00:00Öğretmek aslında nefes almak bence, faydalı olmak.
00:13Kındır'a zembili nasıl ayakta tutuyorsa, bitmiş bir zembilde kurs içerisindeki bu dostluğu, bu arkadaşlığı bizleri bir arada tutuyor.
00:23Her düğümünde bir hayal var. O yüzden zembili tanıştıktan sonra zembili bir daha bırakmadık.
00:30Merhaba, hoş geldiniz. Ben Nuran Güngör. Samsun Bafra Halk Eğitim Merkezi'nde 37 yıldır usta öğreticisi olarak çalışıyorum.
00:43Aynı zamanda Kültür Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı ünvanına sahibim.
00:48Bafra'da Halk Eğitim Merkezi'nde Bafra'nın 300 yıllık geleneği olan zembili tanıtım, üretim alanlarında çalışıyorum.
01:00Zembili tanışmam aslında 95'li yıllara dayanıyor.
01:04Bafra'nın civar köylerinden, Göltepe Köyü'nde yaşayan Kaptan Çakır ve eşi Canan Çakır bu işi üretiyorlarmış.
01:10O zaman usta öğreticilik vasfı olmayan Canan Teyze'ye unutulmaya yüz tutmuş el sanatlarına dayalı olarak bir usta öğreticilik vasfı kazandırılıyor.
01:19Ve o yıllarda Göltepe Köyü'nde köy halkına bu işi üretmek için bir kurs açılıyor.
01:24Sonuçta 300 yıllık bir sanat. Biz eğitimimizi alırken aynı zamanda da zembili üretmek ve Bafra'ya mal etmek adına tanıtmak amaçlı olarak ARGE'de Avrupa Birliği projesi yazıldı.
01:3530 tane öğrenci, 2 tane eğitmen Avrupa Birliği projemizi başlattık.
01:39Ve bu projeyle unutulmaya yüz tutmuş zembili tekrar hayat buldu ve günümüze bize geri döndü diyebiliriz.
01:48Şimdi zembili ne amaçla yapıldığına gelince poşetlerin olmadığı dönemlerde taşıma aracı olarak yapılmış.
02:00Taşıma aracı dediğimiz işte insanlar pazara giderken zembili içerisine en az 3 bakır yoğurt kabının girecek şekilde örmüşler o yıllarda.
02:09Ve bunu Bafra'nın pazar yerlerinde hem ihtiyaçlarını karşılamışlar hem insanlara satış olarak sunmuşlar.
02:17Tamamen doğaya dost bir ürün. Tamamen doğal.
02:19Eskittiğiniz zaman tekrar toprağa attığınız zaman poşetler gibi zarar vermeden tekrar aslına dönerek doğa dostu.
02:27O yüzden biz de buna gönül vererek hala günümüzde bunu üretmeye, yapmaya devam ediyoruz ve edeceğiz.
02:39İki tane ham maddesi var zembili. Bir tanesi kındıra dediğimiz sazgillerden bir saz çeşidi.
02:47Bafra'nın Kızılırmak deltasında yetişir. Kındıra zembili iskeletini oluşturuyor her şeyden önce.
02:53Ve sağlamlığı tartışılmaz. Çok uzun yıllar, 10 yıla aşkın elimizde olan bir kındıramız var mesela hala kullanabildiğimiz.
02:59Ve zembili dik tutan o iskelet yani o kındıranın sağlamlığı zaten.
03:03Dolayısıyla da coğrafi işareti alınmış olan zembili üretmek için en gerekli ham madde kındıra.
03:15Çocukluğumda bizim büyüklerimiz giderler, sazın içerisinden keserler, evlerin önüne getirip sererek kuruturlar.
03:23O zamanlar Mayıs aylarında kesilen kındıra, bugün günümüzde kuş cennetinde dolayısıyla,
03:28işte kuşların öreme mevsiminden dolayı Aralık ve Şubat aylarında kesimi yapılıyor sadece.
03:34Bize şimdi devletin kurumlarının izin verdiği zaman ve süre içerisinde kındırayı temin edebiliyoruz ancak.
