00:00MÜZİK
00:01Çıraklıkla başladım, aşkla devam ettim üretmeye.
00:12MÜZİK
00:14Her kuşak bir parça bıraktı mesleğe, ben de kendi izimi bırakıyorum.
00:20MÜZİK
00:22Merhaba, ben Behçet Anaktaş'ım.
00:291967 yılında Eskişehir Merkez Sepeçköy'üne dünyaya geldim.
00:34Lület Aşı ile uğraşan 1872'den beri uğraşan ailenin 5. kuşak temsilcisiyim.
00:40Bu sene 43. sene.
00:41MÜZİK
00:42Çıraklıkla başladım, aşkla devam ediyorum.
00:55Lület Aşı'yım ben.
00:56Ailem 1872'den beri, 153. sene, benim 40. senem.
01:01Bu işle uğraşıyoruz.
01:02Benim babam 4. kuşak.
01:04Lület Aşı'nda yaşayan en büyük düz bir postasıdır.
01:07Bakanlık sanatçısıdır aynı zamanda.
01:09Bütün çabası Lület Aşı'nın duyulması.
01:11Herkesin duyması ve herkesin Lület Aşı'na ekmek yemesi.
01:14Özellikle köyde okula gidemeyen çocukların bir meslek sahibi olması için babam ömrünü vermiş bir insan.
01:21Lület Aşı'ndaki evimizde atölyeler vardı.
01:29Lület Aşı ocaktan geldiğinde ham hale önce kırılır, temizlenir, saykal duruma getirir, sonra ayrılır.
01:34Bizlere küçük taşlar verirlerdi.
01:36Amcamın çocuklarıyla birlikte.
01:37Biz onlardan böyle ustaların yaptıkları böyle figürler, eski Osmanlı başları, Türk başları onları görüp sakal, bıyık, burun çıkarmaya çalışırdık.
01:46İlk çıraklığımız böyle. Lület Aşı'na aşık oldum. Sonra bende büyük emekleri olan Hüseyin abimiz bıçağı tutuşları, sakalın nasıl çıkacağını gösteren ustamdır.
01:54Hüseyin abi babamın olmadığı zamanlarda bana yardımcı olurdu. Mesleğe girmeme sebep oldu.
02:00Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunuyum ben.
02:10Hiç yapmadım mesleğimi. Lület Aşı'ndan hiç vazgeçmedim.
02:131990 yılında dedem rahmetli Behçet Aktaş beni Almanya'ya gönderdi.
02:18Almanya'nın Nürnberg şehrine orada çok büyük bir pipo fabrikası vardır.
02:22Ağaç, gül kökünden işlerler.
02:24Oradaki teknikleri öğrenmem için Almanya'ya 3 ay kaldım.
02:27Orada geldim sonra bunları tatbik ettim. Ölçülerini, standartlarını öğrendim.
02:32Bu mesleğe olan aşkım her zamankinden daha fazla heyecanla arttı.
02:40Atölyelerimiz olmasına rağmen farklı bir yere geçtim.
02:44Eskişehir'in güzel semti Odunpazarı'nda Lület Aşı dükkanı satış mağazası da açtım.
02:49Az bir zamanda değil yaklaşık 25-26 sene oldu.
02:57Dünyada Lület Aşı sadece Türkiye'de, Türkiye'de sadece Eskişehir'de çıkarılan bir maden cevheri.
03:06Bence Tanrı'nın bize bir lütfudur. Başka hiçbir yerde yoktur.
03:102 metreden 150 metreye kadar yerin altından çıkarılan magnezyum silikat karışımı nadir bir taştır.
03:16İlk çıktığında ağırdır. Havayla temas ettiğinde kurur ve hafifler.
03:20Bir yetişkin erkeğin sıktığı zaman yumruğu bu bir birimdir. Pamuklu denilir buna.
03:262-3 pamuklu futbol topu büyüklüğünde çok nadir çıkıyor artık. Küçük parçalar.
03:30Yine benim çocukluğumda 74-75'lerde çok büyük kütleler halinde çıkıyordu.
03:35Nasıl tarif edebilirim? Bir sandalyeye oturduğumuz sandalyenin büyüklüğünde taşlar çıkıyordu.
03:40O gün bayram yapılıyordu. O gün işçilere kuzu kesiliyordu, ziyafet çekiliyordu.
03:44Şimdi çok nadir çıkıyor. Küçük parçalar halinde çıkıyor. Derine inilmiyor çünkü.
03:49Biz de dolayısıyla elimizdeki küçük parçalarda çalışmalar yapıyoruz.
04:00Bülataşı işlenebilir. İşlenebilmesi kolay bir taştır.
04:04Kendi yaptığımız özel bıçaklarla istediğimiz şekli verebiliriz.
04:07Ustalarımızın öğrettiği pipo ve benzeri ürünler yapılır.
04:10Bunun dışında biblolar yapılır.
04:11Rölyefler, bunun dışında tespihler, takılar, kolyeler, küpeler, yüzükler, bastonlar, bunun dışında satranç takımları.
04:21M.Ö. 6. yüzyılda da firikler yaşamış.
04:24Firiklerin kral kapısı bugün tek kalan anıttır.
04:28Dünyada çözülemeyen tek anıt yazılıkaya anıtıdır.
04:30Yazılıkaya'nın gelen turistlerin ilgisini çekmesi hasabıyla magnet çalışmaların vardır.
04:35Anahtarlıkları, bibloları, hayal gücünüz sizi nereye götürüyorsa lület taşını istediğiniz şekli verebilirsiniz.
04:41Dünyada taşı hiçbir şekilde kimyasal ve zararlı madde içermeyen bir madendir.
04:50Tozundan da çok zarar gelmez.
04:52En çok zımpara yapılırken olur.
04:54Maske takılır.
04:55Zararsız bir tozdur.
04:56Bunun dışında kesici aletlerimiz var.
04:58Kendimiz yaptığımız için kontrolü her şekilde, kontrolünü, önlemini alırız.
05:03İşlemeye başladığınız anda kendinizi unutursunuz.
05:05Sabah 9'da bir oturursunuz.
05:07Bazen öğlen molasını bile unutursunuz.
05:09Akşam 4'e kadar ne yapabilirseniz o saatlerde yapılır.
05:12Zamanı unutursunuz.
05:13Parmaklarınız dinlenir.
05:15Ruhunuz dinlenir.
05:16Farklı bir duygu içerisine girirsiniz.
05:18Lület taşına dokunduğunuz anda özellikle ham halini elinize aldığınızda sizi dinlendirme özelliği vardır.
05:24Lület taşının.
05:25Yıllardır yaşıyorum ben.
05:26En az 40 senedir yaşıyorum ben bunu.
05:28Kolye, bileklik takan insanların rahatladığını kendimden de biliyorum.
05:40Şu an kolumdaki de Lület taşıdır.
05:50Bu yaşam alanımız Odunpazarı'nın tarihi bölgesi içerisinde.
05:53Burası çok güzel bir yaşam alanı.
05:55Sabah güneşle birlikte uyanıyorsunuz.
05:58Bütün gün burada insanlar geliyor.
06:00Lület taşıyla ilgili olanlar var.
06:02Başka el işleriyle ilgili olanlar var.
06:04Kahvesini yudumlayanlar var.
06:06Böyle güzel bir alan.
06:07Sabah saat 8'de gelirim.
06:09Dükkanımı açarım.
06:10Günümün 5-6 saatini bu küçük atölyemde geçiriyorum.
06:13Gruplar gelir.
06:14Yurdumuzun çeşitli illerinden turlarla birlikte, otobüslerle.
06:18Saymakla bitmez.
06:19Bir hafta Güneydoğu'dan gelenler olur.
06:22İzmir ağırlıklı, İstanbul ağırlıklı, Konya ağırlıklı gelirler.
