00:01MÜZİK
00:08Kitre bebek benim için çok müstesna bir sanat.
00:13Her insan bu dünyaya bir misyonla gelir.
00:16Bazıları fark eder, bazıları yaşarken öğrenir.
00:22MÜZİK
00:23Biz Türkiye'de tanıtamadığımız bu bebeği bir gün gelip dünya üzerinde alkışlatacağız.
00:29Kışlatacağız, bunu içimde hissediyorum.
00:34MÜZİK
00:36Ben Naciye Ürün, 1981 yılında Tekirdağ'da dünyaya geldim.
00:41Ev sanatları öğretmeniyim.
00:42Yaklaşık 10 yıldır kitre bebek sanatıyla ilgilenmekteyim.
00:47MÜZİK
00:50MÜZİK
00:51Kitre bebek aslında Geven Otu dediğimiz Anadolu'da yetişen bir bitkinin öz soyudur.
00:57Pek çok farklı alanda kullanılmakla beraber sanat camiası Ebru yaparken teknede kıvam arttırıcı unsur olarak tanır kitreyi.
01:06Pamuk liflerini kitreyi yapıştırıcı olarak kullanarak icra ettiğimiz bu minyatür heykelleri biz kitre bebek diyoruz.
01:13Peki kitre bebek nasıl bir şeydir diye biraz daha açıklamak gerekirse, tel bir iskeletin üzerine kumaş ve pamuklarla dolgulu bedenler
01:22yapılır.
01:22Onun üzerine eller, ayaklar ve baş kısmı az önce bahsettiğimiz gibi pamuk ve kitre ile oluşturulur.
01:34MÜZİK
01:36Kitre bebek, Türkiye'de Cumhuriyet'in ilk kurulduğu yıllarda icra edilmeye başlamış bir sanat.
01:42Bu sanatı ilk icra eden kişi de Zehra Mifit Hanım'dır.
01:46Merakından ötürü yaptığı küçük uygulamalarda ilerleye ilerleye ilerleye bulduğu bir tekniktir.
01:51Kitre bebek diye anlattığımız teknik.
01:54Özü şudur, pamuktan heykeller yapılıyor ve bu pamukları yatıştırmak için kitre bitkisini kullanıyor.
02:00O günden sonra adı kitre bebek olarak anılır.
02:05MÜZİK
02:11Benim hikayem aslında lise yıllarında bir öğretmenim beni yönlendirmesiyle başladı.
02:17Ortaokul hayatıma kıssanat ortaokuluna başladım.
02:20Buna da vesile amcam olmuştur.
02:22Çünkü muhacir ailelerinde bir şeyler üretebilmek, yapabilmek çok kıymetliydi.
02:26Muhtemelen onların bu beklentisi üzerine kıssanat ortaokuluna gittim.
02:30Sonrasında meslek lisesine devam ettim doğal olarak.
02:33Meslek lisesi benim için bir yol ayrımıydı.
02:36Annem çeyiz yapayım diye nakış okumamı isterdi.
02:39Babamsa giyim bölümünde okumamı istiyordu.
02:42Çünkü konfeksiyon fabrikalarında çalışıp bir şekilde para kazanma ihtimalim vardı.
02:46Ama asıl kritik olan benim öğretmenimin lisede beni el sanatları bölümüne yönlendirmesi oldu.
02:53Üniversiteyi kazandım.
02:54Ankara'ya, meslek eğitim fakültesine el sanatları öğretmenliği bölümüne yerleştim.
02:592003 yılında öğretmenlik mesleğine başladım.
03:02İlk atamam Konya'yaydı.
03:04Konya'da ilk öğretim çocuklarına, resim iş derslerine, iş eğitim derslerine girdim.
03:08Sonrasında Ankara'ya atamam yapıldı.
03:10Ve Ankara'da kız meslek sesinde benim tahmin bile edemeyeceğim bir şekilde
03:14ayakkabı tasarımı bölümünde çalışmak durumunda kaldım.
03:17Ve çok besleyici oldu.
03:19Ve birkaç yılda zihin engelli çocuklarla çalıştım.
03:22Ve bu da çok büyüdü.
03:24Sonrasında yolum İstanbul'a düştü.
03:27Beyler Bey'e olgunlaşma enstitüsüne atandım.
03:29Ve yaklaşık 15 yıldır buradayım.
03:38Enstitü çok fazla işlerin yapıldığı bir kurum.
03:41Sanatsal ve yüksek beklentiler, kalite beklentilerin olduğu bir kurum.
03:45Şu proje, bu proje derken bir gün bir sipariş geldi kurumumuza.
03:49Bir bebek istendi.
03:50Katibin bebek.
03:51Ve biz bu bebeği enstitü olarak çok kaliteli, yüksek standartlarda sunmamız gerekiyordu.
03:57Tam olarak burada kitre bebek fikri doğdu.
04:00Ben kitre bebeği, evet lisede ve üniversitede öğrenmiş olmama rağmen yıllardır yapmıyordum.
04:05Çok korktum.
04:06Ya bu bir ceza gibi geldi bana.
04:08Ve kitre bebek yapmaya başladık kurumca.
04:11Yıl 2015 civarı.
04:13Neredeyse 10 yıl oldu.
04:14O da kitre bebeğin ilk tohumuydu.
04:17Projeyle başladık.
04:18O proje o kadar beğenildi.
04:19Bir tane daha koleksiyon istendi, bir tane daha koleksiyon istendi derken çok profesyonel yerlere ulaştık.
04:39Enteresandır, bir 6 ay kadar çalıştıktan sonra Olgunlaşma Enstitüsü'nün çok eski öğrencilerinden, öğretmenlerinden bir hanımla tanıştık.
04:47Dedi ki siz bu işi yapıyorsunuz madem, ben sizi bu işin doğayeniyle tanıştırayım.
04:52Nimet Sanlıman hocamızla tanıştık.
04:55Nimet Sanlıman, kitre bebeği ilk defa icra eden Zehra Mifit Hanım'ın ilk öğrencisidir.
05:00O gün onunla tanıştığımızda sanki masal diyarı gibiydi.
05:03Çocuklar çok geç kaldınız dedi.
05:06Yaklaşık 80 yaşlarındaydı biz tanıştığımızda.
05:09Öyle değil dedi.
05:10Çok geç kaldın.
05:10Ben o kadar öğrenci yetiştirdim ki bir tanesinin gözünde bu kadar büyük ışık görmedim.
05:15Keşke daha önce tanışsaydık.
05:17O ellerini ellerime aldığı gün kimseye el vermediğinden, veremediğinden ötürü o duyduğu acıyı yüreğimde hissettim.
05:25Ve sanki o eli bana vermiş gibi hissettim.
05:28O aşkla döndüğümde bebeklerimin, yeni başladığım bebeklerimin çok daha keyifli, güzel, latif bir yerden üretmeye başladığımı fark ettim.
05:38Bu birinci kırılmaydı.
05:40İkinci kırılma ise sevgili Selma Kadriye Yurtlu hocamla oldu.
05:44Onunla da dışarıda bir konsepte karşılaşmıştık.
05:47Eğitim veriyordu.
05:48Dur çocuğum dedi.
05:48Sen bu işi biliyorsun.
05:50Ben sana bunu öğretmeyeceğim.
05:51Ama senin ritmin yok dedi.
05:53Ritmin yok kelimesinin ne anlama geldiğini yıllar yıllar sonra fark ettim.
05:58O kadar çok üstüne düşüp mükemmel yapacağım diye o kadar çok zihnimle çalışıyormuşum ki
06:05yüreğimle çalışmanın ritim olduğunu anlamam da birkaç yılımı almış oldum.
06:20Kitre Bebek, Zehra Müfit sayesinde Milliyetin Bakanlığı'nın müfredatına girmiş.
06:25Olgunlaşma enzisinde Ankara'da.
06:27Sonrasında meslekselerinde yaygınlaşmış.
06:29Ve sevgili hocalarımız bunun kitabını çıkartmıştır.
06:32Ve burada temel bir üretim üslubu vardı.
06:35Naylon çorabının içerisine pamuk konularak kafa altyapısı olur.
06:39Onun üzerine yerleşim yapılırdı pamuklarla.
06:41Ben bu altyapıyla muhteşem bir bebek yapılamayacağını fark ettim.
06:46Ve yavaş yavaş değişim, dönüşüm, teknik arayış orada başladı.
06:51Önce altyapıyı değiştirdim.
06:52Sonra pamuk kullanımını değiştirdim.
06:55Pamuk üzerine konulup onun üzerine sıvı sürülürken
06:58ben elimde pamuğu gerdire gerdire, muntazam bir hale getirip
07:01cilde yükleme yaptığım zaman çok daha pürüzsüz bir yüzey elde ettiğimi fark ettim.
07:13Bebek yaparken aslında şöyle bir şey oluyor.
07:16Herkes de aynı değildir belki ama benim için şöyle bir şey.
07:19Sadece niyet alıyorum.
07:20Ben o niyeti aldıktan sonra
07:22sanki o bebek kendi canıyla kanıyla karakteriyle dünyaya gelecekmiş gibi hissederim.
07:27Teknik olarak ona yardımcı olurum.
07:29Ama o kendini doğururmuş gibi gelir.
07:32Bazı bebeklerin hikayesi böyledir.
07:34Mesela babaannem, canım, onun bebeğini yapmak istedim.
07:38Sanki o bana hep kulağıma fısıldadı.
07:40Bir yelek ör bana.
07:42İşte bir eşarp namaz örtüsü olsun gibi.
07:46Bebeği yapmaya başladığınızda
07:48içinizden böyle bir ses gelir.
07:50Sanki bebek kendi kendini yapar, kendi kendini giydirir.
07:53Orada konuşur gibi olur.
07:54Ama benim için unutamadığım hikaye nedir derseniz.
07:58Sanırım Alice Harikalar diyarı konseptli bir bebekti.
08:03Bu bebek çok çok çok özel.
08:05Niye?
08:05Çünkü statik bir üretimdir kitre bebek.
08:08Ama ben kitre bebeği niye hareket etmesin dedim.
08:11Niye biraz daha canlı hissettirmesin?
08:14Niye kolunu kaldırmayayım?
08:15Niye sanki göğsüme sarıyormuş gibi yapamayayım bunu?
08:18Ve tam korona sürecinde, yurt dışında bir yarışmada
08:21online katılım gördüm.
08:24Dedim niye olmasın?
08:25İşte o gün mavi saçlı Alice bebek, bana göre Aliye bebek.
08:30Yaptığım en muhteşem işti.
08:38Kitre bebek maliyeti çok düşük, emeği çok yüksek bir sanattır.
08:43Bir parça pamuk ve kenarda atılmış 3-5 tane kumaşla harikalar yaratırsınız.
08:48Bir kutunun içinde paramparça durmuş bir şeyden
08:51bir anda kimsenin gözünü alamayacağı muhteşem bir esere çevirirsiniz.
Yorumlar