03:41Zaten zembili bu kadar değerli olmasının sebebi de kındıranın zor elde ediliyor olması.
03:47Kındıra'nın normalde aslında bir tanesini almış olsanız hemen kırılır, eder.
03:56Ama bir araya gelerek, avuç içerisine bükerek, bir araya getirerek yaptığımız o halatımsı ip o kadar sağlam ki,
04:03üç tane bakır yoğurt kabının içerisini taşıyacak kadar sağlamlıklı bir ürün.
04:07Kındıra ve mısır yeleğinin bir araya gelerek üretildiği zembil sağlamlığıyla da ömürlük açıkçası.
04:17Şimdi ilk önce kındıra kuru bir malzeme oluyor tabii ki.
04:22İşleme koyduğumuz zaman da ıslayarak çalışıyoruz.
04:24Daha sonrasında kındırayı avuç içerisine bükerek ip haline getiriyoruz.
04:29Aynı şey mısır yeleğinde de geçerli.
04:31Mısır yeleklerini yapacağınız işin çeşidine göre, büyüklüğüne göre, inceliğine göre, zarifliğine göre parçalara ayırarak,
04:38bunları kındıra üzerinde tekniğine uygun düğümler atarak objelerimizi çalışmaya başlıyoruz.
04:47Mısır yeleğinin kendine has bir rengi vardır.
04:50Zembillere farklı formlar vermek için mısır yeleklerini boyuyoruz.
04:54Doğal boyalarla yaklaşık bir saat süresince kaynatıyoruz.
04:58Kaynattıktan sonra onu tekrar kurutuyoruz.
05:01Görmüş olduğunuz bütün renkleri elde ediyoruz.
05:03Bu da yaptığımız tasarımlarda yeniliklere.
05:06Olduğu yerde saymıyor da daha ileri, daha ileri, daha ileri diye gidiyoruz.
05:10Hayal gücü sınırsız bir kere.
05:12Tasarım sınırsız.
05:13Her hayal ettiğiniz şeyi üretebilirsiniz.
05:15Taşıma aracı olarak yapılan zembil, dün pazarda, bugün plajda, tasarımın geldiği nokta diyoruz biz buna.
05:22Zembil'in daha çok bir alanda kullanılmasını sağlamak amaçlı da tasarımlarımız ve çalışmalarımız devam ediyor.
05:30Bir çantada zembil dediğimiz işte formunda çalışılan bir çantanın bir sırasına gitmek yaklaşık bir saat, bir buçuk saat arası bir şey.
05:3930 sıralık bir çantada yaklaşık 50 saate yakın zaman harcıyorsunuz.
05:43Yani bu bir insanın hayatında çok önemsenecek bir zaman dilim açıkçası.
05:48Harcadığınız bu zamanı da işte zembili değerli kılan şeyler diyoruz ya, harcadığınız zaman da o işin içine girmiş oluyor.
05:56Kındır'a zembili nasıl ayakta tutuyorsa bitmiş bir zembil de kurs içerisindeki bu dostu, bu arkadaşlığı inanın ayakta tutuyor.
06:08Bizleri bir arada tutuyor.
06:10Halk eğitim kurslarında insanlar sosyalleşiyor her şeyden önce.
06:12Yani sen bunu ürettin, ben bunu yapıyorum, aşurunun rengi şöyle oldu, bunu böyle oldu diye birbirleriyle paylaşım içerisinde olmak istiyorlar.
06:21Bir yıllığına diye gelen öğrenci inanın 3-4 yıl gelir kalır, hatta bir dahaki sene beni alacak mısın diye de sorar.
06:28Demek ki faydalı oluyoruz diye düşünüyoruz.
06:30Ben en azından öyle düşünüyorum.
06:32Emekli hemşireyim.
06:334 yıldır zembil ile uğraşıyorum.
06:36Çok mutlu oluyorum.
06:37Alışkanlık haline geliyor zaten.
06:39Yapmadığınızda kendinizi suçlu hissetmeye başlıyorsunuz.
06:42Torunu büyüttüm.
06:45Ondan sonra da boş kalınca mecbur.