06:26Lület taşını onlara tanıtmak ve onlara dokunmasını sağlamak için bu küçük atölyemizde ve bahçemizde Lület taşı ham maddelerini koyuyoruz.
06:33Bıçakları isteyenler onlara dokunurlar.
06:35Bir şeyler hazırlar.
06:36Çizerler.
06:37Alırlar.
06:37Hoşlarına gitmez.
06:38İçeriden giderler.
06:39Objeyi beğenerek satın alırlar.
06:41Aslında bir kültür çalışması yürütüyoruz bunlarla birlikte.
06:522001 yılından beri halk eğitim merkezleri ve belediyelerin iş birliğinde kurulan Lület taşı işlemecilik kursunda ben Lület taşı usta öğretici olarak görev yapmaktayım.
07:01786 tane kursiyerim oldu.
07:0420 kişisi bir fil Lület taşıyla ailesini geçindiriyor.
07:073 kişinin bu bölgede dükkanı açmış durumdalar.
07:10Bu beni sevindiriyor, gurur veriyor bana.
07:18Geçim derdi olmayan mesleklerden birisi Lület taşı.
07:21Bugün köylülerimiz bizim.
07:23Yazın çiftçilik yapar, kışında maden ocağına gider, saat 10'da iner yerin altına.
07:283-4 parça bir şey çıkarır, götürür, onu satar yahut da kendisi, yahut da yeğenleri işler, onu satar ve evine bir gelir kaynağı olur.
07:36Bu yıllardan beri böyle süre gelmiş bir olaydır.
07:39Çalıştığınız sürece, ürettiğiniz sürece ürününüzü, beğenisini bulan, değerini bulan mutlaka bir sanatsever mutlaka çıkıyor.
07:51En son cezaevlerinde kurs verdim.
07:53Kader mahkumlarını.
07:552 yıldır oradayım.
07:56Çok güzel bir duygu.
07:57Tespih yapmasını öğrettim.
07:58Torna tezgahları alındı.
08:00Tespih yaptılar.
08:01Bugün üretime geçtiler ve 3. seneleri cezaevinde üretilen o tespihler, yapılan tespihler, cezaevleri fuarları olur.
08:09En son Antalya'dalardı.
08:10İzin alıp mahkumlarla birlikte, tezgahlarıyla birlikte gidip orada ürünleri satıyorlar.
08:163 yıldır gurur verici bence bu iş.
08:17Kurumsal bir ortamda çalışamayacağımı ben yıllar önce bu kanaata vardım.
08:30Hatta çoğu zamanda kurslarda böyle beni özgür bırakın, ben rahat çalışın dedim.
08:35Sağ ol bu ortamı da yakaladım.
08:36Kesinlikle çalışamazdım.
08:38Sanat ayrı bir şey.
08:39El sanatı, el işlemecili ayrı bir olay.
08:41Özgür olmanız gerekir.
08:43Böyle bir hayatımız var, güzel, hoşumuza giden bir hayat, kalabalık bir hayat.
08:47Üre taşını tanıyan insanların olduğu bir hayat.
08:58Usta çırak olayına gelince eskisi gibi usta çırak olayı maalesef yok.
09:02El sanatıyla uğraşmasını isterim gençlerin.
09:04Kursların devam etmesini istiyorum.
09:06Sürdürülebilirlik olsun istiyorum.
09:08Eskilerin dediği gibi, sen yapmazsan da altın bileziği tak.
09:12Atala doğru söylemiş.
09:14Üretmeli insan.
09:24Çıraklıkla başladım.
09:25Aşkla devam ettim üretmeye.
09:27Her kuşak bir parça bıraktı bu neslere.
09:30Ben de kendi izimi bırakıyorum.
09:31Bıçağı elimi alıp çalıştığım zaman en mutlu insan benim.
09:35Hiçbir şey yapmazsam bir tespih tanesini meydana çıkarayım.
09:38Onun verdiği zevk hiçbir yerde yok.
09:40Üretmeli insan, kesinlikle üretmeli.
Yorumlar