19Tashin ne e synojmë që kras makro elementve
07:22Të përcaktojmë edhe mikro elementet
07:24Në mikro elementet që ndodhën në këta minerale
07:29Sigurisht përcaktimi mikro elementve
07:31është një detyre vështir
07:32Po duke përdorur këto metodat kimike
07:36Dhe kimiko-fizike të kove të fundit
07:39Ne kemi arritur që të përcaktojmë njësër mikro elementesh
07:42Si në zerorve të bakrit, të kromit
07:45Në shkombin silikat
07:46Qut të shimuksemi që përcaktojmë elementet të tilë
07:50Si gallium, germanium, indium, talium
07:54Elementet të qmushëm
07:56Përcaktojmë elementet të ndryshëm
07:59Si një optan tal
08:01Në shkombin silikat
08:02Dume thënë analiza që deri diku janë të vështira
08:05Po që ne kemi arritur
08:06Të i përcaktojmë metodat të ndryshme
08:08Qoft spektrofotometrike
08:10Qoft me metodat polarografike
08:12Flamen fotometrike
08:13Dhe kote fundit
08:14Kemi vënë në përdorim
08:16Spektrofotometrin me absorbim atomik
08:18Që është metode re
08:19Pa mërësi se ne nuk e disponojmë
08:22Këtë aparatur këtu në institut
08:23Po jemi munduar të bëshponojmë
08:26Me fakultetin e shkendësave të natyrës
08:28Me ndërmarin gjo fizike
08:29Për të vënë në përdorim
08:32Këto metodat të reja
08:33Bëshkohore
08:34Edhe të ashtë i mundësemi
08:36Se kryem njësër analizash
08:37Me spektrofotometrinë
08:39Absorbimit atomik
08:40Studimi i këtyre metodave
08:43Për përcaktimin e mikro elementve
08:44Shërben një kosisht për të seluar
08:47Studime të gjoki mike
08:49Dhe një kosisht për të nëzirë
08:50Likësit të ndryshme
08:51Për mineralet e vëndeton
08:53Kështu që ne dhe gjatë për zvecarit të tejt
08:57Jemi munduar që ta përcindrojmë punon
09:00Kryesisht në përcaktimin e mikro elementve
09:03Në zerorët ta
09:04Një kosisht kjo ka
09:06Dhe në thënë shërben edhe për teknologjin e mineraleve
09:09Se si në thënë marim një pasqyr të qartë
09:12Për përmbajtjen e elementve në mineral
09:14Dhe një kosisht qoft për elementet e do bishëm
09:17Që mund të nziren
09:18Ashtu dhe për elementet pengus në teknologjisi
09:20Që janë shpesher, fosfori, stjufuri, arseni
09:23Që duhet të adi teknologu
09:25Për përpunimin e tyre e mineraleve të vëndeton
09:29Rëndësi tjetër i kemi kushtuar
09:31Edhe analizës fazdoret mineraleve
09:33Kjo analizë konsustonë
09:35Në thënë përcaktimin e elementit
09:38Në fazat e ndryshme minerale
09:39Simbas kësaj me përcaktohen për shëmbël
09:43Përmbajtjen e manganit në fazat e ndryshme minerale
09:46Ose të hekurit të titanit në fazat e ndryshme minerale
09:49Të gjitha këto
09:50Shërbenjë sidomos për mineralet mikrodispers
09:54Që janë shumë të imët
09:57Edhe që me rrug optike të zakonshme
09:59Me rrug mineralogike nuk diagnostiko
10:02Ndo
10:02Kështu në përdovrë këtë metodën kimike fazore
10:06Në bashkunim dhe me mineralogët
10:08Sigurisht ne përcaktohen
10:10Se përmbajtjen e elementit në fazat e ndryshme të mineraleve
10:15Kështu kemi përcaktuar analizën fazore të mineralit i manganit
10:20Të zerorve të hekurit
10:22Të titanomagnetitit
10:24E të tjera
10:24Kras këtyre
10:26Neve jemi munduar
10:28Që të kryim edhe studime mbi kimizmi në mineraleve
10:31Puna vazhdo në këtë drejtim
10:33Edhe sigurisht edhe në të arthmen
10:35Do të athelojmë këtë pun
10:37Dhe kjo është favoshme
10:39Do bishme
10:40Sepse lidhe dhe
10:41Do me thënë kimisi
10:42Nuk me të cjesht një përcaktus
10:43Po një posisht lidhe dhe me problemet
10:46E mineralogjisë
10:47Dhe gjologjisë
10:48Do me thënë a zhornohet më mirë
10:49Me këta problemet
10:50Për cilat neve në fund fundit
10:52Së nëjë
10:52Si rezultati mundësive
10:56Që afron zbatimi në praktik
10:58I shkencës së informatikës
11:00U bëjmundur përpunimi
11:02Dhe e trajtimi të dënave
11:03Të shumë elementve
11:04Që ndove në të zeheror
11:06Kjo sidomos në fushën e gjokimis
11:09Sepse duke shfrytëzuar
11:11Mundësit e aparaturave të reja
11:12Mund të analizohen
11:14Një zetë dheri në 30 element
11:16Të të njëtitit kampion
11:17Në fushën analitike
11:25Duke unisur nga masa e lëndës
11:27Që analizohet
11:28Përdojnët një klasifikimi til
11:30Makroanaliz
11:32Mikroanaliz
11:33Dhe ultra-mikroanaliz
11:35Pikrisht ultra-mikroanaliza
11:37Lindin nga nevoja
11:39Për të përcaktuar
11:40Përbërjet kimike të mostrave
11:41Që me zishihin me sy
11:43Ndër metodat më efektive
11:52Që përdojnë sot në institut
11:54është mikroanaliza spektrale
11:56Me reze lazer
11:58Kjo metod përdojnët kërduhet
12:00Përcaktuar përbërja kimike
12:02Në zona shumë të vogla të provës
12:04Ose kërduhet një informacion
12:06Për përmbajtjen lëndore
12:07Në zona të mansis
12:08Dheri në 50 mikron
12:10Bi bazën e këti informacioni
12:14Jepet mundësia e studimit
12:16Jo homogenitetit të kokrizave minerale
12:18Dhe të monokristaleve
12:20Prandaj, jo rastësisht
12:22Bitet e fundit
12:23Zbulimi mineraleve të rinj
12:25Dhe konstatimi mineraleve shumë të rral
12:28Lidet me futin e metodave të ndryshme
12:30Të ultra-mikroanalizës
12:32E til është edhe përdorimi
12:34Metodës x-fluoreshences
12:36Në institutin e fizikës bërthamore
12:39Pra të kisht me këtë metodë
12:41Analizohen të gjithë elementet
12:43Po thujse një heresh
12:44Dukë e preashtuar disa element të lete dhe shumë të lete
12:48E përsi tjetër është
12:50Dhe apazoni shumë i gjëri përmbajtjes e elementet që analizohen
12:53Mundë të përsaktohen element
12:56Me përmbajtje nga disa
12:58PPM
12:58Do më thëm të milion të atë pies
13:00Që ndodhe në mosën që analizohen
13:02Dhe në 100%
13:03Në disa variante
13:07Të thjeshta
13:08Kjo metodë mund të qojët drejt për drejt në vëndin e kërkimit geologjik
13:13Për të gjithë e këto dhe për të tjera
13:15Metoda analizës
13:17Në përmjet rëzatimi të disflerësens
13:19Ka gjithërë edhe të ne
13:20Nga fushat më të gjera të zbatimit saj
13:22Fush në geologjis
13:23Në rasin e mineralit kromit
13:26Në bashkëmunim me institutin e studimit dhe projektimit geologjivje këto në Tiran
13:30Neve kemi studuar një metodik komplekse
13:34Të një analizë sa më të plot të mineralit
13:38Sepse, si shtonë geologët të pakten
13:40Kërkimi i kromit nuk përsaktohet vedem nga elementet që ndodhe nësasit madhe
13:46Në shkumbit që përmbajnë kromit
13:48Por dhe nga elementet që ndodhen me përmbajtet vogrës dhe shumë të vogrës
13:52Në të ashtu kjusë të mikro element
13:53Kështu që nga shokët e geologjisë kërkohë është një metodikë analizë
13:57E cilat të përsaktojnë të mundësisht të gjithë elementet që përmbajnë të mostra
14:01Do më të thanë që shumë e elementet të përsaktojnë të ishte 100%
14:05Duke e futur këse punën e përsaktojnë
14:07Dhe përsaktuam rrët 15 element të cilat japim në shumë në 97% të mostrës
14:16Do më thënë një analiz relativisht e plot me një metod
14:20Zagonisht këto problemet e analizës komplekse të analizës të gjithë mostrës
14:25Përbalohen nga shumë metoda dhe analitika një fësot dhetra dhetra metoda nëndryshme
14:29Vete metode fluorescence x arrinë në stadin në shkallën në cilin njemi ne
14:35Të përseftoj 15 element nga shumë me përmbajtet lartë
14:40Dhe nga ata që janë me përmbajtet shumë të hullët
14:42Dhe nga ata që janë me përmbajtet 50-60%
14:45Dhe nga ata që janë me përmbajtet 10-50 miliontet pjesë të mosrës
14:53Perspektiva e kësaj metode si shtregojnë përvojë e jone dhejtani ishme
14:57është shumë e gjerë
14:58Nevojat për të geologija gjëndji edhe më shumë
15:02Dhe midis tjerave që nuk përmën e që paron
15:04Njënga e përsi të metodës që vlenë sidomos për geologijin përveç të atyre gjëtan
15:08është edhe shpejtësi analiz
15:10Me qenë se geologija ka me dhjetra, dhjetra mira mostrë të cilat duen analizuar
15:16Me metodat e zakonshmet, kimis klasike si që qëmëne
15:20Këto kërkojnë shumë mund, shumë pun edhe shumë ka
15:23Kurse me metodën e përveç të kompleksitetit i gjërë të analiz
15:28Një analiz e zakonshme
15:33Me dhjetë pesmet elementa si që përmonën që parëne
15:36Mund të bëtë për 5-6 minuta
15:39Dhe përpunimi i mosës për para kësa analiz e është fare fare minimal
15:44Në studimet komplekset e lëndës dhe herore, një rol të rëndësishëm luajnë studimet mineralogjike
15:54Këto studime synojnë në përcaktimin e përhapjes minerale
16:05Në përcaktimin e morfologjis, në mardonjet midis mineraleve
16:10Si dhe në përcaktimin e kushteve të formimit të vetë mineralit
16:14Studimet mineralogjike janë të lidur angusht në të gjitë etapat të kërkimit, sbulimit, shfrytëzimit dhe përpunimi të mineraleve
16:26Studimet tila nga specialist tonë dhe nga specialiste tjerë të bazë dhe të institucioneve tjere
16:33Janë kryerë për mjath mineralet dobishme
16:36Sidomos për vëndburimet e bakrit, për vëndburimet e kromit, për nikelin silikat
16:42Për nikelin kote kundit, për argjilat përpunohet
16:46Gjithashtu e dhe për mjath zheheror të tjerë
16:49Kjellimi këtire studimeve është që të plësoj akoma mëtej
16:53Gamën e njohje së mineraleve të dobishim të cilit ekonomia në të artin të i përdoj
16:59Praktisht për vëndburimet e bakrit, të cilit karakterizojnë nga lojet polimetallor
17:05Neve përpunojmë në mënyrë që të nxjerim në pakt akoma më shumë
17:10Të nxjerim akoma më në dritë
17:12Edhe mineralet e tjerë të cilit ndodhen bashkë me me këta mineralet që tashmin janë me njohur
17:18Po që nuk shfrizojnë
17:19Kjellavjen, për vëndburimet e bakrit është karakteristike të zëmë
17:23Kote kundit prania e spaleritit, mineralit e zingur
17:26Gjeki me ndohet që në të artin duket të përbëj një objekt të rëndësishen
17:30Për shfrizimin e këti elementi një objekt të rëndësishen
17:34Konform vendimeve të partisë, si dhe mos fjallës e fundi të shoku tramis në rubik për geologët
17:42Neve po e thelojmë akoma më tepër njohen e përbëjës lëndore
17:47Në përmjet metodave bashkë kohore mikro mineralogive
17:51Do me thënë, duam të ndërfim dhe në tashkituaj të rëndë pikë
17:55Në mënyrë këtë marim të zëna, bi formën e ndodhjesu mineralit, të elementit
18:00Që kjo e zënë të nëndihmoj neve për orientimin akoma më të drejt
18:04Dhe për përfitim e parametrave më të saktë, genetikë dhe të artikuar
18:08Neve kote fundit kemi marrë disa të dëna në përmjet mikrosondimeve
18:13Dhe përmjet në aplikimit difraktometrisë, elektronografisë
18:19Po me ndojmë që këto të dëna, të cilat janë mjaltë përmëtuse
18:22Në të arpen, do të thelojmë akoma më tepër dhe do të bëjnë akoma më të vleshme
18:26Për të rritur vlerë në vëndvurime dhe për të ullur koston e nëzjere se mineralit
18:31Gjithashtu në përmjet studimeve tona, ne përmundojemi që të ndikmojmë geologët
18:36Për korelimin e typeve të ndryshme të mineralizime
18:39Dhe me të tanë korelimin e typeve të njët dhe veqimin e typeve të ndryshme
18:43Të cilat janë mjaftë në denvojshme për të bërë prognozimin në përmjet studimeve të përgjishme geologit
18:51Pra të dhena tona, edhe në tarnë, do të konsistojnë në cilimin e njohes se për bërës lëndore
18:58Me sen sam aplikativ në mënyrë që të shqertej ekonomisë në një përmjet
19:03Në fund të këti emisioni, duam të theksojme dhe njëherë se detyrat e rëndësishme që ka shkenca e geologis
19:11Janë plotësisht e realizuashme
19:13Këto e mbështesin studimet e shumëta dhe me nivel shkencor të specialistve tanë
19:21Muzika
19:51Ehe ehe ehe ehe.
Comments

Recommended