00:00The school is the second lesson of our studies,
00:08so they should be filled with it.
00:12But in Nueva Ecija and Lanao del Sur,
00:15the most important thing happened in America
00:19during the study,
00:21may barilan!
00:30Mahigit isang linggo na ngayong walang pasok
00:38dito sa Balabagan Trade School
00:40sa Lanao del Sur sa Pindanao.
00:4338 mga guro kasi ng iskwelahan
00:46ang di o mano nag-resign.
00:50Ang kanilang rason, takot.
00:53Ang kasamahan kasi nilang guro,
00:56walang awang binaril sa ulo.
00:59Walang metro lang ang layo
01:01mula sa kanilang paaralan.
01:03Ang tama po dito sa likod,
01:04agad-agad namin dinala sa malapit ng hospital
01:07kung may pinawayan po ng buhay.
01:09Ang nasa likod ng krimen,
01:11walang iba kundi sariling estudyante ng biktima.
01:18At hindi natatangi ang nangyaring krimeng ito.
01:22Dahil sa nakalipas na mga araw,
01:24sunod-sunod ang kaso ng pamamaril
01:27sa loob at labas ng mga eskwelahan.
01:32Ang kailangang pag-aralan ng lipunan ngayon,
01:35ligtas pa ba ang ating mga estudyante et guro?
01:40Ang biktima ang 37 anyos na si Danilo.
01:44Tubong Trento, Agusan del Sur,
01:47mahigit isang dekada nang nagtuturo ng Filipino
01:50sa Palabagan Trade School.
01:53Mabait daw si kuya,
01:54professional daw pagdating sa school
01:56kasi pag student siya sa loob ng campus,
01:59sa labas, friend niya.
02:01Ayon sa mga saksi,
02:03umaga nitong August 4,
02:05habang naglalakad papasok si Danilo,
02:07bigla na lang daw itong binaril sa ulo.
02:14Ang guro, bumulag ka.
02:16Abang ang suspect,
02:17agad na,
02:18omes ka po!
02:20Pag respondin namin,
02:21agad-agad namin dinala sa malapit ng hospital
02:24kung ano ipinawayan po ng buhay.
02:26Si Cherry Rose,
02:28agad bumiyahe papunta sa punerarya.
02:31Umiyak pa ako.
02:32Sobrang lungkot.
02:33Kasi miminsan lang kami magkita.
02:36Tapos yung pagkikita namin,
02:38patay na siya.
02:42Sa pakikipagtulungan ng kapatid ng suspect
02:45na isa ring polis,
02:46natimbog nila ang may sala
02:49sa kalapit na bayan ng Marugong
02:51nitong August 7
02:53at nagpaunlak ng panayam sa aming team.
02:56Itago natin ang suspect sa pangalang Allen,
03:00first year college student,
03:02isa sa mga estudyante ni Danilo.
03:06Totoo raw na nabigyan siya ng INC
03:08o incomplete na markah
03:10ng kanyang guro.
03:11Pero hindi raw ito ang dahilan
03:13kung bakit nandilin ang kanyang paningin.
03:16Yung mga panagalita ni Sir Dan.
03:18Sakit din ako?
03:19E kinabisyan.
03:20Pakain din niya kung
03:22kinetraw ito ang mga
03:23para-study ito dah.
03:25Ang advice sa kanya,
03:26si the guidance counselor
03:28para maayos yun.
03:29Minasama niya yung
03:30pag-advise sa kanya
03:31at saka hindi niya inintindi mabuti.
03:33Pinapaaral kasi siya ng kanyang kuya.
03:35So dahil siguro sa takot,
03:37mapagalitan siya ng kuya niya.
03:38Hindi siya makaproceed
03:39to second year level.
03:40Ang solusyon niya,
03:41binaril niya.
03:43Napag-alaman ng aming team,
03:47hindi lang pala sa klase ni Danilo
03:50may INC
03:51o incomplete na marka si Allen.
03:53Pero bakit si Sir Dan yung...
03:55I don't know.
03:56I don't know.
03:57I don't know.
03:58I don't know.
03:59Pero yung ibang teacher
04:00na nang bagsak sa'yo,
04:01may plano ka ba sanang sakpan din Sir?
04:02Hindi.
04:03Kasi wala sila
04:04ang kinadak niya.
04:05Ang baril na ginamit ni Allen,
04:07isang caliber .45 pistol
04:09na pag-aari raw
04:11ng yumaon niyang ama.
04:12Kasi nung namatay yung tatay ko,
04:14tinago ko yung ano ko.
04:15Correct ko, Sir.
04:16Ito kasi sa amin, Sir.
04:17Maraming ato,
04:18may tukito dito.
04:19Makakamilik, Sir.
04:20Pwede tong murder.
04:21Dahil ito ay
04:22meron makikita dito
04:23na talagang pinlano niya yung pamamatay eh.
04:25Meron evident premeditation
04:26at may pag-amin siya dito.
04:28Ito.
04:29I come in.
04:30I come in.
04:31It'll be middle now, Sir.
04:32Mad.
04:33It's, uh,
04:34what's his issue?
04:35It's your bishop.
04:36Di meron na,
04:37Sir.
04:39Tawag, Sir.
04:40Tuloy man yung kaso namin sa kanya, Sir.
04:41Dahil sa nangyari, napabalitang maraming kasamahang guro si Danilo na balak ngayong mag-resign kung hindi man nagpapadestino na sa ibang paaralan.
04:52Wala pang opisyal na pahayag ang pamunuan ng Balabagan Trade School tungkol dito.
04:58Tumanggi rin silang magpa-interview.
05:01Samantala nitong Merkulis, ang burong si Danilo inihatid na sa kanyang huling hantungan.
05:11Kaya nga nang balay na naka-direaktan lang.
05:16Malamal ko po yung kuya ko.
05:24Sinasabihan ko siya palagi, uwi ka na dito.
05:28Yun nga, sinasabi na sa akin, safe ako dito, huwag kayong mag-worry dyan.
05:32Ngayong wala na siya, mas malungkot po kasi hindi na naman siya makikita forever.
05:37Kung nandito ka man ngayon sa paligid kuya, don't worry kasi ilalaban namin ang iyong pustisya.
05:47Ito namang mantes ng umaga, magkakasunod na putok ng baril din ang umalingaungaw sa tapat ng isang eskwelahan sa Migsayap, North Putabato.
06:04Ang prinsipal ng Agriculture Central Elementary School, si Arnit Alcibar, sugatan matapos ma-ambush at pagbabarilin ng riding in tandem.
06:15Siguro mga walong basyo yung nakita doon, sir. Dito yung tawama sa may shoulder niya, sir.
06:21Saka may dalawang kabaon na bala doon sa may likuran niya, sir. Pero nasa safe naman nakalagayan po yung ating victim.
06:30Nakakaalarma ang sunod-sunod na mga kaso ngayon ng barilan sa mga eskwelahan.
06:34Kaya rin ang nangyari sa Santa Rosa Integrated School, San Nueva Ecija, nitulang August 7, kung saan dalawang pagkasunod na putok ng baril ang nalilig.
06:47Ang mga biktima, parehong mga estudyante.
06:51Ang 15-anyos at grade 8 student na si Shane.
06:56At ang 18-anyos na si Menard, na dating niyang nobyo.
07:01Na siya ring bumaril kay Shane.
07:04Si Menard, kinalaunan, nagbaril din ng sarili.
07:09Sa sahig ng classroom kung saan nangyari ang pamamaril,
07:13pakas pa rin ang mga marka ng natuyong dugo.
07:16Taong 2023, nung naging magkasintahan daw si na Menard at ang dating niyang ka-eskwelang si Shane.
07:26Dahil OFW ang ina ni Menard sa Dubai,
07:29ang nanay ni Shane daw na si LV ang itinuring niyang pangalawang ina.
07:33Sa akin nga daw niya po nakita yung pagmamahal ng nanay.
07:38Mula pagka bata, ako na ikasama niya dahil nasa abode yung nanay niya.
07:42Pagkakakilala ko sa bata na yan, hindi naman siya violenti kahit may isang.
07:47Wala naman din siya sabi doon sa ating eh.
07:49May problema ko.
07:50Hindi na nga daw po siya pinapansin.
07:53Wala po siyang mapagsabihang kaya sa akin po nagsasabi.
07:58Bukas din daw si Menard sa kanyang tita LV sa estado ng relasyon niya sa anak nito.
08:04Kaya kada may problema sila, nagsusumbong sa akin yun, na hindi na siya kinakausap nito.
08:09Kaya sabi ko, bigyan mo lang ang oras tong anak ko at lalo yan, nag-aaral yan eh.
08:15Sina Menard at Shane naghiwalay.
08:18Kaya para mapagtunan ng pansin ang pag-aaral,
08:21nagdesisyon ang kanilang pamilya na paghiwalayin sila ng eskwelahan.
08:26Kaya si Menard inilipat habang si Shane na chismis noong buntis.
08:31Tapos tumawag sa akin na iyak na ng iyak.
08:34Sabi ko, magtatagan mo yung loob mo niya at huwag kang umiiyak.
08:38Hindi naman totoo.
08:40Ang paratang kay Shane nakarating kay Menard na ikinagalit nito.
08:46Sa isang Facebook post, ipinahayag pa ni Menard ang kanyang saluubin.
08:51Nagmahal ako ng totoo.
08:53Ginawa ko lahat para sa'yo hanggang kamatayan na to.
08:56Ikaw lang yung babaeng panghabang buhay ko.
09:01Ang post, agad daw binura ng binata.
09:08Humingi rin daw siya ng dispensa kay LV.
09:11Sabi niya, Tito, sorry po.
09:13Talagang gusto niyang magpaliwanag.
09:15Binago nung anak ko yung account niya na hindi na siguro niya mabuksan.
09:20Parang doon na niya na pagsama-sama yung isipin niya.
09:24Hanggang umaga nitong August 7, si Menard pumuslit sa eskwelahan ni Shane.
09:30Bit-bit ang isang baril.
09:32Dumiretso ang binata sa classroom kung saan nakatambay noon si Shane.
09:39Gusto daw kausapin yung victim nung ayaw pumayag.
09:43Bigla na lang pumasok sa classroom.
09:49Binaril po yung victim.
09:50Pagkatapos niyang barilin yung victim,
09:53isunod na po niya yung sarili niyang barilin din sa ulo.
09:56Binaril po siya yung mga kwento sa amin na about pura.
10:02Di po namin na gagawin po niya.
10:05Minsan, makakakita tayo ng pagbabago sa behavior.
10:08Hindi na pumapasok yung bata.
10:10Hindi na niya ginagawa yung mga dati niyang ginagawa.
10:13Ito yung mga bata na mas dapat natin kinakausap.
10:17Isinugod si Shane at si Menard sa ospital.
10:21Pero dahil sa tama ng bala sa bungo,
10:24si Menard binawian ng buhay.
10:26Magkamili lang po si Menard.
10:32Dahil nga po sa pagmamahal po na,
10:33sana po matatawad po nila.
10:36Si Shane naman na coma.
10:38Medyo mababa na rin po yung blood pressure po niya.
10:41Wala na po siyang sarili pong paghinga.
10:44Makalipas ang halos isang linggo,
10:47si Shane namatay din.
10:51Nailip ko yun.
10:52Magayigising ako.
10:54Naalala ko siya.
10:55Hindi ko na pala makikita ngayon nila.
10:58Ian, apo.
11:00Alam kong mabait kang bata.
11:03Alam kong
11:04hindi ka pababayaan ang Panginoon.
11:12Kasama Kanya.
11:13Sa Kanya ka namin yung pinagkakatiwala.
11:18Hindi man lang kita nakausap na nung huling araw mo.
11:22Sorry, wala ako sa tabi mo nung nangyari yan.
11:25Mahal na mahal.
11:27Alam mo naman yun, di ba?
11:28Ami-miss ko yung...
11:33Lagi mo sinasabi sa akin na love you, mama.
11:37Ang tanong ngayon, saan nang galing ang baril na ginamit ni Menard?
11:48Sinusubukan namin yung ibang paraan na kung paano matrace yung baril, kung mayroon siyang burado o talagang wala ng serial number.
11:57Wala akong idea sa baril. Matagal pa akong naging tanod pero hindi ako nagdadala ng baril at saka ng batuta.
12:06Inisyuhan ako ng baril na hindi ko malang minsan naiwi dito sa bahay dahil ayoko nga at maalis ako palagi.
12:12Ang pamunuan ng Santa Rosa Integrated School, nananatiling tikom ang bibig sa nangyaring krimen sa loob ng kanilang campus.
12:21Isang linggo rin silang hindi nagklase matapos ang nangyari.
12:25Kung mapatunayan na yung school negligent sa pagpapanatili ng seguridad ng mga estudyante,
12:31maaaring makasuhan ng civil case.
12:33Nasa Child and Youth Welfare Code kasi natin na sinasabi nun,
12:37ang mga paaralan at mga opisyalis nito ay may katungkulan na pangalagaan ang kaligtasan ng mga estudyante sa loob ng paaralan.
12:45Kung lisisiyado po kami ng waja, pwede kami kumapkap ng tao.
12:50Itong biyernes, nagsagawa sila ng NISA.
12:53Ang sunod-sunod na mga kaso ng pamamaril sa mga eskwelahan nitong buwan,
13:00lubos na ikinababahala ng DepEd o ng Department of Education.
13:04Kinukundi na natin itong mga ganitong mga pangyayari.
13:08Marami tayong ginagawang paraan upang ito ay ma-mitigate if not matapos na talaga.
13:13Pinag-igting natin ang siguridad ng ating mga paaralan.
13:16Yung 911 ay a very effective tool.
13:19Three calls, may sasagot doon, and then in three minutes may magre-respond na.
13:24I-tiyakin sana natin na may sapat na pondo yung ating mga eskwelahan upang mabigay yung pangailangan sa security personnel.
13:31Dapat may sapat na bilang ng mga guidance counselors sa ating mga eskwelahan upang ma-attend yung ating mental needs ng ating mga kabataan.
13:39Sa ating mga guro, we are also assuring you we're doing the best we can in order to protect you,
13:46to make you also feel secured in the classrooms.
13:49Kasi pag nag-mai-ari tayo ng baril, license lang po yun para mag-mai-ari tayo.
13:53Pero it doesn't necessarily automatic po itensya ang dating sa labas.
13:56Meron pong another permit na kaya nakakailangan kunin.
13:59Ito po yung permit to carry firearms outside of residence.
14:02Pag nahulihan po tayo ng iligal na baril, siyasaad po sa batas na maaari pong mabigyan ng paro sa prison mayor sa medium period or 8 to 10 years.
14:12Kailangan talaga mangkaroon ng seryosong reforma sa batas.
14:16Tingnan talaga yung perinito, Terry. Tingnan yung pag-handle ng mga baril, storage, etc.
14:21Yung mga nakokombis kang baril, dapat yan mo sa akin kagad.
14:24Mainit ding pinagdebatihan sa Senado kung nararapat bang ibaba ang edad para sa criminal responsibility.
14:34Sa ating kasalukuyang batas po, ang mga 15 anos pababa ay exempted sa kriminal na pananagutan.
14:40At sa sa ilalim sa mga intervention program ng pamahalaan.
14:45Yung mga edad, 16, 15, oo, menor de edad, pero maliwanag sa batas na maaari silang litisin bilang mga nasa hustong gulang na kapag napatunayan na meron silang discernment.
15:01It's a holistic program na kailangan gawin ng government, hindi lamang yung pagkulong.
15:07Kasi yung pagkulong, again, hindi siya guarantee na yung isang bata ay matututo sa loob ng kulungan.
15:13Dito sa Pilipinas, mahigpit ang bentahan ng mga baril.
15:19Gayunman, hindi maitatanggi na may ilang mga lugar dito sa atin kung saan maluwag na nakakaikot ang mga baril.
15:30Pero sana, huwag naman sa ating mga eskwelahan na itinuturing pa namang pangalawang tahanan ng ating mga kabataan.
15:40Mga pugad ito ng pag-asa.
15:43At hindi puntod ng mga pangarap.
15:51Thank you for watching mga kapuso!
15:54Kung nagustuhan niyo po ang videong ito, subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
16:01And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
Comments