06:51Böyle bir denedim.
06:52E güzelmiş ama ben uğraşamam bununla dedim.
06:54Ondan sonra evde sıkıldı kızımla beraber.
06:57Dedik hadi beraber bir başlayalım.
06:59Muhteşem.
07:01Yani terapi.
07:02Terapi.
07:02İnsanoğlusun, moralin bozuk çıkıyor veya bir şeye canı sıkılıyor.
07:06Oraya girdiğinde her şeyi unutuyorsun.
07:08Tarlaya gidiyoruz, mısırları topluyoruz.
07:11Çoğallara koyuyoruz, onları taşıyoruz.
07:13Sonra boyama işlemlerimiz var.
07:15Onları yapıyoruz.
07:16Ürettik de çantalar falan yaptık.
07:18Harika duruyor.
07:20Sonuç güzel.
07:20Yeni bir şeyler üretebilmek o kadar güzel ki kendime özgüvenim daha fazla arttı bu işte.
07:27Kafa dağıtıyor.
07:29Her imlekte düşünce değişiyor.
07:34Ben dedim bunlara, ben bu senin şöhret olayım.
07:36Gülme, eğlenme, işimizi yapma, birbirimize yardımlaşma, özellikle kendi masamız var.
07:45Öbür masaya laf atarız, biz daha iyi bir şeyler yapıyoruz, siz neredesiniz gibi.
07:49Sanki yanlışlık yaptın gibi geldim ona.
07:54Sökeceksin onu elinde sonunda sökeceksin.
07:57Mevla nasip eylesin de, düğünümü hayrı.
08:04Yedim bafran okulu, ceviz yüzüm kokulu.
08:09Her düğüm attığınızda bir kere oraya bakarken çocuğunuzu görüyorsunuz.
08:23Hayallerinizi görüyorsunuz.
08:25Yaparken o kadının onu hayal ettiği şeyleri düşünseniz de.
08:29Yani ben bunu üreteceğim, bitireceğim, işte bununla eve bir teneke yağ alacağım.
08:33Öbürü diyor ki işte bir giyim belki çorap alacağım.
08:36Yani o olacak, bu olacak.
08:38Her düğümünde bir hayal var.
08:39Bir pazarımız maalesef şu anda yok.
08:46Ama bireysel olarak fuarlarda, festivallerde satışını yapıyorlar arkadaşlarımız.
08:52Ürettikleri ürünlerde ihtiyacın dışındaki bütün geliri evinde kullanabiliyor, çocuğuna verebiliyor.
08:57Kendi ihtiyaçlarını karşılayabiliyor.
08:59Emeğinden elde etmiş olduğu gelirin hazdını yaşıyor her şeyden önce.
09:03Bu tip şeylerden kazandığım parayı fotoğrafçılıkla ilgileniyorum profesyonel anlamda.
09:09Gezilere harcıyorum.
09:11Benim yurt içi, yurt dışı gezi param.
09:13Şu an bir ürün yapıyorsun, bazen bir fiyat koyuyorsun, bazen pahalı diyorlar.
09:18Aslında onun arka perdesini kimse bilmiyor.
09:21Zembil yapmaya başladıktan sonra el yemeğin değerini daha iyi anlamaya başladım.
09:28Üretmek aslında nefes almak bence.
09:30Faydalı olmak.
09:32Dünyaya geliş sebebin diye düşünüyorum.
09:35Yani dünyayı boş geçirmemek.
09:37Yaşam yani kısacası.
09:39Nefes almak ve yaşam bence.
09:40Şunu diyorum her zaman.
09:45İnsanların yaşadıkları yerlere hep bir borcu vardır diye.
09:48Benim de elimden gelen buydu herhalde.
09:50O yüzden Zembil'le tanıştıktan sonra Zembil'i bir daha bırakmadım.
09:53Ben 300 yıllık bir işi ustamdan aldım.
09:56Öğrendim.
09:57Ben de ustalar yetiştirdim.
09:59Ve bu işi 300 yıl daha ileriye götürmek için çalışıyoruz.
10:03İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar