00:00Mga kapuso, tuloy-tuloy po natin tututukan at babantayan ang resulta ng election 2025.
00:06At mukhang sa weekend, inaasahang ipoproklama na ang mga nanalong senador.
00:11Kaya naman, ang mainit na usapin ngayon, ano ba magiging komposisyon ng Senado?
00:16At paano ito makakapekto sa pagtalakay ng mga mainit na issue?
00:20Hihimayin natin yan dito sa Issue ng Bayan.
00:30At ngayong umaga po, makakasama natin Dr. Randy Tuanyo, Political Analyst at Dean ng Ateneo School of Government.
00:36Dr. Tuanyo po. Welcome. Maraming salamat po sa pagsabi sa amin ngayon.
00:42Dr. Tuanyo, unahin natin pag-usapan yung resulta ng eleksyon.
00:46Have you recovered from the initial shock?
00:50Ano ang general assessment ninyo dito sa kinalabasan ng ating senatorial race?
00:54Yeah, Ivan. So, maraming salamat lang sa pag-anyaya sa akin.
00:57So, maraming tayong masasabi na patukos sa eleksyon bukod sa electoral shock na binabagit mo.
01:03Yung una nga, yung nakikita nga natin na patuloy na mataas na voter turnout.
01:07Nakikita naman natin sa kasaysayan ng ating bansa, 80 plus percent talagang turnout.
01:13At napapagpatuloy ito.
01:15At kinoconfirm lang yung mga ginagawa ng mga pag-aaral, pre-election surveys,
01:19na talagang intasado ang mga Pilipino sa pagboto.
01:22Kahit midterms ito na traditionally, mas mababa relative sa presidential elections.
01:28Ito parang presidential election levels yata yung turnout, Dr. Plano.
01:32Normally, ano nga, sa aming ginawa ng pag-aaral, ayong sa aming survey,
01:37mga 86 percent ng mga bumuboto sa general election.
01:43Pero yung midterms, maabot ng 81 percent.
01:48So, masasabi natin na mataas talagang interest ng mga botante sa pagboto.
01:53Yung ikalawang masasabi rin natin, magamat may nagkaroon din mga suliranin din sa process,
02:02may mga...
02:04Glitches.
02:04Yung aming partner din sa isang proyekto namin sa eleksyon, yung participate kasama rin ng NAMFEL,
02:13may ilang mga inulat, mga ilang problema.
02:19Ilan lang naman na insidente ito, yung pagpasok na ng balota, dapat ang mga botante ang gagawa,
02:25minsan ang watcher ang gagawa.
02:27May ilang isolated cases din of electoral violence din na nangyari.
02:32Pero very, I think these are isolated cases.
02:36Ipaprocess pa talaga natin kung anong mga nangyari sa iba pang mga pobinsya.
02:40Pero in general naman, I think generally,
02:43ang reports naman ng NAMF, ang mga partners ay mukhang magiging mapayapa naman itong eleksyon.
02:49At naitawid ng maayos, ano?
02:51According to the PPCRV in NAMFEL,
02:53ang game changers daw, these elections, ay yung youth vote.
02:57Balikan natin yung mataas kanyo na interest, mataas ang turnout.
03:00Pero ano kaya ang pasibling nangyari o naka-apekto itong youth vote
03:04para medyo magkaroon ng surprises, ika nga, dito sa ating Magic 12.
03:09Sige, Ivan, siyasati natin sa ating chart.
03:15So kung makikita natin, ang first-time voters talaga ngayon ay mga 18 and above,
03:2018, 19, 20 years old.
03:22So karamihan dito ay yung tinatawag nga na mga, in a sense, yung mga GENs.
03:29Well, GENs.
03:30Well, GENs yung MILLENIALS.
03:31Well, pero ang magsasabi nga natin, kasi nga 18, 19, no?
03:38So mga GENs, MILLENIALS, kalamihan ng mga talaga botante.
03:43At sila nga, sinasabi nga nila ay 25 million talaga ng mga botante.
03:47So kasabi rin dito naman, yung mga bumoto na ng ilang electoral cycles,
03:51yung sinasabi rin natin mga, sorry, yung GENs yung sinasabi natin mga first-time voters,
03:58tapos yung MILLENIALS na nakaboto lang ng one or two electoral cycles.
04:02So sila ang 28%, so malaking bahagi nga ito ng ating babotante.
04:08Ngayon din sa ginawa namin mga pag-aaral ng mga first-time, mga youth voters,
04:14no, noong 2018, 2019.
04:17So may ginawa kaming pag-aaral na tinatawag na Pinoy Voters Vibe.
04:21At tinignan namin yung kung ano bang mga katangian ng mga youth voters
04:26kasama nga dito, Gen Z at saka Millenials.
04:29Meron kaming mga, kinasipay yung mga botante na tinatawag na satisfied Democrats,
04:38dissatisfied Democrats, yung mga satisfied authoritarian,
04:44yung mga tumitingin sa mga leader na masyadong nagbababalang ng kailang desisyon.
04:50So hindi masyadong kumpiyansa sa demokrasya at saka yung mga tinatawag na
04:56dissatisfied, parang those youth who believe in that authoritarian voter.
05:02So nakikita namin na malaking bahagi nga sa dissatisfied Democrats,
05:09ito yung mga 28% of the voters.
05:13So masasabi natin, partly I think the surprise that came out during the elections
05:19is itong pag-turn out nga ng dissatisfied Democrats kasi sila mismo ang mga game changers.
05:25Right, kaya nag-reflect yun sa kanilang mga boto.
05:28Ito, Dr. Tuanyo, may mga nanalo na, mukhang we can, safe to call it,
05:36it's safe to call it yung mga nasa Magic 12 natin.
05:38What's next?
05:39Ayun ang tanong ng bayan, ano ho yung posibleng magiging dynamics kaya
05:42dito mga magiging, mga papasok sa Senado?
05:46So, Ivan, yung sinasabi nga nila, kung titignan natin sa kabilang chart,
05:52ang siguro malaking bahagi ng mga youth voters,
05:56ay man mo natin masasabi, first-time voters,
05:58ay dahil nagkaroon nga ng tinatawag na electoral surprise,
06:01ang naging beneficiary nga nito ng pagpanalo nga,
06:06yung placement nga ni, well, mukhang likely,
06:11incoming Senators Bamakino at ito Pangilinan.
06:14So, sila ay nasa labas ng, sa maraming mga pre-election surveys,
06:21nasa labas sila sa top 12.
06:24Pero nakita naman natin, si Sen. Aquino within the top 5 slot,
06:30si former Sen. Kiko Pangilinan din ay pumasok.
06:35Pero, please tell us, Dr. Tuanyo, ano ho kaya ang magiging delineation ito?
06:41Alin ng sinong oposisyon, sinong administrasyon?
06:43At even within the opposition, halimbawa, Aquino and Pangilinan,
06:48they're definitely not administration candidates, at least not officially.
06:52Hindi pa natin alam yung alliances, eh.
06:54Pero, please, saan ho ba yung delineation yan?
06:57Alin ng mga malinaw na oposisyon at administrasyon?
06:59So, sa ngayon nga, ang oposisyon lang talaga ngayon,
07:04yung tinatawag, minority nga sa Senate camp ay si Sen. Riz Anteveros.
07:10And we expect nga that her allies,
07:13these are the candidates also that she endorsed during the election,
07:17si former Sen. Aquino at saka former Sen. Pangilinan,
07:21and we'll expect, we'll expect them, no?
07:23So, to join, no, the, we can say, the minority.
07:28So, and, um,
07:31Pangilinan, yan, okay.
07:35So, the minority.
07:36Of course, the rest of the Senators are in the majority block,
07:40but we can say that some of them are also,
07:43they classify themselves as independent.
07:45So, mga independent, pero,
07:47sumasama rin sa majority block in many of the votes.
07:50So, this include,
07:51Senator Villanueva,
07:53So, yung, and also,
07:57Subiri.
07:58Yeah, Subiri.
08:00Villanueva, I think, also si,
08:02J.B. Eversito.
08:03Eversito, and also,
08:05Lorenz Carda,
08:06and the rest nga are also the part of the majority.
08:11Isingit ko ho yung punto na may apat ngayon
08:13na mag- I mean,
08:15valid four sets of siblings.
08:19Yes.
08:19Alimbawa ho,
08:20Cayetano,
08:22Eversito,
08:23Tulfo,
08:25and one other,
08:25Villar.
08:27Necessarily ho ba,
08:29porket magkapatid,
08:30you expect them to vote on the same side?
08:33Alam naman natin,
08:34hindi natin maasahan ba,
08:38masasabi na ganito kaagad.
08:40Kasi alam naman natin,
08:41kahit na si
08:42Senator Marcos,
08:45for example,
08:45nagpapakita ng
08:48opening
08:48ng kanyang mga pananaw
08:52sa administrasyon.
08:53So,
08:54hindi pa natin rin talaga
08:55malalaman natin.
08:56So,
08:57or we don't know
08:58if it's really a
08:58political play,
09:00or it's really based on
09:02their principal decision.
09:02Pakita natin yung next slide natin,
09:03Dr. Tuanian, sir.
09:06Okay.
09:06So,
09:08kaya,
09:08kibasaan na nga natin
09:09na at least
09:10in terms of
09:12the
09:13parang
09:14senatorial slate,
09:16line-up,
09:17we know that
09:18parang
09:19mukhang
09:21Senator
09:22Bonggo.
09:23Yes.
09:23May mga malinaw.
09:25And also
09:26former
09:28representative Dante Marcoleta
09:30will actually also
09:31be part of
09:32a specific block.
09:34Ang sunod na tanong
09:35hunya ng mga
09:36kababayan natin,
09:36siyempre,
09:37ano magiging implication
09:38ng composition na ito,
09:39ng alliances na ito
09:41sa impeachment trial
09:42ni Vice President
09:43Sara Duterte?
09:44So,
09:44sa ngayon,
09:45kung titignan naman natin
09:46nga talaga yung
09:47bilang ngayon,
09:48we expect that,
09:49of course,
09:50the opposition,
09:52the minority,
09:53which actually
09:54has been very
09:56well,
09:57principal
09:58in terms of
09:59the opposition.
09:59So,
09:59we can say that
10:00Senator Tiveros,
10:02Senator Quino
10:04and also
10:05Senator Pangilinan
10:06will actually
10:07play an active role
10:08also in the
10:08impeachment proceedings.
10:10So,
10:12I think you can say that
10:13at least
10:14pasasabi natin
10:15sila ang
10:15minority.
10:17So,
10:19and then
10:20saan natas ang
10:21Pangilinan.
10:22Yes.
10:22And then
10:23we also expect
10:24yung mga in-endorso
10:26ng mga kandidato
10:27rin
10:27ni
10:27Vice President
10:30Duterte,
10:31we expect
10:31them also
10:32to
10:32play a role
10:34in
10:35the impeachment
10:37proceedings.
10:38So,
10:38currently,
10:39alam mo na mo
10:39natin ito,
10:40si Senator
10:41Yes,
10:42of course.
10:43Ito yung mga
10:44walang duda
10:45na
10:46four.
10:47Four.
10:47Vice President.
10:49Of course,
10:49Marcoleta.
10:51And also,
10:52to some extent,
10:53hindi natin alam
10:54kung nung play
10:55talaga
10:55ni
10:55Senator Marcos.
10:58And then
10:58the rest,
10:59really,
10:59as the senators
11:00will really say,
11:01we know that
11:04of course,
11:05makikinig muna sila
11:06sa proceedings,
11:07kung ano ba talaga
11:08ang kaso.
11:11So,
11:11the House of Representatives
11:12will have to make
11:13a case.
11:14So,
11:14it's very much
11:15open,
11:16but we can say
11:16that to some extent,
11:18there is
11:19already,
11:20we expect
11:21already some
11:22senators
11:22to
11:22have some
11:25sort of
11:26views
11:26on the impeachment.
11:27Although,
11:29kahit sabihin nila,
11:30they will
11:30listen to the evidence,
11:32they will,
11:32of course,
11:33proceed with the trial
11:34first.
11:34Ito ho,
11:35political exercise.
11:36It's not really
11:36a legal exercise.
11:37So,
11:38parang,
11:39it's an interesting
11:40dynamic,
11:40and I think
11:41we have to
11:41wait for the
11:43info
11:44that will happen
11:46in the coming future.
11:47Dr. Tuanio,
11:47thank you very much
11:48for your insight, sir.
11:50At mamaya po,
11:50tatalakayin pa natin
11:51na iba pang usapin
11:52sa resulta ng eleksyon
11:53dito sa
11:53Issue ng Bayan.
11:55Babalik po ko ng gini.
11:56Wait!
12:01Wait, wait, wait, wait!
12:03Wag mo munang
12:04i-close!
12:05Mag-subscribe ka muna
12:06sa GMA Public Affairs
12:07YouTube channel
12:08para lagi kang una
12:10sa mga latest
12:10kweto at balita.
12:11At syempre,
12:12i-follow mo na rin
12:13ang official social media
12:14pages
12:15ng unang hirit.
12:17Thank you!
12:19Bye!